Library·Kautilya: Arthasastra·1·1.18

Kautilya: Arthasastra 1.18

विनीतो राजपुत्रः कृच्छ्रवृत्तिर् असदृशे कर्मणि नियुक्तः पितरम् अनुवर्तेत, अन्यत्र प्राणआबाधकप्रकृतिकोपकपातकेभ्यः ॥

vinīto rāja.putraḥ kṛcchra.vṛttir asadṛśe karmaṇi niyuktaḥ pitaram anuvarteta, anyatra prāṇa.ābādhaka.prakṛti.kopaka.pātakebhyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्ये कर्मणि नियुक्तः पुरुषम् अधिष्ठातारं याचेत् ॥

puṇye karmaṇi niyuktaḥ puruṣam adhiṣṭhātāraṃ yācet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषअधिष्ठितश् च सविशेषम् आदेशम् अनुतिष्ठेत् ॥

puruṣa.adhiṣṭhitaś ca saviśeṣam ādeśam anutiṣṭhet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिरूपं च कर्मफलम् औपायनिकं च लाभं पितुर् उपनाययेत् ॥

abhirūpaṃ ca karma.phalam aupāyanikaṃ ca lābhaṃ pitur upanāyayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा^अप्य् अतुष्यन्तम् अन्यस्मिन् पुत्रे दारेषु वा स्निह्यन्तम् अरण्याय^आपृच्छेत ॥

tathā^apy atuṣyantam anyasmin putre dāreṣu vā snihyantam araṇyāya^āpṛccheta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धवधभयाद् वा यः सामन्तो न्यायवृत्तिर् धार्मिकः सत्यवागविसंवादकः प्रतिग्रहीता मानयिता च^अभिपन्नानां तम् आश्रयेत ॥

bandha.vadha.bhayād vā yaḥ sāmanto nyāya.vṛttir dhārmikaḥ satya.vāg.avisaṃvādakaḥ pratigrahītā mānayitā ca^abhipannānāṃ tam āśrayeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रस्थः कोशदण्डसम्पन्नः प्रवीरपुरुषकन्यासम्बन्धम् अटवीसम्बन्धं कृत्यपक्षौपग्रहं च कुर्यात् ॥

tatrasthaḥ kośa.daṇḍa.sampannaḥ pravīra.puruṣa.kanyā.sambandham aṭavī.sambandhaṃ kṛtya.pakṣa.upagrahaṃ ca kuryāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकचरः सुवर्णपाकमणिरागहेमरूप्यपण्यआकरकर्मअन्तान् आजीवेत् ॥

eka.caraḥ suvarṇa.pāka.maṇi.rāga.hema.rūpya.paṇya.ākara.karma.antān ājīvet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाषण्डसंघद्रव्यम् अश्रोत्रियौपभोग्यं वा देवद्रव्यम् आढ्यविधवाद्रव्यं वा गूढम् अनुप्रविश्य सार्थयानपात्राणि च मदनरसयोगेन^अतिसंधाय^अपहरेत् ॥

pāṣaṇḍa.saṃgha.dravyam aśrotriya.upabhogyaṃ vā deva.dravyam āḍhya.vidhavā.dravyaṃ vā gūḍham anupraviśya sārtha.yāna.pātrāṇi ca madana.rasa.yogena^atisaṃdhāya^apaharet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारग्रामिकं वा योगम् आतिष्ठेत् ॥

pāragrāmikaṃ vā yogam ātiṣṭhet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुः परिजनौपग्रहेण वा चेष्टेत ॥

mātuḥ parijana.upagraheṇa vā ceṣṭeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारुशिल्पिकुशीलवचिकित्सकवाग्जीवनपाषण्डच्छद्मभिर् वा नष्टरूपस् तद्व्यञ्जनसखश्छिद्रेषु प्रविश्य राज्ञः शस्त्ररसाभ्यां प्रहृत्य ब्रूयात् - "अहम् असौ कुमारः, सहभोग्यम् इदं राज्यम्, एको न^अर्हति भोक्तुम्, ये कामयन्ते मां भर्तुं तान् अहं द्विगुणेन भक्तवेतनेन^उपस्थास्यामि" इति ॥ इत्य् अपरुद्धवृत्तम् ।

kāru.śilpi.kuśīlava.cikitsaka.vāg.jīvana.pāṣaṇḍac.chadmabhir vā naṣṭa.rūpas tad.vyañjana.sakhaś.chidreṣu praviśya rājñaḥ śastra.rasābhyāṃ prahṛtya brūyāt - "aham asau kumāraḥ, saha.bhogyam idaṃ rājyam, eko na^arhati bhoktum, ye kāmayante māṃ bhartuṃ tān ahaṃ dviguṇena bhakta.vetanena^upasthāsyāmi" iti // ity aparuddha.vṛttam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरुद्धं तु मुख्यपुत्रअपसर्पाः प्रतिपाद्य^आनयेयुः, माता वा प्रतिगृहीता ॥

aparuddhaṃ tu mukhya.putra.apasarpāḥ pratipādya^ānayeyuḥ, mātā vā pratigṛhītā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्तं गूढपुरुषाः शस्त्ररसाभ्यां हन्युः ॥

tyaktaṃ gūḍha.puruṣāḥ śastra.rasābhyāṃ hanyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यक्तं तुल्यशीलाभिः स्त्रीभिः पानेन मृगयया वा प्रसञ्जयित्वा रात्राव् उपगृह्य^आनयेयुः ॥

atyaktaṃ tulya.śīlābhiḥ strībhiḥ pānena mṛgayayā vā prasañjayitvā rātrāv upagṛhya^ānayeyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपस्थितं च राज्येन मदूर्ध्वम् इति सान्त्वयेत् । एकस्थम् अथ सम्रुन्ध्यात् पुत्रवांस् तु प्रवासयेत् ॥ए

upasthitaṃ ca rājyena mad.ūrdhvam iti sāntvayet / ekastham atha samrundhyāt putravāṃs tu pravāsayet //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.