Library·Kurma-Purana·2·2.22
व्यास उवाच गोमयेनोदकैर्भूमिं शोधयित्वा समाहितः । संनिपात्य द्विजान् सर्वान् साधुभिः संनिमन्त्रयेत्
vyāsa uvāca gomayenodakairbhūmiṃ śodhayitvā samāhitaḥ / saṃnipātya dvijān sarvān sādhubhiḥ saṃnimantrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वो भविष्यति मे श्राद्धं पूर्वेद्युरभिपूज्य च । असंभवे परेद्युर्वा यथोक्तैर्लक्षणैर्युतान्
śvo bhaviṣyati me śrāddhaṃ pūrvedyurabhipūjya ca / asaṃbhave paredyurvā yathoktairlakṣaṇairyutān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ते पितरः श्रुत्वा श्राद्धकालमुपस्थितम् । अन्योन्यं मनसा ध्यात्वा संपतन्ति मनोजवाः
tasya te pitaraḥ śrutvā śrāddhakālamupasthitam / anyonyaṃ manasā dhyātvā saṃpatanti manojavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणैस्ते सहाश्नन्ति पितरो ह्यन्तरिक्षगाः । वायुभूतास्तु तिष्ठन्ति भुक्त्वा यान्ति परां गतिम्
brāhmaṇaiste sahāśnanti pitaro hyantarikṣagāḥ / vāyubhūtāstu tiṣṭhanti bhuktvā yānti parāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमन्त्रिताश्च ते विप्राः श्राद्धकाल उपस्थिते । वसेयुर्नियताः सर्वे ब्रह्मचर्यपरायणाः
āmantritāśca te viprāḥ śrāddhakāla upasthite / vaseyurniyatāḥ sarve brahmacaryaparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्रोधनो ऽत्वरो ऽमत्तः सत्यवादी समाहितः । भारं मैथुनमध्वानं श्राद्धकृद् वर्जयेज्जपम्
akrodhano 'tvaro 'mattaḥ satyavādī samāhitaḥ / bhāraṃ maithunamadhvānaṃ śrāddhakṛd varjayejjapam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमन्त्रितो ब्राह्मणो वा यो ऽन्यस्मै कुरुते क्षणम् । स याति नरकं घोरं सूकरत्वां प्रायाति च
āmantrito brāhmaṇo vā yo 'nyasmai kurute kṣaṇam / sa yāti narakaṃ ghoraṃ sūkaratvāṃ prāyāti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमन्त्रयित्वा यो मोहादन्यं चामन्त्रयेद् द्विजम् । स तस्मादधिकः पापी विष्ठाकीटो ऽभिजायते
āmantrayitvā yo mohādanyaṃ cāmantrayed dvijam / sa tasmādadhikaḥ pāpī viṣṭhākīṭo 'bhijāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धे निमन्त्रितो विप्रो मैथुनं यो ऽधिगच्छति । ब्रह्महत्यामवाप्नोति तिर्यग्योनौ च जायते
śrāddhe nimantrito vipro maithunaṃ yo 'dhigacchati / brahmahatyāmavāpnoti tiryagyonau ca jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमन्त्रितस्तु यो विप्रो ह्यध्वानं याति दुर्मतिः । भवन्ति पितरस्तस्य तं मासं पांशुभोजनाः
nimantritastu yo vipro hyadhvānaṃ yāti durmatiḥ / bhavanti pitarastasya taṃ māsaṃ pāṃśubhojanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे प्रकुर्यात् कलहं द्विजः । भवन्ति तस्य तन्मासं पितरो मलभोजनाः
nimantritastu yaḥ śrāddhe prakuryāt kalahaṃ dvijaḥ / bhavanti tasya tanmāsaṃ pitaro malabhojanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान्निमन्त्रितः श्राद्धे नियतात्मा भवेद् द्विजः । अक्रोधनः शौचपरः कर्ता चैव जितेन्द्रियः
tasmānnimantritaḥ śrāddhe niyatātmā bhaved dvijaḥ / akrodhanaḥ śaucaparaḥ kartā caiva jitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वोभूते दक्षिणां गत्वा दिशं दर्भान् समाहितः । समूलानाहरेद् वारि दक्षिणाग्रान् सुनिर्मलान्
śvobhūte dakṣiṇāṃ gatvā diśaṃ darbhān samāhitaḥ / samūlānāhared vāri dakṣiṇāgrān sunirmalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणाप्रवणं स्निग्धं विभक्तं शुभलक्षणम् । शुचिं देशं विविक्तं च गोमयेनोपलेपयेत्
dakṣiṇāpravaṇaṃ snigdhaṃ vibhaktaṃ śubhalakṣaṇam / śuciṃ deśaṃ viviktaṃ ca gomayenopalepayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदीतीरेषु तीर्थेषु स्वभूमौ चैव सानुषु । विविक्तेषु च तुष्यन्ति दत्तेन पितरः सदा
nadītīreṣu tīrtheṣu svabhūmau caiva sānuṣu / vivikteṣu ca tuṣyanti dattena pitaraḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारक्ये भूमिभागे तु पितॄणां नैव निर्वपेत् । स्वामिभिस्तद् विहन्येत मोहाद् यत् क्रियते नरैः
pārakye bhūmibhāge tu pitṝṇāṃ naiva nirvapet / svāmibhistad vihanyeta mohād yat kriyate naraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अटव्यः पर्वताः पुण्यास्तीर्थान्यायतनानि च । सर्वाण्यस्वामिकान्याहुर्न हि तेषु परिग्रहः
aṭavyaḥ parvatāḥ puṇyāstīrthānyāyatanāni ca / sarvāṇyasvāmikānyāhurna hi teṣu parigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलान् प्रविकिरेत् तत्र सर्वतो बन्धयेदजान् । असुरोपहतं सर्वं तिलैः शुद्ध्यत्यजेन वा
tilān pravikiret tatra sarvato bandhayedajān / asuropahataṃ sarvaṃ tilaiḥ śuddhyatyajena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽन्नं बहुसंस्कारं नैकव्यञ्जनमच्युतम् । चोष्यपेयसमृद्धं च यथाशक्त्या प्रकल्पयेत्
tato 'nnaṃ bahusaṃskāraṃ naikavyañjanamacyutam / coṣyapeyasamṛddhaṃ ca yathāśaktyā prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निवृत्ते मध्याह्ने लुप्तलोमनखान् द्विजान् । अभिगम्य यथामार्गं प्रयच्छेद् दन्तधावनम्
tato nivṛtte madhyāhne luptalomanakhān dvijān / abhigamya yathāmārgaṃ prayacched dantadhāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैलमभ्यञ्जनं स्नानं स्नानीयं च पृथग्विधम् । पात्रैरौदुम्बरैर्दद्याद् वैश्वदैवत्यपूर्वकम्
tailamabhyañjanaṃ snānaṃ snānīyaṃ ca pṛthagvidham / pātrairaudumbarairdadyād vaiśvadaivatyapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्नात्वा निवृत्तेभ्यः प्रत्युत्थायकृताञ्जलिः । पाद्यमाचमनीयं च संप्रयच्छेद् यथाक्रमम्
tataḥ snātvā nivṛttebhyaḥ pratyutthāyakṛtāñjaliḥ / pādyamācamanīyaṃ ca saṃprayacched yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये चात्र विश्वेदेवानां विप्राः पूर्वं निमन्त्रिताः । प्राङ्मुखान्यासनान्येषां त्रिदर्भोपहितानि च
ye cātra viśvedevānāṃ viprāḥ pūrvaṃ nimantritāḥ / prāṅmukhānyāsanānyeṣāṃ tridarbhopahitāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणामुखयुक्तानि पितॄणामासनानि च । दक्षिणाग्रैकदर्भाणि प्रोक्षितानि तिलोदकैः
dakṣiṇāmukhayuktāni pitṝṇāmāsanāni ca / dakṣiṇāgraikadarbhāṇi prokṣitāni tilodakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषूपवेशयेदेतानासनं स्पृश्य स द्विजम् । आसध्वमिति संजल्पन् आसनास्ते पृथक् पृथक्
teṣūpaveśayedetānāsanaṃ spṛśya sa dvijam / āsadhvamiti saṃjalpan āsanāste pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वौ दैवे प्राङ्मुखौ पित्र्ये त्रयश्चोदङ्मुखास्तथा । एकैकं वा भवेत् तत्र देवमातामहेष्वपि
dvau daive prāṅmukhau pitrye trayaścodaṅmukhāstathā / ekaikaṃ vā bhavet tatra devamātāmaheṣvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्क्रियां देशकालौ च शौचं ब्राह्मणसंपदम् । पञ्चैतान् विस्तरो हन्ति तस्मान्नेहेत विस्तरम्
satkriyāṃ deśakālau ca śaucaṃ brāhmaṇasaṃpadam / pañcaitān vistaro hanti tasmānneheta vistaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि वा भोजयेदेकं ब्राह्मणं वेदपारगम् । श्रुतशीलादिसंपन्नमलक्षणविवर्जितम्
api vā bhojayedekaṃ brāhmaṇaṃ vedapāragam / śrutaśīlādisaṃpannamalakṣaṇavivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृत्य पात्रे चान्नं तत् सर्वस्मात् प्रकृतात् पुनः । देवतायतने चास्मै निवेद्यान्यत्प्रवर्तयेत्
uddhṛtya pātre cānnaṃ tat sarvasmāt prakṛtāt punaḥ / devatāyatane cāsmai nivedyānyatpravartayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रास्येदग्नौ तदन्नं तु दद्याद् वा ब्रह्मचारिणे । तस्मादेकमपि श्रेष्ठं विद्वांसं भोजयेद् द्विजम्
prāsyedagnau tadannaṃ tu dadyād vā brahmacāriṇe / tasmādekamapi śreṣṭhaṃ vidvāṃsaṃ bhojayed dvijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुको ब्रह्मचारी वा भोजनार्थमुपस्थितः । उपविष्टेषु यः श्राद्धे कामं तमपि भोजयेत्
bhikṣuko brahmacārī vā bhojanārthamupasthitaḥ / upaviṣṭeṣu yaḥ śrāddhe kāmaṃ tamapi bhojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिथिर्यस्य नाश्नाति न तच्छ्राद्धं प्रशस्यते । तस्मात् प्रयत्नाच्छ्राद्धेषु पूज्या ह्यतिथयो द्विजैः
atithiryasya nāśnāti na tacchrāddhaṃ praśasyate / tasmāt prayatnācchrāddheṣu pūjyā hyatithayo dvijaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आतिथ्यरहिते श्राद्धे भुञ्जते ये द्विजातयः । काकयोनिं व्रजन्त्येते दाता चैव न संशयः
ātithyarahite śrāddhe bhuñjate ye dvijātayaḥ / kākayoniṃ vrajantyete dātā caiva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हीनाङ्गः पतितः कुष्ठी व्रणी पुक्कसनास्तिकौ । कुक्कुटाः शूकराः श्वानो वर्ज्याः श्राद्धेषु दूरतः
hīnāṅgaḥ patitaḥ kuṣṭhī vraṇī pukkasanāstikau / kukkuṭāḥ śūkarāḥ śvāno varjyāḥ śrāddheṣu dūrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीभत्सुमशुचिं नग्नं मत्तं धूर्तं रजस्वलाम् । नीलकाषायवसनं पाषण्डांश्च विवर्जयेत्
bībhatsumaśuciṃ nagnaṃ mattaṃ dhūrtaṃ rajasvalām / nīlakāṣāyavasanaṃ pāṣaṇḍāṃśca vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् तत्र क्रियते कर्म पैतृकं ब्राह्मणान् प्रति । तत्सर्वमेव कर्तव्यं वैश्वदैवत्यपूर्वकम्
yat tatra kriyate karma paitṛkaṃ brāhmaṇān prati / tatsarvameva kartavyaṃ vaiśvadaivatyapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथोपविष्टान् सर्वांस्तानलङ्कुर्याद् विभूषणः । स्त्रग्दामभिः शिरोवेष्टैर्धूपवासो ऽनुलेपनैः
yathopaviṣṭān sarvāṃstānalaṅkuryād vibhūṣaṇaḥ / stragdāmabhiḥ śiroveṣṭairdhūpavāso 'nulepanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्त्वावाहयेद् देवान् ब्राह्मणानामनुज्ञया । उदङ्मुखो यथान्यायं विश्वे देवास इत्यृचा
tatastvāvāhayed devān brāhmaṇānāmanujñayā / udaṅmukho yathānyāyaṃ viśve devāsa ityṛcā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे पवित्रे गृहीत्वाथ भाजने क्षालिते पुनः । शं नो देव्या जलं क्षिप्त्वा यवो ऽसीति यवांस्तथा
dve pavitre gṛhītvātha bhājane kṣālite punaḥ / śaṃ no devyā jalaṃ kṣiptvā yavo 'sīti yavāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या दिव्या इति मन्त्रण हस्ते त्वर्घं विनिक्षिपेत् । प्रदद्याद् गन्धमाल्यानि धूपादीनि च शक्तितः
yā divyā iti mantraṇa haste tvarghaṃ vinikṣipet / pradadyād gandhamālyāni dhūpādīni ca śaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपसव्यं ततः कृत्वा पितॄणां दक्षिणामुखः । आवाहनं ततः कुर्यादुशन्तस्त्वेत्यृचा बुधः
apasavyaṃ tataḥ kṛtvā pitṝṇāṃ dakṣiṇāmukhaḥ / āvāhanaṃ tataḥ kuryāduśantastvetyṛcā budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाह्य तदनुज्ञातो जपेदायन्तु नस्ततः । शं नो देव्योदकं पात्रे तिलो ऽसीति तिलांस्तथा
āvāhya tadanujñāto japedāyantu nastataḥ / śaṃ no devyodakaṃ pātre tilo 'sīti tilāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्त्वा चार्घं यथापूर्वं दत्त्वा हस्तेषु वै पुनः । संस्त्रवांश्च ततः सर्वान् पात्रे कुर्यात् समाहितः । पितृभ्यः स्थानमेतेन न्युब्जं पात्रं निधापयेत्
kṣiptvā cārghaṃ yathāpūrvaṃ dattvā hasteṣu vai punaḥ / saṃstravāṃśca tataḥ sarvān pātre kuryāt samāhitaḥ / pitṛbhyaḥ sthānametena nyubjaṃ pātraṃ nidhāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नौ करिष्येत्यादाय पृच्छत्यन्नं घृतप्लुतम् । कुरुष्वेत्यभ्यनुज्ञातो जुहुयादुपवीतवान्
agnau kariṣyetyādāya pṛcchatyannaṃ ghṛtaplutam / kuruṣvetyabhyanujñāto juhuyādupavītavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञोपवीतिना होमः कर्तव्यः कुशपाणिना । प्राचीनावीतिना पित्र्यं वैश्वदेवं तु होमवत्
yajñopavītinā homaḥ kartavyaḥ kuśapāṇinā / prācīnāvītinā pitryaṃ vaiśvadevaṃ tu homavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणं पातयेज्जानुं देवान् परिचरन् पुमान् । पितृणां परिचर्यासु पातयेदितरं तथा
dakṣiṇaṃ pātayejjānuṃ devān paricaran pumān / pitṛṇāṃ paricaryāsu pātayeditaraṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमाय वै पितृमते स्वधा नम इति ब्रुवन् । अग्नये कव्यवाहनाय स्वधेति जुहुयात् ततः
somāya vai pitṛmate svadhā nama iti bruvan / agnaye kavyavāhanāya svadheti juhuyāt tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्न्यभावे तु विप्रस्य पाणावेवोपपादयेत् । महादेवान्तिके वाथ गोष्ठे वा सुसमाहितः
agnyabhāve tu viprasya pāṇāvevopapādayet / mahādevāntike vātha goṣṭhe vā susamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तैरभ्यनुज्ञातो गत्वा वै दक्षिणां दिशम् । गोमयेनोपतिप्योर्व्ॐ स्थानं कृत्वा तु सैकतम्
tatastairabhyanujñāto gatvā vai dakṣiṇāṃ diśam / gomayenopatipyorvoṃ sthānaṃ kṛtvā tu saikatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डलं चतुरस्त्रं वा दक्षिणावनतं शुभम् । त्रिरुल्लिखेत् तस्य मध्यं दर्भेणैकेन चैव हि
maṇḍalaṃ caturastraṃ vā dakṣiṇāvanataṃ śubham / trirullikhet tasya madhyaṃ darbheṇaikena caiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संस्तीर्य तत्स्थाने दर्भान् वैदक्षिणाग्रकान् । त्रीन् पिण्डान् निर्वपेत् तत्र हविः शेषात्समाहितः
tataḥ saṃstīrya tatsthāne darbhān vaidakṣiṇāgrakān / trīn piṇḍān nirvapet tatra haviḥ śeṣātsamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्युप्य पिण्डांस्तु तं हस्तं निमृज्याल्लेपभागिनाम् । तेषु दर्भेष्वथाचम्य त्रिरायम्य शनैरसून् । तदन्नं तु नमस्कुर्यात् पितॄनेव च मन्त्रवित्
nyupya piṇḍāṃstu taṃ hastaṃ nimṛjyāllepabhāginām / teṣu darbheṣvathācamya trirāyamya śanairasūn / tadannaṃ tu namaskuryāt pitṝneva ca mantravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदकं निनयेच्छेषं शनैः पिण्डान्तिके पुनः । अवजिघ्रेच्च तान् पिण्डान् यथान्युप्तान् समाहितः
udakaṃ ninayeccheṣaṃ śanaiḥ piṇḍāntike punaḥ / avajighrecca tān piṇḍān yathānyuptān samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पिण्डावशिष्टान्नं विधिना भोजयेद् द्विजान् । मांसान्यपूपान् विविधान् दद्यात् कृसरपायसम्
atha piṇḍāvaśiṣṭānnaṃ vidhinā bhojayed dvijān / māṃsānyapūpān vividhān dadyāt kṛsarapāyasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूपशाकफलानीक्षून् पयो दधि घृतं मधु । अन्नं चैव यथाकामं विविधं भक्ष्यपेयकम्
sūpaśākaphalānīkṣūn payo dadhi ghṛtaṃ madhu / annaṃ caiva yathākāmaṃ vividhaṃ bhakṣyapeyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यदिष्टं द्विजेन्द्राणां तत्सर्वं विनिवेदयेत् । धान्यांस्तिलांश्च विविधान् शर्करा विविधास्तथा
yad yadiṣṭaṃ dvijendrāṇāṃ tatsarvaṃ vinivedayet / dhānyāṃstilāṃśca vividhān śarkarā vividhāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णमन्नं द्विजातिभ्यो दातव्यं श्रेय इच्छता । अन्यत्र फलमूलेभ्यः पानकेभ्यस्तथैव च
uṣṇamannaṃ dvijātibhyo dātavyaṃ śreya icchatā / anyatra phalamūlebhyaḥ pānakebhyastathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाश्रूणि पातयेज्जातु न कुप्येन्नानृतं वदेत् । न पादेन स्पृशेदन्नं न चैतदवधूनयेत्
nāśrūṇi pātayejjātu na kupyennānṛtaṃ vadet / na pādena spṛśedannaṃ na caitadavadhūnayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधेन चैव यत् दत्तं यद् भुक्तं त्वरया पुनः । यातुधाना विलुम्पन्ति जल्पता चोपपादितम्
krodhena caiva yat dattaṃ yad bhuktaṃ tvarayā punaḥ / yātudhānā vilumpanti jalpatā copapāditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्विन्नगात्रो न तिष्ठेत सन्निधौ तु द्विजन्मनाम् । न चात्र श्येनकाकादीन् पक्षिणः प्रतिषेधयेत् । तद्रूपाः पितरस्तत्र समायान्ति बुभुक्षवः
svinnagātro na tiṣṭheta sannidhau tu dvijanmanām / na cātra śyenakākādīn pakṣiṇaḥ pratiṣedhayet / tadrūpāḥ pitarastatra samāyānti bubhukṣavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दद्यात् तत्र हस्तेन प्रत्यक्षलवणं तथा । न चायसेन पात्रेण न चैवाश्रद्धया पुनः
na dadyāt tatra hastena pratyakṣalavaṇaṃ tathā / na cāyasena pātreṇa na caivāśraddhayā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्चनेन तु पात्रेण राजतौदुम्बरेण वा । दत्तमक्षयतां याति खड्गेन च विशेषतः
kāñcanena tu pātreṇa rājataudumbareṇa vā / dattamakṣayatāṃ yāti khaḍgena ca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पात्रे तु मृण्मये यो वै श्राद्धे भोजयते पितन् । स याति नरकं घोरं भोक्ता चैव पुरोधसः
pātre tu mṛṇmaye yo vai śrāddhe bhojayate pitan / sa yāti narakaṃ ghoraṃ bhoktā caiva purodhasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पङ्क्त्यां विषमं दद्यान्न याचेन्न च दापयेत् । याचिता दापिता दाता नरकान् यान्ति दारुणान्
na paṅktyāṃ viṣamaṃ dadyānna yācenna ca dāpayet / yācitā dāpitā dātā narakān yānti dāruṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुञ्जीरन् वाग्यताः शिष्टा न ब्रूयुः प्राकृतान् गुणान् । तावद्धि पितरो ऽश्नन्ति यावन्नोक्ता हविर्गुणाः
bhuñjīran vāgyatāḥ śiṣṭā na brūyuḥ prākṛtān guṇān / tāvaddhi pitaro 'śnanti yāvannoktā havirguṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाग्रासनोपविष्टस्तु भुञ्जोत प्रथमं द्विजः । बहूनां पश्यतां सो ऽज्ञः पङ्क्त्या हरति किल्बिषम्
nāgrāsanopaviṣṭastu bhuñjota prathamaṃ dvijaḥ / bahūnāṃ paśyatāṃ so 'jñaḥ paṅktyā harati kilbiṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न किञ्चिद् वर्जयेच्छ्राद्धे नियुक्तस्तु द्विजोत्तमः । न मांसं प्रतिषेधेत न चान्यस्यान्नमीक्षयेत्
na kiñcid varjayecchrāddhe niyuktastu dvijottamaḥ / na māṃsaṃ pratiṣedheta na cānyasyānnamīkṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो नाश्नाति द्विजो मांसं नियुक्तः पितृकर्मणि । स प्रेत्य पशुतां याति संभवानेकविंशतिम्
yo nāśnāti dvijo māṃsaṃ niyuktaḥ pitṛkarmaṇi / sa pretya paśutāṃ yāti saṃbhavānekaviṃśatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्यायं श्रावयेदेषां धर्मशास्त्राणि चैव हि । इतिहासपुराणानि श्राद्धकल्पांश्च शोभनान्
svādhyāyaṃ śrāvayedeṣāṃ dharmaśāstrāṇi caiva hi / itihāsapurāṇāni śrāddhakalpāṃśca śobhanān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽन्नमुत्सृजेद् भुक्ते अग्रतो विकिरन् भुवि । पृष्ट्वा तृप्ताः स्थ इत्येवं तृप्तानाचामयेत् ततः
tato 'nnamutsṛjed bhukte agrato vikiran bhuvi / pṛṣṭvā tṛptāḥ stha ityevaṃ tṛptānācāmayet tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचान्ताननुजानीयादभितो रम्यतामिति । स्वधास्त्विति च तं ब्रूयुर्ब्राह्मणास्तदनन्तरम्
ācāntānanujānīyādabhito ramyatāmiti / svadhāstviti ca taṃ brūyurbrāhmaṇāstadanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भुक्तवतां तेषामन्नशेषं निवेदयेत् । यथा ब्रूयुस्तथा कुर्यादनुज्ञातस्तु वै द्विजैः
tato bhuktavatāṃ teṣāmannaśeṣaṃ nivedayet / yathā brūyustathā kuryādanujñātastu vai dvijaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्र्ये स्वदित इत्येव वाक्यं गोष्ठेषु सूनृतम् । संपन्नमित्यभ्युदये दैवे रोचत इत्यपि
pitrye svadita ityeva vākyaṃ goṣṭheṣu sūnṛtam / saṃpannamityabhyudaye daive rocata ityapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसृज्य ब्राह्मणांस्तान् वै दैवपूर्वं तु वाग्यतः । दक्षिणां दिशमाकाङ् क्षन्याचेतेमान् वरान् पितॄन्
visṛjya brāhmaṇāṃstān vai daivapūrvaṃ tu vāgyataḥ / dakṣiṇāṃ diśamākāṅ kṣanyācetemān varān pitṝn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दातारो नो ऽभिवर्धन्तां वेदाः संततिरेव च । श्रद्धा च नो मा व्यगमद् बहुदेयं च नोस्त्त्विति
dātāro no 'bhivardhantāṃ vedāḥ saṃtatireva ca / śraddhā ca no mā vyagamad bahudeyaṃ ca nosttviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डांस्तु गो ऽजविप्रेभ्यो दद्यादग्नौ जले ऽपि वा । मध्यमं तु ततः पिण्डमद्यात् पत्नी सुतार्थिनी
piṇḍāṃstu go 'javiprebhyo dadyādagnau jale 'pi vā / madhyamaṃ tu tataḥ piṇḍamadyāt patnī sutārthinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षाल्य हस्तावाचम्य ज्ञातीन् शेषेण तोषयेत् । ज्ञातिष्वपि चतुष्टेषु स्वान् भृत्यान् भोजयोत् ततः । पश्चात् स्वयं च पत्नीभिः शेषमन्नं समाचरेत्
prakṣālya hastāvācamya jñātīn śeṣeṇa toṣayet / jñātiṣvapi catuṣṭeṣu svān bhṛtyān bhojayot tataḥ / paścāt svayaṃ ca patnībhiḥ śeṣamannaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोद्वासयेत् तदुच्छिष्टं यावन्नास्तङ्गतो रविः । ब्रह्मचारी भवेतां तु दम्पती रजनीं तु ताम्
nodvāsayet taducchiṣṭaṃ yāvannāstaṅgato raviḥ / brahmacārī bhavetāṃ tu dampatī rajanīṃ tu tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा श्राद्धं तथा भुक्त्वा सेवते यस्तु मैथुनम् । महारौरवमासाद्य कीटयोनिं व्रजेत् पुनः
dattvā śrāddhaṃ tathā bhuktvā sevate yastu maithunam / mahārauravamāsādya kīṭayoniṃ vrajet punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिरक्रोधनः शान्तः सत्यवादी समाहितः । स्वाध्यायं च तथाध्वानं कर्ता भोक्ता च वर्जयेत्
śucirakrodhanaḥ śāntaḥ satyavādī samāhitaḥ / svādhyāyaṃ ca tathādhvānaṃ kartā bhoktā ca varjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धं भुक्त्वा परश्राद्धं भुञ्जते ये द्विजातयः । महापातिकिभिस्तुल्या यान्ति ते नरकान् बहून्
śrāddhaṃ bhuktvā paraśrāddhaṃ bhuñjate ye dvijātayaḥ / mahāpātikibhistulyā yānti te narakān bahūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष वो विहितः सम्यक् श्राद्धकल्पः सनातनः । आमेन वर्तयेन्नित्यमुदासीनो ऽथ तत्त्ववित्
eṣa vo vihitaḥ samyak śrāddhakalpaḥ sanātanaḥ / āmena vartayennityamudāsīno 'tha tattvavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनग्निरध्वगो वापि तथैव व्यसनान्वितः । आमश्राद्धं द्विजः कुर्याद् विधिज्ञः श्रद्धयान्वितः । तेनाग्नौ करणं कुर्यात् पिण्डांस्तेनैव निर्वपेत्
anagniradhvago vāpi tathaiva vyasanānvitaḥ / āmaśrāddhaṃ dvijaḥ kuryād vidhijñaḥ śraddhayānvitaḥ / tenāgnau karaṇaṃ kuryāt piṇḍāṃstenaiva nirvapet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽनेन विधिना श्राद्धं कुर्यात् संयतमानसः । व्यपेतकल्पषो नित्यं योगिनां वर्तते पदम्
yo 'nena vidhinā śrāddhaṃ kuryāt saṃyatamānasaḥ / vyapetakalpaṣo nityaṃ yogināṃ vartate padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं कुर्याद् द्विजोत्तमः । आराधितो भवेदीशस्तेन सम्यक् सनातनः
tasmāt sarvaprayatnena śrāddhaṃ kuryād dvijottamaḥ / ārādhito bhavedīśastena samyak sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि मूलैर्फलैर्वापि प्रकुर्यान्निर्धनो द्विजः । तिलोदकैस्तर्पयेद् वा पितॄन् स्नात्वा समाहितः
api mūlairphalairvāpi prakuryānnirdhano dvijaḥ / tilodakaistarpayed vā pitṝn snātvā samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जीवत्पितृको दद्याद्धोमान्तं चाभिधीयते । येषां वापि पिता दद्यात् तेषां चैके प्रचक्षते
na jīvatpitṛko dadyāddhomāntaṃ cābhidhīyate / yeṣāṃ vāpi pitā dadyāt teṣāṃ caike pracakṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । यो यस्य म्रियते तस्मै देयं नान्यस्य तेन तु
pitā pitāmahaścaiva tathaiva prapitāmahaḥ / yo yasya mriyate tasmai deyaṃ nānyasya tena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजयेद् वापि जीवन्तं यथाकामं तु भक्तितः । न जीवन्तमतिक्रम्य ददाति श्रूयते श्रुतिः
bhojayed vāpi jīvantaṃ yathākāmaṃ tu bhaktitaḥ / na jīvantamatikramya dadāti śrūyate śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्व्यामुष्यायणिको दद्याद् बीजिक्षेत्रिकयोः समम् । ऋक्यादर्धं समादद्यान्नियोगोत्पादितो यदि
dvyāmuṣyāyaṇiko dadyād bījikṣetrikayoḥ samam / ṛkyādardhaṃ samādadyānniyogotpādito yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनियुक्तः सुतो यश्च शुल्कतो जायते त्विह । प्रदद्याद् बीजिने पिण्डं क्षेत्रिणे तु ततो ऽन्यथा
aniyuktaḥ suto yaśca śulkato jāyate tviha / pradadyād bījine piṇḍaṃ kṣetriṇe tu tato 'nyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वौ पिण्डौ निर्वपेत् ताभ्यां क्षेत्रिणे बीजिने तथा । कीर्तयेदथ चैकस्मिन् बीजिनं क्षेत्रिणं ततः
dvau piṇḍau nirvapet tābhyāṃ kṣetriṇe bījine tathā / kīrtayedatha caikasmin bījinaṃ kṣetriṇaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृताहनि तु कर्तव्यमेकोदिष्टं विधानतः । अशौचे स्वे परिक्षीणे काम्यं वै कामतः पुनः
mṛtāhani tu kartavyamekodiṣṭaṃ vidhānataḥ / aśauce sve parikṣīṇe kāmyaṃ vai kāmataḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वाह्ने चैव कर्तव्यं श्राद्धमभ्युदयार्थिना । देववत्सर्वमेव स्याद् यवैः कार्या तिलक्रिया
pūrvāhne caiva kartavyaṃ śrāddhamabhyudayārthinā / devavatsarvameva syād yavaiḥ kāryā tilakriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्भाश्च ऋजवः कार्या युग्मान् वै भोजयेद् द्विजान् । नान्दीमुखास्तु पितरः प्रीयन्तामिति वाचयेत्
darbhāśca ṛjavaḥ kāryā yugmān vai bhojayed dvijān / nāndīmukhāstu pitaraḥ prīyantāmiti vācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृश्राद्धं तु पूर्वं स्यात् पितॄणां स्यादनन्तरम् । ततो मातामहानां तु वृद्धौ श्राद्धत्रयं स्मृतम्
mātṛśrāddhaṃ tu pūrvaṃ syāt pitṝṇāṃ syādanantaram / tato mātāmahānāṃ tu vṛddhau śrāddhatrayaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दवपूर्वं प्रदद्याद् वै न कुर्यादप्रदक्षिणम् । प्राङ्मुखो निर्वपेत् पिण्डानुपवीती समाहितः
davapūrvaṃ pradadyād vai na kuryādapradakṣiṇam / prāṅmukho nirvapet piṇḍānupavītī samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं तु मातरः पूज्या भक्त्या वै सगणेश्वराः । स्थण्डिलेषु विचित्रेषु प्रतिमासु द्विजातिषु
pūrvaṃ tu mātaraḥ pūjyā bhaktyā vai sagaṇeśvarāḥ / sthaṇḍileṣu vicitreṣu pratimāsu dvijātiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पेर्धूपैश्च नैवेद्यैर्गन्धाद्यैर्भूषणैरपि । पूजयित्वा मातृगणं कूर्याच्छ्राद्धत्रयं बुधः
puṣperdhūpaiśca naivedyairgandhādyairbhūṣaṇairapi / pūjayitvā mātṛgaṇaṃ kūryācchrāddhatrayaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृत्वा मातृयागं तु यः श्राद्धं परिवेषयेत् । तस्य क्रोधसमाविष्टा हिंसामिच्छन्ति मातरः
akṛtvā mātṛyāgaṃ tu yaḥ śrāddhaṃ pariveṣayet / tasya krodhasamāviṣṭā hiṃsāmicchanti mātaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.