त्रयः प्राचीना राजमार्गास् त्रय उदीचीना इति वास्तुविभागः ॥
trayaḥ prācīnā rāja.mārgās traya udīcīnā iti vāstu.vibhāgaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Kautilya: Arthasastra·2·2.4
Kautilya: Arthasastra 2.4
स द्वादशद्वारो युक्तौदकभ्रमच्छन्नपथः ॥
sa dvādaśa.dvāro yukta.udaka.bhramac.channa.pathaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दण्डअन्तरा रथ्याः ॥
catur.daṇḍa.antarā rathyāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजमार्गद्रोणमुखस्थानीयराष्ट्रविवीतपथाः सम्यानीयव्यूहश्मशानग्रामपथाश् च^अष्टदण्डाः ॥
rāja.mārga.droṇa.mukha.sthānīya.rāṣṭra.vivīta.pathāḥ samyānīya.vyūha.śmaśāna.grāma.pathāś ca^aṣṭa.daṇḍāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दण्डः सेतुवनपथः, द्विदण्डो हस्तिक्षेत्रपथः, पञ्चअरत्नयो रथपथः, चत्वारः पशुपथः, द्वौ क्षुद्रपशुमनुष्यपथः ॥
catur.daṇḍaḥ setu.vana.pathaḥ, dvi.daṇḍo hasti.kṣetra.pathaḥ, pañca.aratnayo ratha.pathaḥ, catvāraḥ paśu.pathaḥ, dvau kṣudra.paśu.manuṣya.pathaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवीरे वास्तुनि राजनिवेशश् चातुर्वर्ण्यसमाजीवे ॥
pravīre vāstuni rāja.niveśaś cāturvarṇya.samājīve //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वास्तुहृदयाद् उत्तरे नवभागे यथाउक्तविधानम् अन्तःपुरं प्रान्मुखम् उदन्मुखं वा कारयेत् ॥
vāstu.hṛdayād uttare nava.bhāge yathā.ukta.vidhānam antaḥpuraṃ prān.mukham udan.mukhaṃ vā kārayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पूर्वौत्तरं भागम् आचार्यपुरोहितैज्यातोयस्थानं मन्त्रिणश् च^आवसेयुः, पूर्वदक्षिणं भाग्म् महानसं हस्तिशाला कोष्ठअगारं च ॥
tasya pūrva.uttaraṃ bhāgam ācārya.purohita.ijyā.toya.sthānaṃ mantriṇaś ca^āvaseyuḥ, pūrva.dakṣiṇaṃ bhāgm mahānasaṃ hasti.śālā koṣṭha.agāraṃ ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः परं गन्धमाल्यरसपण्याः प्रसाधनकारवः क्षत्रियाश् च पूर्वां दिशम् अधिवसेयुः ॥
tataḥ paraṃ gandha.mālya.rasa.paṇyāḥ prasādhana.kāravaḥ kṣatriyāś ca pūrvāṃ diśam adhivaseyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणपूर्वं भागं भाण्डअगारम् अक्षपटलं कर्मनिषद्याश् च, दक्षिणपश्चिमं भागं कुप्यगृहम् आयुधअगारं च ॥
dakṣiṇa.pūrvaṃ bhāgaṃ bhāṇḍa.agāram akṣa.paṭalaṃ karma.niṣadyāś ca, dakṣiṇa.paścimaṃ bhāgaṃ kupya.gṛham āyudha.agāraṃ ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः परं नगरधान्यव्यावहारिककार्मान्तिकबलअध्यक्षाः पक्वअन्नसुरामांसपण्या रूपाजीवास् तालावचरा वैश्याश् च दक्षिणां दिशम् अधिवसेयुः ॥
tataḥ paraṃ nagara.dhānya.vyāvahārika.kārmāntika.bala.adhyakṣāḥ pakva.anna.surā.māṃsa.paṇyā rūpājīvās tālāvacarā vaiśyāś ca dakṣiṇāṃ diśam adhivaseyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चिमदक्षिणं भागं खरौष्ट्रगुप्तिस्थानं कर्मगृहं च, पश्चिमौत्तरं भागं यानरथशालाः ॥
paścima.dakṣiṇaṃ bhāgaṃ khara.uṣṭra.gupti.sthānaṃ karma.gṛhaṃ ca, paścima.uttaraṃ bhāgaṃ yāna.ratha.śālāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः परम् ऊर्णासूत्रवेणुचर्मवर्मशस्त्रआवरणकारवः शूद्राश् च पश्चिमां दिशम् अधिवसेयुः ॥
tataḥ param ūrṇā.sūtra.veṇu.carma.varma.śastra.āvaraṇa.kāravaḥ śūdrāś ca paścimāṃ diśam adhivaseyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरपश्चिमं भागं पण्यभैषज्यगृहम्, उत्तरपूर्वं भागं कोशो गवअश्वं च ॥
uttara.paścimaṃ bhāgaṃ paṇya.bhaiṣajya.gṛham, uttara.pūrvaṃ bhāgaṃ kośo gava.aśvaṃ ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः परं नगरराजदेवतालोहमणिकारवो ब्राह्मणाश् च^उत्तरां दिशम् अधिवसेयुः ॥
tataḥ paraṃ nagara.rāja.devatā.loha.maṇi.kāravo brāhmaṇāś ca^uttarāṃ diśam adhivaseyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वास्तुच्छिद्रअनुशालेषु श्रेणीप्रपणिनिकाया आवसेयुः ॥
vāstuc.chidra.anuśāleṣu śreṇī.prapaṇi.nikāyā āvaseyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरअजितअप्रतिहतजयन्तवैजयन्तकोष्ठान् शिववैश्रवणअश्विश्रीमदिरागृहाणि च पुरमध्ये कारयेत् ॥
apara.ajita.apratihata.jayanta.vaijayanta.koṣṭhān śiva.vaiśravaṇa.aśvi.śrī.madirā.gṛhāṇi ca pura.madhye kārayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाउद्देशं वास्तुदेवताः स्थापयेत् ॥
yathā.uddeśaṃ vāstu.devatāḥ sthāpayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मऐन्द्रयाम्यसैनापत्यानि द्वाराणि ॥
brāhma.aindra.yāmya.saināpatyāni dvārāṇi //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिः परिखाया धनुःशतअपकृष्टाश् चैत्यपुण्यस्थानवनसेतुबन्धाः कार्याः, यथादिशं च दिग्देवताः ॥
bahiḥ parikhāyā dhanuḥ.śata.apakṛṣṭāś caitya.puṇya.sthāna.vana.setu.bandhāḥ kāryāḥ, yathā.diśaṃ ca dig.devatāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरः पूर्वो वा श्मशानभागो वर्णौत्तमानाम्, दक्षिणेन श्मशानं वर्णअवराणाम् ॥
uttaraḥ pūrvo vā śmaśāna.bhāgo varṇa.uttamānām, dakṣiṇena śmaśānaṃ varṇa.avarāṇām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य^अतिक्रमे पूर्वः साहसदण्डः ॥
tasya^atikrame pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषण्डचण्डालानां श्मशानअन्ते वासः ॥
pāṣaṇḍa.caṇḍālānāṃ śmaśāna.ante vāsaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मअन्तक्षेत्रवशेन कुटुम्बिनां सीमानं स्थापयेत् ॥
karma.anta.kṣetra.vaśena kuṭumbināṃ sīmānaṃ sthāpayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषु पुष्पफलवाटान् धान्यपण्यनिचयांश् च^अनुज्ञाताः कुर्युः ॥
teṣu puṣpa.phala.vāṭān dhānya.paṇya.nicayāṃś ca^anujñātāḥ kuryuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशकुलीवाटं कूपस्थानम् ॥
daśa.kulī.vāṭaṃ kūpa.sthānam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्नेहधान्यक्षारलवणगन्धभैषज्यशुष्कशाकयवसवल्लूरतृणकाष्ठलोहचर्मअङ्गारस्नायुविषविषाणवेणुवल्कलसारदारुप्रहरणआवरणअश्मनिचयान् अनेकवर्षौपभोगसहान् कारयेत् ॥
sarva.sneha.dhānya.kṣāra.lavaṇa.gandha.bhaiṣajya.śuṣka.śāka.yavasa.vallūra.tṛṇa.kāṣṭha.loha.carma.aṅgāra.snāyu.viṣa.viṣāṇa.veṇu.valkala.sāra.dāru.praharaṇa.āvaraṇa.aśma.nicayān aneka.varṣa.upabhoga.sahān kārayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवेन^अनवं शोधयेत् ॥
navena^anavaṃ śodhayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिअश्वरथपादातम् अनेकमुख्यम् अवस्थापयेत् ॥
hasti.aśva.ratha.pādātam aneka.mukhyam avasthāpayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकमुख्यं हि परस्परभयात् परौपजापं न^उपैति ॥
aneka.mukhyaṃ hi paraspara.bhayāt para.upajāpaṃ na^upaiti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेन^अन्तपालदुर्गसंस्कारा व्याख्याताः ॥
etena^anta.pāla.durga.saṃskārā vyākhyātāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च बाहिरिकान् कुर्यात् पुरे राष्ट्रौपघातकान् ।[श्] क्षिपेज् जनपदे च^एतान् सर्वान् वा दापयेत् करान् ॥[श्] ए
na ca bāhirikān kuryāt pure rāṣṭra.upaghātakān /[ś] kṣipej jana.pade ca^etān sarvān vā dāpayet karān //[ś] E
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.