Library·Kurma-Purana·1·1.50

Kurma-Purana 1.50

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकोनपञ्चाशो ऽध्यायः सूत उवाच अस्मिन् मन्वन्तरे पूर्वं वर्तमाने महान् विभुः । द्वापरे प्रथमे व्यासो मनुः स्वायंभुवो मतः

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge ekonapañcāśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca asmin manvantare pūrvaṃ vartamāne mahān vibhuḥ / dvāpare prathame vyāso manuḥ svāyaṃbhuvo mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभेद बहुधा वेदं नियोगाद् ब्रह्मणः प्रभोः । द्वितीये द्वापरे चैव वेदव्यासः प्रजापतिः

bibheda bahudhā vedaṃ niyogād brahmaṇaḥ prabhoḥ / dvitīye dvāpare caiva vedavyāsaḥ prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीये चोशना व्यासश्चतुर्थे स्याद् बृहस्पतिः । सविता पञ्चमे व्यासः षष्ठे मृत्युः प्रकीर्तितः

tṛtīye cośanā vyāsaścaturthe syād bṛhaspatiḥ / savitā pañcame vyāsaḥ ṣaṣṭhe mṛtyuḥ prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तमे च तथैवेन्द्रो वसिष्ठश्चाष्टमे मतः । सारस्वतश्च नवमे त्रिधामा दशमे स्मृतः

saptame ca tathaivendro vasiṣṭhaścāṣṭame mataḥ / sārasvataśca navame tridhāmā daśame smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशे तु त्रिवृषः शततेजास्ततः परः । त्रयोदशे तथा धर्मस्तरक्षुस्तु चतुर्दशे

ekādaśe tu trivṛṣaḥ śatatejāstataḥ paraḥ / trayodaśe tathā dharmastarakṣustu caturdaśe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यारुणिर्वै पञ्चदशे षोडशे तु धनञ्जयः । कृतञ्जयः सप्तदशे ह्यष्टादशे ऋतञ्जयः

tryāruṇirvai pañcadaśe ṣoḍaśe tu dhanañjayaḥ / kṛtañjayaḥ saptadaśe hyaṣṭādaśe ṛtañjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो व्यासो भरद्वाजस्तस्मादूर्ध्वं तु गौतमः । राजश्रवाश्चैकविंशस्तस्माच्छुष्मायणः परः

tato vyāso bharadvājastasmādūrdhvaṃ tu gautamaḥ / rājaśravāścaikaviṃśastasmācchuṣmāyaṇaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणबिन्दुस्त्रयोविंशे वाल्मीकिस्तत्परः स्मृतः । पञ्चविशे तथा शक्तिः षड्विंशे तु पराशरः

tṛṇabindustrayoviṃśe vālmīkistatparaḥ smṛtaḥ / pañcaviśe tathā śaktiḥ ṣaḍviṃśe tu parāśaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तविंशे तथा व्यासो जातूकर्णो महामुनिः । अष्टाविंशे पुनः प्राप्ते ह्यस्मिन् वै द्वापरे द्विजाः । पराशरसुतो व्यासः कृष्णद्वैपायनो ऽभवत्

saptaviṃśe tathā vyāso jātūkarṇo mahāmuniḥ / aṣṭāviṃśe punaḥ prāpte hyasmin vai dvāpare dvijāḥ / parāśarasuto vyāsaḥ kṛṣṇadvaipāyano 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव सर्ववेदानां पुराणानां प्रदर्शकः । पाराशर्यो महायोगी कृष्णद्वैपायनो हरिः

sa eva sarvavedānāṃ purāṇānāṃ pradarśakaḥ / pārāśaryo mahāyogī kṛṣṇadvaipāyano hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आराध्य देवमीशानं दृष्ट्वा साम्बं त्रिलोचनम् । तत्प्रसादादसौ व्यासं वेदानामकरोत् प्रभुः

ārādhya devamīśānaṃ dṛṣṭvā sāmbaṃ trilocanam / tatprasādādasau vyāsaṃ vedānāmakarot prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ शिष्यान् प्रिजग्राह चतुरो वेदपारगान् । जैमिनिं च सुमन्तुं च वैशम्पायनमेव च । पैलं तेषां चतुर्थं च पञ्चमं मां महामुनिः

atha śiṣyān prijagrāha caturo vedapāragān / jaiminiṃ ca sumantuṃ ca vaiśampāyanameva ca / pailaṃ teṣāṃ caturthaṃ ca pañcamaṃ māṃ mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋग्वेदश्रावकं पैलं जग्राह स महामुनिः । यजुर्वेदप्रवक्तारं वैशम्पायनमेव च

ṛgvedaśrāvakaṃ pailaṃ jagrāha sa mahāmuniḥ / yajurvedapravaktāraṃ vaiśampāyanameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जैमिनिं सामवेदस्य श्रावकं सोन्वपद्यत । तथैवाथर्ववेदस्य सुमन्तुमृषिसत्तमम् । इतिहासपुराणानि प्रवक्तुं मामयोजयत्

jaiminiṃ sāmavedasya śrāvakaṃ sonvapadyata / tathaivātharvavedasya sumantumṛṣisattamam / itihāsapurāṇāni pravaktuṃ māmayojayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एक आसीद्यजुर्वेदस्तं चतुर्धा व्यकल्पयत् । चातुर्हेत्रमभूद् यस्मिंस्तेन यज्ञमथाकरोत्

eka āsīdyajurvedastaṃ caturdhā vyakalpayat / cāturhetramabhūd yasmiṃstena yajñamathākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आध्वर्यवं यजुर्भिः स्यादृग्भिर्हेत्रं द्विजोत्तमाः । औद्गात्रं सामभिश्चक्रे ब्रह्मत्वं चाप्यथर्वभिः

ādhvaryavaṃ yajurbhiḥ syādṛgbhirhetraṃ dvijottamāḥ / audgātraṃ sāmabhiścakre brahmatvaṃ cāpyatharvabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स ऋच उद्धृत्य ऋग्वेदं कृतवान् प्रभुः । यजूंषि च यजुर्वेदं सामवेदं च सामभिः

tataḥ sa ṛca uddhṛtya ṛgvedaṃ kṛtavān prabhuḥ / yajūṃṣi ca yajurvedaṃ sāmavedaṃ ca sāmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकविंशतिभेदेन ऋग्वेदं कृतवान् पुरा । शाखानां तु शतेनैव यजुर्वेदमथाकरोत्

ekaviṃśatibhedena ṛgvedaṃ kṛtavān purā / śākhānāṃ tu śatenaiva yajurvedamathākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामवेदं सहस्त्रेण शाखानां प्रबिभेद सः । अथर्वाणमथो वेदं बिभेद नवकेन तु

sāmavedaṃ sahastreṇa śākhānāṃ prabibheda saḥ / atharvāṇamatho vedaṃ bibheda navakena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदैरष्टादशैर्व्यासः पुराणं कृतवान् प्रभुः । सो ऽयमेकश्चतुष्पादो वेदः पूर्वं पुरातनात्

bhedairaṣṭādaśairvyāsaḥ purāṇaṃ kṛtavān prabhuḥ / so 'yamekaścatuṣpādo vedaḥ pūrvaṃ purātanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओङ्कारो ब्रह्मणो जातः सर्वदोषविशोधनः । वेदवेद्यो हि भगवान् वासुदेवः सनातनः

oṅkāro brahmaṇo jātaḥ sarvadoṣaviśodhanaḥ / vedavedyo hi bhagavān vāsudevaḥ sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गीयते परो वेदे यो वेदैनं स वेदवित् । एतत् परतरं ब्रह्म ज्योतिरानन्दमुत्तमम्

sa gīyate paro vede yo vedainaṃ sa vedavit / etat parataraṃ brahma jyotirānandamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदवाक्योदितं तत्त्वं वासुदेवः परं पदम् । वेदवेद्यमिमं वेत्ति वेदं वेदपरो मुनिः

vedavākyoditaṃ tattvaṃ vāsudevaḥ paraṃ padam / vedavedyamimaṃ vetti vedaṃ vedaparo muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवेदं परमं वेत्ति वेदनिष्ठः सदेश्वरः । स वेदवेद्यो भगवान् वेदमूर्तिर्महेश्वरः । स एव वेदो वेद्यश्च तमेवाश्रित्य मुच्यते

avedaṃ paramaṃ vetti vedaniṣṭhaḥ sadeśvaraḥ / sa vedavedyo bhagavān vedamūrtirmaheśvaraḥ / sa eva vedo vedyaśca tamevāśritya mucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येदक्षरं वेद्यमोङ्कारं वेदमव्ययम् । अवेदं च विजानाति पाराशर्यो महामुनिः

ityedakṣaraṃ vedyamoṅkāraṃ vedamavyayam / avedaṃ ca vijānāti pārāśaryo mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.