Library·Kautilya: Arthasastra·1·1.11

Kautilya: Arthasastra 1.11

उपधाभिः शुद्धअमात्यवर्गो गूढपुरुषान् उत्पादयेत् कापटिकौदास्थितगृहपतिकवैदेहकतापसव्यञ्जनान् सत्त्रितीष्क्णरसदभिक्षुकीश् च ॥

upadhābhiḥ śuddha.amātya.vargo gūḍha.puruṣān utpādayet kāpaṭika.udāsthita.gṛha.patika.vaidehaka.tāpasa.vyañjanān sattri.tīṣkṇa.rasada.bhikṣukīś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमर्मज्ञः प्रगल्भश् छात्रः कापटिकः ॥

para.marmajñaḥ pragalbhaś chātraḥ kāpaṭikaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अर्थमानाभ्यां प्रोत्साह्य मन्त्री ब्रूयात् - "राजानं मां च प्रमाणं कृत्वा यस्य यद् अकुशलं पश्यसि तत् तदानीम् एव प्रत्यादिश" इति ॥

tam artha.mānābhyāṃ protsāhya mantrī brūyāt - "rājānaṃ māṃ ca pramāṇaṃ kṛtvā yasya yad akuśalaṃ paśyasi tat tadānīm eva pratyādiśa" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रव्रज्या प्रत्यवसितः प्रज्ञाशौचयुक्त उदास्थितः ॥

pravrajyā pratyavasitaḥ prajñā.śauca.yukta udāsthitaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वार्त्ताकर्मप्रदिष्टायां भूमौ प्रभूतहिरण्यअन्तेवासी कर्म कारयेत् ॥

sa vārttā.karma.pradiṣṭāyāṃ bhūmau prabhūta.hiraṇya.antevāsī karma kārayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मफलाच् च सर्वप्रव्रजितानां ग्रासआच्छादनआवसथान् प्रतिविदध्यात् ॥

karma.phalāc ca sarva.pravrajitānāṃ grāsa.ācchādana.āvasathān pratividadhyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तिकामांश् च^उपजपेत् - "एतेन^एव वेषेण राजअर्थश् चरितव्यो भक्तवेतनकाले च^उपस्थातव्यम्" इति ॥

vṛtti.kāmāṃś ca^upajapet - "etena^eva veṣeṇa rāja.arthaś caritavyo bhakta.vetana.kāle ca^upasthātavyam" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वप्रव्रजिताश् च स्वं स्वं वर्गम् एवम् उपजपेयुः ॥

sarva.pravrajitāś ca svaṃ svaṃ vargam evam upajapeyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्षको वृत्तिक्षीणः प्रज्ञाशौचयुक्तो गृहपतिकव्यञ्जनः ॥

karṣako vṛtti.kṣīṇaḥ prajñā.śauca.yukto gṛha.patika.vyañjanaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कृषिकर्मप्रदिष्टायां भूमौ - इति समानं पूर्वेण ॥

sa kṛṣi.karma.pradiṣṭāyāṃ bhūmau - iti samānaṃ pūrveṇa //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाणिजको वृत्तिक्षीणः प्रज्ञाशौचयुक्तो वैदेहकव्यञ्जनः ॥

vāṇijako vṛtti.kṣīṇaḥ prajñā.śauca.yukto vaidehaka.vyañjanaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वणिक्कर्मप्रदिष्टायां भूमौ - इति समानं पूर्वेण ॥

sa vaṇik.karma.pradiṣṭāyāṃ bhūmau - iti samānaṃ pūrveṇa //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुण्डो जटिलो वा वृत्तिकामस् तापसव्यञ्जनः ॥

muṇḍo jaṭilo vā vṛtti.kāmas tāpasa.vyañjanaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स नगरअभ्याशे प्रभूतमुण्डजटिलअन्तेवासी शाकं यवमुष्टिं वा मासद्विमासअन्तरं प्रकाशम् अश्नीयात्, गूढम् इष्टम् आहारम् ॥

sa nagara.abhyāśe prabhūta.muṇḍa.jaṭila.antevāsī śākaṃ yava.muṣṭiṃ vā māsa.dvimāsa.antaraṃ prakāśam aśnīyāt, gūḍham iṣṭam āhāram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैदेहकअन्तेवासिनश् च^एनं समिद्धयोगैर् अर्चयेयुः ॥

vaidehaka.antevāsinaś ca^enaṃ samiddha.yogair arcayeyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिष्याश् च^अस्य^आवेदयेयुः - "असौ सिद्धः सामेधिकः" इति ॥

śiṣyāś ca^asya^āvedayeyuḥ - "asau siddhaḥ sāmedhikaḥ" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेधआशास्तिभिश् च^अभिगतानाम् अङ्गविद्यया शिष्यसंज्ञाभिश् च कर्माण्य् अभिजने अवसितान्य् आदिशेत् - अल्पलाभम् अग्निदाहं चोरभयं दूष्यवधं तुष्टिदानं विदेशप्रवृत्तिज्ञानम्, "इदम् अद्य श्वो वा भविष्यति, इदं वा राजा करिष्यति" इति ॥

samedha.āśāstibhiś ca^abhigatānām aṅga.vidyayā śiṣya.saṃjñābhiś ca karmāṇy abhijane avasitāny ādiśet - alpa.lābham agni.dāhaṃ cora.bhayaṃ dūṣya.vadhaṃ tuṣṭi.dānaṃ videśa.pravṛtti.jñānam, "idam adya śvo vā bhaviṣyati, idaṃ vā rājā kariṣyati" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अस्य गूढाः सत्त्रिणश् च सम्पादयेयुः ॥

tad asya gūḍhāḥ sattriṇaś ca sampādayeyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वप्रज्ञावाक्यशक्तिसम्पन्नानां राजभाग्यम् अनुव्याहरेत्, मन्त्रिसम्योगं च ब्रूयात् ॥

sattva.prajñā.vākya.śakti.sampannānāṃ rāja.bhāgyam anuvyāharet, mantri.samyogaṃ ca brūyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्री च^एषां वृत्तिकर्मभ्यां वियतेत ॥

mantrī ca^eṣāṃ vṛtti.karmabhyāṃ viyateta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च कारणाद् अभिक्रुद्धास् तान् अर्थमानाभ्यां शमयेत्, अकारणक्रुद्धांस् तूष्णीं दण्डेन, राजद्विष्टकारिणश् च ॥

ye ca kāraṇād abhikruddhās tān artha.mānābhyāṃ śamayet, akāraṇa.kruddhāṃs tūṣṇīṃ daṇḍena, rāja.dviṣṭa.kāriṇaś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजिताश् च^अर्थमानाभ्यां राज्ञा राजौपजीविनाम् । जानीयुः शौचम् इत्य् एताः पञ्चसंस्थाः प्रकीर्तिताः ॥ए

pūjitāś ca^artha.mānābhyāṃ rājñā rāja.upajīvinām / jānīyuḥ śaucam ity etāḥ pañca.saṃsthāḥ prakīrtitāḥ //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.