Library·Kurma-Purana·2·2.12
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) एकादशो ऽध्यायः व्यास उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे वक्ष्यमाणं सनातनम् । कर्मयोगं ब्राह्मणानामात्यन्तिकफलप्रदम्
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge (īśvaragītāsu) ekādaśo 'dhyāyaḥ vyāsa uvāca śṛṇudhvamṛṣayaḥ sarve vakṣyamāṇaṃ sanātanam / karmayogaṃ brāhmaṇānāmātyantikaphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आम्नायसिद्धमखिलं ब्रिह्मणानुप्रदर्शितम् । ऋषीणां शृण्वतां पूर्वं मनुराह प्रजापतिः
āmnāyasiddhamakhilaṃ brihmaṇānupradarśitam / ṛṣīṇāṃ śṛṇvatāṃ pūrvaṃ manurāha prajāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापहरं पुण्यमृषिसङ्घैर्निषेवितम् । समाहितधियो यूयं शृणुध्वं गदतो मम
sarvapāpaharaṃ puṇyamṛṣisaṅghairniṣevitam / samāhitadhiyo yūyaṃ śṛṇudhvaṃ gadato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतोपनयनो वेदानधीयीत द्विजोत्तमाः । गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे स्वसूत्रोक्तविधानतः
kṛtopanayano vedānadhīyīta dvijottamāḥ / garbhāṣṭame 'ṣṭame vābde svasūtroktavidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डी च मेखली सूत्री कृष्णाजिनधरो मुनिः । भिक्षाहारो गुरुहितो वीक्षमाणो गुरुर्मुखम्
daṇḍī ca mekhalī sūtrī kṛṣṇājinadharo muniḥ / bhikṣāhāro guruhito vīkṣamāṇo gururmukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्पासमुपवीतार्थं निर्मितं ब्रह्मणा पुरा । ब्राह्मणानां त्रिवित् सूत्रं कौशं वा वस्त्रमेव वा
kārpāsamupavītārthaṃ nirmitaṃ brahmaṇā purā / brāhmaṇānāṃ trivit sūtraṃ kauśaṃ vā vastrameva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदोपवीती चैव स्यात् सदा बद्धशिखो द्विजः । अन्यथा यत् कृतं कर्म तद् भवत्ययथाकृतम्
sadopavītī caiva syāt sadā baddhaśikho dvijaḥ / anyathā yat kṛtaṃ karma tad bhavatyayathākṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसेदविकृतं वासः कार्पासं वा कषायकम् । तदेव परिधानीयं शुक्लमच्छिद्रमुत्तमम्
vasedavikṛtaṃ vāsaḥ kārpāsaṃ vā kaṣāyakam / tadeva paridhānīyaṃ śuklamacchidramuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरं तु समाख्यातं वासः कृष्णाजिनं शुभम् । अभावे गव्यमजिनं रौरवं वा विधीयते
uttaraṃ tu samākhyātaṃ vāsaḥ kṛṣṇājinaṃ śubham / abhāve gavyamajinaṃ rauravaṃ vā vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृत्य दक्षिणं बाहुं सव्ये बाहौ समर्पितम् । उपवीतं भवेन्नित्यं निवीतं कण्ठसज्जने
uddhṛtya dakṣiṇaṃ bāhuṃ savye bāhau samarpitam / upavītaṃ bhavennityaṃ nivītaṃ kaṇṭhasajjane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्यं बाहुं समुद्धृत्य दक्षिणे तु धृतं द्विजाः । प्राचीनावीतमित्युक्तं पित्र्ये कर्मणि योजयेत्
savyaṃ bāhuṃ samuddhṛtya dakṣiṇe tu dhṛtaṃ dvijāḥ / prācīnāvītamityuktaṃ pitrye karmaṇi yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्न्यगारे गवां गोष्ठे होमे जप्ये तथैव च । स्वाध्याये भोजने नित्यं ब्राह्मणानां च सन्निधौ
agnyagāre gavāṃ goṣṭhe home japye tathaiva ca / svādhyāye bhojane nityaṃ brāhmaṇānāṃ ca sannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपासने गुरूणां च संध्ययोः साधुसंगमे । उपवीती भवेन्नित्यं विधिरेष सनातनः
upāsane gurūṇāṃ ca saṃdhyayoḥ sādhusaṃgame / upavītī bhavennityaṃ vidhireṣa sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मौञ्जी त्रिवृत् समा श्लक्षणा कार्या विप्रस्य मेखला । मुञ्जाभावे कुशेनाहुर्ग्रन्थिनैकेन वा त्रिभिः
mauñjī trivṛt samā ślakṣaṇā kāryā viprasya mekhalā / muñjābhāve kuśenāhurgranthinaikena vā tribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धारयेद् बैल्वपालाशौ दण्डौ केशान्तकौ द्विजः । यज्ञार्हवृक्षजं वाथ सौम्यमव्रणमेव च
dhārayed bailvapālāśau daṇḍau keśāntakau dvijaḥ / yajñārhavṛkṣajaṃ vātha saumyamavraṇameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सायं प्रातर्द्विजः संध्यामुपासीत समाहितः । कामाल्लोभाद् भयान्मोहात् त्यक्तेन पतितो भवेत्
sāyaṃ prātardvijaḥ saṃdhyāmupāsīta samāhitaḥ / kāmāllobhād bhayānmohāt tyaktena patito bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निकार्यं ततः कुर्यात् सायं प्रातः प्रसन्नधीः । स्नात्वा संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा
agnikāryaṃ tataḥ kuryāt sāyaṃ prātaḥ prasannadhīḥ / snātvā saṃtarpayed devānṛṣīn pitṛgaṇāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवताभ्यर्चनं कुर्यात् पुष्पैः पत्रेण वाम्बुभिः । अभिवादनशीलः स्यान्नित्यं वृद्धेषु धर्मतः
devatābhyarcanaṃ kuryāt puṣpaiḥ patreṇa vāmbubhiḥ / abhivādanaśīlaḥ syānnityaṃ vṛddheṣu dharmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असावहं भो नामेति सम्यक् प्रणतिपूर्वकम् । आयुरारोग्यसिद्ध्यर्थं तन्द्रादिपरिवर्जितः
asāvahaṃ bho nāmeti samyak praṇatipūrvakam / āyurārogyasiddhyarthaṃ tandrādiparivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्णान् भव सौम्येति वाच्यो विप्रो ऽभिवादने । अकारश्चास्य नाम्नो ऽन्ते वाच्यः पूर्वाक्षरः प्लुतः
āyuṣṇān bhava saumyeti vācyo vipro 'bhivādane / akāraścāsya nāmno 'nte vācyaḥ pūrvākṣaraḥ plutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कुर्याद् यो ऽभिवादस्य द्विजः प्रत्यभिवादनम् । नाभिवाद्यः स विदुषा यथा शूद्रस्तथैव सः
na kuryād yo 'bhivādasya dvijaḥ pratyabhivādanam / nābhivādyaḥ sa viduṣā yathā śūdrastathaiva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यत्यस्तपाणिना कार्यमुपसंग्रहणं गुरोः । सव्येन सव्यः स्प्रष्टव्यो दक्षिणेन तु दक्षिणः
vyatyastapāṇinā kāryamupasaṃgrahaṇaṃ guroḥ / savyena savyaḥ spraṣṭavyo dakṣiṇena tu dakṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लौकिकं वैदिकं चापि तथाध्यात्मिकमेव वा । आददीत यतो ज्ञानं तं पूर्वमभिवादयेत्
laukikaṃ vaidikaṃ cāpi tathādhyātmikameva vā / ādadīta yato jñānaṃ taṃ pūrvamabhivādayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोदकं धारयेद् भैक्षं पुष्पाणि समिधस्तथा । एवंविधानि चान्यानि न दैवाद्येषु कर्मसु
nodakaṃ dhārayed bhaikṣaṃ puṣpāṇi samidhastathā / evaṃvidhāni cānyāni na daivādyeṣu karmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेत् क्षत्रबन्धुमनामयम् । वैश्यं क्षेमं समागम्य शूद्रमारोग्यमेव तु
brāhmaṇaṃ kuśalaṃ pṛcchet kṣatrabandhumanāmayam / vaiśyaṃ kṣemaṃ samāgamya śūdramārogyameva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपाध्यायः पिता ज्येष्ठो भ्राता चैव महीपतिः । मातुलः श्वशुरस्त्राता मातामहपितामहौ । वर्णज्येष्ठः पितृव्यश्च पुंसो ऽत्र गुरवः स्मृताः
upādhyāyaḥ pitā jyeṣṭho bhrātā caiva mahīpatiḥ / mātulaḥ śvaśurastrātā mātāmahapitāmahau / varṇajyeṣṭhaḥ pitṛvyaśca puṃso 'tra guravaḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता मातामही गुर्वो पितुर्मातुश्च सोदराः । श्वश्रूः पितामहीज्येष्ठा धात्री च गुरवः स्त्रियः
mātā mātāmahī gurvo piturmātuśca sodarāḥ / śvaśrūḥ pitāmahījyeṣṭhā dhātrī ca guravaḥ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो गुरुवर्गो ऽयं मातृतः पितृतो द्विजाः । अनुवर्तनमेतेषां मनोवाक्कायकर्मभिः
ityukto guruvargo 'yaṃ mātṛtaḥ pitṛto dvijāḥ / anuvartanameteṣāṃ manovākkāyakarmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुं दृष्ट्वा समुत्तिष्ठेदभिवाद्य कृताञ्जलिः । नैतैरुपविशेत् सार्धं विवदेन्नात्मकारणात्
guruṃ dṛṣṭvā samuttiṣṭhedabhivādya kṛtāñjaliḥ / naitairupaviśet sārdhaṃ vivadennātmakāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवितार्थमपि द्वेषाद् गुरुभिर्नैव भाषणम् । उदितो ऽपि गुणैरन्यैर्गुरुद्वेषी पतत्यधः
jīvitārthamapi dveṣād gurubhirnaiva bhāṣaṇam / udito 'pi guṇairanyairgurudveṣī patatyadhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरूणामपि सर्वेषां पूज्याः पञ्च विशेषतः । तेषामाद्यास्त्रयः श्रेष्ठास्तेषां माता सुपूजिता
gurūṇāmapi sarveṣāṃ pūjyāḥ pañca viśeṣataḥ / teṣāmādyāstrayaḥ śreṣṭhāsteṣāṃ mātā supūjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो भावयति या सूते येन विद्योपदिश्यते । ज्येष्ठो भ्राता च भर्ता च पञ्चैते गुरवः स्मृताः
yo bhāvayati yā sūte yena vidyopadiśyate / jyeṣṭho bhrātā ca bhartā ca pañcaite guravaḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनः सर्वयत्नेन प्राणत्यागेन वा पुनः । पूजनीया विशेषेण पञ्चैते भूतिमिच्छता
ātmanaḥ sarvayatnena prāṇatyāgena vā punaḥ / pūjanīyā viśeṣeṇa pañcaite bhūtimicchatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् पिता च माता च द्वावेतौ निर्विकारिणौ । तावत् सर्वं परित्यज्य पुत्रः स्यात् तत्परायणः
yāvat pitā ca mātā ca dvāvetau nirvikāriṇau / tāvat sarvaṃ parityajya putraḥ syāt tatparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता माता च सुप्रीतौ स्यातां पुत्रगुणैर्यदि । स पुत्रः सकलं धर्ममाप्नुयात् तेन कर्मणा
pitā mātā ca suprītau syātāṃ putraguṇairyadi / sa putraḥ sakalaṃ dharmamāpnuyāt tena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति मातृसमं दैवं नास्ति पितृसमो गुरुः । तयोः प्रत्युपकारो ऽपि न कथञ्चन विद्यते
nāsti mātṛsamaṃ daivaṃ nāsti pitṛsamo guruḥ / tayoḥ pratyupakāro 'pi na kathañcana vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर्नित्यं प्रियं कुर्यात् कर्मणा मनसा गिरा । न ताभ्यामननुज्ञातो धर्ममन्यं समाचरेत्
tayornityaṃ priyaṃ kuryāt karmaṇā manasā girā / na tābhyāmananujñāto dharmamanyaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्जयित्वा मुक्तिफलं नित्यं नैमित्तिकं तथा । धर्मसारः समुद्दिष्टः प्रेत्यानन्तफलप्रदः
varjayitvā muktiphalaṃ nityaṃ naimittikaṃ tathā / dharmasāraḥ samuddiṣṭaḥ pretyānantaphalapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यगाराध्य वक्तारं विसृष्टस्तदनुज्ञया । शिष्यो विद्याफलं भुङ्क्ते प्रेत्य चापद्यते दिवि
samyagārādhya vaktāraṃ visṛṣṭastadanujñayā / śiṣyo vidyāphalaṃ bhuṅkte pretya cāpadyate divi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो भ्रातरं पितृसमं ज्येष्ठं मूर्खो ऽवमन्यते । तेन दोषेण स प्रेत्य निरयं घोरमृच्छति
yo bhrātaraṃ pitṛsamaṃ jyeṣṭhaṃ mūrkho 'vamanyate / tena doṣeṇa sa pretya nirayaṃ ghoramṛcchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंसा वर्त्मनिविष्टेन पूज्यो भर्ता तु सर्वदा । याति दातरि लोके ऽस्मिन् उपकाराद्धि गौरवम्
puṃsā vartmaniviṣṭena pūjyo bhartā tu sarvadā / yāti dātari loke 'smin upakārāddhi gauravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनरा भर्तृपिण्डार्थं स्वान् प्राणान् संत्यजन्ति हि । तेषामथाक्षयांल्लोकान् प्रोवाच भगवान् मनुः
yenarā bhartṛpiṇḍārthaṃ svān prāṇān saṃtyajanti hi / teṣāmathākṣayāṃllokān provāca bhagavān manuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुलांश्च पितृव्यांश्च श्वशुरानृत्विजो गुरून् । असावहमिति ब्रूयुः प्रत्युत्थाय यवीयसः
mātulāṃśca pitṛvyāṃśca śvaśurānṛtvijo gurūn / asāvahamiti brūyuḥ pratyutthāya yavīyasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवाच्यो दीक्षितो नाम्ना यवीयानपि यो भवेत् । भोभवत्पूर्वकं त्वेनमभिभाषेत धर्मवित्
avācyo dīkṣito nāmnā yavīyānapi yo bhavet / bhobhavatpūrvakaṃ tvenamabhibhāṣeta dharmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिवाद्याश्च पूज्यश्च शिरसा वन्द्य एव च । ब्राह्मणः क्षत्रियाद्यैश्च श्रीकामैः सादरं सदा
abhivādyāśca pūjyaśca śirasā vandya eva ca / brāhmaṇaḥ kṣatriyādyaiśca śrīkāmaiḥ sādaraṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिवाद्यास्तु विप्रेण क्षत्रियाद्याः कथञ्चन । ज्ञानकर्मगुणोपेता यद्यप्येते बहुश्रुताः
nābhivādyāstu vipreṇa kṣatriyādyāḥ kathañcana / jñānakarmaguṇopetā yadyapyete bahuśrutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणः सर्ववर्णानां स्वस्ति कुर्यादिति स्थितिः । सवर्णेषु सवर्णानां कार्यमेवाभिवादनम्
brāhmaṇaḥ sarvavarṇānāṃ svasti kuryāditi sthitiḥ / savarṇeṣu savarṇānāṃ kāryamevābhivādanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः । पतिरेको गुरुः स्त्रीणां सर्वत्राभ्यागतो गुरुः
gururagnirdvijātīnāṃ varṇānāṃ brāhmaṇo guruḥ / patireko guruḥ strīṇāṃ sarvatrābhyāgato guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्या कर्म वयो बन्धुर्वित्तं भवति पञ्चमम् । मान्यस्थानानि पञ्चाहुः पूर्वं पूर्वं गुरूत्तरात्
vidyā karma vayo bandhurvittaṃ bhavati pañcamam / mānyasthānāni pañcāhuḥ pūrvaṃ pūrvaṃ gurūttarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चानां त्रिषु वर्णेषु भूयांसि बलवन्ति च । यत्र स्युः सो ऽत्र मानार्हः शूद्रो ऽपि दशमीं गतः
pañcānāṃ triṣu varṇeṣu bhūyāṃsi balavanti ca / yatra syuḥ so 'tra mānārhaḥ śūdro 'pi daśamīṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पन्था देयो ब्राह्मणाय स्त्रियै राज्ञे ह्यचक्षुषे । वृद्धाय भारबुग्नाय रोगिणे दुर्बलाय च
panthā deyo brāhmaṇāya striyai rājñe hyacakṣuṣe / vṛddhāya bhārabugnāya rogiṇe durbalāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षामाहृत्य शिष्टानां गृहेभ्यः प्रयतो ऽन्वहम् । निवेद्य गुरवे ऽश्नीयाद् वाग्यतस्तदनुज्ञया
bhikṣāmāhṛtya śiṣṭānāṃ gṛhebhyaḥ prayato 'nvaham / nivedya gurave 'śnīyād vāgyatastadanujñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवत्पूर्वं चरेद् भैक्ष्यमुपनीतो द्विजोत्तमः । भवन्मध्यं तु राजन्यो वैश्यस्तु भवदुत्तरम्
bhavatpūrvaṃ cared bhaikṣyamupanīto dvijottamaḥ / bhavanmadhyaṃ tu rājanyo vaiśyastu bhavaduttaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातरं वा स्वसारं वा मातुर्वा भगिनीं निजाम् । भिक्षेत भिक्षां प्रथमं या चैनं न विमानयेत्
mātaraṃ vā svasāraṃ vā māturvā bhaginīṃ nijām / bhikṣeta bhikṣāṃ prathamaṃ yā cainaṃ na vimānayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सजातीयगृहेष्वेव सार्ववर्णिकमेव वा । भैक्ष्यस्य चरणं प्रोक्तं पतितादिषु वर्जितम्
sajātīyagṛheṣveva sārvavarṇikameva vā / bhaikṣyasya caraṇaṃ proktaṃ patitādiṣu varjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदयज्ञैरहीनानां प्रशस्तानां स्वकर्मसु । ब्रह्मचर्याहरेद् भैक्षं गृहेभ्यः प्रयतो ऽन्वहम्
vedayajñairahīnānāṃ praśastānāṃ svakarmasu / brahmacaryāhared bhaikṣaṃ gṛhebhyaḥ prayato 'nvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरोः कुले न भिक्षेत न ज्ञातिकुलबन्धुषु । अलाभे त्वन्यगेहानां पूर्वं पूर्वं विवर्जयेत्
guroḥ kule na bhikṣeta na jñātikulabandhuṣu / alābhe tvanyagehānāṃ pūrvaṃ pūrvaṃ vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं वा विचरेद् ग्रामं पूर्वोक्तानामसंभवे । नियम्य प्रयतो वाचं दिशस्त्वनवलोकयन्
sarvaṃ vā vicared grāmaṃ pūrvoktānāmasaṃbhave / niyamya prayato vācaṃ diśastvanavalokayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाहृत्य तु तद् भैक्षं यावदर्थममायया । भुञ्जीत प्रयतो नित्यं वाग्यतो ऽनन्यमानसः
samāhṛtya tu tad bhaikṣaṃ yāvadarthamamāyayā / bhuñjīta prayato nityaṃ vāgyato 'nanyamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेद् व्रती । भैक्ष्येण व्रतिनो वृत्तिरुपवाससमा स्मृता
bhaikṣyeṇa vartayennityaṃ naikānnādī bhaved vratī / bhaikṣyeṇa vratino vṛttirupavāsasamā smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयेदशनं नित्यमद्याच्चैतदकुत्सयन् । दृष्ट्वा हृष्येत् प्रसीदेच्च प्रतिनन्देच्च सर्वशः
pūjayedaśanaṃ nityamadyāccaitadakutsayan / dṛṣṭvā hṛṣyet prasīdecca pratinandecca sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनारोग्यमनायुष्यमस्वर्ग्यं चातिभोजनम् । अपुण्यं लोकविद्विष्टं तस्मात् तत्परिवर्जयेत्
anārogyamanāyuṣyamasvargyaṃ cātibhojanam / apuṇyaṃ lokavidviṣṭaṃ tasmāt tatparivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ्मुखो ऽन्नानि भुञ्जीत सूर्याभिमुख एव वा । नाद्यादुदङ्मुखो नित्यं विधिरेष सनातनः
prāṅmukho 'nnāni bhuñjīta sūryābhimukha eva vā / nādyādudaṅmukho nityaṃ vidhireṣa sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षाल्य पाणिपादौ च भुञ्जानो द्विरुपस्पृशेत् । शुचौ देशे समासीनो भुक्त्वा च द्विरुपस्पृशेत्
prakṣālya pāṇipādau ca bhuñjāno dvirupaspṛśet / śucau deśe samāsīno bhuktvā ca dvirupaspṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.