Kurma-Purana 2.25

व्यास उवाच एष वो ऽभिहितः कृत्स्नो गृहस्थाश्रमवासिनः । द्विजातेः परमो धर्मो वर्तनानि निबोधत

vyāsa uvāca eṣa vo 'bhihitaḥ kṛtsno gṛhasthāśramavāsinaḥ / dvijāteḥ paramo dharmo vartanāni nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विविधस्तु गृही ज्ञेयः साधकश्चाप्यसाधकः । अध्यापनं याजनं च पूर्वस्याहुः प्रतिग्रहम् । कुसीदकृषिवाणिज्यं प्रकुर्वोतास्वयङ्कृतम्

dvividhastu gṛhī jñeyaḥ sādhakaścāpyasādhakaḥ / adhyāpanaṃ yājanaṃ ca pūrvasyāhuḥ pratigraham / kusīdakṛṣivāṇijyaṃ prakurvotāsvayaṅkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृषेरभावाद् वाणिज्यं तदभावात् कुसीदकम् । आपत्कल्पो ह्यं ज्ञेयः पूर्वोक्तो मुख्य इष्यते

kṛṣerabhāvād vāṇijyaṃ tadabhāvāt kusīdakam / āpatkalpo hyaṃ jñeyaḥ pūrvokto mukhya iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं वा कर्षणं कुर्याद् वाणिज्यं वा कुसीदकम् । कष्टा पापीयसी वृत्तिः कुसीदं तद् विवर्जयेत्

svayaṃ vā karṣaṇaṃ kuryād vāṇijyaṃ vā kusīdakam / kaṣṭā pāpīyasī vṛttiḥ kusīdaṃ tad vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षात्रवृत्तिं परां प्रहुर्न स्वयं कर्षणं द्विजैः । तस्मात् क्षात्रेण वर्तेत वर्तनेनापदि द्विजः

kṣātravṛttiṃ parāṃ prahurna svayaṃ karṣaṇaṃ dvijaiḥ / tasmāt kṣātreṇa varteta vartanenāpadi dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन चावाप्यजीवंस्तु वैश्यवृत्तिं कृषिं व्रजेत् । न कथञ्चन कुर्वोत ब्राह्मणः कर्म कर्षणम्

tena cāvāpyajīvaṃstu vaiśyavṛttiṃ kṛṣiṃ vrajet / na kathañcana kurvota brāhmaṇaḥ karma karṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धलाभः पितॄन् देवान् ब्राह्मणांश्चापि पूजयेत् । ते तृप्तास्तस्य तं दोषं शमयन्ति न संशयः

labdhalābhaḥ pitṝn devān brāhmaṇāṃścāpi pūjayet / te tṛptāstasya taṃ doṣaṃ śamayanti na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च दद्याद् भागं तु विंशकम् । त्रिंशद्भागं ब्राह्मणानां कृषिं कुर्वन् न दुष्यति

devebhyaśca pitṛbhyaśca dadyād bhāgaṃ tu viṃśakam / triṃśadbhāgaṃ brāhmaṇānāṃ kṛṣiṃ kurvan na duṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिक् प्रदद्याद् द्विगुणं कुसीदी त्रिगुणं पुनः । कृषीवलो न दोषेण युज्यते नात्र संशयः

vaṇik pradadyād dviguṇaṃ kusīdī triguṇaṃ punaḥ / kṛṣīvalo na doṣeṇa yujyate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलोञ्छं वाप्याददीत गृहस्थः साधकः पुनः । विद्याशिल्पादयस्त्वन्ये बहवो वृत्तिहेतवः

śiloñchaṃ vāpyādadīta gṛhasthaḥ sādhakaḥ punaḥ / vidyāśilpādayastvanye bahavo vṛttihetavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असाधकस्तु यः प्रोक्तो गृहस्थाश्रमसंस्थितः । शिलोञ्छे तस्य कथिते द्वे वृत्ती परमर्षिभिः

asādhakastu yaḥ prokto gṛhasthāśramasaṃsthitaḥ / śiloñche tasya kathite dve vṛttī paramarṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमृतेनाथवा जीवेन्मृतेनाप्यथवा यदि । अयाचितं स्यादमृतं मृतं भेक्षं तु याचितम्

amṛtenāthavā jīvenmṛtenāpyathavā yadi / ayācitaṃ syādamṛtaṃ mṛtaṃ bhekṣaṃ tu yācitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशूलधान्यको वा स्यात् कुम्भीधान्यक एव वा । त्र्यहैहिको वापि भवेदश्वस्तनिक एव च

kuśūladhānyako vā syāt kumbhīdhānyaka eva vā / tryahaihiko vāpi bhavedaśvastanika eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्णामपि चैतेषां द्विजानां गृहमेधिनाम् । श्रेयान् परः परो ज्ञेयो धर्मतो लोकजित्तमः

caturṇāmapi caiteṣāṃ dvijānāṃ gṛhamedhinām / śreyān paraḥ paro jñeyo dharmato lokajittamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्कर्मैको भवत्येषां त्रिभिरन्यः प्रवर्तते । द्वाभ्यामेकश्चतुर्थस्तु ब्रह्मसत्रेण जीवति

ṣaṭkarmaiko bhavatyeṣāṃ tribhiranyaḥ pravartate / dvābhyāmekaścaturthastu brahmasatreṇa jīvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तयंस्तु शिलोञ्छाभ्यामग्निहोत्रपरायणः । इष्टीः पार्वायणान्तीयाः केवला निर्वपेत् सदा

vartayaṃstu śiloñchābhyāmagnihotraparāyaṇaḥ / iṣṭīḥ pārvāyaṇāntīyāḥ kevalā nirvapet sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न लोकवृतिं वर्तेत वृत्तिहेतोः कथञ्चन । अजिह्मामशठां शुद्धां जीवेद् ब्राह्मणजीविकाम्

na lokavṛtiṃ varteta vṛttihetoḥ kathañcana / ajihmāmaśaṭhāṃ śuddhāṃ jīved brāhmaṇajīvikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याचित्वा वापि सद्भ्यो ऽन्नं पितॄन्देवांस्तु तोषयेत् । याचयेद् वा शुचिं दान्तं न तृप्येत स्वयं ततः

yācitvā vāpi sadbhyo 'nnaṃ pitṝndevāṃstu toṣayet / yācayed vā śuciṃ dāntaṃ na tṛpyeta svayaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु द्रव्यार्जनं कृत्वा गृहस्थस्तोषयेन्न तु । देवान् पितृंश्च विधिना शुनां योनिं व्रजत्यसौ

yastu dravyārjanaṃ kṛtvā gṛhasthastoṣayenna tu / devān pitṛṃśca vidhinā śunāṃ yoniṃ vrajatyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मश्चार्थश्च कामश्च श्रेयो मोक्षश्चतुष्टयम् । धर्माविरुद्धः कामः स्याद् ब्राह्मणानां तु नेतरः

dharmaścārthaśca kāmaśca śreyo mokṣaścatuṣṭayam / dharmāviruddhaḥ kāmaḥ syād brāhmaṇānāṃ tu netaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योर्ऽथो धर्माय नात्मार्थः सोर्ऽथो ऽनर्थस्तथेतरः । तस्मादर्थं समासाद्य दद्याद् वै जुहुयाद् यजेत्

yor'tho dharmāya nātmārthaḥ sor'tho 'narthastathetaraḥ / tasmādarthaṃ samāsādya dadyād vai juhuyād yajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.