Library·Kurma-Purana·1·1.38
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पुर्वविभागे सप्तत्रिंशो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवमुक्तास्तु मुनयो नैमिषीया महामतिम् । पप्रच्छुरुत्तरं सूतं पृथिव्यादिविनिर्णयम्
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ purvavibhāge saptatriṃśo 'dhyāyaḥ śrīkūrma uvāca evamuktāstu munayo naimiṣīyā mahāmatim / papracchuruttaraṃ sūtaṃ pṛthivyādivinirṇayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः कथितो भवता सूत सर्गः स्वयंभुवः शुभः । इदानीं श्रोतुमिच्छामस्त्रिलोकस्यास्य मण्डलम्
ṛṣaya ūcuḥ kathito bhavatā sūta sargaḥ svayaṃbhuvaḥ śubhaḥ / idānīṃ śrotumicchāmastrilokasyāsya maṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्तः सागरा द्वीपास्तथा वर्षाणि पर्वताः । वनानि सरितः सूर्यग्रहाणां स्थितिरेव च
yāvantaḥ sāgarā dvīpāstathā varṣāṇi parvatāḥ / vanāni saritaḥ sūryagrahāṇāṃ sthitireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदाधारमिदं कृत्स्नं येषां पृथ्वी पुरा त्वियम् । नृपाणां तत्समासेन सूत वक्तुमिहार्हसि
yadādhāramidaṃ kṛtsnaṃ yeṣāṃ pṛthvī purā tviyam / nṛpāṇāṃ tatsamāsena sūta vaktumihārhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच वक्ष्ये देवादिदेवाय विष्णवे प्रभविष्णवे । नमस्कृत्वाप्रमेयाय यदुक्तं तेन धीमता
sūta uvāca vakṣye devādidevāya viṣṇave prabhaviṣṇave / namaskṛtvāprameyāya yaduktaṃ tena dhīmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वायंभुवस्य तु मनोः प्रागुक्तो यः प्रियव्रतः । पुत्रस्तस्याभवन् पुत्राः प्रजापतिसमा दश
svāyaṃbhuvasya tu manoḥ prāgukto yaḥ priyavrataḥ / putrastasyābhavan putrāḥ prajāpatisamā daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च वपुष्मान् द्युतिमांस्तथा । मेधा मेधातिथिर्हव्यः सवनः पुत्र एव च
agnīdhraścāgnibāhuśca vapuṣmān dyutimāṃstathā / medhā medhātithirhavyaḥ savanaḥ putra eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्मान् दशमस्तेषां महाबलपराक्रमः । धार्मिको दाननिरतः सर्वभूतानुकम्पकः
jyotiṣmān daśamasteṣāṃ mahābalaparākramaḥ / dhārmiko dānanirataḥ sarvabhūtānukampakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधाग्निबाहुपुत्रास्तु त्रयो योगपरायणाः । जातिस्मरा महाभागा न राज्ये दधिरे मतिम्
medhāgnibāhuputrāstu trayo yogaparāyaṇāḥ / jātismarā mahābhāgā na rājye dadhire matim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चद् वै सप्तद्वीपेषु सप्त तान् । जम्बुद्वीपेश्वरं पुत्रमग्नीध्रमकरोन्नृपः
priyavrato 'bhyaṣiñcad vai saptadvīpeṣu sapta tān / jambudvīpeśvaraṃ putramagnīdhramakaronnṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लक्ष्द्वीपेश्वरश्चैव तेन मेधातिथिः कृतः । शाल्मलेशं वपुष्मन्तं नरेन्द्रमभिषिक्तवान्
plakṣdvīpeśvaraścaiva tena medhātithiḥ kṛtaḥ / śālmaleśaṃ vapuṣmantaṃ narendramabhiṣiktavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान् प्रभुः । द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत्
jyotiṣmantaṃ kuśadvīpe rājānaṃ kṛtavān prabhuḥ / dyutimantaṃ ca rājānaṃ krauñcadvīpe samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः । पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं च प्रजापतिः
śākadvīpeśvaraṃ cāpi havyaṃ cakre priyavrataḥ / puṣkarādhipatiṃ cakre savanaṃ ca prajāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्करे सवनस्यापि महावीतः सुतो ऽभवत् । धातिकिश्चैव द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ
puṣkare savanasyāpi mahāvītaḥ suto 'bhavat / dhātikiścaiva dvāvetau putrau putravatāṃ varau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः । नाम्ना तु धातकेश्चापि धातकीखण्डमुच्यते
mahāvītaṃ smṛtaṃ varṣaṃ tasya nāmnā mahātmanaḥ / nāmnā tu dhātakeścāpi dhātakīkhaṇḍamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकद्वीपेश्वरस्याथ हव्यस्याप्यभवन् सुताः । जलदश्च कुमारश्च सुकुमारो मणीचकः । कुसुमोत्तरो ऽथ मोदाकिः सप्तमः स्यान्महाद्रुमः
śākadvīpeśvarasyātha havyasyāpyabhavan sutāḥ / jaladaśca kumāraśca sukumāro maṇīcakaḥ / kusumottaro 'tha modākiḥ saptamaḥ syānmahādrumaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलदं जलदस्याथ वर्षं प्रथममुच्यते । कुमारस्य तु कौमारं तृतीयं सुकुमारकम्
jaladaṃ jaladasyātha varṣaṃ prathamamucyate / kumārasya tu kaumāraṃ tṛtīyaṃ sukumārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणीचकं चतुर्थं तु पञ्चमं कुसुमोत्तरम् । मोदाकं षष्ठमित्युक्तं सप्तमं तु महाद्रुमम्
maṇīcakaṃ caturthaṃ tu pañcamaṃ kusumottaram / modākaṃ ṣaṣṭhamityuktaṃ saptamaṃ tu mahādrumam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रौञ्चद्वीपेश्वरस्यापि सुता द्युतिमतो ऽभवन् । कुशलः प्रथमस्तेषां द्वितीयस्तु मनोहरः
krauñcadvīpeśvarasyāpi sutā dyutimato 'bhavan / kuśalaḥ prathamasteṣāṃ dvitīyastu manoharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णस्तृतीयः संप्रोक्तश्चतुर्थः प्रवरः स्मृतः । अन्धकारो मुनिश्चैव दुन्दुभिश्चैव सप्तमः । तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः
uṣṇastṛtīyaḥ saṃproktaścaturthaḥ pravaraḥ smṛtaḥ / andhakāro muniścaiva dundubhiścaiva saptamaḥ / teṣāṃ svanāmabhirdeśāḥ krauñcadvīpāśrayāḥ śubhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन् महौजसः । उद्भेदो वेणुमांश्चैवाश्वरथो लम्बनो धृतिः । षष्ठः प्रभाकारश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः
jyotiṣmataḥ kuśadvīpe saptaivāsan mahaujasaḥ / udbhedo veṇumāṃścaivāśvaratho lambano dhṛtiḥ / ṣaṣṭhaḥ prabhākāraścāpi saptamaḥ kapilaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वनामचिह्नितान् यत्र तथा वर्षाणि सुव्रताः । ज्ञेयानि सप्त तान्येषु द्वीपेष्वेवं न यो मतः
svanāmacihnitān yatra tathā varṣāṇi suvratāḥ / jñeyāni sapta tānyeṣu dvīpeṣvevaṃ na yo mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाल्मलद्वीपनाथस्य सुताश्चासन् वपुष्मतः । श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा । वैद्युतौ मानसश्चैव सप्तमः सुप्रभो मतः
śālmaladvīpanāthasya sutāścāsan vapuṣmataḥ / śvetaśca haritaścaiva jīmūto rohitastathā / vaidyutau mānasaścaiva saptamaḥ suprabho mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लक्षद्वीपेश्वरस्यापि सप्त मेधातिथेः सुताः । ज्येष्ठः शान्तभयस्तेषां शिशिरश्च सुखोदयः । आनन्दश्च शिवश्चैव क्षेमकश्च ध्रुवस्तथा
plakṣadvīpeśvarasyāpi sapta medhātitheḥ sutāḥ / jyeṣṭhaḥ śāntabhayasteṣāṃ śiśiraśca sukhodayaḥ / ānandaśca śivaścaiva kṣemakaśca dhruvastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै । वर्णाश्रमविभागेन स्वधर्मो मुक्तये द्विजाः
plakṣadvīpādiṣu jñeyaḥ śākadvīpāntikeṣu vai / varṇāśramavibhāgena svadharmo muktaye dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बुद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रास्त्वासन् महाबलाः । अग्नीध्रस्य द्विजश्रेष्ठास्तन्नामानि निबोधत
jambudvīpeśvarasyāpi putrāstvāsan mahābalāḥ / agnīdhrasya dvijaśreṣṭhāstannāmāni nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिः किंपुरुषश्चैव तथा हरिरिलावृतः । रम्यो हिरण्वांश्च कुरुर्भद्राश्वः केतुमाहलकः
nābhiḥ kiṃpuruṣaścaiva tathā haririlāvṛtaḥ / ramyo hiraṇvāṃśca kururbhadrāśvaḥ ketumāhalakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बुद्वीपेश्वरो राजा स चाग्नीध्रो महामतिः । विभज्य नवधा तेभ्यो यथान्यायं ददौ पुनः
jambudvīpeśvaro rājā sa cāgnīdhro mahāmatiḥ / vibhajya navadhā tebhyo yathānyāyaṃ dadau punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाह्वं प्रददौ पुनः । हेमकूटं ततो वर्षं ददौ किंपुरुषाय तु
nābhestu dakṣiṇaṃ varṣaṃ himāhvaṃ pradadau punaḥ / hemakūṭaṃ tato varṣaṃ dadau kiṃpuruṣāya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयं नैषधं वर्षं हरये दत्तवान् पिता । इलावृताय प्रददौ मेरुमध्यमिलावृतम्
tṛtīyaṃ naiṣadhaṃ varṣaṃ haraye dattavān pitā / ilāvṛtāya pradadau merumadhyamilāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलाचलाश्रितं वर्षं रम्याय प्रददौ पिता । श्वेतं यदुत्तरं वर्षं पित्रा दत्तं हिरण्वते
nīlācalāśritaṃ varṣaṃ ramyāya pradadau pitā / śvetaṃ yaduttaraṃ varṣaṃ pitrā dattaṃ hiraṇvate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदुत्तरं शृङ्गवतो वर्षं तत् कुरुवे ददौ । मेरोः पूर्वेण यद् वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत् । गन्धमादनवर्षं तु केतुमालाय दत्तवान्
yaduttaraṃ śṛṅgavato varṣaṃ tat kuruve dadau / meroḥ pūrveṇa yad varṣaṃ bhadrāśvāya nyavedayat / gandhamādanavarṣaṃ tu ketumālāya dattavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षेष्वेतेषु तान् पुत्रानभिषिच्य नराधिपः । संसारकष्टतां ज्ञात्वा तपस्तेपे वनं गतः
varṣeṣveteṣu tān putrānabhiṣicya narādhipaḥ / saṃsārakaṣṭatāṃ jñātvā tapastepe vanaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिमाह्वयं तु यस्यैतन्नाभेरासीन्महात्मनः । तस्यर्षभो ऽभवत् पुत्रो मरुदेव्यां महाद्युतिः
himāhvayaṃ tu yasyaitannābherāsīnmahātmanaḥ / tasyarṣabho 'bhavat putro marudevyāṃ mahādyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषभाद् भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः । सो ऽभिषिच्यर्षभः पुत्रं भरतं पृथिवीपतिः । वानप्रस्थाश्रमं गत्वा तपस्तेपे यथाविधि
ṛṣabhād bharato jajñe vīraḥ putraśatāgrajaḥ / so 'bhiṣicyarṣabhaḥ putraṃ bharataṃ pṛthivīpatiḥ / vānaprasthāśramaṃ gatvā tapastepe yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा कर्षितो ऽत्यर्थं कृशो धमनिसंततः । ज्ञानयोगरतो भूत्वा महापाशुपतो ऽभवत्
tapasā karṣito 'tyarthaṃ kṛśo dhamanisaṃtataḥ / jñānayogarato bhūtvā mahāpāśupato 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमतिर्भरतस्याभूत् पुत्रः परमधार्मिकः । सुमतेस्तैजसस्तस्मादिन्द्रिद्युम्नो व्यजायत
sumatirbharatasyābhūt putraḥ paramadhārmikaḥ / sumatestaijasastasmādindridyumno vyajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमेष्ठी सुतस्तस्मात् प्रतीहारस्तदन्वयः । प्रतिहर्तेति विख्यात उत्पन्नस्तस्य चात्मजः
parameṣṭhī sutastasmāt pratīhārastadanvayaḥ / pratiharteti vikhyāta utpannastasya cātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवस्तस्मादथोद्गीथः प्रस्तावस्तत्सुतो ऽभवत् । पृथुस्ततस्ततो रक्तो रक्तस्यापि गयः सुतः
bhavastasmādathodgīthaḥ prastāvastatsuto 'bhavat / pṛthustatastato rakto raktasyāpi gayaḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरो गयस्य तनयस्तस्य पुत्रो विराडभूत् । तस्य पुत्रो महावीर्यो धीमांस्तस्मादजायत
naro gayasya tanayastasya putro virāḍabhūt / tasya putro mahāvīryo dhīmāṃstasmādajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महान्तो ऽपि ततश्चाभूद् भौवनस्तत्सुतो ऽभवत् । त्वष्टा त्वष्टुश्च विरजो रजस्तस्याप्यभूत् सुतः
mahānto 'pi tataścābhūd bhauvanastatsuto 'bhavat / tvaṣṭā tvaṣṭuśca virajo rajastasyāpyabhūt sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतजिद् रजसस्तस्य जज्ञे पुत्रशतं द्विजाः । तेषां प्रधानो बलवान् विश्वज्योतिरिति स्मृतः
śatajid rajasastasya jajñe putraśataṃ dvijāḥ / teṣāṃ pradhāno balavān viśvajyotiriti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराध्य देवं ब्रह्माणं क्षेमकं नाम पार्थिवम् । असूत पुत्रं धर्मज्ञं महाबाहुमरिन्दमम्
ārādhya devaṃ brahmāṇaṃ kṣemakaṃ nāma pārthivam / asūta putraṃ dharmajñaṃ mahābāhumarindamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते पुरस्ताद् राजानो महासत्त्वा महौजसः । एषां वंशप्रसूतैश्च भुक्तेयं पृथिवी पुरा
ete purastād rājāno mahāsattvā mahaujasaḥ / eṣāṃ vaṃśaprasūtaiśca bhukteyaṃ pṛthivī purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.