Kautilya: Arthasastra 2.21

शुल्कअध्यक्षः शुल्कशालां ध्वजं च प्रान्मुखम् उदन्मुखं वा महाद्वारअभ्याशे निवेशयेत् ॥

śulka.adhyakṣaḥ śulka.śālāṃ dhvajaṃ ca prān.mukham udan.mukhaṃ vā mahā.dvāra.abhyāśe niveśayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुल्कआदायिनश् चत्वारः पञ्च वा सार्थौपयातान् वणिजो लिखेयुः - के कुतस्त्याः कियत्पण्याः क्व च^अभिज्ञानं मुद्रा वा कृता इति ॥

śulka.ādāyinaś catvāraḥ pañca vā sārtha.upayātān vaṇijo likheyuḥ - ke kutastyāḥ kiyat.paṇyāḥ kva ca^abhijñānaṃ mudrā vā kṛtā iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमुद्राणाम् अत्ययो देयद्विगुणः ॥

amudrāṇām atyayo deya.dvi.guṇaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूटमुद्राणां शुल्कअष्टगुणो दण्डः ॥

kūṭa.mudrāṇāṃ śulka.aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्नमुद्राणाम् अत्ययो घटिकास्थाने स्थानम् ॥

bhinna.mudrāṇām atyayo ghaṭikā.sthāne sthānam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजमुद्रापरिवर्तने नामकृते वा स-पादपणिकं वहनं दापयेत् ॥

rāja.mudrā.parivartane nāma.kṛte vā sa-pāda.paṇikaṃ vahanaṃ dāpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजमूलौपस्थितस्य प्रमाणम् अर्घं च वैदेहिकाः पण्यस्य ब्रूयुः "एतत्प्रमाणेन^अर्घेण पण्यम् इदं कः क्रेता" इति ॥

dhvaja.mūla.upasthitasya pramāṇam arghaṃ ca vaidehikāḥ paṇyasya brūyuḥ "etat.pramāṇena^argheṇa paṇyam idaṃ kaḥ kretā" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरुद्धौषितम् अर्थिभ्यो दद्यात् ॥

tri.ruddha.uṣitam arthibhyo dadyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रेतृसंघर्षे मूल्यवृद्धिः स-शुल्का कोशं गच्छेत् ॥

kretṛ.saṃgharṣe mūlya.vṛddhiḥ sa-śulkā kośaṃ gacchet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुल्कभयात् पण्यप्रमाण मूल्यं वा हीनं ब्रुवतस् तद् अतिरिक्तं राजा हरेत् ॥

śulka.bhayāt paṇya.pramāṇa mūlyaṃ vā hīnaṃ bruvatas tad atiriktaṃ rājā haret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुल्कम् अष्टगुणं वा दद्यात् ॥

śulkam aṣṭa.guṇaṃ vā dadyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एव निविष्टपण्यस्य भाण्डस्य हीनप्रतिवर्णकेन^अर्घअपकर्षणे सारभाण्डस्य फल्गुभाण्डेन प्रतिच्छादने च कुर्यात् ॥

tad eva niviṣṭa.paṇyasya bhāṇḍasya hīna.prativarṇakena^argha.apakarṣaṇe sāra.bhāṇḍasya phalgu.bhāṇḍena praticchādane ca kuryāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिक्रेतृभयाद् वा पण्यमूल्याद् उपरि मूल्यं वर्धयतो मूल्यवृद्धिं राजा हरेत्, द्विगुणं वा शुल्कं कुर्यात् ॥

pratikretṛ.bhayād vā paṇya.mūlyād upari mūlyaṃ vardhayato mūlya.vṛddhiṃ rājā haret, dvi.guṇaṃ vā śulkaṃ kuryāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एव^अष्टगुणम् अध्यक्षस्यच्। छादयतः ॥

tad eva^aṣṭa.guṇam adhyakṣasyac. chādayataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् विक्रयः पण्यानां धृतो मितो गणितो वा कार्यः, तर्कः फल्गुभाण्डानाम् आनुग्राहिकाणां च ॥

tasmād vikrayaḥ paṇyānāṃ dhṛto mito gaṇito vā kāryaḥ, tarkaḥ phalgu.bhāṇḍānām ānugrāhikāṇāṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजमूलम् अतिक्रान्तानां च^अकृतशुल्कानां शुल्काद् अष्टगुणो दण्डः ॥

dhvaja.mūlam atikrāntānāṃ ca^akṛta.śulkānāṃ śulkād aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पथिकौत्पथिकास् तद् विद्युः ॥

pathika.utpathikās tad vidyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैवाहिकम् अन्वायनम् औपायिकं यज्ञकृत्यप्रसवनैमित्तिकं देव^इज्याचौलौपनयनगोदानव्रतदीक्षाआदिषु क्रियाविशेषेषु भाण्डम् उच्छुल्कं गच्छेत् ॥

vaivāhikam anvāyanam aupāyikaṃ yajña.kṛtya.prasava.naimittikaṃ deva^ijyā.caula.upanayana.go.dāna.vrata.dīkṣā.ādiṣu kriyā.viśeṣeṣu bhāṇḍam ucchulkaṃ gacchet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथावादिनः स्तेयदण्डः ॥

anyathā.vādinaḥ steya.daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतशुल्केन^अकृतशुल्कं निर्वाहयतो द्वितीयम् एकमुद्रया भित्त्वा पण्यपुटम् अपहरतो वैदेहकस्य तच्^च तावच् च दण्डः ॥

kṛta.śulkena^akṛta.śulkaṃ nirvāhayato dvitīyam eka.mudrayā bhittvā paṇya.puṭam apaharato vaidehakasya tac^ca tāvac ca daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुल्कस्थानाद् गोमयपलालं प्रमाणं कृत्वा^अपहरत उत्तमः साहसदण्डः ॥

śulka.sthānād gomaya.palālaṃ pramāṇaṃ kṛtvā^apaharata uttamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्त्रवर्मकवचलोहरथरत्नधान्यपशूनाम् अन्यतमम् अनिर्वाह्यं निर्वाहयतो यथा^अवघुषितो दण्डः पण्यनाशश्^च ॥

śastra.varma.kavaca.loha.ratha.ratna.dhānya.paśūnām anyatamam anirvāhyaṃ nirvāhayato yathā^avaghuṣito daṇḍaḥ paṇya.nāśaś^ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् अन्यतमस्य^आनयने बहिर् एव^उच्छुल्को विक्रयः ॥

teṣām anyatamasya^ānayane bahir eva^ucchulko vikrayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तपालः स-पादपणिकां वर्तनीं गृह्णीयात् पण्यवहनस्य, पणिकाम् एकखुरस्य, पशूनाम् अर्धपणिकां क्षुद्रपशूनां पादिकाम्, अंसभारस्य माषिकाम् ॥

anta.pālaḥ sa-pāda.paṇikāṃ vartanīṃ gṛhṇīyāt paṇya.vahanasya, paṇikām eka.khurasya, paśūnām ardha.paṇikāṃ kṣudra.paśūnāṃ pādikām, aṃsa.bhārasya māṣikām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टअपहृतं च प्रतिविदध्यात् ॥

naṣṭa.apahṛtaṃ ca pratividadhyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैदेश्यं सार्थं कृतसारफल्गुभाण्डविचयनम् अभिज्ञानं मुद्रां च दत्त्वा प्रेषयेद् अध्यक्षस्य ॥

vaideśyaṃ sārthaṃ kṛta.sāra.phalgu.bhāṇḍa.vicayanam abhijñānaṃ mudrāṃ ca dattvā preṣayed adhyakṣasya //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैदेहकव्यञ्जनो वा सार्थप्रमाणं राज्ञः प्रेषयेत् ॥

vaidehaka.vyañjano vā sārtha.pramāṇaṃ rājñaḥ preṣayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन प्रदेशेन राजा शुल्कअध्यक्षस्य सार्थप्रमाणम् उपदिशेत् सर्वज्ञख्यापन^अर्थम् ॥

tena pradeśena rājā śulka.adhyakṣasya sārtha.pramāṇam upadiśet sarvajña.khyāpana^artham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सार्थम् अध्यक्षो^अभिगम्य ब्रूयात् "इदम् अमुष्याम् उष्य च सारभाण्डं फल्गुभाण्डं च, न निहूहितव्यम्, एष राज्ञः प्रभावः" इति ॥

tataḥ sārtham adhyakṣo^abhigamya brūyāt "idam amuṣyām uṣya ca sāra.bhāṇḍaṃ phalgu.bhāṇḍaṃ ca, na nihūhitavyam, eṣa rājñaḥ prabhāvaḥ" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निहूहतः फल्गुभाण्डं शुल्कअष्टगुणो दण्डः, सारभाण्डं सर्वअपहारः ॥

nihūhataḥ phalgu.bhāṇḍaṃ śulka.aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ, sāra.bhāṇḍaṃ sarva.apahāraḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राष्ट्रपीडाकरं भाण्डम् उच्छिन्द्याद् अफलं च यत् । महाउपकारम् उच्छुल्कं कुर्याद् बीजं च दुर्लभम् ॥ए

rāṣṭra.pīḍā.karaṃ bhāṇḍam ucchindyād aphalaṃ ca yat / mahā.upakāram ucchulkaṃ kuryād bījaṃ ca durlabham //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.