Library·Kautilya: Arthasastra·2·2.28
नावध्यक्षः समुद्रसम्याननदीमुखतरप्रचारान् देवसरोविसरोनदीतरांश् च स्थानीयआदिष्व् अवेक्षेत ॥
nāv.adhyakṣaḥ samudra.samyāna.nadī.mukhatara.pracārān deva.saro.visaro.nadī.tarāṃś ca sthānīya.ādiṣv avekṣeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वेलाकूलग्रामाः क्लृप्तं दद्युः ॥
tad.velā.kūla.grāmāḥ klṛptaṃ dadyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्स्यबन्धका नौकाभाटकं षड्भागं दद्युः ॥
matsya.bandhakā naukā.bhāṭakaṃ ṣaḍ.bhāgaṃ dadyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्तनअनुवृत्तं शुल्कभागं वणिजो दद्युः, यात्रावेतनं राजनौभिः सम्पतन्तः ॥
pattana.anuvṛttaṃ śulka.bhāgaṃ vaṇijo dadyuḥ, yātrā.vetanaṃ rāja.naubhiḥ sampatantaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खमुक्ताग्राहिणो नौभाटकं दद्युः, स्वनौभिर् वा तरेयुः ॥
śaṅkha.muktā.grāhiṇo nau.bhāṭakaṃ dadyuḥ, sva.naubhir vā tareyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्यक्षश् च^एषां खन्यध्यक्षेण व्याख्यातः ॥
adhyakṣaś ca^eṣāṃ khany.adhyakṣeṇa vyākhyātaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्तनअध्यक्षनिबद्धं पण्यपत्तनचारित्रं नावध्यक्षः पालयेत् ॥
pattana.adhyakṣa.nibaddhaṃ paṇya.pattana.cāritraṃ nāv.adhyakṣaḥ pālayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूढवातआहता नावः पिता^इव^अनुगृह्णीयात् ॥
mūḍha.vāta.āhatā nāvaḥ pitā^iva^anugṛhṇīyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदकप्राप्तं पण्यम् अशुल्कम् अर्धशुल्कं वा कुर्यात् ॥
udaka.prāptaṃ paṇyam aśulkam ardha.śulkaṃ vā kuryāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथानिर्दिष्टाश् च^एताः पण्यपत्तनयात्राकालेषु प्रेषयेत् ॥
yathā.nirdiṣṭāś ca^etāḥ paṇya.pattana.yātrā.kāleṣu preṣayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यातीर् नावः क्षेत्रअनुगताः शुल्कं याचेत् ॥
samyātīr nāvaḥ kṣetra.anugatāḥ śulkaṃ yācet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिंस्रिका निर्घातयेत्, अमित्रविषयअतिगाः पण्यपत्तनचारित्रौपघातिकाश् च ॥
hiṃsrikā nirghātayet, amitra.viṣaya.atigāḥ paṇya.pattana.cāritra.upaghātikāś ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शासकनिर्यामकदात्र॥रश्मिग्राहकौत्सेचकअधिष्ठिताश् च महानावो हेमन्तग्रीष्मतार्यासु महानदीषु प्रयोजयेत्, क्षुद्रिकाः क्षुद्रिकासु वर्षास्राविणीषु ॥
śāsaka.niryāmaka.dātra..raśmi.grāhaka.utsecaka.adhiṣṭhitāś ca mahā.nāvo hemanta.grīṣma.tāryāsu mahā.nadīṣu prayojayet, kṣudrikāḥ kṣudrikāsu varṣā.srāviṇīṣu //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाधतीर्थाश् च^एताः कार्या राजद्विष्टकारिणां तरणभयात् ॥
bādha.tīrthāś ca^etāḥ kāryā rāja.dviṣṭa.kāriṇāṃ taraṇa.bhayāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकाले^अतीर्थे च तरतः पूर्वः साहसदण्डः ॥
akāle^atīrthe ca tarataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काले तीर्थे च^अनिषृष्टतारिणः पादऊनसप्तविंशतिपणस् तरअत्ययः ॥
kāle tīrthe ca^aniṣṛṣṭa.tāriṇaḥ pāda.ūna.sapta.viṃśati.paṇas tara.atyayaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैवर्तकअष्टतृणभारपुष्पफलवाटषण्डगोपालकानाम् अनत्ययः, सम्भाव्यदूतअनुपातिनां च सेनाभाण्डप्रयोगाणां च स्वतरणैस् तरताम्, बीजभक्तद्रव्यौपस्करांश् च^आनूपग्रामाणां तारयताम् ॥
kaivartaka.aṣṭa.tṛṇa.bhāra.puṣpa.phala.vāṭa.ṣaṇḍa.go.pālakānām anatyayaḥ, sambhāvya.dūta.anupātināṃ ca senā.bhāṇḍa.prayogāṇāṃ ca sva.taraṇais taratām, bīja.bhakta.dravya.upaskarāṃś ca^ānūpa.grāmāṇāṃ tārayatām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणप्रव्रजितबालवृद्धव्याधितशासनहरगर्भिण्यो नावध्यक्षमुद्राभिस् तरेयुः ॥
brāhmaṇa.pravrajita.bāla.vṛddha.vyādhita.śāsana.hara.garbhiṇyo nāv.adhyakṣa.mudrābhis tareyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतप्रवेशाः पारविषयिकाः सार्थप्रमाणा वा प्रविशेयुः ॥
kṛta.praveśāḥ pāraviṣayikāḥ sārtha.pramāṇā vā praviśeyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्य भार्यां कन्यां वित्तं वा^अपहरन्तं शवित्तं वा^अपहरन्तं शङ्कितम् आविग्नम् उद्भाण्डीकृतं महाभाण्डेन मूर्ध्नि भारेण^अवच्छादयन्तं सद्योगृहीतलिङ्गिनम् अलिङ्गिनं वा प्रव्रजितम् अलक्ष्यव्याधितं भयविकारिणं गूढसारभाण्डशासनशस्त्रअग्नियोगं विषहस्तं दीर्घपथिकम् अमुद्रं च^उपग्राहयेत् ॥
parasya bhāryāṃ kanyāṃ vittaṃ vā^apaharantaṃ śavittaṃ vā^apaharantaṃ śaṅkitam āvignam udbhāṇḍī.kṛtaṃ mahā.bhāṇḍena mūrdhni bhāreṇa^avacchādayantaṃ sadyo.gṛhīta.liṅginam aliṅginaṃ vā pravrajitam alakṣya.vyādhitaṃ bhaya.vikāriṇaṃ gūḍha.sāra.bhāṇḍa.śāsana.śastra.agniyogaṃ viṣa.hastaṃ dīrgha.pathikam amudraṃ ca^upagrāhayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुद्रपशुर् मनुष्यश् च सभारो माषकं दद्यात्, शिरोभारः कायभारो गव^अश्वं च द्वौ, उष्ट्रमहिषं चतुरः, पञ्च लभुयानम्, षड् गोलिङ्गम्, सप्त शकटम्, पन्यभारः पादम् ॥
kṣudra.paśur manuṣyaś ca sa.bhāro māṣakaṃ dadyāt, śiro.bhāraḥ kāya.bhāro gava^aśvaṃ ca dvau, uṣṭra.mahiṣaṃ caturaḥ, pañca labhuyānam, ṣaḍ goliṅgam, sapta śakaṭam, panya.bhāraḥ pādam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन भाण्डभारो व्याख्यातः ॥
tena bhāṇḍa.bhāro vyākhyātaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विगुणो महानदीषु तरः ॥
dvi.guṇo mahā.nadīṣu taraḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लृप्तम् आनूपग्रामा भक्तवेतनं दद्युः ॥
klṛptam ānūpa.grāmā bhakta.vetanaṃ dadyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यन्तेषु तराः शुल्कम् आतिवाहिकं वर्तनीं च गृह्णीयुः, निर्गच्छतश् च^अमुद्रद्रव्यस्य भाण्डं हरेयुः, अतिभारेण^अवेलायाम् अतिर्थे तरतश् च ॥
pratyanteṣu tarāḥ śulkam ātivāhikaṃ vartanīṃ ca gṛhṇīyuḥ, nirgacchataś ca^amudra.dravyasya bhāṇḍaṃ hareyuḥ, atibhāreṇa^avelāyām atirthe tarataś ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषौपकरणहीनायाम् असंस्कृतायां वा नावि विपन्नायां नावध्ह्यक्षो नष्टं विनष्टं वा^अभ्यावहेत् ॥
puruṣa.upakaraṇa.hīnāyām asaṃskṛtāyāṃ vā nāvi vipannāyāṃ nāv.adhhyakṣo naṣṭaṃ vinaṣṭaṃ vā^abhyāvahet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तअहवृत्ताम् आषाढीं कार्त्तिकीं च^अन्तरा तरः । कार्मिकः प्रत्ययं दद्यान् नित्यं च^आह्निकम् आवहेत् ॥ए
sapta.aha.vṛttām āṣāḍhīṃ kārttikīṃ ca^antarā taraḥ / kārmikaḥ pratyayaṃ dadyān nityaṃ ca^āhnikam āvahet //E
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.