देवतादेहध्वजप्रहरणानि वा^अस्य^उपरिष्टात् पातयेत् ॥
devatā.deha.dhvaja.praharaṇāni vā^asya^upariṣṭāt pātayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Kautilya: Arthasastra·12
Kautilya: Arthasastra 12
स्थानआसनगमनभूमिषु वा^अस्य गोमयप्रदेहेन गन्धौदकप्रसेकेन वा रसम् अतिचारयेत्, पुष्पचूर्णौपहारेण वा ॥
sthāna.āsana.gamana.bhūmiṣu vā^asya go.maya.pradehena gandha.udaka.prasekena vā rasam aticārayet, puṣpa.cūrṇa.upahāreṇa vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धप्रतिच्छन्नं वा^अस्य तीक्ष्णं धूमम् अतिनयेत् ॥
gandha.praticchannaṃ vā^asya tīkṣṇaṃ dhūmam atinayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलकूपम् अवपातनं वा शयनआसनस्य^अधस्ताद् यन्त्रबद्धतलम् एनं कीलमोक्षणेन प्रवेशयेत् ॥
śūlakūpam avapātanaṃ vā śayana.āsanasya^adhastād yantra.baddha.talam enaṃ kīla.mokṣaṇena praveśayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यासन्ने वा^अमित्रे जनपदाज् जनम् अवरोधक्षमम् अतिनयेत् ॥
pratyāsanne vā^amitre jana.padāj janam avarodha.kṣamam atinayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्गाच् च^अनवरोधक्षमम् अपनयेत्, प्रत्यादेयम् अरिविषयं वा प्रेषयेत् ॥
durgāc ca^anavarodha.kṣamam apanayet, pratyādeyam ari.viṣayaṃ vā preṣayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनपदं च^एकस्थं शैलवननदीदुर्गेष्व् अटवीव्यवहितेषु वा पुत्रभ्रातृपरिगृहीतं स्थापयेत् ॥
jana.padaṃ ca^ekasthaṃ śaila.vana.nadī.durgeṣv aṭavī.vyavahiteṣu vā putra.bhrātṛ.parigṛhītaṃ sthāpayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरोधहेतवो दण्डौपनतवृत्ते व्याख्याताः ॥
uparodha.hetavo daṇḍa.upanata.vṛtte vyākhyātāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृणकाष्ठम् आयोजनाद् दाहयेत् ॥
tṛṇa.kāṣṭham ā.yojanād dāhayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदकानि च दूषयेत्, अवस्रावयेच् च ॥
udakāni ca dūṣayet, avasrāvayec ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूपकूटअवपातकण्टकिनीश् च बहिर् उब्जयेत् ॥
kūpa.kūṭa.avapāta.kaṇṭakinīś ca bahir ubjayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरुङ्गाम् अमित्रस्थाने बहुमुखीं कृत्वा निचयमुख्यान् अभिहारयेत्, अमित्रं वा ॥
suruṅgām amitra.sthāne bahu.mukhīṃ kṛtvā nicaya.mukhyān abhihārayet, amitraṃ vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परप्रयुक्तायां वा सुरुङ्गायां परिखाम् उदकअन्तिकीं खानयेत्, कूपशालाम् अनुसालं वा ॥
para.prayuktāyāṃ vā suruṅgāyāṃ parikhām udaka.antikīṃ khānayet, kūpa.śālām anusālaṃ vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तोयकुम्भान् कांस्यभाण्डानि वा शङ्कास्थानेषु स्थापयेत् खातअभिज्ञानअर्थम् ॥
toya.kumbhān kāṃsya.bhāṇḍāni vā śaṅkā.sthāneṣu sthāpayet khāta.abhijñāna.artham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञाते सुरुङ्गापथे प्रतिसुरुङ्गां कारयेत् ॥
jñāte suruṅgā.pathe pratisuruṅgāṃ kārayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्ये भित्त्वा धूमम् उदकं वा प्रयच्छेत् ॥
madhye bhittvā dhūmam udakaṃ vā prayacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिविहितदुर्गो वा मूले दायाद् कृत्वा प्रतिलोमाम् अस्य दिशं गच्छेत्, यतो वा मित्रैर् बन्धुभिर् आटविकैर् वा संसृज्येत परस्य^अमित्रैर् दूष्यैर् वा महद्भिः, यतो वा गतो^अस्य मित्रैर् वियोगं कुर्यात् पार्ष्णिं वा गृह्णीयात् राज्यं वा^अस्य हारयेत् वीवधआसारप्रसारान् वा वारयेत्, यतो वा शक्नुयाद् आक्षिकवद् अपक्षेपेण^अस्य प्रहर्तुम्, यतो वा
prativihita.durgo vā mūle dāyād kṛtvā pratilomām asya diśaṃ gacchet, yato vā mitrair bandhubhir āṭavikair vā saṃsṛjyeta parasya^amitrair dūṣyair vā mahadbhiḥ, yato vā gato^asya mitrair viyogaṃ kuryāt pārṣṇiṃ vā gṛhṇīyāt rājyaṃ vā^asya hārayet vīvadha.āsāra.prasārān vā vārayet, yato vā śaknuyād ākṣikavad apakṣepeṇa^asya prahartum, yato vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः संधिम् अभिप्रेतं लभेत ततो वा गच्छेत् ॥
yataḥ saṃdhim abhipretaṃ labheta tato vā gacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहप्रस्थायिनो वा^अस्य प्रेषयेयुः "अयं ते शत्रुर् अस्माकं हस्तगतः, पण्यं विप्रकारं वा^अपदिश्य हिरण्यम् अन्तःसारबलं च प्रेषय यस्य^एनम् अर्पयेम बद्धं प्रवासितं वा" इति ॥
saha.prasthāyino vā^asya preṣayeyuḥ "ayaṃ te śatrur asmākaṃ hasta.gataḥ, paṇyaṃ viprakāraṃ vā^apadiśya hiraṇyam antaḥ.sāra.balaṃ ca preṣaya yasya^enam arpayema baddhaṃ pravāsitaṃ vā" iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपन्ने हिरण्यं सारबलं च^आददीत ॥
pratipanne hiraṇyaṃ sāra.balaṃ ca^ādadīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तपालो वा दुर्गसम्प्रदाने बलएकदेशम् अतिनीय विश्वस्तं घातयेत् ॥
anta.pālo vā durga.sampradāne bala.eka.deśam atinīya viśvastaṃ ghātayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनपदम् एकस्थं वा घातयितुम् अमित्रअनीकम् आवाहयेत् ॥
jana.padam ekasthaṃ vā ghātayitum amitra.anīkam āvāhayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अवरुद्धदेशम् अतिनीय विश्वस्तं घातयेत् ॥
tad avaruddha.deśam atinīya viśvastaṃ ghātayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रव्यञ्जनो वा बाह्यस्य प्रेषयेत् "क्षीणम् अस्मिन् दुर्गे धान्यं स्नेहाः क्षारो लवणं वा, तद् अमुष्मिन् देशे काले च प्रवेक्ष्यति, तद् उपगृहाण" इति ॥
mitra.vyañjano vā bāhyasya preṣayet "kṣīṇam asmin durge dhānyaṃ snehāḥ kṣāro lavaṇaṃ vā, tad amuṣmin deśe kāle ca pravekṣyati, tad upagṛhāṇa" iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रसविद्धं धान्यं स्नेहं क्षारं लवणं वा दूष्यअमित्रआटविकाः प्रवेशयेयुः, अन्ये वा^अभित्यक्ताः ॥
tato rasa.viddhaṃ dhānyaṃ snehaṃ kṣāraṃ lavaṇaṃ vā dūṣya.amitra.āṭavikāḥ praveśayeyuḥ, anye vā^abhityaktāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन सर्वभाण्डवीवधग्रहणं व्याख्यातम् ॥
tena sarva.bhāṇḍa.vīvadha.grahaṇaṃ vyākhyātam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संधिं वा कृत्वा हिरण्यएकदेशम् अस्मै दद्यात्, विलम्बमानः शेषम् ॥
saṃdhiṃ vā kṛtvā hiraṇya.eka.deśam asmai dadyāt, vilambamānaḥ śeṣam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रक्षाविधानान्य् अवस्रावयेत् ॥
tato rakṣā.vidhānāny avasrāvayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निरसशस्त्रैर् वा प्रहरेत् ॥
agni.rasa.śastrair vā praharet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यप्रतिग्राहिणो वा^अस्य वल्लभान् अनुगृह्णीयात् ॥
hiraṇya.pratigrāhiṇo vā^asya vallabhān anugṛhṇīyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिक्षीणो वा^अस्मै दुर्गं दत्त्वा निर्गच्छेत् ॥
parikṣīṇo vā^asmai durgaṃ dattvā nirgacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरुङ्गया कुक्षिप्रदरेण वा प्राकारभेदेन निर्गच्छेत् ॥
suruṅgayā kukṣi.pradareṇa vā prākāra.bhedena nirgacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्राव् अवस्कन्दं दत्त्वा सिद्धस् तिष्ठेत्, असिद्धः पार्श्वेन^अपगच्छेत् ॥
rātrāv avaskandaṃ dattvā siddhas tiṣṭhet, asiddhaḥ pārśvena^apagacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषण्डच्छद्मना मन्दपरिवारो निर्गच्छेत् ॥
pāṣaṇḍac.chadmanā manda.parivāro nirgacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेतव्यञ्जनो वा गूढैर् निह्रियेत ॥
preta.vyañjano vā gūḍhair nihriyeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीवेषधारी वा प्रेतम् अनुगच्छेत् ॥
strī.veṣa.dhārī vā pretam anugacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवतौपहारश्राद्धप्रहवणेषु वा रसविद्धम् अन्नपानम् अवसृज्य ॥
daivata.upahāra.śrāddha.prahavaṇeṣu vā rasa.viddham anna.pānam avasṛjya //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतौपजापो दूष्यव्यञ्जनैर् निष्पत्य गूढसैन्यो^अभिहन्यात् ॥
kṛta.upajāpo dūṣya.vyañjanair niṣpatya gūḍha.sainyo^abhihanyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं गृहीतदुर्गो वा प्राश्यप्राशं चैत्यम् उपस्थाप्य दैवतप्रतिमाच्छिद्रं प्रविश्य^आसीत, गूढभित्तिं वा, दैवतप्रतिमायुक्तं वा भूमिगृहम् ॥
evaṃ gṛhīta.durgo vā prāśya.prāśaṃ caityam upasthāpya daivata.pratimāc.chidraṃ praviśya^āsīta, gūḍha.bhittiṃ vā, daivata.pratimā.yuktaṃ vā bhūmi.gṛham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्मृते सुरुङ्गया रात्रौ राजआवासम् अनुप्रविश्य सुप्तम् अमित्रं हन्यात् ॥
vismṛte suruṅgayā rātrau rāja.āvāsam anupraviśya suptam amitraṃ hanyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्त्रविश्लेषणं वा विश्लेष्य^अधस्ताद् अवपातयेत् ॥
yantra.viśleṣaṇaṃ vā viśleṣya^adhastād avapātayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसअग्नियोगेन^अवलिप्तं गृहं जतुगृहं वा^अधिशयानम् अमित्रम् आदीपयेत् ॥
rasa.agni.yogena^avaliptaṃ gṛhaṃ jatu.gṛhaṃ vā^adhiśayānam amitram ādīpayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमदवनविहाराणाम् अन्यतमे वा विहारस्थाने प्रमत्तं भूमिगृहसुरुङ्गागूढभित्तिप्रविष्टास् तीक्ष्णा हन्युः, गूढप्रणिहिता वा रसेन ॥
pramada.vana.vihārāṇām anyatame vā vihāra.sthāne pramattaṃ bhūmi.gṛha.suruṅgā.gūḍha.bhitti.praviṣṭās tīkṣṇā hanyuḥ, gūḍha.praṇihitā vā rasena //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वपतो वा निरुद्धे देशे गूढाः स्त्रियः सर्परसअग्निधूमान् उपरि मुञ्चेयुः ॥
svapato vā niruddhe deśe gūḍhāḥ striyaḥ sarpa.rasa.agni.dhūmān upari muñceyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्युत्पन्ने वा कारणे यद् यद् उपपद्येत तत् तद् अमित्रे^अन्तःपुरगते गूढसंचारः प्रयुञ्जीत ॥
pratyutpanne vā kāraṇe yad yad upapadyeta tat tad amitre^antaḥ.pura.gate gūḍha.saṃcāraḥ prayuñjīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गूढम् एव^अपगच्छेत्, स्वजनसंज्ञां च प्ररूपयेत् ॥
tato gūḍham eva^apagacchet, svajana.saṃjñāṃ ca prarūpayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.