Library·Kautilya: Arthasastra·2·2.2

Kautilya: Arthasastra 2.2

अकृष्यायां भूमौ पशुभ्यो विवीतानि प्रयच्छेत् ॥

akṛṣyāyāṃ bhūmau paśubhyo vivītāni prayacchet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदिष्टअभयस्थावरजङ्गमानि च ब्रह्मसोमअरण्यानि तपस्विभ्यो गोरुतपराणि प्रयच्छेत् ॥

pradiṣṭa.abhaya.sthāvara.jaṅgamāni ca brahma.soma.araṇyāni tapasvibhyo go.ruta.parāṇi prayacchet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावन्मात्रम् एकद्वारं खातगुप्तं स्वादुफलगुल्मगुच्छम् अकण्टकिद्रुमम् उत्तानतोयआशयं दान्तमृगचतुष्पदं भग्ननखदंष्ट्रव्यालं मार्गयुकहस्तिहस्तिनीकलभं मृगवनं विहारअर्थं राज्ञः कारयेत् ॥

tāvan.mātram eka.dvāraṃ khāta.guptaṃ svādu.phala.gulma.guccham akaṇṭaki.drumam uttāna.toya.āśayaṃ dānta.mṛga.catuṣpadaṃ bhagna.nakha.daṃṣṭra.vyālaṃ mārgayuka.hasti.hastinīka.labhaṃ mṛga.vanaṃ vihāra.arthaṃ rājñaḥ kārayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वअतिथिमृगं प्रत्यन्ते च^अन्यन्मृगवनं भूमिवशेन वा निवेशयेत् ॥

sarva.atithi.mṛgaṃ pratyante ca^anyan.mṛga.vanaṃ bhūmi.vaśena vā niveśayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुप्यप्रदिष्टानां च द्रव्याणाम् एकएकशो वनानि निवेशयेत्, द्रव्यवनकर्मअन्तान् अटवीश् च द्रव्यवनअपाश्रयाः ॥

kupya.pradiṣṭānāṃ ca dravyāṇām eka.ekaśo vanāni niveśayet, dravya.vana.karma.antān aṭavīś ca dravya.vana.apāśrayāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यन्ते हस्तिवनम् अटव्यारक्षं निवेशयेत् ॥

pratyante hasti.vanam aṭavy.ārakṣaṃ niveśayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागवनअध्यक्षः पार्वतं न^आदेयं सारसमअनूपं च नागवनं विदितपर्यन्तप्रवेशनिष्कासं नागवनपालैः पालयेत् ॥

nāga.vana.adhyakṣaḥ pārvataṃ na^ādeyaṃ sāra.sama.anūpaṃ ca nāga.vanaṃ vidita.paryanta.praveśa.niṣkāsaṃ nāga.vana.pālaiḥ pālayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तिघातिनं हन्युः ॥

hasti.ghātinaṃ hanyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तयुगं स्वयंमृतस्य^आहरतः सपादचतुष्पणो लाभः ॥

danta.yugaṃ svayaṃ.mṛtasya^āharataḥ sapāda.catuṣpaṇo lābhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागवनपाला हस्तिपकपादपाशिकसैमिकवनचरकपारिकर्मिकसखा हस्तिमूत्रपुरीषच्छन्नगन्धा भल्लातकीशाखाप्रच्छन्नाः पञ्चभिः सप्तभिर् वा हस्तिबन्धकीभिः सह चरन्तः शय्यास्थानपद्यालेण्डकूलघातौद्देशेन हस्तिकुलपर्यग्रं विद्युः ॥

nāga.vana.pālā hastipaka.pāda.pāśika.saimika.vana.caraka.pārikarmika.sakhā hasti.mūtra.purīṣac.channa.gandhā bhallātakī.śākhā.pracchannāḥ pañcabhiḥ saptabhir vā hasti.bandhakībhiḥ saha carantaḥ śayyā.sthāna.padyā.leṇḍa.kūla.ghāta.uddeśena hasti.kula.paryagraṃ vidyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूथचरम् एकचरं निर्यूथं यूथपतिं हस्तिनं व्यालं मत्तं पोतं बन्धमुक्तं च निबन्धेन विद्युः ॥

yūtha.caram eka.caraṃ niryūthaṃ yūtha.patiṃ hastinaṃ vyālaṃ mattaṃ potaṃ bandha.muktaṃ ca nibandhena vidyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनीकस्थप्रमाणैः प्रशस्तव्यञ्जनआचारान् हस्तिनो गृह्णीयुः ॥

anīkastha.pramāṇaiḥ praśasta.vyañjana.ācārān hastino gṛhṇīyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तिप्रधानं विजयो राज्ञः ॥

hasti.pradhānaṃ vijayo rājñaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परअनीकव्यूहदुर्गस्कन्धआवारप्रमर्दना ह्य् अतिप्रमाणशरीराः प्राणहरकर्माणो हस्तिनः ॥

para.anīka.vyūha.durga.skandha.āvāra.pramardanā hy atipramāṇa.śarīrāḥ prāṇa.hara.karmāṇo hastinaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालिङ्गअङ्गरजाः श्रेष्ठाः प्राच्याश् चेदिकरूषजाः ।[श्] दाशार्णाश् च^अपरअन्ताश् च द्विपानां मध्यमा मताः ॥[श्]

kāliṅga.aṅgarajāḥ śreṣṭhāḥ prācyāś cedi.karūṣajāḥ /[ś] dāśārṇāś ca^apara.antāś ca dvipānāṃ madhyamā matāḥ //[ś]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौराष्ट्रिकाः पाञ्चनदास् तेषां प्रत्यवराः स्मृताः ।[श्] सर्वेषां कर्मणा वीर्यं जवस् तेजश् च वर्धते ॥[श्] ए

saurāṣṭrikāḥ pāñcanadās teṣāṃ pratyavarāḥ smṛtāḥ /[ś] sarveṣāṃ karmaṇā vīryaṃ javas tejaś ca vardhate //[ś] E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.