Kautilya: Arthasastra 2.32

कर्मस्कन्धाश् चत्वारो दम्यः साम्नाह्य औपवाह्यो व्यालश् च ॥

karma.skandhāś catvāro damyaḥ sāmnāhya aupavāhyo vyālaś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र दम्यः पञ्चविधः स्कन्धगतः स्तम्भगतो वारिगतो^अवपातगतो यूथगतश् च^इति ॥

tatra damyaḥ pañca.vidhaḥ skandha.gataḥ stambha.gato vāri.gato^avapāta.gato yūtha.gataś ca^iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य^उपविचारो विक्ककर्म ॥

tasya^upavicāro vikka.karma //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्नाह्यः सप्तक्रियापथ उपस्थानं संवर्तनं सम्यानं वधआवधो हस्तियुद्धं नागरायणं सांग्रामिकं च ॥

sāmnāhyaḥ sapta.kriyā.patha upasthānaṃ saṃvartanaṃ samyānaṃ vadha.āvadho hasti.yuddhaṃ nāga.rāyaṇaṃ sāṃgrāmikaṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य^उपविचारः कक्ष्याकर्म ग्रैवेयकर्म यूथकर्म च ॥

tasya^upavicāraḥ kakṣyā.karma graiveya.karma yūtha.karma ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औपवाह्यो^अष्टविध आचरणः कुञ्जरऔपवाह्यो धोरण आधानगतिको यष्ट्युपवाह्यस् तोत्रौपवाह्यः शुद्धौपवाह्यो मार्गयुकश् च^इति ॥

aupavāhyo^aṣṭa.vidha ācaraṇaḥ kuñjara.aupavāhyo dhoraṇa ādhāna.gatiko yaṣṭy.upavāhyas totra.upavāhyaḥ śuddha.upavāhyo mārgayukaś ca^iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य^उपविचारः शारदकर्म हीनकर्म नारौष्ट्रकर्म च ॥

tasya^upavicāraḥ śārada.karma hīna.karma nāra.uṣṭra.karma ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याल^एकक्रियापथः शङ्कितो^अवरुद्धो विषमः प्रभिन्नः प्रभिन्नविनिश्चयो मदहेतुविनिश्चयश् च ॥

vyāla^eka.kriyā.pathaḥ śaṅkito^avaruddho viṣamaḥ prabhinnaḥ prabhinna.viniścayo mada.hetu.viniścayaś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य-उपविचार आयम्य^एकरक्षाकर्म ॥

tasya-upavicāra āyamya^eka.rakṣā.karma //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियाविपन्नो व्यालः शुद्धः सुव्रतो विषमः सर्वदोषप्रदुष्टश् च ॥

kriyā.vipanno vyālaḥ śuddhaḥ su.vrato viṣamaḥ sarva.doṣa.praduṣṭaś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां बन्धनौपकरणम् अनीकस्थप्रमाणम् ॥

teṣāṃ bandhana.upakaraṇam anīka.stha.pramāṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलानग्रैवेयकक्ष्यापारअयणपरिक्षेपौत्तरआदिकं बन्धनम् ॥

ālāna.graiveya.kakṣyā.pāra.ayaṇa.parikṣepa.uttara.ādikaṃ bandhanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्कुशवेणुयन्त्रआदिकम् उपकरणम् ॥

aṅkuśa.veṇu.yantra.ādikam upakaraṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैजयन्तीक्षुरप्रमालआस्तरणकुथाआदिकं भूषणम् ॥

vaijayantī.kṣura.pramāla.āstaraṇa.kuthā.ādikaṃ bhūṣaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्मतोमरशरआवापयन्त्रआदिकः सांग्रामिकअलंकारः ॥

varma.tomara.śara.āvāpa.yantra.ādikaḥ sāṃgrāmika.alaṃkāraḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिकित्सकअनीकस्थआरोहकआधोरणहस्तिपकौपचारिकविधापाचकयावसिकपादपाशिककुटीर्रक्षकऔपशयैकआदिर् औपस्थायिकवर्गः ॥

cikitsaka.anīkastha.ārohaka.ādhoraṇa.hastipa.kaupacārika.vidhā.pācaka.yāvasika.pādapāśika.kuṭīr.rakṣaka.aupaśayaika.ādir aupasthāyika.vargaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिकित्सककुटीरक्षविधापाचकाः प्रस्थओदनं स्नेहप्रसृतिं क्षारलवणयोश् च द्विपलिकं हरेयुः, दशपलं मांसस्य, अन्यत्र चिकित्सकेभ्यः ॥

cikitsaka.kuṭī.rakṣa.vidhā.pācakāḥ prastha.odanaṃ sneha.prasṛtiṃ kṣāra.lavaṇayoś ca dvi.palikaṃ hareyuḥ, daśa.palaṃ māṃsasya, anyatra cikitsakebhyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पथिव्याधिकर्ममदजराअभितप्तानां चिकित्सकाः प्रतिकुर्युः ॥

pathi.vyādhi.karma.mada.jarā.abhitaptānāṃ cikitsakāḥ pratikuryuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानस्य^अशुद्धिर् यवसस्य^अग्रहणं स्थले शायनम् अभागे घातः परआरोहणम् अकाले यानम् अभूमाव् अतीर्थे^अवतारणं तरुषण्ड इत्य् अत्ययस्थानानि ॥

sthānasya^aśuddhir yavasasya^agrahaṇaṃ sthale śāyanam abhāge ghātaḥ para.ārohaṇam akāle yānam abhūmāv atīrthe^avatāraṇaṃ taru.ṣaṇḍa ity atyaya.sthānāni //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् एषां भक्तवेतनाद् आददीत ॥

tam eṣāṃ bhakta.vetanād ādadīta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिस्रो नीराजनाः कार्याश् चातुर्मास्यऋतुसंधिषु । भूतानां कृष्णसंधी^इज्याः सेनान्यः शुक्लसंधुषु ॥

tisro nīrājanāḥ kāryāś cāturmāsya.ṛtu.saṃdhiṣu / bhūtānāṃ kṛṣṇa.saṃdhī^ijyāḥ senānyaḥ śukla.saṃdhuṣu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तमूलपरीणाहद्विगुणं प्रोज्झ्य कल्पयेत् । अब्दे द्व्यर्धे नदीजानां पञ्चअब्दे पर्वतओकसाम् ॥ए

danta.mūla.parīṇāha.dvi.guṇaṃ projjhya kalpayet / abde dvy.ardhe nadī.jānāṃ pañca.abde parvata.okasām //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.