Library·Kurma-Purana·2·2.33

Kurma-Purana 2.33

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे द्वात्रिशो ऽध्यायः व्यास उवाच मनुष्याणां तु हरणं कृत्वा स्त्रीणां गृहस्य च । वापीकूपजलानां च शुध्येच्चान्द्रायणेन तु

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge dvātriśo 'dhyāyaḥ vyāsa uvāca manuṣyāṇāṃ tu haraṇaṃ kṛtvā strīṇāṃ gṛhasya ca / vāpīkūpajalānāṃ ca śudhyeccāndrāyaṇena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्याणामल्पसाराणां स्तेयं कृत्वान्यवेश्मतः । चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं तन्निर्यात्यात्मशुद्धये

dravyāṇāmalpasārāṇāṃ steyaṃ kṛtvānyaveśmataḥ / caret sāṃtapanaṃ kṛcchraṃ tanniryātyātmaśuddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यान्नधनचौर्यं तु कृत्वा कामाद् द्विजोत्तमः । स्वजातीयगृहादेव कृच्छ्रार्धेन विशुद्ध्यति

dhānyānnadhanacauryaṃ tu kṛtvā kāmād dvijottamaḥ / svajātīyagṛhādeva kṛcchrārdhena viśuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्षभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च । पुष्पमूलफलानां च पञ्चगव्यं विशोधनम्

bhakṣabhojyāpaharaṇe yānaśayyāsanasya ca / puṣpamūlaphalānāṃ ca pañcagavyaṃ viśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणकाष्ठद्रुमाणां च शुष्कान्नस्य गुडस्य च । चैलचर्मामिषाणां च त्रिरात्रं स्यादभोजनम्

tṛṇakāṣṭhadrumāṇāṃ ca śuṣkānnasya guḍasya ca / cailacarmāmiṣāṇāṃ ca trirātraṃ syādabhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च । अयः कांस्योपलानां च द्वादशाहं कणाशनम्

maṇimuktāpravālānāṃ tāmrasya rajatasya ca / ayaḥ kāṃsyopalānāṃ ca dvādaśāhaṃ kaṇāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्पासकीटजोर्णानां द्विशफैकशफस्य च । पक्षिगन्धौषधीनां च रज्वाश्चैव त्र्यहं पयः

kārpāsakīṭajorṇānāṃ dviśaphaikaśaphasya ca / pakṣigandhauṣadhīnāṃ ca rajvāścaiva tryahaṃ payaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरमांसाशनं कृत्वा चान्द्रायणमथाचरेत् । काकं चैव तथा श्वानं जग्ध्वा हस्तिनमेव च । वराहं कुक्कुटं चाथ तप्तकृच्छ्रेण शुध्यति

naramāṃsāśanaṃ kṛtvā cāndrāyaṇamathācaret / kākaṃ caiva tathā śvānaṃ jagdhvā hastinameva ca / varāhaṃ kukkuṭaṃ cātha taptakṛcchreṇa śudhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रव्यादानां च मांसानि पुरीषं मूत्रमेव च । गोगोमायुकपीनां च तदेव व्रतमाचरेत् । उपोष्य द्वादशाहं तु कूष्माण्डैर्जुहुयाद् घृतम्

kravyādānāṃ ca māṃsāni purīṣaṃ mūtrameva ca / gogomāyukapīnāṃ ca tadeva vratamācaret / upoṣya dvādaśāhaṃ tu kūṣmāṇḍairjuhuyād ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकुलोलूकमार्जारं जग्ध्वा सांतपनं चरेत् । श्वापदोष्ट्रखराञ्जग्ध्वा तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति । व्रतवच्चैव संस्कारं पूर्वेण विधिनैव तु

nakulolūkamārjāraṃ jagdhvā sāṃtapanaṃ caret / śvāpadoṣṭrakharāñjagdhvā taptakṛcchreṇa śuddhyati / vratavaccaiva saṃskāraṃ pūrveṇa vidhinaiva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बकं चैव बलाकं च हंसं कारण्डवं तथा । चक्रवाकं प्लवं जग्घ्वा द्वादशाहमभोजनम्

bakaṃ caiva balākaṃ ca haṃsaṃ kāraṇḍavaṃ tathā / cakravākaṃ plavaṃ jagghvā dvādaśāhamabhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपोतं टिट्टिभं चैव शुकं सारसमेव च । उलूकं जालपादं च जग्ध्वाप्येतद् व्रतं चरेत्

kapotaṃ ṭiṭṭibhaṃ caiva śukaṃ sārasameva ca / ulūkaṃ jālapādaṃ ca jagdhvāpyetad vrataṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिशुमारं तथा चाषं मत्स्यमांसं तथैव च । जग्ध्वा चैव कटाहारमेतदेव चरेद् व्रतम्

śiśumāraṃ tathā cāṣaṃ matsyamāṃsaṃ tathaiva ca / jagdhvā caiva kaṭāhārametadeva cared vratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोकिलं चैव मत्स्यांश्च मण्डुकं भुजगं तथा । गोमूत्रयावकाहारो मासेनैकेन शुद्ध्यति

kokilaṃ caiva matsyāṃśca maṇḍukaṃ bhujagaṃ tathā / gomūtrayāvakāhāro māsenaikena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलेचरांश्च जलजान् प्रत्तुदान्नखविष्किरान् । रक्तपादांस्तथा जग्ध्वा सप्ताहं चैतदाचरेत्

jalecarāṃśca jalajān prattudānnakhaviṣkirān / raktapādāṃstathā jagdhvā saptāhaṃ caitadācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुनो मांसं शुष्कमांसमात्मार्थं च तथा कृतम् । भुक्त्वा मासं चरेदेतत् तत्पापस्यापनुत्तये

śuno māṃsaṃ śuṣkamāṃsamātmārthaṃ ca tathā kṛtam / bhuktvā māsaṃ caredetat tatpāpasyāpanuttaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वार्ताकं भुस्तृणं शिग्रुं खुखुण्डं करकं तथा । प्राजापत्यं चरेज्जग्ध्वा शङ्खं कुम्भीकमेव च

vārtākaṃ bhustṛṇaṃ śigruṃ khukhuṇḍaṃ karakaṃ tathā / prājāpatyaṃ carejjagdhvā śaṅkhaṃ kumbhīkameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलाण्डुं लशुनं चैव भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् । नालिकां तण्डुलीयं च प्राजापत्येन शुद्ध्यति

palāṇḍuṃ laśunaṃ caiva bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret / nālikāṃ taṇḍulīyaṃ ca prājāpatyena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मान्तकं तथा पोतं तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति । प्राजापत्येन शुद्धिः स्यात् कक्कुभाण्डस्य भक्षणे

aśmāntakaṃ tathā potaṃ taptakṛcchreṇa śuddhyati / prājāpatyena śuddhiḥ syāt kakkubhāṇḍasya bhakṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलाबुं किंशुकं चैव भुक्त्वा चैतद् व्रतं चरेत् । उदुम्बरं च कामेन तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

alābuṃ kiṃśukaṃ caiva bhuktvā caitad vrataṃ caret / udumbaraṃ ca kāmena taptakṛcchreṇa śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृथा कृसरसंयावं पायसापूपसंकुलम् । भुक्त्वा चैवं विधं त्वन्नं त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति

vṛthā kṛsarasaṃyāvaṃ pāyasāpūpasaṃkulam / bhuktvā caivaṃ vidhaṃ tvannaṃ trirātreṇa viśuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीत्वा क्षीराण्यपेयानि ब्रह्मचारी समाहितः । गोमूत्रयावकाहारो मासेनैकेन शुद्ध्यति

pītvā kṣīrāṇyapeyāni brahmacārī samāhitaḥ / gomūtrayāvakāhāro māsenaikena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिर्दशाहं गोक्षीरं माहिषं चाजमेव च । संधिन्याश्च विवत्सायाः पिबन् क्षीरमिदं चरेत्

anirdaśāhaṃ gokṣīraṃ māhiṣaṃ cājameva ca / saṃdhinyāśca vivatsāyāḥ piban kṣīramidaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां च विकाराणि पीत्वा मोहेन मानवः । गोमूत्रयावकाहारः सप्तरात्रेण शुद्ध्यति

eteṣāṃ ca vikārāṇi pītvā mohena mānavaḥ / gomūtrayāvakāhāraḥ saptarātreṇa śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्त्वा चैव नवश्राद्धे मृतके सूतके तथा । चान्द्रायणेन शुद्ध्येत ब्राह्मणस्तु समाहितः

bhuktvā caiva navaśrāddhe mṛtake sūtake tathā / cāndrāyaṇena śuddhyeta brāhmaṇastu samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याग्नौ हूयते नित्यं न यस्याग्रं न दीयते । चान्द्रायणं चरेत् सम्यक् तस्यान्नप्राशने द्विजः

yasyāgnau hūyate nityaṃ na yasyāgraṃ na dīyate / cāndrāyaṇaṃ caret samyak tasyānnaprāśane dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभोज्यानां तु सर्वेषां भुक्त्वा चान्नमुपस्कृतम् । अन्तावसायिनां चैव तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

abhojyānāṃ tu sarveṣāṃ bhuktvā cānnamupaskṛtam / antāvasāyināṃ caiva taptakṛcchreṇa śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाण्डालान्नं द्विजो भुक्त्वा सम्यक् चान्द्रायणं चरेत् । बुद्धिपूर्वं तु कृच्छ्राब्दं पुनः संस्कारमेव च

cāṇḍālānnaṃ dvijo bhuktvā samyak cāndrāyaṇaṃ caret / buddhipūrvaṃ tu kṛcchrābdaṃ punaḥ saṃskārameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असुरामद्यपानेन कुर्याच्चान्द्रायणव्रतम् । अभोज्यान्नं तु भुक्त्वा च प्राजापत्येन शुद्ध्यति

asurāmadyapānena kuryāccāndrāyaṇavratam / abhojyānnaṃ tu bhuktvā ca prājāpatyena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विण्मूत्रपाशनं कृत्वा रेतसश्चैतदाचरेत् । अनादिष्टेषु चैकाहं सर्वत्र तु यथार्थतः

viṇmūtrapāśanaṃ kṛtvā retasaścaitadācaret / anādiṣṭeṣu caikāhaṃ sarvatra tu yathārthataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विड्वराहखरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः । प्राश्य मूत्रपुरीषाणि द्विजश्चान्द्रायणं चरेत्

viḍvarāhakharoṣṭrāṇāṃ gomāyoḥ kapikākayoḥ / prāśya mūtrapurīṣāṇi dvijaścāndrāyaṇaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञानात् प्राश्य विण्मूत्रं सुरासंस्पृष्टमेव च । पुनः संस्कारमर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयः

ajñānāt prāśya viṇmūtraṃ surāsaṃspṛṣṭameva ca / punaḥ saṃskāramarhanti trayo varṇā dvijātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रव्यादां पक्षिणां चैव प्राश्य मूत्रपुरीषकम् । महासांतपनं मोहात् तथा कुर्याद् द्विजोत्तमः । भासमण्डूककुररे विष्किरे कृच्छ्रमाचरेत्

kravyādāṃ pakṣiṇāṃ caiva prāśya mūtrapurīṣakam / mahāsāṃtapanaṃ mohāt tathā kuryād dvijottamaḥ / bhāsamaṇḍūkakurare viṣkire kṛcchramācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राजापत्येन शुद्ध्येत ब्राहामणोच्छिष्टभोजने । क्षत्रिये तप्तकृच्छ्रं स्याद् वैश्ये चैवातिकृच्छ्रकम् । शूद्रोच्छिष्टं द्विजो भुक्त्वा कुर्याच्चान्द्रायणव्रतम्

prājāpatyena śuddhyeta brāhāmaṇocchiṣṭabhojane / kṣatriye taptakṛcchraṃ syād vaiśye caivātikṛcchrakam / śūdrocchiṣṭaṃ dvijo bhuktvā kuryāccāndrāyaṇavratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुराभाण्डोदरे वारि पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् । शुनोच्छिष्टं द्विजो भुक्त्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति । गोमूत्रयावकाहारः पीतशेषं च रागवान्

surābhāṇḍodare vāri pītvā cāndrāyaṇaṃ caret / śunocchiṣṭaṃ dvijo bhuktvā trirātreṇa viśuddhyati / gomūtrayāvakāhāraḥ pītaśeṣaṃ ca rāgavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपो मूत्रपुरीषाद्यैर्दूषिताः प्राशयेद् यदा । तदा सांतपनं प्रोक्तं व्रतं पापविशोधनम्

apo mūtrapurīṣādyairdūṣitāḥ prāśayed yadā / tadā sāṃtapanaṃ proktaṃ vrataṃ pāpaviśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाण्डालकूपभाण्डेषु यदि ज्ञानात् पिबेज्जलम् । चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं ब्राह्मणः पापशोधनम्

cāṇḍālakūpabhāṇḍeṣu yadi jñānāt pibejjalam / caret sāṃtapanaṃ kṛcchraṃ brāhmaṇaḥ pāpaśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाण्डालेन तु संस्पृष्टं पीत्वा वारि द्विजोत्तमः । त्रिरात्रेण विशुद्ध्येत पञ्चगव्येन चैव हि

cāṇḍālena tu saṃspṛṣṭaṃ pītvā vāri dvijottamaḥ / trirātreṇa viśuddhyeta pañcagavyena caiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापातकिसंस्पर्शे भुङ्क्ते ऽस्नात्वा द्विजो यदि । बुद्धिपूर्वं तु मूढात्मा तप्तकृच्छ्रं समाचरेत्

mahāpātakisaṃsparśe bhuṅkte 'snātvā dvijo yadi / buddhipūrvaṃ tu mūḍhātmā taptakṛcchraṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृष्ट्वा महापातकिनं चाण्डालं वा रजस्वलाम् । प्रमादाद् भोजनं कृत्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति

spṛṣṭvā mahāpātakinaṃ cāṇḍālaṃ vā rajasvalām / pramādād bhojanaṃ kṛtvā trirātreṇa viśuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानार्हे यदि भुञ्जीत अहोरात्रेण शुद्ध्यति । बुद्धिपूर्वं तु कृच्छ्रेण भगवानाह पद्मजः

snānārhe yadi bhuñjīta ahorātreṇa śuddhyati / buddhipūrvaṃ tu kṛcchreṇa bhagavānāha padmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुष्कपर्युषितादीनि गवादिप्रतिदूषितम् । भुक्त्वोपवासं कुर्वोत कृच्छ्रपादमथापि वा

śuṣkaparyuṣitādīni gavādipratidūṣitam / bhuktvopavāsaṃ kurvota kṛcchrapādamathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरान्ते कृच्छ्रं तु चरेद् विप्रः पुनः पुनः । अज्ञातभुक्तशुद्ध्यर्थं ज्ञातस्य तु विशेषतः

saṃvatsarānte kṛcchraṃ tu cared vipraḥ punaḥ punaḥ / ajñātabhuktaśuddhyarthaṃ jñātasya tu viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रात्यानां यजनं कृत्वा परेषामन्त्यकर्म च । अभिचारमहीनं च त्रिभिः कृच्छ्रैर्विशुद्ध्यति

vrātyānāṃ yajanaṃ kṛtvā pareṣāmantyakarma ca / abhicāramahīnaṃ ca tribhiḥ kṛcchrairviśuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणादिहतानां तु कृत्वा दाहादिकाः क्रियाः । गोमूत्रयावकाहारः प्राजापत्येन शुद्ध्यति

brāhmaṇādihatānāṃ tu kṛtvā dāhādikāḥ kriyāḥ / gomūtrayāvakāhāraḥ prājāpatyena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैलाभ्यक्तो ऽथवा कुर्याद् यदि मूत्रपुरीषके । अहोरात्रेण शुद्ध्येत श्मश्रुकर्म च मैथुनम्

tailābhyakto 'thavā kuryād yadi mūtrapurīṣake / ahorātreṇa śuddhyeta śmaśrukarma ca maithunam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाहेन विवाहाग्निं परिहार्य द्विजोत्तमः । त्रिरात्रेण विशद्ध्येत त्रिरात्रात् षडहं पुनः

ekāhena vivāhāgniṃ parihārya dvijottamaḥ / trirātreṇa viśaddhyeta trirātrāt ṣaḍahaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाहं द्वादशाहं वा परिहार्य प्रमादतः । कृच्छ्रं चान्द्रायणं कुर्यात् तत्पापस्यापनुत्तये

daśāhaṃ dvādaśāhaṃ vā parihārya pramādataḥ / kṛcchraṃ cāndrāyaṇaṃ kuryāt tatpāpasyāpanuttaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिताद् द्रव्यमादाय तदुत्सर्गेण शुद्ध्यति । चरेत् सांतपनं कृच्छ्रमित्याह भगवान् प्रभुः

patitād dravyamādāya tadutsargeṇa śuddhyati / caret sāṃtapanaṃ kṛcchramityāha bhagavān prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाशकनिवृत्तास्तु प्रव्रज्यावसितास्तथा । चरेयुस्त्रीणि कृच्छ्राणि त्रीणि चान्द्रायणानि च

anāśakanivṛttāstu pravrajyāvasitāstathā / careyustrīṇi kṛcchrāṇi trīṇi cāndrāyaṇāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनश्च जातकर्मादिसंकारैः संस्कृता द्विजाः । शुद्ध्येयुस्तद् व्रतं सम्यक् चरेयुर्धर्मवर्धनाः

punaśca jātakarmādisaṃkāraiḥ saṃskṛtā dvijāḥ / śuddhyeyustad vrataṃ samyak careyurdharmavardhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुपासितसंध्यस्तु तदहर्यापको वसेत् । अनश्नन् संयतमना रात्रौ चेद् रात्रिमेव हि

anupāsitasaṃdhyastu tadaharyāpako vaset / anaśnan saṃyatamanā rātrau ced rātrimeva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृत्वा समिदाधानं शुचिः स्नात्वा समाहितः । गायत्र्यष्टसहस्रस्य जप्यं कुर्याद् विशुद्धये

akṛtvā samidādhānaṃ śuciḥ snātvā samāhitaḥ / gāyatryaṣṭasahasrasya japyaṃ kuryād viśuddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपासीत न चेत् संध्यां गृहस्थो ऽपि प्रमादतः । स्नात्वा विशुद्ध्यते सद्यः परिश्रान्तस्तु संयमात्

upāsīta na cet saṃdhyāṃ gṛhastho 'pi pramādataḥ / snātvā viśuddhyate sadyaḥ pariśrāntastu saṃyamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदोदितानि नित्यानि कर्माणि च विलोप्य तु । स्नातकव्रतलोपं तु कृत्वा चोपवसेद् दिनम्

vedoditāni nityāni karmāṇi ca vilopya tu / snātakavratalopaṃ tu kṛtvā copavased dinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरं चरेत् कृच्छ्रमग्न्युत्सादी द्विजोत्तमः । चान्द्रायणं चरेद् व्रात्यो गोप्रदानेन शुद्ध्यति

saṃvatsaraṃ caret kṛcchramagnyutsādī dvijottamaḥ / cāndrāyaṇaṃ cared vrātyo gopradānena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्तिक्यं यदि कुर्वोत प्राजापत्यं चरेद् द्विजः । देवद्रोहं गुरुद्रोहं तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

nāstikyaṃ yadi kurvota prājāpatyaṃ cared dvijaḥ / devadrohaṃ gurudrohaṃ taptakṛcchreṇa śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्ट्रयानं समारुह्य खरयानं च कामतः । त्रिरात्रेण विशुद्ध्येत् तु नग्नो वा प्रविशेज्जलम्

uṣṭrayānaṃ samāruhya kharayānaṃ ca kāmataḥ / trirātreṇa viśuddhyet tu nagno vā praviśejjalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठान्नकालतामासं संहिताजप एव च । होमाश्च शाकला नित्यमपाङ्क्तानां विशोधनम्

ṣaṣṭhānnakālatāmāsaṃ saṃhitājapa eva ca / homāśca śākalā nityamapāṅktānāṃ viśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलं रक्तं वसित्वा च ब्राह्मणो वस्त्रमेव हि । अहोरात्रोषितः स्नातः पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

nīlaṃ raktaṃ vasitvā ca brāhmaṇo vastrameva hi / ahorātroṣitaḥ snātaḥ pañcagavyena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदधर्मपुराणानां चण्डालस्य तु भाषणे । चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यान्न ह्यन्या तस्य निष्कृतिः

vedadharmapurāṇānāṃ caṇḍālasya tu bhāṣaṇe / cāndrāyaṇena śuddhiḥ syānna hyanyā tasya niṣkṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्बन्धनादिनिहतं संस्पृश्य ब्राह्मणः क्वचित् । चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यात् प्राजापत्येन वा पुनः

udbandhanādinihataṃ saṃspṛśya brāhmaṇaḥ kvacit / cāndrāyaṇena śuddhiḥ syāt prājāpatyena vā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छिष्टो यद्यनाचान्तश्चाण्डालादीन् स्पृशेद् द्विजः । प्रमादाद् वै जपेत् स्नात्वा गायत्र्यष्टसहस्रकम्

ucchiṣṭo yadyanācāntaścāṇḍālādīn spṛśed dvijaḥ / pramādād vai japet snātvā gāyatryaṣṭasahasrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रुपदानां शतं वापि ब्रह्मचारी समाहितः । त्रिरात्रोपोषितः सम्यक् पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

drupadānāṃ śataṃ vāpi brahmacārī samāhitaḥ / trirātropoṣitaḥ samyak pañcagavyena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डालपतितादींस्तु कामाद् यः संस्पृशेद् द्विजः । उच्छिष्टस्तत्र कुर्वोत प्राजापत्यं विशुद्धये

caṇḍālapatitādīṃstu kāmād yaḥ saṃspṛśed dvijaḥ / ucchiṣṭastatra kurvota prājāpatyaṃ viśuddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाण्डालसूतकशवांस्तथा नारीं रजस्वलाम् । स्पृष्ट्वा स्नायाद् विशुद्ध्यर्थं तत्स्पृष्टं पतितिं तथा

cāṇḍālasūtakaśavāṃstathā nārīṃ rajasvalām / spṛṣṭvā snāyād viśuddhyarthaṃ tatspṛṣṭaṃ patitiṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाण्डालसूतकशवैः संस्पृष्टं संस्पृशेद् यदि । प्रमादात् तत आचम्य जपं कुर्यात् समाहितः

cāṇḍālasūtakaśavaiḥ saṃspṛṣṭaṃ saṃspṛśed yadi / pramādāt tata ācamya japaṃ kuryāt samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् स्पृष्टस्पर्शिनं स्पृष्ट्वा बुद्धिपूर्वं द्विजोत्तमः । आचमेत् तद् विशुद्ध्यर्थं प्राह देवः पितामहः

tat spṛṣṭasparśinaṃ spṛṣṭvā buddhipūrvaṃ dvijottamaḥ / ācamet tad viśuddhyarthaṃ prāha devaḥ pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुञ्जानस्य तु विप्रस्य कदाचित् संस्त्रवेद् गुदम् । कृत्वा शौचं ततः स्नायादुपोष्य जुहुयाद् घृतम्

bhuñjānasya tu viprasya kadācit saṃstraved gudam / kṛtvā śaucaṃ tataḥ snāyādupoṣya juhuyād ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाण्डालान्त्यशवं स्पृष्ट्वा कृच्छ्रं कुर्याद् विशुद्धये । स्पृष्ट्वाभ्यक्तस्त्वसंस्पृश्यमहोरात्रेण शुद्ध्यति

cāṇḍālāntyaśavaṃ spṛṣṭvā kṛcchraṃ kuryād viśuddhaye / spṛṣṭvābhyaktastvasaṃspṛśyamahorātreṇa śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरां स्पृष्ट्वा द्विजः कुर्यात् प्राणायामत्रयं शुचिः । पलाण्डुं लशुनं चैव घृतं प्राश्य ततः शुचिः

surāṃ spṛṣṭvā dvijaḥ kuryāt prāṇāyāmatrayaṃ śuciḥ / palāṇḍuṃ laśunaṃ caiva ghṛtaṃ prāśya tataḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्तु शुना दष्टस्त्र्यहं सायं पयः पिबेत् । नाभेरूर्ध्वं तु दष्टस्य तदेव द्विगुणं भवेत्

brāhmaṇastu śunā daṣṭastryahaṃ sāyaṃ payaḥ pibet / nābherūrdhvaṃ tu daṣṭasya tadeva dviguṇaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यादेतत् त्रिगुणं बाह्वोर्मूर्ध्नि च स्याच्चतुर्गुणम् । स्नात्वा जपेद् वा सावित्रीं श्वभिर्दष्टो द्विजोत्तमः

syādetat triguṇaṃ bāhvormūrdhni ca syāccaturguṇam / snātvā japed vā sāvitrīṃ śvabhirdaṣṭo dvijottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिर्वर्त्य महायज्ञान् यो भुङ्क्ते तु द्विजोत्तमः । अनातुरः सति धने कृच्छ्रार्धेन स शुद्ध्यति

anirvartya mahāyajñān yo bhuṅkte tu dvijottamaḥ / anāturaḥ sati dhane kṛcchrārdhena sa śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहिताग्निरुपस्थानं न कुर्याद् यस्तु पर्वणि । ऋतौ न गच्छेद् भार्यां वा सो ऽपि कृच्छ्रार्धमाचरेत्

āhitāgnirupasthānaṃ na kuryād yastu parvaṇi / ṛtau na gacched bhāryāṃ vā so 'pi kṛcchrārdhamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनाद्भिरप्सु नाप्यार्तः शरीरं सन्निवेश्य च । सचैलो जलमाप्लुत्य गामालभ्य विशुद्ध्यति

vinādbhirapsu nāpyārtaḥ śarīraṃ sanniveśya ca / sacailo jalamāplutya gāmālabhya viśuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धिपूर्वं त्वभ्युदितो जपेदन्तर्जले द्विजः । गायत्र्यष्टसहस्रं तु त्र्यहं चोपवसेद् व्रती

buddhipūrvaṃ tvabhyudito japedantarjale dvijaḥ / gāyatryaṣṭasahasraṃ tu tryahaṃ copavased vratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुगम्येच्छया शूद्रं प्रेतीभूतं द्विजोत्तमः । गायत्र्यष्टसहस्रं च जप्यं कुर्यान्नदीषु च

anugamyecchayā śūdraṃ pretībhūtaṃ dvijottamaḥ / gāyatryaṣṭasahasraṃ ca japyaṃ kuryānnadīṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तु शपथं विप्रो विप्रस्य वधसंयुतम् । मृषैव यावकान्नेन कुर्याच्चान्द्रायणं व्रतम्

kṛtvā tu śapathaṃ vipro viprasya vadhasaṃyutam / mṛṣaiva yāvakānnena kuryāccāndrāyaṇaṃ vratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पङ्क्त्यां विषमदानं तु कृत्वा कृच्छ्रेण शुद्ध्यति । छायां श्वपाकस्यारुह्य स्नात्वा संप्राशयेद् घृतम्

paṅktyāṃ viṣamadānaṃ tu kṛtvā kṛcchreṇa śuddhyati / chāyāṃ śvapākasyāruhya snātvā saṃprāśayed ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईक्षेदादित्यमशुचिर्दृष्ट्वाग्निं चन्द्रमेव वा । मानुषं चास्थि संस्पृश्य स्नानं कृत्वा विशुद्ध्यति

īkṣedādityamaśucirdṛṣṭvāgniṃ candrameva vā / mānuṣaṃ cāsthi saṃspṛśya snānaṃ kṛtvā viśuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तु मिथ्याध्ययनं चरेद् भैक्षं तु वत्सरम् । कृतघ्नो ब्राह्मणगृहे पञ्च संवत्सरं व्रती

kṛtvā tu mithyādhyayanaṃ cared bhaikṣaṃ tu vatsaram / kṛtaghno brāhmaṇagṛhe pañca saṃvatsaraṃ vratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुङ्कारं ब्राह्मणस्योक्त्वा त्वङ्कारं च गरीयसः । स्नात्वानश्नन्नहः शेषं प्रणिपत्य प्रसादयेत्

huṅkāraṃ brāhmaṇasyoktvā tvaṅkāraṃ ca garīyasaḥ / snātvānaśnannahaḥ śeṣaṃ praṇipatya prasādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताडयित्वा तृणेनापि कण्ठं बद्ध्वापि वाससा । विवादे वापि निर्जित्य प्रणिपत्य प्रसादयेत्

tāḍayitvā tṛṇenāpi kaṇṭhaṃ baddhvāpi vāsasā / vivāde vāpi nirjitya praṇipatya prasādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवगूर्य चरेत् कृच्छ्रमतिकृच्छ्रं निपातने । कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ कुर्वोत विप्रस्योत्पाद्य शोणितम्

avagūrya caret kṛcchramatikṛcchraṃ nipātane / kṛcchrātikṛcchrau kurvota viprasyotpādya śoṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरोराक्रोशमनृतं कृत्वा कुर्याद् विशोधनम् । एकरात्रं त्रिरात्रं वा तत्पापस्यापनुत्तये

gurorākrośamanṛtaṃ kṛtvā kuryād viśodhanam / ekarātraṃ trirātraṃ vā tatpāpasyāpanuttaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवर्षोणामभिमुखं ष्ठीवनाक्रोशने कृते । उल्मुकेन दहेज्जिह्वां दातव्यं च हिरण्यकम्

devarṣoṇāmabhimukhaṃ ṣṭhīvanākrośane kṛte / ulmukena dahejjihvāṃ dātavyaṃ ca hiraṇyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवोद्याने तु यः कुर्यान्मूत्रोच्चारं सकृद् द्विजः । छिन्द्याच्छिश्नं तु शुद्ध्यर्थं चरेच्चान्द्रायणं तु वा

devodyāne tu yaḥ kuryānmūtroccāraṃ sakṛd dvijaḥ / chindyācchiśnaṃ tu śuddhyarthaṃ careccāndrāyaṇaṃ tu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतायतने मूत्रं कृत्वा मोहाद् द्विजोत्तमः । शिश्नस्योत्कर्तनं कृत्वा चान्द्रायणमथाचरेत्

devatāyatane mūtraṃ kṛtvā mohād dvijottamaḥ / śiśnasyotkartanaṃ kṛtvā cāndrāyaṇamathācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतानामृषीणां च देवानां चैव कुत्सनम् । कृत्वा सम्यक् प्रकुर्वोत प्राजापत्यं द्विजोत्तमः

devatānāmṛṣīṇāṃ ca devānāṃ caiva kutsanam / kṛtvā samyak prakurvota prājāpatyaṃ dvijottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैस्तु संभाषणं कृत्वा स्नात्वा देवान् समर्चयेत् । दृष्ट्वा वीक्षेत भास्वन्तं स्म्वत्वा विशेश्वरं स्मरेत्

taistu saṃbhāṣaṇaṃ kṛtvā snātvā devān samarcayet / dṛṣṭvā vīkṣeta bhāsvantaṃ smvatvā viśeśvaraṃ smaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः सर्वभूताधिपतिं विश्वेशानं विनिन्दति । न तस्य निष्कृतिः शक्या कर्तुं वर्षशतैरपि

yaḥ sarvabhūtādhipatiṃ viśveśānaṃ vinindati / na tasya niṣkṛtiḥ śakyā kartuṃ varṣaśatairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चान्द्रायणं चरेत् पूर्वं कृच्छ्रं चैवातिकृच्छ्रकम् । प्रपन्नः शरणं देवं तस्मात् पापाद् विमुच्यते

cāndrāyaṇaṃ caret pūrvaṃ kṛcchraṃ caivātikṛcchrakam / prapannaḥ śaraṇaṃ devaṃ tasmāt pāpād vimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वस्वदानं विधिवत् सर्वपापविशोधनम् । चान्द्रायणं चविधिना कृच्छ्रं चैवातिकृच्छ्रकम्

sarvasvadānaṃ vidhivat sarvapāpaviśodhanam / cāndrāyaṇaṃ cavidhinā kṛcchraṃ caivātikṛcchrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यक्षेत्राभिगमनं सर्वपापविनाशनम् । देवताभ्यर्चनं नॄणामशेषाघविनाशनम्

puṇyakṣetrābhigamanaṃ sarvapāpavināśanam / devatābhyarcanaṃ nṝṇāmaśeṣāghavināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमावस्यां तिथिं प्राप्य यः समाराधयेच्छिवम् । ब्राह्मणान् भोजयित्वा तु सर्वपापैः प्रमुच्यते

amāvasyāṃ tithiṃ prāpya yaḥ samārādhayecchivam / brāhmaṇān bhojayitvā tu sarvapāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाष्टम्यां महादेवं तथा कृष्णचतुर्दशीम् । संपूज्य ब्राह्मणमुखे सर्वपापैः प्रमुच्यते

kṛṣṇāṣṭamyāṃ mahādevaṃ tathā kṛṣṇacaturdaśīm / saṃpūjya brāhmaṇamukhe sarvapāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयोदश्यां तथा रात्रौ सोपहारं त्रिलोचनम् । दृष्ट्वेशं प्रथमे यामे मुच्यते सर्वपातकैः

trayodaśyāṃ tathā rātrau sopahāraṃ trilocanam / dṛṣṭveśaṃ prathame yāme mucyate sarvapātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपोषितश्चतुर्दश्यां कृष्णपक्षे समाहितः । यमाच धर्मराजाय मृत्यवे चान्तकाय च

upoṣitaścaturdaśyāṃ kṛṣṇapakṣe samāhitaḥ / yamāca dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैवस्वताय कालाय सर्वभूतक्षयाय च । प्रत्येकं तिलसंयुक्तान् दद्यात् सप्तोदकाञ्जलीन् । स्नात्वा नद्यां तु पूर्वाह्ने मुच्यते सर्वपातकैः

vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca / pratyekaṃ tilasaṃyuktān dadyāt saptodakāñjalīn / snātvā nadyāṃ tu pūrvāhne mucyate sarvapātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचर्यमधः शय्यामुपवासं द्विजार्चनम् । व्रतेष्वेतेषु कुर्वोत शान्तः संयतमानसः

brahmacaryamadhaḥ śayyāmupavāsaṃ dvijārcanam / vrateṣveteṣu kurvota śāntaḥ saṃyatamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमावस्यायां ब्रह्माणं समुद्दिश्य पितामहम् । ब्राह्मणांस्त्रीन् समभ्यर्च्य मुच्यते सर्वपातकैः

amāvasyāyāṃ brahmāṇaṃ samuddiśya pitāmaham / brāhmaṇāṃstrīn samabhyarcya mucyate sarvapātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठ्यामुपोषितो देवं शुक्लपक्षे समाहितः । सप्तम्यामर्चयेद् भानुं मुच्यते सर्वपातकैः

ṣaṣṭhyāmupoṣito devaṃ śuklapakṣe samāhitaḥ / saptamyāmarcayed bhānuṃ mucyate sarvapātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भरण्यां च चतुर्थ्यां च शनैश्चरदिने यमम् । पूजयेत् सप्तजन्मोत्थैर्मुच्यते पातकैर्नरः

bharaṇyāṃ ca caturthyāṃ ca śanaiścaradine yamam / pūjayet saptajanmotthairmucyate pātakairnaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादश्यां निराहारः समभ्यर्च्य जनार्दनम् । द्वादश्यां शुक्लपक्षस्य महापापैः प्रमुच्यते

ekādaśyāṃ nirāhāraḥ samabhyarcya janārdanam / dvādaśyāṃ śuklapakṣasya mahāpāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपो जपस्तीर्थसेवा देवब्राह्मणपूजनम् । ग्रहणादिषु कालेषु महापातकशोधनम्

tapo japastīrthasevā devabrāhmaṇapūjanam / grahaṇādiṣu kāleṣu mahāpātakaśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः सर्वपापयुक्तो ऽपि पुण्यतीर्थेषु मानवः । नियमेन त्यजेत् प्राणान् स मुच्येत् सर्वपातकैः

yaḥ sarvapāpayukto 'pi puṇyatīrtheṣu mānavaḥ / niyamena tyajet prāṇān sa mucyet sarvapātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मघ्नं वा कृतघ्नं वा महापातकदूषितम् । भर्तारमुद्धरेन्नारी प्रविष्टा सह पावकम्

brahmaghnaṃ vā kṛtaghnaṃ vā mahāpātakadūṣitam / bhartāramuddharennārī praviṣṭā saha pāvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदेव परं स्त्रीणां प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः । सर्वपापसमुद्भूतौ नात्र कार्या विचारणा

etadeva paraṃ strīṇāṃ prāyaścittaṃ vidurbudhāḥ / sarvapāpasamudbhūtau nātra kāryā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिव्रता तु या नारी भर्तृशुश्रूषणोत्सुका । न तस्या विद्यते पापमिह लोके परत्र च

pativratā tu yā nārī bhartṛśuśrūṣaṇotsukā / na tasyā vidyate pāpamiha loke paratra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिव्रता धर्मरता रुद्राण्येव न संशयः । नास्याः पराभवं कर्तुं शक्नोतीह जनः क्वचित्

pativratā dharmaratā rudrāṇyeva na saṃśayaḥ / nāsyāḥ parābhavaṃ kartuṃ śaknotīha janaḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा रामस्य सुभगा सीता त्रैलोक्यविश्रुता । पत्नी दाशरथेर्देवी विजिग्ये राक्षसेश्वरम्

yathā rāmasya subhagā sītā trailokyaviśrutā / patnī dāśaratherdevī vijigye rākṣaseśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामस्य भार्यां विमलां रावणो राक्षसेश्वरः । सीतां विशालनयनां चकमे कालचोदितः

rāmasya bhāryāṃ vimalāṃ rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ / sītāṃ viśālanayanāṃ cakame kālacoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीत्वा मायया वेषं चरन्तीं विजने वने । समाहर्तुं मतिं चक्रे तापसः किल कामिनीम्

gṛhītvā māyayā veṣaṃ carantīṃ vijane vane / samāhartuṃ matiṃ cakre tāpasaḥ kila kāminīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञाय सा च तद्भावं स्मृत्वा दाशरथिं पतिम् । जगाम शरणं वह्निमावसथ्यं शुचिस्मिता

vijñāya sā ca tadbhāvaṃ smṛtvā dāśarathiṃ patim / jagāma śaraṇaṃ vahnimāvasathyaṃ śucismitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपतस्थे महायोगं सर्वदोषविनाशनम् । कृताञ्जली रामपत्नी शाक्षात् पतिमिवाच्युतम्

upatasthe mahāyogaṃ sarvadoṣavināśanam / kṛtāñjalī rāmapatnī śākṣāt patimivācyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्यामि महायोगं कृतान्तं गहनं परम् । दाहकं सर्वभूतानामीशानं कालरूपिणम्

namasyāmi mahāyogaṃ kṛtāntaṃ gahanaṃ param / dāhakaṃ sarvabhūtānāmīśānaṃ kālarūpiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ये पावकं देवं साक्षिणं विश्वतोमुखम् । आत्मानं दीप्तवपुषं सर्वभूतहृदी स्थितम्

namasye pāvakaṃ devaṃ sākṣiṇaṃ viśvatomukham / ātmānaṃ dīptavapuṣaṃ sarvabhūtahṛdī sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपद्ये शरणं वह्निं ब्रह्मण्यं ब्रह्मरूपिणम् । भूतेशं कृत्तिवसनं शरण्यं परमं पदम्

prapadye śaraṇaṃ vahniṃ brahmaṇyaṃ brahmarūpiṇam / bhūteśaṃ kṛttivasanaṃ śaraṇyaṃ paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ प्रपद्ये जगन्मूर्तिं प्रभवं सर्वतेजसाम् । महायोगेश्वरं वह्निमादित्यं परमेष्ठिनम्

oṃ prapadye jaganmūrtiṃ prabhavaṃ sarvatejasām / mahāyogeśvaraṃ vahnimādityaṃ parameṣṭhinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.