Library·Kautilya: Arthasastra·1·1.5

Kautilya: Arthasastra 1.5

तस्माद् दण्डमूलास् तिस्रो विद्याः ॥

tasmād daṇḍa.mūlās tisro vidyāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनयमूलो दण्डः प्राणभृतां योगक्षेमआवहः ॥

vinaya.mūlo daṇḍaḥ prāṇabhṛtāṃ yoga.kṣema.āvahaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतकः स्वाभाविकश् च विनयः ॥

kṛtakaḥ svābhāvikaś ca vinayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रिया हि द्रव्यं विनयति न^अद्रव्यम् ॥

kriyā hi dravyaṃ vinayati na^adravyam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुश्रूषा श्रवणग्रहणधारणविज्ञानऊहअपोहतत्त्वअभिनिविष्टबुद्धिं विद्या विनयति न^इतरम् ॥

śuśrūṣā śravaṇa.grahaṇa.dhāraṇa.vijñāna.ūha.apoha.tattva.abhiniviṣṭa.buddhiṃ vidyā vinayati na^itaram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यानां तु यथास्वम् आचार्यप्रामाण्याद् विनयो नियमश् च ॥

vidyānāṃ tu yathāsvam ācārya.prāmāṇyād vinayo niyamaś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तचौलकर्मा लिपिं संख्यानं च^उपयुञ्जीत ॥

vṛtta.caula.karmā lipiṃ saṃkhyānaṃ ca^upayuñjīta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तौपनयनस् त्रयीम् आन्वीक्षिकीं च शिष्टेभ्यो वार्त्ताम् अध्यक्षेभ्यो दण्डनीतिं वक्तृप्रयोक्तृभ्यः ॥

vṛtta.upanayanas trayīm ānvīkṣikīṃ ca śiṣṭebhyo vārttām adhyakṣebhyo daṇḍa.nītiṃ vaktṛ.prayoktṛbhyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचर्यं च षोडशाद् वर्षात् ॥

brahmacaryaṃ ca ṣoḍaśād varṣāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो गोदानं दारकर्म च^अस्य ॥

ato go.dānaṃ dāra.karma ca^asya //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यश् च विद्यावृद्धसम्योगो विनयवृद्ध्यर्थम्, तन्मूलत्वाद् विनयस्य ॥

nityaś ca vidyā.vṛddha.samyogo vinaya.vṛddhy.artham, tan.mūlatvād vinayasya //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वम् अहर्भागं हस्त्यश्वरथप्रहरणविद्यासु विनयं गच्छेत् ।

pūrvam ahar.bhāgaṃ hasty.aśva.ratha.praharaṇa.vidyāsu vinayaṃ gacchet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमम् इतिहासश्रवणे ॥

paścimam itihāsa.śravaṇe //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणम् इतिवृत्तम् आख्यायिकौदाहरणं धर्मशास्त्रम् अर्थशास्त्रं च^इति^इतिहासः ॥

purāṇam itivṛttam ākhyāyika.udāharaṇaṃ dharma.śāstram artha.śāstraṃ ca^iti^itihāsaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषम् अहोरात्रभागम् अपूर्वग्रहणं गृहीतपरिचयं च कुर्यात्, अगृहीतानाम् आभीक्ष्ण्यश्रवणं च ॥

śeṣam ahorātra.bhāgam apūrva.grahaṇaṃ gṛhīta.paricayaṃ ca kuryāt, agṛhītānām ābhīkṣṇya.śravaṇaṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुताद्द् हि प्रज्ञा^उपजायते प्रज्ञाया योगो योगाद् आत्मवत्ता^इति विद्यानां सामर्थ्यम् ॥

śrutādd hi prajñā^upajāyate prajñāyā yogo yogād ātmavattā^iti vidyānāṃ sāmarthyam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याविनीतो राजा हि प्रजानां विनये रतः । अनन्यां पृथिवीं भुङ्क्ते सर्वभूतहिते रतः ॥ए

vidyā.vinīto rājā hi prajānāṃ vinaye rataḥ / ananyāṃ pṛthivīṃ bhuṅkte sarva.bhūta.hite rataḥ //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.