Kurma-Purana 2.28

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तविशो ऽध्याय व्यास उवाच एवं वनाश्रमे स्थित्वा तृतीयं भागमायुषः । चतुर्थमायुषो भागं संन्यासेन नयेत् क्रमात्

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge saptaviśo 'dhyāya vyāsa uvāca evaṃ vanāśrame sthitvā tṛtīyaṃ bhāgamāyuṣaḥ / caturthamāyuṣo bhāgaṃ saṃnyāsena nayet kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नीनात्मनी संस्थाप्य द्विजः प्रव्रजितो भवेत् । योगाभ्यासरतः शान्तो ब्रह्मविद्यापरायणः

agnīnātmanī saṃsthāpya dvijaḥ pravrajito bhavet / yogābhyāsarataḥ śānto brahmavidyāparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा मनसि संजातं वैतृष्ण्यं सर्ववस्तुषु । तदा संन्यासमिच्छेच्च पतितः स्याद् विपर्यये

yadā manasi saṃjātaṃ vaitṛṣṇyaṃ sarvavastuṣu / tadā saṃnyāsamicchecca patitaḥ syād viparyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमाग्नेयीमथवा पुनः । दान्तः पक्वकषायो ऽसौ ब्रह्माश्रममुपाश्रयेत्

prājāpatyāṃ nirūpyeṣṭimāgneyīmathavā punaḥ / dāntaḥ pakvakaṣāyo 'sau brahmāśramamupāśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानसंन्यासिनः केचिद् वेदसंन्यासिनः परे । कर्मसंन्यासिनस्त्वन्ये त्रिविधाः परिकीर्तिताः

jñānasaṃnyāsinaḥ kecid vedasaṃnyāsinaḥ pare / karmasaṃnyāsinastvanye trividhāḥ parikīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः सर्वसङ्गनिर्मुक्तो निर्द्वन्द्वश्चैव निर्भयः । प्रोच्यते ज्ञानसंन्यासी स्वात्मन्येव व्यवस्थितः

yaḥ sarvasaṅganirmukto nirdvandvaścaiva nirbhayaḥ / procyate jñānasaṃnyāsī svātmanyeva vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं निराशी निष्परिग्रहः । प्रोच्यते वेदसंन्यासी मुमुक्षुर्विजितेन्द्रियः

vedamevābhyasennityaṃ nirāśī niṣparigrahaḥ / procyate vedasaṃnyāsī mumukṣurvijitendriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्त्वग्नीनात्मसात्कृत्वा ब्रह्मार्पणपरो द्विजः । ज्ञेयः स कर्मसंन्यासी महायज्ञपरायणः

yastvagnīnātmasātkṛtvā brahmārpaṇaparo dvijaḥ / jñeyaḥ sa karmasaṃnyāsī mahāyajñaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयाणामपि चैतेषां ज्ञानी त्वभ्यधिको मतः । न तस्य विद्यते कार्यं न लिङ्गं वा विपश्चितः

trayāṇāmapi caiteṣāṃ jñānī tvabhyadhiko mataḥ / na tasya vidyate kāryaṃ na liṅgaṃ vā vipaścitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्ममो निर्भयः शान्तो निर्द्वन्द्वः पर्णभोजनः । जीर्णकौपीनवासाः स्यान्नग्नो वा ध्यानतत्परः

nirmamo nirbhayaḥ śānto nirdvandvaḥ parṇabhojanaḥ / jīrṇakaupīnavāsāḥ syānnagno vā dhyānatatparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचारी मिताहारो ग्रामादन्नं समाहरेत् । अध्यात्ममतिरासीत निरपेक्षो निरामिषः

brahmacārī mitāhāro grāmādannaṃ samāharet / adhyātmamatirāsīta nirapekṣo nirāmiṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनैव सहायेन सुखार्थं विचरेदिह । नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम्

ātmanaiva sahāyena sukhārthaṃ vicarediha / nābhinandeta maraṇaṃ nābhinandeta jīvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालमेव प्रतीक्षेत निदेशं भृतको यथा । नाध्येतव्यं न वक्तव्यं श्रोतव्यं न कदाचन । एवं ज्ञात्वा परो योगी ब्रह्मभूयाय कल्पते

kālameva pratīkṣeta nideśaṃ bhṛtako yathā / nādhyetavyaṃ na vaktavyaṃ śrotavyaṃ na kadācana / evaṃ jñātvā paro yogī brahmabhūyāya kalpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकवासाथवा विद्वान् कौपीनाच्छादनस्तथा । मुण्डी शिखी वाथ भवेत् त्रिदण्डी निष्परिग्रहः । काषायवासाः सततं ध्यानयोगपरायणः

ekavāsāthavā vidvān kaupīnācchādanastathā / muṇḍī śikhī vātha bhavet tridaṇḍī niṣparigrahaḥ / kāṣāyavāsāḥ satataṃ dhyānayogaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामान्ते वृक्षमूले वा वसेद् देवालये ऽपि वा । समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः । भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेत् क्वचित्

grāmānte vṛkṣamūle vā vased devālaye 'pi vā / samaḥ śatrau ca mitre ca tathā mānāpamānayoḥ / bhaikṣyeṇa vartayennityaṃ naikānnādī bhavet kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु मोहेन वालस्यादेकान्नादी भवेद् यतिः । न तस्य निष्कृतिः काचिद् धर्मशास्त्रेषु कथ्यते

yastu mohena vālasyādekānnādī bhaved yatiḥ / na tasya niṣkṛtiḥ kācid dharmaśāstreṣu kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागद्वेषविमुक्तात्मा समलोष्टाश्मकाञ्चनः । प्राणिहंसानिवृत्तश्च मौनी स्यात् सर्वनिस्पृहः

rāgadveṣavimuktātmā samaloṣṭāśmakāñcanaḥ / prāṇihaṃsānivṛttaśca maunī syāt sarvanispṛhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टिपूतं न्यसेत् पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् । सत्यपूतां वदेद् वाणीं मनः पूतं समाचरेत्

dṛṣṭipūtaṃ nyaset pādaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pibet / satyapūtāṃ vaded vāṇīṃ manaḥ pūtaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैकत्र निवसेद् देशे वर्षाभ्यो ऽन्यत्र भिक्षुकः । स्नानशौचरतो नित्यं कमण्डलुकरः शुचिः

naikatra nivased deśe varṣābhyo 'nyatra bhikṣukaḥ / snānaśaucarato nityaṃ kamaṇḍalukaraḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचर्यरतो नित्यं वनवासरतो भवेत् । मोक्षशास्त्रेषु निरतो ब्रह्मसूत्री जितेन्द्रियः

brahmacaryarato nityaṃ vanavāsarato bhavet / mokṣaśāstreṣu nirato brahmasūtrī jitendriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दम्भाहङ्कारनिर्मुक्तो निन्दापैशुन्यवर्जितः । आत्मज्ञानगुणोपेतो यतिर्मोक्षमवाप्नुयात्

dambhāhaṅkāranirmukto nindāpaiśunyavarjitaḥ / ātmajñānaguṇopeto yatirmokṣamavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यसेत् सततं वेदं प्रणवाख्यं सनातनम् । स्नात्वाचम्य विधानेन शुचिर्देवालयादिषु

abhyaset satataṃ vedaṃ praṇavākhyaṃ sanātanam / snātvācamya vidhānena śucirdevālayādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञोपवीती शान्तात्मा कुशपाणिः समाहितः । धौतकाषायवसनो भस्मच्छन्नतनूरहः

yajñopavītī śāntātmā kuśapāṇiḥ samāhitaḥ / dhautakāṣāyavasano bhasmacchannatanūrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधियज्ञं ब्रह्म जपेदाधिदैविकमेव च । आध्यात्मिकं च सततं वेदान्ताभिहितं च यत्

adhiyajñaṃ brahma japedādhidaivikameva ca / ādhyātmikaṃ ca satataṃ vedāntābhihitaṃ ca yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रेषु वाथ निवसन् ब्रह्मचारी यतिर्मुनिः । वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं स याति परमां गतिम्

putreṣu vātha nivasan brahmacārī yatirmuniḥ / vedamevābhyasennityaṃ sa yāti paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यं तपः परम् । क्षमा दया च सतोषो व्रतान्यस्य विशेषतः

ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryaṃ tapaḥ param / kṣamā dayā ca satoṣo vratānyasya viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदान्तज्ञाननिष्ठो वा पञ्च यज्ञान् समाहितः । कुर्यादहरहः स्नात्वा भिक्षान्नेनैव तेन हि

vedāntajñānaniṣṭho vā pañca yajñān samāhitaḥ / kuryādaharahaḥ snātvā bhikṣānnenaiva tena hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होममन्त्राञ्जपेन्नित्यं काले काले समाहितः । स्वाध्यायं चान्वहं कुर्यात् सावित्रीं संध्ययोर्जपेत्

homamantrāñjapennityaṃ kāle kāle samāhitaḥ / svādhyāyaṃ cānvahaṃ kuryāt sāvitrīṃ saṃdhyayorjapet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायीत सततं देवमेकान्ते परमेश्वरम् । एकान्नं वर्जयेन्नित्यं कामं क्रोधं परिग्रहम्

dhyāyīta satataṃ devamekānte parameśvaram / ekānnaṃ varjayennityaṃ kāmaṃ krodhaṃ parigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकवासा द्विवासा वा शिखी यज्ञोपवीतवान् । कमण्डलुकरो विद्वान् त्रिदण्डी याति तत्परम्

ekavāsā dvivāsā vā śikhī yajñopavītavān / kamaṇḍalukaro vidvān tridaṇḍī yāti tatparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.