Library·Kurma-Purana·1·1.4

Kurma-Purana 1.4

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे तृतीयो ऽध्यायः सूत उवाच श्रुत्वाऽश्रमविधिं कृत्सनमृषयो हृष्टमानसाः । नमस्कृत्य हृषीकेशं पुनर्वचनमब्रुवन्

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge tṛtīyo 'dhyāyaḥ sūta uvāca śrutvā'śramavidhiṃ kṛtsanamṛṣayo hṛṣṭamānasāḥ / namaskṛtya hṛṣīkeśaṃ punarvacanamabruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनय ऊचुः भाषितं भवता सर्वं चातुराश्रम्यमुत्तमम् । इदानीं श्रोतुमिच्छामो यथा संभवते जगत्

munaya ūcuḥ bhāṣitaṃ bhavatā sarvaṃ cāturāśramyamuttamam / idānīṃ śrotumicchāmo yathā saṃbhavate jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुतः सर्वमिदं जातं कस्मिंश्च लयमेष्यति । नियन्ता कश्च सर्वेषां वदस्व पुरुषोत्तम

kutaḥ sarvamidaṃ jātaṃ kasmiṃśca layameṣyati / niyantā kaśca sarveṣāṃ vadasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा नारायणो वाक्यमृषीणां कूर्मरूपधृक् । प्राह गम्भीरया वाचा भूतानां प्रभवाप्ययौ

śrutvā nārāyaṇo vākyamṛṣīṇāṃ kūrmarūpadhṛk / prāha gambhīrayā vācā bhūtānāṃ prabhavāpyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकूर्म उवाच महेश्वरः परो ऽव्यक्तश्चतुर्व्यूहः सनातनः । अनन्तश्चाप्रमेयश्च नियन्ता विश्वतोमुखः

śrīkūrma uvāca maheśvaraḥ paro 'vyaktaścaturvyūhaḥ sanātanaḥ / anantaścāprameyaśca niyantā viśvatomukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यक्तं कारणं यत्तन्नित्यं सदसदात्मकम् । प्रधानं प्रकृतिश्चेति यदाहुस्तत्त्वचिन्तकाः

avyaktaṃ kāraṇaṃ yattannityaṃ sadasadātmakam / pradhānaṃ prakṛtiśceti yadāhustattvacintakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धवर्णरसैर्हेनं शब्दस्पर्शविवर्जितम् । अजरं ध्रुवमक्षय्यं नित्यं स्वात्मन्यवस्थितम्

gandhavarṇarasairhenaṃ śabdasparśavivarjitam / ajaraṃ dhruvamakṣayyaṃ nityaṃ svātmanyavasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद्योनिर्महाभूतं परं ब्रह्म सनातनम् । विग्रहः सर्वभूतानामात्मनाधिष्ठितं महत्

jagadyonirmahābhūtaṃ paraṃ brahma sanātanam / vigrahaḥ sarvabhūtānāmātmanādhiṣṭhitaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाद्यन्तमजं सूक्ष्मं त्रिगुणं प्रभवाप्ययम् । असांप्रतमविज्ञेयं ब्रह्माग्रे समवर्तत

anādyantamajaṃ sūkṣmaṃ triguṇaṃ prabhavāpyayam / asāṃpratamavijñeyaṃ brahmāgre samavartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणसाम्ये तदा तस्मिन् पुरुषे चात्मनि स्थिते । प्राकृतः प्रलयो ज्ञेयो यावद् विश्वसमुद्भवः

guṇasāmye tadā tasmin puruṣe cātmani sthite / prākṛtaḥ pralayo jñeyo yāvad viśvasamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मी रात्रिरियं प्रोक्ता अहः सृष्टिरुदाहृता । अहर्न विद्यते तस्य न रात्रिर्ह्युपचारतः

brāhmī rātririyaṃ proktā ahaḥ sṛṣṭirudāhṛtā / aharna vidyate tasya na rātrirhyupacārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशान्ते प्रतिबुद्धो ऽसौ जगदादिरनादिमान् । सर्वभूतमयो ऽव्यक्तो ह्यन्तर्यामीश्वरः परः

niśānte pratibuddho 'sau jagadādiranādimān / sarvabhūtamayo 'vyakto hyantaryāmīśvaraḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिं पुरुषं चैव प्रविश्याशु महेश्वरः । क्षोभयामास योगेन परेण परमेश्वरः

prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva praviśyāśu maheśvaraḥ / kṣobhayāmāsa yogena pareṇa parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा मदो नरस्त्रीणां यथा वा माधवो ऽनिलः । अनुप्रविष्टः क्षोभाय तथासौ योगमूर्तिमान्

yathā mado narastrīṇāṃ yathā vā mādhavo 'nilaḥ / anupraviṣṭaḥ kṣobhāya tathāsau yogamūrtimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव क्षोभको विप्राः क्षोभ्यश्च परमेश्वरः । स संकोचविकासाभ्यां प्रधानत्वे ऽपि च स्थितः

sa eva kṣobhako viprāḥ kṣobhyaśca parameśvaraḥ / sa saṃkocavikāsābhyāṃ pradhānatve 'pi ca sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानात् क्षोभ्यमाणाच्च तथा पुंसः पुरातनात् । प्रादुरासीन्महद् बीजं प्रधानपुरुषात्मकम्

pradhānāt kṣobhyamāṇācca tathā puṃsaḥ purātanāt / prādurāsīnmahad bījaṃ pradhānapuruṣātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानात्मा मतिर्ब्रह्मा प्रबुद्धिः ख्यातिरीश्वरः । प्रज्ञाधृतिः स्मृतिः संविदेतस्मादिति तत् स्मृतम्

mahānātmā matirbrahmā prabuddhiḥ khyātirīśvaraḥ / prajñādhṛtiḥ smṛtiḥ saṃvidetasmāditi tat smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैकारिकस्तैजसश्च भूतादिश्चैव तामसः । त्रिविधो ऽयमहङ्कारो महतः संबभूव ह

vaikārikastaijasaśca bhūtādiścaiva tāmasaḥ / trividho 'yamahaṅkāro mahataḥ saṃbabhūva ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहङ्कारो ऽबिमानश्च कर्ता मन्ता च स स्मृतः । आत्मा च पुद्गलो जीवो यतः सर्वाः प्रवृत्तयः

ahaṅkāro 'bimānaśca kartā mantā ca sa smṛtaḥ / ātmā ca pudgalo jīvo yataḥ sarvāḥ pravṛttayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चभूतान्यहङ्कारात् तन्मात्राणि च जज्ञिरे । इन्द्रियाणि तथा देवाः सर्वं तस्यात्मजं जगत्

pañcabhūtānyahaṅkārāt tanmātrāṇi ca jajñire / indriyāṇi tathā devāḥ sarvaṃ tasyātmajaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनस्त्वव्यक्तजं प्रोक्तं विकारः प्रथमः स्मृतः । येनासौ जायते कर्ता भूतादींश्चानुपश्यति

manastvavyaktajaṃ proktaṃ vikāraḥ prathamaḥ smṛtaḥ / yenāsau jāyate kartā bhūtādīṃścānupaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैकारिकादहङ्कारात् सर्गो वैकारिको ऽभवत् । तैजसानीन्द्रियाणि स्युर्देवा वैकारिका दश

vaikārikādahaṅkārāt sargo vaikāriko 'bhavat / taijasānīndriyāṇi syurdevā vaikārikā daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशं मनस्तत्र स्वगुणेनोभयात्मकम् । भूततन्मात्रसर्गो ऽयं भूतादेरभवन् प्रजाः

ekādaśaṃ manastatra svaguṇenobhayātmakam / bhūtatanmātrasargo 'yaṃ bhūtāderabhavan prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतादिस्तु विकुर्वाणः शब्दमात्रं ससर्ज ह । आकाशं शुषिरं तस्मादुत्पन्नं शब्दलक्षणम्

bhūtādistu vikurvāṇaḥ śabdamātraṃ sasarja ha / ākāśaṃ śuṣiraṃ tasmādutpannaṃ śabdalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशस्तु विकुर्वाणः स्पर्शमात्रं ससर्ज ह । वायुरुत्पद्यते तस्मात् तस्य स्पर्शो गुणो मतः

ākāśastu vikurvāṇaḥ sparśamātraṃ sasarja ha / vāyurutpadyate tasmāt tasya sparśo guṇo mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुश्चापि विकुर्वाणो रूपमात्रं ससर्ज ह । ज्योतिरुत्पद्यते वायोस्तद्रूपगुणमुच्यते

vāyuścāpi vikurvāṇo rūpamātraṃ sasarja ha / jyotirutpadyate vāyostadrūpaguṇamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिश्चापि विकुर्वाणं रसमात्रं ससर्ज ह । संभवन्ति ततो ऽम्भांसि रसाधाराणि तानि तु

jyotiścāpi vikurvāṇaṃ rasamātraṃ sasarja ha / saṃbhavanti tato 'mbhāṃsi rasādhārāṇi tāni tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपश्चापि विकुर्वन्त्यो गन्धमात्रं ससर्जिरे । संघातो जायते तस्मात् तस्य गन्धो गुणो मतः

āpaścāpi vikurvantyo gandhamātraṃ sasarjire / saṃghāto jāyate tasmāt tasya gandho guṇo mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशं शब्दमात्रं यत् स्पर्शमात्रं समावृणोत् । द्विगुणस्तु ततो वायुः शब्दस्पर्शात्मको ऽभवत्

ākāśaṃ śabdamātraṃ yat sparśamātraṃ samāvṛṇot / dviguṇastu tato vāyuḥ śabdasparśātmako 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं तथैवाविशतः शब्दस्पर्शौ गुणावुभौ । त्रिगुणः स्यात् ततो वह्निः स शब्दस्पर्शरूपवान्

rūpaṃ tathaivāviśataḥ śabdasparśau guṇāvubhau / triguṇaḥ syāt tato vahniḥ sa śabdasparśarūpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्द स्पर्शश्च रूपं च रसमात्रं समाविशन् । तस्माच्चतुर्गुणा आपो विज्ञेयास्तु रसात्मिकाः

śabda sparśaśca rūpaṃ ca rasamātraṃ samāviśan / tasmāccaturguṇā āpo vijñeyāstu rasātmikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धं समाविशन् । तसमात् पञ्चगुणा भूमिः स्थूला भूतेषु शब्द्यते

śabdaḥ sparśaśca rūpaṃ ca raso gandhaṃ samāviśan / tasamāt pañcaguṇā bhūmiḥ sthūlā bhūteṣu śabdyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्ता घोराश्च मूढाश्च विशेषास्तेन ते स्मृताः । परस्परानुप्रवेशाद् धारयन्ति परस्परम्

śāntā ghorāśca mūḍhāśca viśeṣāstena te smṛtāḥ / parasparānupraveśād dhārayanti parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते सप्त महात्मानो ह्यन्योन्यस्य समाश्रयात् । नाशक्नुवन् प्रजाः स्त्रष्टुमसमागम्य कृत्स्नशः

ete sapta mahātmāno hyanyonyasya samāśrayāt / nāśaknuvan prajāḥ straṣṭumasamāgamya kṛtsnaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषाधिष्ठितात्वाच्च अव्यक्तानुग्रहेण च । महादादयो विशेषान्ता ह्मण्डमुत्पादयन्ति ते

puruṣādhiṣṭhitātvācca avyaktānugraheṇa ca / mahādādayo viśeṣāntā hmaṇḍamutpādayanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एककालसमुत्पन्नं जलबुद्बुदवच्च तत् । विशेषेभ्यो ऽण्डमभवद् बृहत् तदुदकेशयम्

ekakālasamutpannaṃ jalabudbudavacca tat / viśeṣebhyo 'ṇḍamabhavad bṛhat tadudakeśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् कार्यस्य करणं संसिद्धिः परमेष्ठिनः । प्राकृते ऽण्डे विवृत्तः स क्षेत्रज्ञो ब्रह्मसंज्ञितः

tasmin kāryasya karaṇaṃ saṃsiddhiḥ parameṣṭhinaḥ / prākṛte 'ṇḍe vivṛttaḥ sa kṣetrajño brahmasaṃjñitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वै शरीरी प्रथमः स वै पुरुष उच्यते । आदिकर्ता स भूतानां ब्रह्माग्रे समवर्तत

sa vai śarīrī prathamaḥ sa vai puruṣa ucyate / ādikartā sa bhūtānāṃ brahmāgre samavartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमाहुः पुरुषं हंसं प्रधानात् परतः स्थितम् । हिरण्यगर्भं कपिलं छन्दोमूर्ति सनातनम्

yamāhuḥ puruṣaṃ haṃsaṃ pradhānāt parataḥ sthitam / hiraṇyagarbhaṃ kapilaṃ chandomūrti sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरुरुल्बमभूत् तस्य जरायुश्चापि पर्वताः । गर्भोदकं समुद्राश्च तस्यासन् परमात्मनः

merurulbamabhūt tasya jarāyuścāpi parvatāḥ / garbhodakaṃ samudrāśca tasyāsan paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नण्डे ऽभवद् विश्वं सदेवासुरमानुषम् । चन्द्रादित्यौ सनक्षत्रौ सग्रहौ सह वायुना

tasminnaṇḍe 'bhavad viśvaṃ sadevāsuramānuṣam / candrādityau sanakṣatrau sagrahau saha vāyunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्भिर्दशगुणाभिश्च बाह्यतो ऽण्डं समावृतम् । आपो दशगुणेनैव तेजसा बाह्यतो वृताः

adbhirdaśaguṇābhiśca bāhyato 'ṇḍaṃ samāvṛtam / āpo daśaguṇenaiva tejasā bāhyato vṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजो दशगुणेनैव बाह्यतो वायुनावृतम् । आकाशेनावृतो वायुः खं तु भूतादिनावृतम्

tejo daśaguṇenaiva bāhyato vāyunāvṛtam / ākāśenāvṛto vāyuḥ khaṃ tu bhūtādināvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतादिर्महता तद्वदव्यक्तेनावृतो महान् । एते लोका महात्मनः सर्वतत्त्वाभिमानिनः

bhūtādirmahatā tadvadavyaktenāvṛto mahān / ete lokā mahātmanaḥ sarvatattvābhimāninaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसन्ति तत्र पुरुषास्तदात्मानो व्यवस्थिताः । ईश्वरा योगधर्माणो ये चान्ये तत्त्वचिन्तकाः

vasanti tatra puruṣāstadātmāno vyavasthitāḥ / īśvarā yogadharmāṇo ye cānye tattvacintakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञाः शान्तरजसो नित्यं मुदितमानसाः । एतैरावरणैरण्डं सप्तभिः प्राकृतैर्वृतम्

sarvajñāḥ śāntarajaso nityaṃ muditamānasāḥ / etairāvaraṇairaṇḍaṃ saptabhiḥ prākṛtairvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावच्छक्यते वक्तुं मायैषा गहना द्विजाः । एतत् प्राधानिकं कार्यं यन्मया बीजमीरितम् । प्रजापतेः परा मूर्तिरितीयं वैदिकी श्रुतिः

etāvacchakyate vaktuṃ māyaiṣā gahanā dvijāḥ / etat prādhānikaṃ kāryaṃ yanmayā bījamīritam / prajāpateḥ parā mūrtiritīyaṃ vaidikī śrutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माण्डमेतत् सकलं सप्तलोकतलान्वितम् । द्वितीयं तस्य देवस्य शरीरं परमेष्ठिनः

brahmāṇḍametat sakalaṃ saptalokatalānvitam / dvitīyaṃ tasya devasya śarīraṃ parameṣṭhinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यगर्भो भगवान् ब्रह्मा वै कनकाण्डजः । तृतीयं भगवद्रूपं प्राहुर्वेदार्थवेदिनः

hiraṇyagarbho bhagavān brahmā vai kanakāṇḍajaḥ / tṛtīyaṃ bhagavadrūpaṃ prāhurvedārthavedinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजोगुणमयं चान्यद् रूपं तस्यैव धीमतः । चतुर्मुखः स भगवान् जगत्सृष्टौ प्रवर्तते

rajoguṇamayaṃ cānyad rūpaṃ tasyaiva dhīmataḥ / caturmukhaḥ sa bhagavān jagatsṛṣṭau pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्टं च पाति सकलं विश्वात्मा विश्वतोमुखः । सत्त्वं गुणमुपाश्रित्य विष्णुर्विश्वेश्वरः स्वयम्

sṛṣṭaṃ ca pāti sakalaṃ viśvātmā viśvatomukhaḥ / sattvaṃ guṇamupāśritya viṣṇurviśveśvaraḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तकाले स्वयं देवः सर्वात्मा परमेश्वरः । तमोगुणं समाश्रित्य रुद्रः संहरते जगत्

antakāle svayaṃ devaḥ sarvātmā parameśvaraḥ / tamoguṇaṃ samāśritya rudraḥ saṃharate jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको ऽपि सन्महादेवस्त्रिधासौ समवस्थितः । सर्गरक्षालयगुणैर्निर्गुणो ऽपि निरञ्जनः । एकधा स द्विधा चैव त्रिधा च बहुधा पुनः

eko 'pi sanmahādevastridhāsau samavasthitaḥ / sargarakṣālayaguṇairnirguṇo 'pi nirañjanaḥ / ekadhā sa dvidhā caiva tridhā ca bahudhā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगेश्वरः शरीराणि करोति विकरोति च । नानाकृतिक्रियारूपनामवन्ति स्वलीलया

yogeśvaraḥ śarīrāṇi karoti vikaroti ca / nānākṛtikriyārūpanāmavanti svalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिताय चैव भक्तानां स एव ग्रसते पुनः । त्रिधा विभज्य चात्मानं त्रैकाल्ये संप्रवर्तते । सृजते ग्रसते चैव वीक्षते च विशेषतः

hitāya caiva bhaktānāṃ sa eva grasate punaḥ / tridhā vibhajya cātmānaṃ traikālye saṃpravartate / sṛjate grasate caiva vīkṣate ca viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात् सृष्ट्वानुगृह्णाति ग्रसते च पुनः प्रजाः । गुणात्मकत्वात् त्रैकाल्ये तस्मादेकः स उच्यते

yasmāt sṛṣṭvānugṛhṇāti grasate ca punaḥ prajāḥ / guṇātmakatvāt traikālye tasmādekaḥ sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रे हिरण्यगर्भः स प्रादुर्भूतः सनातनः । आदित्वादादिदेवो ऽसौ अजातत्वादजः स्मृतः

agre hiraṇyagarbhaḥ sa prādurbhūtaḥ sanātanaḥ / āditvādādidevo 'sau ajātatvādajaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातियस्मात् प्रजाः सर्वाः प्रजापतिरिति स्मृतः । देवेषु च महादेवो माहदेव इति स्मृतः

pātiyasmāt prajāḥ sarvāḥ prajāpatiriti smṛtaḥ / deveṣu ca mahādevo māhadeva iti smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहत्त्वाच्च स्मृतो ब्रह्मा परत्वात् परमेश्वरः । वशित्वादप्यवश्यत्वादीश्वरः परिभाषितः

bṛhattvācca smṛto brahmā paratvāt parameśvaraḥ / vaśitvādapyavaśyatvādīśvaraḥ paribhāṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषिः सर्वत्रगत्वेन हरिः सर्वहरो यतः । अनुत्पादाच्च पूर्वत्वात् स्वयंभूरिति स स्मृतः

ṛṣiḥ sarvatragatvena hariḥ sarvaharo yataḥ / anutpādācca pūrvatvāt svayaṃbhūriti sa smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नराणामयनो यस्मात् तेन नारायणः स्मृतः । हरः संसारहरणाद् विभुत्वाद् विष्णुरुच्यते

narāṇāmayano yasmāt tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ / haraḥ saṃsāraharaṇād vibhutvād viṣṇurucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवान् सर्वविज्ञानादवनादोमिति स्मृतः । सर्वज्ञः सर्वविज्ञानात् सर्वः सर्वमयो यतः

bhagavān sarvavijñānādavanādomiti smṛtaḥ / sarvajñaḥ sarvavijñānāt sarvaḥ sarvamayo yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवः स निर्मलो यस्माद् विभुः सर्वगतो यतः । तारणात् सर्वदुः खानां तारकः परिगीयते

śivaḥ sa nirmalo yasmād vibhuḥ sarvagato yataḥ / tāraṇāt sarvaduḥ khānāṃ tārakaḥ parigīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुनात्र किमुक्तेन सर्वं ब्रह्ममयं जगत् । अनेकभेदभिन्नस्तु क्रीडते परमेश्वरः

bahunātra kimuktena sarvaṃ brahmamayaṃ jagat / anekabhedabhinnastu krīḍate parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष प्राकृतः सर्गः संक्षेपात् कथितो मया । अबुद्धिपूर्वको विप्रा ब्राह्मीं सृष्टिं निबोधत

ityeṣa prākṛtaḥ sargaḥ saṃkṣepāt kathito mayā / abuddhipūrvako viprā brāhmīṃ sṛṣṭiṃ nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.