राजानम् उत्थितम् अनूत्तिष्ठन्ते भृत्याः ॥
rājānam utthitam anūttiṣṭhante bhṛtyāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Kautilya: Arthasastra·1·1.19
Kautilya: Arthasastra 1.19
प्रमाद्यन्तम् अनुप्रमाद्यन्ति ॥
pramādyantam anupramādyanti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्माणि च^अस्य भक्षयन्ति ॥
karmāṇi ca^asya bhakṣayanti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विषद्भिश् च^अतिसंधीयते ।
dviṣadbhiś ca^atisaṃdhīyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् उत्थानम् आत्मनः कुर्वीत ॥
tasmād utthānam ātmanaḥ kurvīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नालिकाभिर् अहर् अष्टधा रात्रिं च विभजेत्, छायाप्रमाणेन वा ॥
nālikābhir ahar aṣṭadhā rātriṃ ca vibhajet, chāyā.pramāṇena vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिपौरुषी पौरुषी चतुरङ्गुला नष्टच्छायो मध्यअह्न^इति चत्वारः पूर्वे दिवसस्य^अष्टभागाः ॥
tripauruṣī pauruṣī catur.aṅgulā naṣṭac.chāyo madhya.ahna^iti catvāraḥ pūrve divasasya^aṣṭa.bhāgāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैः पश्चिमा व्याख्याताः ॥
taiḥ paścimā vyākhyātāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पूर्वे दिवसस्य^अष्टभागे रक्षाविधानम् आयव्ययौ च शृणुयात् ॥
tatra pūrve divasasya^aṣṭa.bhāge rakṣā.vidhānam āya.vyayau ca śṛṇuyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीये पौरजानपदानां कार्याणि पश्येत् ॥
dvitīye paura.jānapadānāṃ kāryāṇi paśyet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीये स्नानभोजनं सेवेत, स्वाध्यायं च कुर्वीत ॥
tṛtīye snāna.bhojanaṃ seveta, svādhyāyaṃ ca kurvīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थे हिरण्यप्रतिग्रहम् अध्यक्षांश् च कुर्वीत ॥
caturthe hiraṇya.pratigraham adhyakṣāṃś ca kurvīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमे मन्त्रिपरिषदा पत्त्रसम्प्रेषणेन मन्त्रयेत, चारगुह्यबोधनीयानि च बुध्येत ॥
pañcame mantri.pariṣadā pattra.sampreṣaṇena mantrayeta, cāra.guhya.bodhanīyāni ca budhyeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्ठे स्वैरविहारं मन्त्रं वा सेवेत ॥
ṣaṣṭhe svaira.vihāraṃ mantraṃ vā seveta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तमे हस्त्यश्वरथआयुधीयान् पश्येत् ॥
saptame hasty.aśva.ratha.āyudhīyān paśyet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टमे सेनापतिसखो विक्रमं चिन्तयेत् ॥
aṣṭame senā.pati.sakho vikramaṃ cintayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिष्ठिते^अहनि संध्याम् उपासीत ॥
pratiṣṭhite^ahani saṃdhyām upāsīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमे रात्रिभागे गूढपुरुषान् पश्येत् ॥
prathame rātri.bhāge gūḍha.puruṣān paśyet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीये स्नानभोजनं कुर्वीत, स्वाध्यायं च ॥
dvitīye snāna.bhojanaṃ kurvīta, svādhyāyaṃ ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीये तूर्यघोषेण संविष्टश् चतुर्थपञ्चमौ शयीत ॥
tṛtīye tūrya.ghoṣeṇa saṃviṣṭaś caturtha.pañcamau śayīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्ठे तूर्यघोषेण प्रतिबुद्धः शास्त्रम् इतिकर्तव्यतां च चिन्तयेत् ॥
ṣaṣṭhe tūrya.ghoṣeṇa pratibuddhaḥ śāstram itikartavyatāṃ ca cintayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तमे मन्त्रम् अध्यासीत, गूढपुरुषांश् च प्रेषयेत् ॥
saptame mantram adhyāsīta, gūḍha.puruṣāṃś ca preṣayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टमे ऋत्विगाचार्यपुरोहितस्वस्त्ययनानि प्रतिगृह्णीयात्, चिकित्सकमाहानसिकमौहूर्तिकांश् च पश्येत् ॥
aṣṭame ṛtvig.ācārya.purohita.svastyayanāni pratigṛhṇīyāt, cikitsaka.māhānasika.mauhūrtikāṃś ca paśyet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवस्तां धेनुं वृषभं च प्रदक्षिणीकृत्य^उपस्थानं गच्छेत् ॥
savastāṃ dhenuṃ vṛṣabhaṃ ca pradakṣiṇī.kṛtya^upasthānaṃ gacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मबलआनुकूल्येन वा निशाअहर्भागान् प्रविभज्य कार्याणि सेवेत ॥
ātma.bala.ānukūlyena vā niśā.ahar.bhāgān pravibhajya kāryāṇi seveta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपस्थानगतः कार्यअर्थिनाम् अद्वारआसङ्गं कारयेत् ॥
upasthāna.gataḥ kārya.arthinām advāra.āsaṅgaṃ kārayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्दर्शो हि राजा कार्यअकार्यविपर्यासम् आसन्नैः कार्यते ॥
durdarśo hi rājā kārya.akārya.viparyāsam āsannaiḥ kāryate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन प्रकृतिकोपम् अरिवशं वा गच्छेत् ॥
tena prakṛti.kopam ari.vaśaṃ vā gacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् देवताआश्रमपाषण्डश्रोत्रियपशुपुण्यस्थानानां बालवृद्धव्याधितव्यसन्यनाथानां स्त्रीणां च क्रमेण कार्याणि पश्येत्, कार्यगौरवाद् आत्ययिकवशेन वा ॥
tasmād devatā.āśrama.pāṣaṇḍa.śrotriya.paśu.puṇya.sthānānāṃ bāla.vṛddha.vyādhita.vyasany.anāthānāṃ strīṇāṃ ca krameṇa kāryāṇi paśyet, kārya.gauravād ātyayika.vaśena vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वम् आत्ययिकं कार्यं शृणुयान् न^अतिपातयेत् ।[श्] कृच्छ्रसाध्यम् अतिक्रान्तम् असाध्यं वा^अपि जायते ॥[श्]
sarvam ātyayikaṃ kāryaṃ śṛṇuyān na^atipātayet /[ś] kṛcchra.sādhyam atikrāntam asādhyaṃ vā^api jāyate //[ś]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्न्यगारगतः कार्यं पश्येद् वैद्यतपस्विनाम् ।[श्] पुरोहितआचार्यसखः प्रत्युत्थाय^अभिवाद्य च ॥[श्]
agny.agāra.gataḥ kāryaṃ paśyed vaidya.tapasvinām /[ś] purohita.ācārya.sakhaḥ pratyutthāya^abhivādya ca //[ś]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपस्विनां तु कार्याणि त्रैविद्यैः सह कारयेत् ।[श्] मायायोगविदां चैव न स्वयं कोपकारणात् ॥[श्]
tapasvināṃ tu kāryāṇi traividyaiḥ saha kārayet /[ś] māyā.yogavidāṃ caiva na svayaṃ kopa.kāraṇāt //[ś]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञो हि व्रतम् उत्थानं यज्ञः कार्यअनुशासनम् ।[श्] दक्षिणा वृत्तिसाम्यं तु दीक्षा तस्य^अभिषेचनम् ॥[श्]
rājño hi vratam utthānaṃ yajñaḥ kārya.anuśāsanam /[ś] dakṣiṇā vṛtti.sāmyaṃ tu dīkṣā tasya^abhiṣecanam //[ś]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजासुखे सुखं राज्ञः प्रजानां च हिते हितम् ।[श्] न^आत्मप्रियं हितं राज्ञः प्रजानां तु प्रियं हितम् ॥[श्]
prajā.sukhe sukhaṃ rājñaḥ prajānāṃ ca hite hitam /[ś] na^ātma.priyaṃ hitaṃ rājñaḥ prajānāṃ tu priyaṃ hitam //[ś]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान् नित्यौत्थितो राजा कुर्याद् अर्थअनुशासनम् । अर्थस्य मूलम् उत्थानम् अनर्थस्य विपर्ययः ॥[श्]
tasmān nitya.utthito rājā kuryād artha.anuśāsanam / arthasya mūlam utthānam anarthasya viparyayaḥ //[ś]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुत्थाने ध्रुवो नाशः प्राप्तस्य^अनागतस्य च ।[श्] प्राप्यते फलम् उत्थानाल् लभते च^अर्थसम्पदम् ॥[श्]
anutthāne dhruvo nāśaḥ prāptasya^anāgatasya ca /[ś] prāpyate phalam utthānāl labhate ca^arthasampadam //[ś]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.