Library·Kurma-Purana·1·1.9

Kurma-Purana 1.9

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे ऽष्टमो ऽध्यायः सूत उवाच एतच्छ्रुत्वा तु वचनं नारदाद्या महर्षयः । प्रणम्य वरदं विष्णुं पप्रच्छुः संशयान्विता

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge 'ṣṭamo 'dhyāyaḥ sūta uvāca etacchrutvā tu vacanaṃ nāradādyā maharṣayaḥ / praṇamya varadaṃ viṣṇuṃ papracchuḥ saṃśayānvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषय ऊचुः कथितो भवता सर्गो मुख्यादीनां जनार्दन । इदानीं संशयं चेममस्माकं छेत्तुमर्हसि

ṛṣaya ūcuḥ kathito bhavatā sargo mukhyādīnāṃ janārdana / idānīṃ saṃśayaṃ cemamasmākaṃ chettumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं स भगवानीशः पूर्वजो ऽपि पिनाकधृक् । पुत्रत्वमगच्छंभुर्ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

kathaṃ sa bhagavānīśaḥ pūrvajo 'pi pinākadhṛk / putratvamagacchaṃbhurbrahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं च भगवाञ्जज्ञे ब्रह्मा लोकपितामहः । अण्डजो जगतामीशस्तन्नो वक्तुमिहार्हसि

kathaṃ ca bhagavāñjajñe brahmā lokapitāmahaḥ / aṇḍajo jagatāmīśastanno vaktumihārhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकूर्म उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे शङ्करस्यामितौजसः । पुत्रत्वं ब्रह्मणस्तस्य पद्मयोनित्वमेव च

śrīkūrma uvāca śṛṇudhvamṛṣayaḥ sarve śaṅkarasyāmitaujasaḥ / putratvaṃ brahmaṇastasya padmayonitvameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीतकल्पावसाने तमोभूतं जगत् त्रयम् । आसीदेकार्णवं सर्वं न देवाद्या न चर्षयः

atītakalpāvasāne tamobhūtaṃ jagat trayam / āsīdekārṇavaṃ sarvaṃ na devādyā na carṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र नारायणो देवो निर्जने निरुपप्लवे । आश्रित्य शेषशयनं सुष्वाप पुरुषोत्तमः

tatra nārāyaṇo devo nirjane nirupaplave / āśritya śeṣaśayanaṃ suṣvāpa puruṣottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्त्रशीर्षा भूत्वा स सहस्त्राक्षः सहस्त्रपात् । सहस्त्रबाहुः सर्वज्ञश्चिन्त्यमानो मनीषिभिः

sahastraśīrṣā bhūtvā sa sahastrākṣaḥ sahastrapāt / sahastrabāhuḥ sarvajñaścintyamāno manīṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतवासा विशालाक्षो नीलजिमूतसन्निभः । महाविभूतिर्योगात्मा योगिनां हृदयालयः

pītavāsā viśālākṣo nīlajimūtasannibhaḥ / mahāvibhūtiryogātmā yogināṃ hṛdayālayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचित् तस्य सुप्तस्य लीलार्थं दिव्यमद्भुतम् । त्रैलोक्यसारं विमलं नाभ्यां पङ्कजमुद्वभौ

kadācit tasya suptasya līlārthaṃ divyamadbhutam / trailokyasāraṃ vimalaṃ nābhyāṃ paṅkajamudvabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतयोजनविस्तीर्णं तरुणादित्यसन्निभम् । दिव्यगन्धमयं पुण्यं कर्णिकाकेसरान्वितम्

śatayojanavistīrṇaṃ taruṇādityasannibham / divyagandhamayaṃ puṇyaṃ karṇikākesarānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैवं सुचिरं कालं वर्तमानस्य शार्ङ्गिणः । हिरण्यगर्भो भगवांस्तं देशमुपचक्रमे

tasyaivaṃ suciraṃ kālaṃ vartamānasya śārṅgiṇaḥ / hiraṇyagarbho bhagavāṃstaṃ deśamupacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तं करेण विश्वात्मा समुत्थाप्य सनातनम् । प्रोवाच मधुरं वाक्यं मायया तस्य मोहितः

sa taṃ kareṇa viśvātmā samutthāpya sanātanam / provāca madhuraṃ vākyaṃ māyayā tasya mohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन्नेकार्णवे घोरे निर्जने तमसावृते । एकाकी को भवाञ्छेते ब्रूहि मे पुरुषर्षभ

asminnekārṇave ghore nirjane tamasāvṛte / ekākī ko bhavāñchete brūhi me puruṣarṣabha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विहस्य गरुडध्वजः । उवाच देवं ब्रह्माणं मेघगम्भीरनिः स्वनः

tasya tad vacanaṃ śrutvā vihasya garuḍadhvajaḥ / uvāca devaṃ brahmāṇaṃ meghagambhīraniḥ svanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भो भो नारायणं देवं लोकानां प्रभवाप्ययम् । महायोगेश्वरं मां त्वं जानीहि पुरुषोत्तमम्

bho bho nārāyaṇaṃ devaṃ lokānāṃ prabhavāpyayam / mahāyogeśvaraṃ māṃ tvaṃ jānīhi puruṣottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयि पश्य जगत् कृत्स्नं त्वां च लोकपितामहम् । सपर्वतमहाद्वीपं समुद्रैः सप्तभिर्वृतम्

mayi paśya jagat kṛtsnaṃ tvāṃ ca lokapitāmaham / saparvatamahādvīpaṃ samudraiḥ saptabhirvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमाभाष्य विश्चात्मा प्रोवाच पुरुषं हरिः । जानन्नपि महायोगी को भवानिति वेधसम्

evamābhāṣya viścātmā provāca puruṣaṃ hariḥ / jānannapi mahāyogī ko bhavāniti vedhasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रहस्य भगवान् ब्रह्मा वेदनिधिः प्रभुः । प्रत्युवाचाम्बुजाभाक्षं सस्मितं श्लक्ष्णया गिरा

tataḥ prahasya bhagavān brahmā vedanidhiḥ prabhuḥ / pratyuvācāmbujābhākṣaṃ sasmitaṃ ślakṣṇayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं धाता विधाता च स्वयंभूः प्रपितामहः । मय्येव संस्थितं विश्वं ब्रह्माहं विश्वतोमुखः

ahaṃ dhātā vidhātā ca svayaṃbhūḥ prapitāmahaḥ / mayyeva saṃsthitaṃ viśvaṃ brahmāhaṃ viśvatomukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा वाचं स भगवान् विष्णुः सत्यपराक्रमः । अनुज्ञाप्याथ योगेन प्रविष्टो ब्रह्मणस्तनुम्

śrutvā vācaṃ sa bhagavān viṣṇuḥ satyaparākramaḥ / anujñāpyātha yogena praviṣṭo brahmaṇastanum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रलोक्यमेतत् सकलं सदेवासुरमानुषम् । उदरे तस्य देवस्य दृष्ट्वा विस्मयमागतः

tralokyametat sakalaṃ sadevāsuramānuṣam / udare tasya devasya dṛṣṭvā vismayamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदास्य वक्त्रान्निष्क्रम्य पन्नगेन्द्रनिकेतनः । अजातशत्रुर्भगवान् पितामहमथाब्रवीत्

tadāsya vaktrānniṣkramya pannagendraniketanaḥ / ajātaśatrurbhagavān pitāmahamathābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवानप्येवमेवाद्य शाश्वतं हि ममोहरम् । प्रविश्य लोकान् पश्यैतान् विचित्रान् पुरुषर्षभ

bhavānapyevamevādya śāśvataṃ hi mamoharam / praviśya lokān paśyaitān vicitrān puruṣarṣabha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रह्लादनीं वाणी श्रुत्वा तस्याभिनन्द्य च । श्रीपतेरुदरं भूयः प्रविवेश कुशध्वजः

tataḥ prahlādanīṃ vāṇī śrutvā tasyābhinandya ca / śrīpaterudaraṃ bhūyaḥ praviveśa kuśadhvajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानेव लोकान् गर्भस्थानपश्यत् सत्यविक्रमः । पर्यटित्वा तु देवस्य ददृशे ऽन्तं न वै हरेः

tāneva lokān garbhasthānapaśyat satyavikramaḥ / paryaṭitvā tu devasya dadṛśe 'ntaṃ na vai hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो द्वाराणि सर्वाणि पिहितानि महात्मना । जनार्दनेन ब्रह्मासौ नाभ्यां द्वारमविन्दत

tato dvārāṇi sarvāṇi pihitāni mahātmanā / janārdanena brahmāsau nābhyāṃ dvāramavindata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र योगबलेनासौ प्रविश्य कनकाण्डजः । उज्जहारात्मनो रूपं पुष्कराच्चतुराननः

tatra yogabalenāsau praviśya kanakāṇḍajaḥ / ujjahārātmano rūpaṃ puṣkarāccaturānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरराजारविन्दस्थः पद्मगर्भसमद्युतिः । ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवान् जगद्योनिः पितामहः

virarājāravindasthaḥ padmagarbhasamadyutiḥ / brahmā svayaṃbhūrbhagavān jagadyoniḥ pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्यमानो विश्वेशमात्मानं परमं पदम् । प्रोवाच पुरुषं विष्णुं मेघगम्भीरया गिरा

samanyamāno viśveśamātmānaṃ paramaṃ padam / provāca puruṣaṃ viṣṇuṃ meghagambhīrayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं कृतं भवतेदानीमात्मनो जयकाङ्क्षया । एको ऽहं प्रबलो नान्यो मां वै को ऽबिभविष्यति

kiṃ kṛtaṃ bhavatedānīmātmano jayakāṅkṣayā / eko 'haṃ prabalo nānyo māṃ vai ko 'bibhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा नारायणो वाक्यं ब्रह्मणो लोकतन्त्रिणः । सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यं बभाषे मधुरं हरिः

śrutvā nārāyaṇo vākyaṃ brahmaṇo lokatantriṇaḥ / sāntvapūrvamidaṃ vākyaṃ babhāṣe madhuraṃ hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवान् धाता विधाता च स्वयंभूः प्रपितामहः । न मात्सर्याभियोगेन द्वाराणि पिहितानि मे

bhavān dhātā vidhātā ca svayaṃbhūḥ prapitāmahaḥ / na mātsaryābhiyogena dvārāṇi pihitāni me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्तु लीलार्थमेवैतन्न त्वां बाधितुमिच्छया । को हि बाधितुमन्विच्छेद् देवदेवं पितामहम्

kintu līlārthamevaitanna tvāṃ bādhitumicchayā / ko hi bādhitumanvicched devadevaṃ pitāmaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ते ऽन्यथावगन्तव्यं मान्यो मे सर्वथा भवान् । सर्वमन्वय कल्याणं यन्मयापहृतं तव

na te 'nyathāvagantavyaṃ mānyo me sarvathā bhavān / sarvamanvaya kalyāṇaṃ yanmayāpahṛtaṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माच्च कारणाद् ब्रह्मन् पुत्रो भवतु मे भवान् । पद्मयोनिरिति ख्यातो मत्प्रियार्थं जगन्मय

asmācca kāraṇād brahman putro bhavatu me bhavān / padmayoniriti khyāto matpriyārthaṃ jaganmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स भगवान् देवो वरं दत्त्वा किरीटिने । प्रहर्षमतुलं गत्वा पुनर्विष्णुमभाषत

tataḥ sa bhagavān devo varaṃ dattvā kirīṭine / praharṣamatulaṃ gatvā punarviṣṇumabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवान् सर्वात्मको ऽनन्तः सर्वेषां परमेश्वरः । सर्वभूतान्तरात्मा वै परं बह्म सनातनम्

bhavān sarvātmako 'nantaḥ sarveṣāṃ parameśvaraḥ / sarvabhūtāntarātmā vai paraṃ bahma sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं वै सर्वलोकानामात्मा लोकमहेश्वरः । मन्मयं सर्वमेवेदं ब्रह्माहं पुरुषः परः

ahaṃ vai sarvalokānāmātmā lokamaheśvaraḥ / manmayaṃ sarvamevedaṃ brahmāhaṃ puruṣaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नावाभ्यां विद्यते ह्यन्यो लोकानां परमेश्वरः । एका मूर्तिर्द्विधा भिन्ना नारायणपितामहौ

nāvābhyāṃ vidyate hyanyo lokānāṃ parameśvaraḥ / ekā mūrtirdvidhā bhinnā nārāyaṇapitāmahau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैवमुक्तो ब्रह्माणं वासुदेवो ऽब्रवीदिदम् । इयं प्रतिज्ञा भवतो विनाशाय भविष्यति

tenaivamukto brahmāṇaṃ vāsudevo 'bravīdidam / iyaṃ pratijñā bhavato vināśāya bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं न पश्यसि योगेशं ब्रह्माधिपतिमव्ययम् । प्रधानपुरुषेशानं वेदाहं परमेश्वरम्

kiṃ na paśyasi yogeśaṃ brahmādhipatimavyayam / pradhānapuruṣeśānaṃ vedāhaṃ parameśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं न पश्यन्ति योगीन्द्राः सांख्या अपि महेश्वरम् । अनादिनिधनं ब्रह्म तमेव शरणं व्रज

yaṃ na paśyanti yogīndrāḥ sāṃkhyā api maheśvaram / anādinidhanaṃ brahma tameva śaraṇaṃ vraja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्रुद्धो ऽम्बुजाभाक्षं ब्रह्मा प्रोवाच केशवम् । भवान् न नूनमात्मानं वेत्ति तत् परमक्षरम्

tataḥ kruddho 'mbujābhākṣaṃ brahmā provāca keśavam / bhavān na nūnamātmānaṃ vetti tat paramakṣaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणं जगतामेकमात्मानं परमं पदम् । नावाभ्यां विद्यते ह्यन्यो लोकानां परमेश्वरः

brahmāṇaṃ jagatāmekamātmānaṃ paramaṃ padam / nāvābhyāṃ vidyate hyanyo lokānāṃ parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संत्यज्य निद्रां विपुलां स्वमात्मानं विलोकय । तस्य तत् क्रोधजं वाक्यं श्रुत्वा विष्णुरभाषत

saṃtyajya nidrāṃ vipulāṃ svamātmānaṃ vilokaya / tasya tat krodhajaṃ vākyaṃ śrutvā viṣṇurabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा मैवं वद कल्याण परिवादं महात्मनः । न मे ऽस्त्यविदितं ब्रह्मन् नान्यथाहं वदामिते

mā maivaṃ vada kalyāṇa parivādaṃ mahātmanaḥ / na me 'styaviditaṃ brahman nānyathāhaṃ vadāmite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्तु मोहयति ब्रह्मन् भवन्तं पारमेश्वरी । मायाशेषविशेषाणां हेतुरात्मसमुद्भावा

kintu mohayati brahman bhavantaṃ pārameśvarī / māyāśeṣaviśeṣāṇāṃ heturātmasamudbhāvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावदुक्त्वा भगवान् विष्णुस्तूष्णीं बभूव ह । ज्ञात्वा तत् परमं तत्त्वं स्वमात्मानं महेश्वरम्

etāvaduktvā bhagavān viṣṇustūṣṇīṃ babhūva ha / jñātvā tat paramaṃ tattvaṃ svamātmānaṃ maheśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुतो ऽप्यपरिमेयात्मा भूतानां परमेश्वरः । प्रसादं ब्रह्मणे कर्तुं प्रादुरासीत् ततो हरः

kuto 'pyaparimeyātmā bhūtānāṃ parameśvaraḥ / prasādaṃ brahmaṇe kartuṃ prādurāsīt tato haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ललाटनयनो ऽनन्तो जटामण्डलमण्डितः । त्रिशूलपाणिर्भगवांस्तेजसां परमो निधिः

lalāṭanayano 'nanto jaṭāmaṇḍalamaṇḍitaḥ / triśūlapāṇirbhagavāṃstejasāṃ paramo nidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यां विशालां ग्रथितां ग्रहैः सार्केन्दुतारकैः । मालामत्यद्भुताकारां धारयन् पादलम्बिनीम्

divyāṃ viśālāṃ grathitāṃ grahaiḥ sārkendutārakaiḥ / mālāmatyadbhutākārāṃ dhārayan pādalambinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा देवमीशानं ब्रह्मा लोकपितामहः । मोहितो माययात्यर्थं पीतवाससमब्वीत्

taṃ dṛṣṭvā devamīśānaṃ brahmā lokapitāmahaḥ / mohito māyayātyarthaṃ pītavāsasamabvīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क एष पुरुषो ऽनन्तः शूलपाणिस्त्रिलोचनः । तेजोराशिरमेयात्मा समायाति जनार्दन

ka eṣa puruṣo 'nantaḥ śūlapāṇistrilocanaḥ / tejorāśirameyātmā samāyāti janārdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विष्णुर्दानवमर्दनः । अपश्यदीश्वरं देवं ज्वलन्तं विमले ऽम्भसि

tasya tad vacanaṃ śrutvā viṣṇurdānavamardanaḥ / apaśyadīśvaraṃ devaṃ jvalantaṃ vimale 'mbhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा तत्परमं भावमैश्वरं ब्रह्मभावनम् । प्रोवाचोत्थाय भगवान् देवदेवं पितामहम्

jñātvā tatparamaṃ bhāvamaiśvaraṃ brahmabhāvanam / provācotthāya bhagavān devadevaṃ pitāmaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं देवो महादेवः स्वयञ्ज्योतिः सनातनः । अनादिनिधनो ऽचिन्त्यो लोकानामीश्वरो महान्

ayaṃ devo mahādevaḥ svayañjyotiḥ sanātanaḥ / anādinidhano 'cintyo lokānāmīśvaro mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्करः शंभुरीशानः सर्वात्मा परमेश्वरः । भूतानामधिपो योगी महेशो विमलः शिवः

śaṅkaraḥ śaṃbhurīśānaḥ sarvātmā parameśvaraḥ / bhūtānāmadhipo yogī maheśo vimalaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष धाता विधाता च प्रधानपुरुषेश्वरः । यं प्रपश्यन्ति यतयो ब्रह्मभावेन भाविताः

eṣa dhātā vidhātā ca pradhānapuruṣeśvaraḥ / yaṃ prapaśyanti yatayo brahmabhāvena bhāvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृजत्येष जगत् कृत्स्नं पाति संहरते तथा । कालो भूत्वा महादेवः केवलो निष्कलः शिवः

sṛjatyeṣa jagat kṛtsnaṃ pāti saṃharate tathā / kālo bhūtvā mahādevaḥ kevalo niṣkalaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणं विदधे पूर्वं भवन्तं यः सनातनः । वेदांश्च प्रददौ तुभ्यं सो ऽयमायाति शङ्करः

brahmāṇaṃ vidadhe pūrvaṃ bhavantaṃ yaḥ sanātanaḥ / vedāṃśca pradadau tubhyaṃ so 'yamāyāti śaṅkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यैव चापरां मूर्ति विश्वयोनिं सनातनीम् । वासुदेवाभिधानां मामवेहि प्रपितामह

asyaiva cāparāṃ mūrti viśvayoniṃ sanātanīm / vāsudevābhidhānāṃ māmavehi prapitāmaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं न पश्यसि योगेशं ब्रह्माधिपतिमव्ययम् । दिव्यं भवतु ते चक्षुर्येन द्रक्ष्यसि तत्परम्

kiṃ na paśyasi yogeśaṃ brahmādhipatimavyayam / divyaṃ bhavatu te cakṣuryena drakṣyasi tatparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्ध्वा शैवं तदा चक्षुर्विष्णोर्लोकपितामहः । बुबुधे परमेशानं पुरतः समवस्थितम्

labdhvā śaivaṃ tadā cakṣurviṣṇorlokapitāmahaḥ / bubudhe parameśānaṃ purataḥ samavasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स लब्ध्वा परमं ज्ञानमैश्वरं प्रपितामहः । प्रपेदे शरणं देवं तमेव पितरं शिवम्

sa labdhvā paramaṃ jñānamaiśvaraṃ prapitāmahaḥ / prapede śaraṇaṃ devaṃ tameva pitaraṃ śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओङ्कारं समनुस्मृत्य संस्तभ्यात्मानमात्मना । अथर्वशिरसा देवं तुष्टाव च कृताञ्जलिः

oṅkāraṃ samanusmṛtya saṃstabhyātmānamātmanā / atharvaśirasā devaṃ tuṣṭāva ca kṛtāñjaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्तुतस्तेन भगवान् ब्रह्मणा परमेश्वरः । अवाप परमां प्रीतिं व्याजहार स्मयन्निव

saṃstutastena bhagavān brahmaṇā parameśvaraḥ / avāpa paramāṃ prītiṃ vyājahāra smayanniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्समस्त्वं न संदेहो मद्भक्तश्च यतो भवान् । मयैवोत्पादितः पूर्वं लोकसृष्ट्यर्थमव्ययम्

matsamastvaṃ na saṃdeho madbhaktaśca yato bhavān / mayaivotpāditaḥ pūrvaṃ lokasṛṣṭyarthamavyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमात्मा ह्यादिपुरुषो मम देहसमुद्भवः । वरं वरय विश्वात्मन् वरदो ऽहं तवानघ

tvamātmā hyādipuruṣo mama dehasamudbhavaḥ / varaṃ varaya viśvātman varado 'haṃ tavānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स देवदेववचनं निशम्य कमलोद्भवः । निरीक्ष्य विष्णुं पुरुषं प्रणम्याह वृषध्वजम्

sa devadevavacanaṃ niśamya kamalodbhavaḥ / nirīkṣya viṣṇuṃ puruṣaṃ praṇamyāha vṛṣadhvajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् भूतभव्येश महादेवाम्बिकापते । त्वामेव पुत्रमिच्छामि त्वया वा सदृशं सतम्

bhagavan bhūtabhavyeśa mahādevāmbikāpate / tvāmeva putramicchāmi tvayā vā sadṛśaṃ satam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहितो ऽस्मि महादेव मायया सूक्ष्मया त्वया । न जाने परमं भावं याथातथ्येन ते शिव

mohito 'smi mahādeva māyayā sūkṣmayā tvayā / na jāne paramaṃ bhāvaṃ yāthātathyena te śiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमेव देव भक्तानां भ्राता माता पिता सुहृत् । प्रसीद तव पादाब्जं नमामि शरणं गतः

tvameva deva bhaktānāṃ bhrātā mātā pitā suhṛt / prasīda tava pādābjaṃ namāmi śaraṇaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तस्य वचनं श्रुत्वा जगन्नाथो वृषध्वजः । व्याजहार तदा पुत्रं समालोक्य जनार्दनम्

sa tasya vacanaṃ śrutvā jagannātho vṛṣadhvajaḥ / vyājahāra tadā putraṃ samālokya janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदर्थितं भगवता तत् करिष्यामि पुत्रक । विज्ञानमैश्वरं दिव्यमुत्पत्स्यति तवानघ

yadarthitaṃ bhagavatā tat kariṣyāmi putraka / vijñānamaiśvaraṃ divyamutpatsyati tavānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमेव सर्वभूतानामादिकर्ता नियोजितः । तथा कुरुष्व देवेश मया लोकपितामह

tvameva sarvabhūtānāmādikartā niyojitaḥ / tathā kuruṣva deveśa mayā lokapitāmaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष नारायणो ऽनन्तो ममैव परमा तनुः । भविष्यति तवेशानो योगक्षेमवहो हरिः

eṣa nārāyaṇo 'nanto mamaiva paramā tanuḥ / bhaviṣyati taveśāno yogakṣemavaho hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं व्याहृत्य हस्ताभ्यां प्रीतात्मा परमेश्वरः । संस्पृश्य देवं ब्रह्माणं हरिं वचनमब्रवीत्

evaṃ vyāhṛtya hastābhyāṃ prītātmā parameśvaraḥ / saṃspṛśya devaṃ brahmāṇaṃ hariṃ vacanamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्टो ऽस्मि सर्वथाहन्ते भक्त्या तव जगन्मय । वरं वृणीष्वं नह्यावां विभिन्नौ परमार्थतः

tṛṣṭo 'smi sarvathāhante bhaktyā tava jaganmaya / varaṃ vṛṇīṣvaṃ nahyāvāṃ vibhinnau paramārthataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वाथ देववचनं विष्णुर्विश्वजगन्मयः । प्राह प्रसन्नया वाचा समालोक्य चतुर्मुखम्

śrutvātha devavacanaṃ viṣṇurviśvajaganmayaḥ / prāha prasannayā vācā samālokya caturmukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष एव वरः श्लोघ्यो यदहं परमेश्वरम् । पश्यामि परमात्मानं भक्तिर्भवतु मे त्वयि

eṣa eva varaḥ śloghyo yadahaṃ parameśvaram / paśyāmi paramātmānaṃ bhaktirbhavatu me tvayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथेत्युक्त्वा महादेवः पुनर्विष्णुमभाषत । भवान् सर्वस्य कार्यस्य कर्ताहऽमधिदैवतम्

tathetyuktvā mahādevaḥ punarviṣṇumabhāṣata / bhavān sarvasya kāryasya kartāha'madhidaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्मयं त्वन्मयं चैव सर्वमेतन्न संशयः । भवान् सोमस्त्वहं सूर्यो भवान् रात्रिरहं दिनम्

manmayaṃ tvanmayaṃ caiva sarvametanna saṃśayaḥ / bhavān somastvahaṃ sūryo bhavān rātrirahaṃ dinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवान् प्रकृतिरव्यक्तमहं पुरुष एव च । भवान् ज्ञानमहं ज्ञाता भवान् मायाहमीश्वरः

bhavān prakṛtiravyaktamahaṃ puruṣa eva ca / bhavān jñānamahaṃ jñātā bhavān māyāhamīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवान् विद्यात्मिका शक्तिः शक्तिमानहमीश्वरः । यो ऽहं सुनिष्कलो देवः सो ऽपि नारायणः परः

bhavān vidyātmikā śaktiḥ śaktimānahamīśvaraḥ / yo 'haṃ suniṣkalo devaḥ so 'pi nārāyaṇaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकीभावेन पश्यन्ति योगिनो ब्रह्मवादिनः । त्वामनाश्रित्य विश्वात्मन् न योगी मामुपैष्यति । पालयैतज्जगत् कृत्स्नं सदेवासुरमानुषम्

ekībhāvena paśyanti yogino brahmavādinaḥ / tvāmanāśritya viśvātman na yogī māmupaiṣyati / pālayaitajjagat kṛtsnaṃ sadevāsuramānuṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतीदमुक्त्वा भगवाननादिः स्वमायया मोहितभूतभेदः । जगाम जन्मर्धिविनाशहीनं धामैकमव्यक्तमनन्तशक्तिः

itīdamuktvā bhagavānanādiḥ svamāyayā mohitabhūtabhedaḥ / jagāma janmardhivināśahīnaṃ dhāmaikamavyaktamanantaśaktiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.