Library·Kurma-Purana·1·1.31
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागेत्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच समाभाष्य मुनीन् धीमान् देवदेवस्य शूलिनः । जगाम लिङ्गं तद् द्रष्टुं कपर्देश्वरमव्ययम्
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāgetriṃśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca samābhāṣya munīn dhīmān devadevasya śūlinaḥ / jagāma liṅgaṃ tad draṣṭuṃ kapardeśvaramavyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा तत्र विधानेन तर्पयित्वा पितॄन् द्विजाः । पिशाचमोचने तीर्थे पूजयामास शूलिनम्
snātvā tatra vidhānena tarpayitvā pitṝn dvijāḥ / piśācamocane tīrthe pūjayāmāsa śūlinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राश्चर्यमपश्यंस्ते मुनयो गुरुणा सह । मेनिरे क्षेत्रमाहात्म्यं प्रणेमुर्गिरिशं हरम्
tatrāścaryamapaśyaṃste munayo guruṇā saha / menire kṣetramāhātmyaṃ praṇemurgiriśaṃ haram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कश्चिदभ्याजगामेदं शार्दूलो घोररूपधृक् । मृगीमेकां भक्षयितुं कपर्देश्वरमुत्तमम्
kaścidabhyājagāmedaṃ śārdūlo ghorarūpadhṛk / mṛgīmekāṃ bhakṣayituṃ kapardeśvaramuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा भीतहृदया कृत्वा कृत्वा प्रदक्षिणम् । धावमाना सुसंभ्रान्ता व्याघ्रस्य वशमागता
tatra sā bhītahṛdayā kṛtvā kṛtvā pradakṣiṇam / dhāvamānā susaṃbhrāntā vyāghrasya vaśamāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां विदार्य नखैस्तीक्ष्णैः शार्दूलः सुमहाबलः । जगाम चान्यं विजनं देशं दृष्ट्वा मुनीश्वरान्
tāṃ vidārya nakhaistīkṣṇaiḥ śārdūlaḥ sumahābalaḥ / jagāma cānyaṃ vijanaṃ deśaṃ dṛṣṭvā munīśvarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतमात्रा च सा बाला कपर्देशाग्रतो मृगी । अदृश्यत महाज्वाला व्योम्नि सूर्यसमप्रभा
mṛtamātrā ca sā bālā kapardeśāgrato mṛgī / adṛśyata mahājvālā vyomni sūryasamaprabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिनेत्रा नीलकण्ठा च शशाङ्काङ्कितमूर्धजा । वृषाधिरूढा पुरुषैस्तादृशैरेव संवृता
trinetrā nīlakaṇṭhā ca śaśāṅkāṅkitamūrdhajā / vṛṣādhirūḍhā puruṣaistādṛśaireva saṃvṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पवृष्टिं विमुञ्चिन्ति खेचरास्तस्य मूर्धनि । गणेश्वरः स्वयं भूत्वा न दृष्टस्तत्क्षणात् ततः
puṣpavṛṣṭiṃ vimuñcinti khecarāstasya mūrdhani / gaṇeśvaraḥ svayaṃ bhūtvā na dṛṣṭastatkṣaṇāt tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वैतदाश्चर्यवरं जैमिनिप्रमुखा द्विजाः । कपर्देश्वरमाहात्म्यं पप्रच्छुर्गुरुमच्युतम्
dṛṣṭvaitadāścaryavaraṃ jaiminipramukhā dvijāḥ / kapardeśvaramāhātmyaṃ papracchurgurumacyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां प्रोवाच भगवान् देवाग्रे चोपविश्य सः । कपर्देशस्य माहात्म्यं प्रणम्य वृषभध्वजम्
teṣāṃ provāca bhagavān devāgre copaviśya saḥ / kapardeśasya māhātmyaṃ praṇamya vṛṣabhadhvajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं देवस्य तल्लिङ्गं कपर्दोश्वरमुत्तमम् । स्मृत्वैवाशेषपापौघं क्षिप्रमस्य विमुञ्चति
idaṃ devasya talliṅgaṃ kapardośvaramuttamam / smṛtvaivāśeṣapāpaughaṃ kṣipramasya vimuñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधादयो दोषा वाराणसीनिवासिनाम् । विघ्नाः सर्वे विनश्यन्ति कपर्देश्वरपूजनात्
kāmakrodhādayo doṣā vārāṇasīnivāsinām / vighnāḥ sarve vinaśyanti kapardeśvarapūjanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सदैव द्रष्टव्यं कपर्देश्वरमुत्तमम् । पूजितव्यं प्रयत्नेन स्तोतव्यं वैदिकैः स्तवैः
tasmāt sadaiva draṣṭavyaṃ kapardeśvaramuttamam / pūjitavyaṃ prayatnena stotavyaṃ vaidikaiḥ stavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यायतामत्र नियतं योगिनां शान्तचेतसाम् । जायते योगसंसिद्धिः सा षण्मासे न संशयः
dhyāyatāmatra niyataṃ yogināṃ śāntacetasām / jāyate yogasaṃsiddhiḥ sā ṣaṇmāse na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्यादयः पापा विनश्यन्त्यस्य पूजनात् । पिशाचमोचने कुण्डे स्नातस्यात्र समीपतः
brahmahatyādayaḥ pāpā vinaśyantyasya pūjanāt / piśācamocane kuṇḍe snātasyātra samīpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मिन् क्षेत्रे पुरा विप्रास्तपस्वी शंसितव्रतः । शङ्कुकर्ण इति ख्यातः पूजयामास शङ्करम् । जजाप रुद्रमनिशं प्रणवं ब्रह्मरूपिणम्
asmin kṣetre purā viprāstapasvī śaṃsitavrataḥ / śaṅkukarṇa iti khyātaḥ pūjayāmāsa śaṅkaram / jajāpa rudramaniśaṃ praṇavaṃ brahmarūpiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पधूपादिभिः स्तोत्रैर्नमस्कारैः प्रदक्षिणैः । उवास तत्र योगात्मा कृत्वा दीक्षां तु नैष्ठिकीम
puṣpadhūpādibhiḥ stotrairnamaskāraiḥ pradakṣiṇaiḥ / uvāsa tatra yogātmā kṛtvā dīkṣāṃ tu naiṣṭhikīma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिदागतं प्रेतं पश्यति स्म क्षुधान्वितम् । अस्थिचर्मपिनद्धाङ्गं निः श्वसन्तं मुहुर्मुहुः
kadācidāgataṃ pretaṃ paśyati sma kṣudhānvitam / asthicarmapinaddhāṅgaṃ niḥ śvasantaṃ muhurmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा स मुनिश्रेष्ठः कृपया परया युतः । प्रोवाच को भवान् कस्माद् देशाद् देशमिमंश्रितः
taṃ dṛṣṭvā sa muniśreṣṭhaḥ kṛpayā parayā yutaḥ / provāca ko bhavān kasmād deśād deśamimaṃśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै पिशाचः क्षुधया पीड्यमानो ऽब्रवीद् वचः । पूर्वजन्मन्यहं विप्रो धनधान्यसमन्वितः । पुत्रपौत्रादिभिर्युक्तः कुटुम्बभरणोत्सुकः
tasmai piśācaḥ kṣudhayā pīḍyamāno 'bravīd vacaḥ / pūrvajanmanyahaṃ vipro dhanadhānyasamanvitaḥ / putrapautrādibhiryuktaḥ kuṭumbabharaṇotsukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पूजिता मया देवा गावो ऽप्यतिथयस्तथा । न कदाचित् कृतं पुण्यमल्पं वा स्वल्पमेव वा
na pūjitā mayā devā gāvo 'pyatithayastathā / na kadācit kṛtaṃ puṇyamalpaṃ vā svalpameva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा भगवान् देवो गोवृषेश्वरवाहनः । विश्वेश्वरो वाराणस्यां दृष्टः स्पृष्टे नमस्कृतः
ekadā bhagavān devo govṛṣeśvaravāhanaḥ / viśveśvaro vārāṇasyāṃ dṛṣṭaḥ spṛṣṭe namaskṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाचिरेण कालेन पञ्चत्वमहमागतः । न दृष्टं नन्मया घोरं यमस्य वदनं मुने
tadācireṇa kālena pañcatvamahamāgataḥ / na dṛṣṭaṃ nanmayā ghoraṃ yamasya vadanaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृशीं योनिमापन्नः पैशाचीं क्षुधयान्वितः । पिपासयाधुनाक्रान्तो न जानामि हिताहितम्
īdṛśīṃ yonimāpannaḥ paiśācīṃ kṣudhayānvitaḥ / pipāsayādhunākrānto na jānāmi hitāhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि कञ्चित् समुद्धर्तुमुपायं पश्यसि प्रभो । कुरुष्व तं नमस्तुभ्यं त्वामहं शरणं गतः
yadi kañcit samuddhartumupāyaṃ paśyasi prabho / kuruṣva taṃ namastubhyaṃ tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तः शङ्कुकर्णो ऽथ पिशाचमिदमब्रवीत् । त्वादृशो न हि लोके ऽस्मिन् विद्यते पुण्यकृत्तमः
ityuktaḥ śaṅkukarṇo 'tha piśācamidamabravīt / tvādṛśo na hi loke 'smin vidyate puṇyakṛttamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् त्वया भगवान् पूर्वं दृष्टो विश्वेश्वरः शिवः । संस्पृष्टो वन्दितो भूयः को ऽन्यस्त्वत्सदृशो भुवि
yat tvayā bhagavān pūrvaṃ dṛṣṭo viśveśvaraḥ śivaḥ / saṃspṛṣṭo vandito bhūyaḥ ko 'nyastvatsadṛśo bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन कर्मविपाकेन देशमेतं समागतः । स्नानं कुरुष्व शीघ्रं त्वमस्मिन् कुण्डे समाहितः । येनेमां कुत्सितां योनिं क्षिप्रमेव प्रहास्यसि
tena karmavipākena deśametaṃ samāgataḥ / snānaṃ kuruṣva śīghraṃ tvamasmin kuṇḍe samāhitaḥ / yenemāṃ kutsitāṃ yoniṃ kṣiprameva prahāsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एवमुक्तो मुनिना पिशाचो दयालुना देववरं त्रिनेत्रम् । स्मृत्वा कपर्देश्वरमीशितारं चक्रे समाधाय मनो ऽवगाहम्
sa evamukto muninā piśāco dayālunā devavaraṃ trinetram / smṛtvā kapardeśvaramīśitāraṃ cakre samādhāya mano 'vagāham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदावगाढो मुनिसंनिधाने ममार दिव्याभरणोपपन्नः । अदृश्यतार्कप्रतिमे विमाने शशाङ्कचिह्नाङ्कितचारुमौलिः
tadāvagāḍho munisaṃnidhāne mamāra divyābharaṇopapannaḥ / adṛśyatārkapratime vimāne śaśāṅkacihnāṅkitacārumauliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभाति रुद्रैरभितो दिवस्थैः समावृतो योगिभैरप्रमेयैः । सबालखिल्यादिभिरेष देवो यथोदये भानुरशेषदेवः
vibhāti rudrairabhito divasthaiḥ samāvṛto yogibhairaprameyaiḥ / sabālakhilyādibhireṣa devo yathodaye bhānuraśeṣadevaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुवन्ति सिद्धा दिवि देवसङ्घा नृत्यन्ति दिव्याप्सरसो ऽभिरामाः । मुञ्चन्ति वृष्टिं कुसुमाम्बुमिश्रां गन्धर्वविद्याधरकिंनराद्याः
stuvanti siddhā divi devasaṅghā nṛtyanti divyāpsaraso 'bhirāmāḥ / muñcanti vṛṣṭiṃ kusumāmbumiśrāṃ gandharvavidyādharakiṃnarādyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्तूयमानो ऽथ मुनीन्द्रसङ्घै- रवाप्य बोधं भगवात्प्रसादात् । समाविशन्मण्डलमेतदग्र्यं त्रयीमयं यत्र विभाति रुद्रः
saṃstūyamāno 'tha munīndrasaṅghai- ravāpya bodhaṃ bhagavātprasādāt / samāviśanmaṇḍalametadagryaṃ trayīmayaṃ yatra vibhāti rudraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा विमुक्तं स पिशाचभूतं मुनिः प्रहृष्टो मनसा महेशम् । विचिन्त्य रुद्रं कविमेकमग्निं प्रणम्य तुष्टाव कपर्दिनं तम्
dṛṣṭvā vimuktaṃ sa piśācabhūtaṃ muniḥ prahṛṣṭo manasā maheśam / vicintya rudraṃ kavimekamagniṃ praṇamya tuṣṭāva kapardinaṃ tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्कुकर्ण उवाच कपर्दिनं त्वां परतः परस्ताद् गोप्तारमेकं पुरुषं पुराणम् । व्रजामि योगेश्वरमीशितार- मादित्यमग्निं कपिलाधिरूढम्
śaṅkukarṇa uvāca kapardinaṃ tvāṃ parataḥ parastād goptāramekaṃ puruṣaṃ purāṇam / vrajāmi yogeśvaramīśitāra- mādityamagniṃ kapilādhirūḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वां ब्रह्मपारं हृदि सन्निविष्टं हिरण्मयं योगिनमादिमन्तम् । व्रजामि रुद्रं शरणं दिवस्थं महामुनिं ब्रह्ममयं पवित्रम्
tvāṃ brahmapāraṃ hṛdi sanniviṣṭaṃ hiraṇmayaṃ yoginamādimantam / vrajāmi rudraṃ śaraṇaṃ divasthaṃ mahāmuniṃ brahmamayaṃ pavitram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्त्रपादाक्षिशिरो ऽभियुक्तं सहस्त्रबाहुं नमसः परस्तात् । त्वां ब्रहामपारं प्रणमामि शंभुं हिरण्यगर्भाधिपतिं त्रिनेत्रम्
sahastrapādākṣiśiro 'bhiyuktaṃ sahastrabāhuṃ namasaḥ parastāt / tvāṃ brahāmapāraṃ praṇamāmi śaṃbhuṃ hiraṇyagarbhādhipatiṃ trinetram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः प्रसूतिर्जगतो विनाशो येनावृतं सर्वमिदं शिवेन । तं ब्रह्मपारं भगवन्तमीशं प्रणम्य नित्यं शरणं प्रपद्ये
yataḥ prasūtirjagato vināśo yenāvṛtaṃ sarvamidaṃ śivena / taṃ brahmapāraṃ bhagavantamīśaṃ praṇamya nityaṃ śaraṇaṃ prapadye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलिङ्गमालोकविहीनरूपं स्वयंप्रभं चित्पतिमेकरुद्रम् । तं ब्रह्मपारं परमेश्वरं त्वां नमस्करिष्ये न यतो ऽन्यदस्ति
aliṅgamālokavihīnarūpaṃ svayaṃprabhaṃ citpatimekarudram / taṃ brahmapāraṃ parameśvaraṃ tvāṃ namaskariṣye na yato 'nyadasti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं योगिनस्त्यक्तसबीजयोगा लब्ध्वा समाधिं परमार्थभूताः । पश्यन्ति देवं प्रणतो ऽस्मि नित्यं तं ब्रह्मपारं भवतः स्वरूपम्
yaṃ yoginastyaktasabījayogā labdhvā samādhiṃ paramārthabhūtāḥ / paśyanti devaṃ praṇato 'smi nityaṃ taṃ brahmapāraṃ bhavataḥ svarūpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न यत्र नामादिविशेषकॢप्ति- र् न संदृशे तिष्ठति यत्स्वरूपम् । तं ब्रह्मपारं प्रणतो ऽस्मि नित्यं स्वयंभुवं त्वां शरणं प्रपद्ये
na yatra nāmādiviśeṣakḷpti- r na saṃdṛśe tiṣṭhati yatsvarūpam / taṃ brahmapāraṃ praṇato 'smi nityaṃ svayaṃbhuvaṃ tvāṃ śaraṇaṃ prapadye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् वेदवादाभिरता विदेहं सब्रह्मविज्ञानमभेदमेकम् । पश्यन्त्यनेकं भवतः स्वरूपं सब्रह्मपारं प्रणतो ऽस्मि नित्यम्
yad vedavādābhiratā videhaṃ sabrahmavijñānamabhedamekam / paśyantyanekaṃ bhavataḥ svarūpaṃ sabrahmapāraṃ praṇato 'smi nityam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः प्रधानं पुरुषः पुराणो विवर्तते यं प्रणमन्ति देवाः । नमामि तं ज्योतिषि संनिविष्टं कालं बृहन्तं भवतः स्वरूपम्
yataḥ pradhānaṃ puruṣaḥ purāṇo vivartate yaṃ praṇamanti devāḥ / namāmi taṃ jyotiṣi saṃniviṣṭaṃ kālaṃ bṛhantaṃ bhavataḥ svarūpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रजामि नित्यं शरणं गुहेशं स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुरारिम् । शिवं प्रपद्ये हरमिन्दुमौलिं पिनाकिनं त्वां शरणं व्रजामि
vrajāmi nityaṃ śaraṇaṃ guheśaṃ sthāṇuṃ prapadye giriśaṃ purārim / śivaṃ prapadye haramindumauliṃ pinākinaṃ tvāṃ śaraṇaṃ vrajāmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुत्वैवं शङ्कुकर्णो ऽसौ भगवन्तं कपर्दिनम् । पपात दण्डवद् भूमौ प्रोच्चरन् प्रणवं परम्
stutvaivaṃ śaṅkukarṇo 'sau bhagavantaṃ kapardinam / papāta daṇḍavad bhūmau proccaran praṇavaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षणात् परमं लिङ्गं प्रादुर्भूतं शिवात्मकम् । ज्ञानमानन्दमद्वैतं कोटिकालाग्निसन्निभम्
tatkṣaṇāt paramaṃ liṅgaṃ prādurbhūtaṃ śivātmakam / jñānamānandamadvaitaṃ koṭikālāgnisannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्कुकर्णो ऽथ मुक्तात्मा तदात्मा सर्वगो ऽमलः । निलिल्ये विमले लिङ्गे तद्भुतमिवाभवत्
śaṅkukarṇo 'tha muktātmā tadātmā sarvago 'malaḥ / nililye vimale liṅge tadbhutamivābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् रहस्यमाख्यातं माहात्म्यं वः कपर्दिनः । न कश्चिद् वेत्ति तमसा विद्वानप्यत्र मुह्यति
etad rahasyamākhyātaṃ māhātmyaṃ vaḥ kapardinaḥ / na kaścid vetti tamasā vidvānapyatra muhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य इमां शृणुयान्नित्यं कथां पापप्रणाशिनीम् । भक्तः पापविशुद्धात्मा रुद्रसामीप्यमाप्नुयात्
ya imāṃ śṛṇuyānnityaṃ kathāṃ pāpapraṇāśinīm / bhaktaḥ pāpaviśuddhātmā rudrasāmīpyamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पठेच्च सततं शुद्धो ब्रह्मपारं महास्तवम् । प्रातर्मध्याह्नसमये स योगं प्राप्नुयात् परम्
paṭhecca satataṃ śuddho brahmapāraṃ mahāstavam / prātarmadhyāhnasamaye sa yogaṃ prāpnuyāt param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इहैव नित्यं वत्स्यामो देवदेवं कपर्दिनम् । द्रक्ष्यामः सततं देवं पूजयामो ऽथ शूलिनम्
ihaiva nityaṃ vatsyāmo devadevaṃ kapardinam / drakṣyāmaḥ satataṃ devaṃ pūjayāmo 'tha śūlinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा भगवान् व्यासः शिष्यैः सह महामुनिः । उवास तत्र युक्तात्मा पूजयन् वै कपर्दिनम्
ityuktvā bhagavān vyāsaḥ śiṣyaiḥ saha mahāmuniḥ / uvāsa tatra yuktātmā pūjayan vai kapardinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.