Library·Kautilya: Arthasastra·1·1.20

Kautilya: Arthasastra 1.20

वास्तुकप्रशस्ते देशे सप्राकारपरिखाद्वारम् अनेककक्ष्यापरिगतम् अन्तःपुरं कारयेत् ॥

vāstuka.praśaste deśe saprākāra.parikhā.dvāram aneka.kakṣyā.parigatam antaḥpuraṃ kārayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो^अन्यथा वा विकल्पयेत्, सहअध्यायिभयात् ॥

ato^anyathā vā vikalpayet, saha.adhyāyi.bhayāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानुषेण^अग्निना त्रिर् अपसव्यं परिगतम् अन्तःपुरम् अग्निर् अन्यो न दहति, न च^अत्र^अन्यो^अग्निर् ज्वलति, वैद्युतेन भस्मना मृत्सम्युक्तेन करकवारिणा^अवलिप्तं च ॥

mānuṣeṇa^agninā trir apasavyaṃ parigatam antaḥpuram agnir anyo na dahati, na ca^atra^anyo^agnir jvalati, vaidyutena bhasmanā mṛt.samyuktena karaka.vāriṇā^avaliptaṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्तीश्वेतामुष्ककपुष्पवन्दाकाभिर् अक्षीवे जातस्य^अश्वत्थस्य प्रतानेन गुप्तं सर्पा विषाणि वा न प्रभवन्ति ॥

jīvantī.śvetā.muṣkaka.puṣpa.vandākābhir akṣīve jātasya^aśvatthasya pratānena guptaṃ sarpā viṣāṇi vā na prabhavanti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयूरनकुलपृषतौत्सर्गः सर्पान् भक्षयति ॥

mayūra.nakula.pṛṣata.utsargaḥ sarpān bhakṣayati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुकः सारिका भृङ्गराजो वा सर्पविषशङ्कायां क्रोशति ॥

śukaḥ sārikā bhṛṅga.rājo vā sarpa.viṣa.śaṅkāyāṃ krośati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रौञ्चो विषअभ्याशे माद्यति, ग्लायति जीवंजीवकः, म्रियते मत्तकोकिलः, चकोरस्य^अक्षिणी विरज्येते ॥

krauñco viṣa.abhyāśe mādyati, glāyati jīvaṃ.jīvakaḥ, mriyate matta.kokilaḥ, cakorasya^akṣiṇī virajyete //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवम् अग्निविषसर्पेभ्यः प्रतिकुर्वीत ॥

ity evam agni.viṣa.sarpebhyaḥ pratikurvīta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठतः कक्ष्याविभागे स्त्रीनिवेशो गर्भव्याधिसंस्था वृक्षौदकस्थानं च ॥

pṛṣṭhataḥ kakṣyā.vibhāge strī.niveśo garbha.vyādhi.saṃsthā vṛkṣa.udaka.sthānaṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिः कन्याकुमारपुरम् ॥

bahiḥ kanyā.kumāra.puram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरस्ताद् अलङ्कारभूमिर् मन्त्रभूमिर् उपस्थानं कुमारअध्यक्षस्थानं च ॥

purastād alaṅkāra.bhūmir mantra.bhūmir upasthānaṃ kumāra.adhyakṣa.sthānaṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कक्ष्यअन्तरेष्व् अन्तर्वंशिकसैन्यं तिष्ठेत् ॥

kakṣya.antareṣv antarvaṃśika.sainyaṃ tiṣṭhet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्गृहगतः स्थविरस्त्रीपरिशुद्धां देवीं पश्येत् ॥

antar.gṛha.gataḥ sthavira.strī.pariśuddhāṃ devīṃ paśyet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवीगृहे लीनो हि भ्राता भद्रसेनं जघान, मातुः शय्याअन्तर्गतश् च पुत्रः कारूषम् ॥

devī.gṛhe līno hi bhrātā bhadrasenaṃ jaghāna, mātuḥ śayyā.antargataś ca putraḥ kārūṣam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाजान् मधुना^इति विषेण पर्यस्य देवी काशिराजम्, विषदिग्धेन नूप्रेण वैरन्त्यम्, मेखलामणिना सौवीरम्, जालूथम् आदर्शेन, वेण्यां गूढं शस्त्रं कृत्वा देवी विदूरथं जघान ॥

lājān madhunā^iti viṣeṇa paryasya devī kāśi.rājam, viṣa.digdhena nūpreṇa vairantyam, mekhalā.maṇinā sauvīram, jālūtham ādarśena, veṇyāṃ gūḍhaṃ śastraṃ kṛtvā devī vidūrathaṃ jaghāna //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् एतान्य् आस्पदानि परिहरेत् ॥

tasmād etāny āspadāni pariharet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुण्डजटिलकुहकप्रतिसंसर्गं बाह्याभिश् च दासीभिः प्रतिषेधयेत् ॥

muṇḍa.jaṭila.kuhaka.pratisaṃsargaṃ bāhyābhiś ca dāsībhiḥ pratiṣedhayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च^एनाः कुल्याः पश्येयुः, अन्यत्र गर्भव्याधिसंस्थाभ्यः ॥

na ca^enāḥ kulyāḥ paśyeyuḥ, anyatra garbha.vyādhi.saṃsthābhyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपआजीवाः स्नानप्रघर्षशुद्धशरीराः परिवर्तितवस्त्रअलंकाराः पश्येयुः ॥

rūpa.ājīvāḥ snāna.pragharṣa.śuddha.śarīrāḥ parivartita.vastra.alaṃkārāḥ paśyeyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशीतिकाः पुरुषाः पञ्चाशत्काः स्त्रियो वा मातापितृव्यञ्जनाः स्थविरवर्षधरअभ्यागारिकाश् च^अवरोधानां शौचआशौचं विद्युः, स्थापयेयुश् च स्वामिहिते, ॥

aśītikāḥ puruṣāḥ pañcāśatkāḥ striyo vā mātā.pitṛ.vyañjanāḥ sthavira.varṣadhara.abhyāgārikāś ca^avarodhānāṃ śauca.āśaucaṃ vidyuḥ, sthāpayeyuś ca svāmi.hite, //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभूमौ च वसेत् सर्वः परभूमौ न संचरेत् ।[श्] न च बाह्येन संसर्गं कश्चिद् आभ्यन्तरो व्रजेत् ॥[श्]

sva.bhūmau ca vaset sarvaḥ para.bhūmau na saṃcaret /[ś] na ca bāhyena saṃsargaṃ kaścid ābhyantaro vrajet //[ś]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं च^अवेक्षितं द्रव्यं निबद्धआगमनिर्गमम् ।[श्] निर्गच्छेद् अभिगच्छेद् वा मुद्रासंक्रान्तभूमिकम् ॥[श्] ए

sarvaṃ ca^avekṣitaṃ dravyaṃ nibaddha.āgama.nirgamam /[ś] nirgacched abhigacched vā mudrā.saṃkrānta.bhūmikam //[ś] E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.