Library·Kautilya: Arthasastra·3·3.10
कर्मौदकमार्गम् उचितं रुन्धतः कुर्वतो^अनुचितं वा पूर्वः साहसदण्डः, सेतुकूपपुण्यस्थानचैत्यदेवआयतनानि च परभूमौ निवेशयतः ॥
karma.udaka.mārgam ucitaṃ rundhataḥ kurvato^anucitaṃ vā pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, setu.kūpa.puṇya.sthāna.caitya.deva.āyatanāni ca para.bhūmau niveśayataḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वअनुवृत्तं धर्मसेतुम् आधानं विक्रयं वा नयतो नाययतो वा मध्यमः साहसदण्डः, श्रोतृऋणाम् उत्तमः, अन्यत्र भग्नौत्सृष्टात् ॥
pūrva.anuvṛttaṃ dharma.setum ādhānaṃ vikrayaṃ vā nayato nāyayato vā madhyamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, śrotṛṛṇām uttamaḥ, anyatra bhagna.utsṛṣṭāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाम्य् अभावे ग्रामाः पुण्यशीला वा प्रतिकुर्युः ॥
svāmy abhāve grāmāḥ puṇya.śīlā vā pratikuryuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पथिप्रमाणं दुर्गनिवेशे व्याख्यातम् ॥
pathi.pramāṇaṃ durga.niveśe vyākhyātam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुद्रपशुमनुष्यपथं रुन्धतो द्वादशपणो दण्डः, महापशुपथं चतुर्विंशतिपणः, हस्तिक्षेत्रपथं चतुष्पञ्चाशत्पणः, सेतुवनपथं षट्शतः, श्मशानग्रामपथं द्विशतः, द्रोणमुखपथं पञ्चशतः, स्थानीयराष्ट्रविवीतपथं साहस्रः ॥
kṣudra.paśu.manuṣya.pathaṃ rundhato dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, mahā.paśu.pathaṃ catur.viṃśati.paṇaḥ, hasti.kṣetra.pathaṃ catuṣ.pañcāśat.paṇaḥ, setu.vana.pathaṃ ṣaṭ.śataḥ, śmaśāna.grāma.pathaṃ dviśataḥ, droṇa.mukha.pathaṃ pañca.śataḥ, sthānīya.rāṣṭra.vivīta.pathaṃ sāhasraḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिकर्षणे च^एषां दण्डचतुर्था दण्डाः ॥
atikarṣaṇe ca^eṣāṃ daṇḍa.caturthā daṇḍāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्षणे पूर्वौक्ताः ॥
karṣaṇe pūrva.uktāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रिकस्य^अक्षिपतः क्षेत्रम् उपवासस्य वा त्यजतो बीजकाले द्वादशपणो दण्डः, अन्यत्र दोषौपनिपातअविषह्येभ्यः ॥
kṣetrikasya^akṣipataḥ kṣetram upavāsasya vā tyajato bīja.kāle dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, anyatra doṣa.upanipāta.aviṣahyebhyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करदाः करदेष्व् आधानं विक्रयं वा कुर्युः, ब्रह्मदेयिका ब्रह्मदेयिकेषु ॥
karadāḥ karadeṣv ādhānaṃ vikrayaṃ vā kuryuḥ, brahma.deyikā brahma.deyikeṣu //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा पूर्वः साहसदण्डः ॥
anyathā pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करदस्य वा^अकरदग्रामं प्रविशतः ॥
karadasya vā^akarada.grāmaṃ praviśataḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करदं तु प्रविशतः सर्वद्रव्येषु प्राकाम्यं स्यात्, अन्यत्र^अगारात् ॥
karadaṃ tu praviśataḥ sarva.dravyeṣu prākāmyaṃ syāt, anyatra^agārāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अप्य् अस्मै दद्यात् ॥
tad apy asmai dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादेयम् अकृषतो^अन्यः पञ्चवर्षाण्य् उपभुज्य प्रयासनिष्क्रयेण दद्यात् ॥
anādeyam akṛṣato^anyaḥ pañca.varṣāṇy upabhujya prayāsa.niṣkrayeṇa dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकरदाः परत्र वसन्तो भोगम् उपजीवेयुः ॥
akaradāḥ paratra vasanto bhogam upajīveyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामअर्थेन ग्रामिकं व्रजन्तम् उपवासाः पर्यायेण^अनुगच्छेयुः ॥
grāma.arthena grāmikaṃ vrajantam upavāsāḥ paryāyeṇa^anugaccheyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अननुगच्छन्तः पणअर्धपणिकं योजनं दद्युः ॥
ananugacchantaḥ paṇa.ardha.paṇikaṃ yojanaṃ dadyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामिकस्य ग्रामाद् अस्तेनपारदारिकं निरस्यतश् चतुर्विंशतिपणो दण्डः, ग्रामस्य^उत्तमः ॥
grāmikasya grāmād astena.pāradārikaṃ nirasyataś catur.viṃśati.paṇo daṇḍaḥ, grāmasya^uttamaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरस्तस्य प्रवेशो ह्य् अभिगमेन व्याख्यातः ॥
nirastasya praveśo hy abhigamena vyākhyātaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तम्भैः समन्ततो ग्रामाद् धनुःशतअपकृष्टम् उपसालं कारयेत् ॥
stambhaiḥ samantato grāmād dhanuḥ.śata.apakṛṣṭam upasālaṃ kārayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशुप्रचारअर्थं विवीतम् आलवनेन^उपजीवेयुः ॥
paśu.pracāra.arthaṃ vivītam ālavanena^upajīveyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवीतं भक्षयित्वा^अपसृतानाम् उष्ट्रमहिषाणां पादिकं रूपं गृह्णीयुः, गवअश्वखराणां च^अर्धपादिकम्, क्षुद्रपशूनां षोडशभागिकम् ॥
vivītaṃ bhakṣayitvā^apasṛtānām uṣṭra.mahiṣāṇāṃ pādikaṃ rūpaṃ gṛhṇīyuḥ, gava.aśva.kharāṇāṃ ca^ardha.pādikam, kṣudra.paśūnāṃ ṣoḍaśa.bhāgikam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्षयित्वा निषण्णानाम् एत एव द्विगुणा दण्डाः, परिवसतां चतुर्गुणाः ॥
bhakṣayitvā niṣaṇṇānām eta eva dvi.guṇā daṇḍāḥ, parivasatāṃ catur.guṇāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामदेववृषा वा^अनिर्दशअहा वा धेनुर् उक्षाणो गोवृषाश् च^अदण्ड्याः ॥
grāma.deva.vṛṣā vā^anirdaśa.ahā vā dhenur ukṣāṇo go.vṛṣāś ca^adaṇḍyāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्यभक्षणे सस्यौपघातं निष्पत्तितः परिसंख्याय द्विगुणं दापयेत् ॥
sasya.bhakṣaṇe sasya.upaghātaṃ niṣpattitaḥ parisaṃkhyāya dvi.guṇaṃ dāpayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिनश् च^अनिवेद्य चारयतो द्वादशपणो दण्दः, प्रमुञ्चतश् चतुर्विंशतिपणः ॥
svāminaś ca^anivedya cārayato dvādaśa.paṇo daṇdaḥ, pramuñcataś catur.viṃśati.paṇaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालिनाम् अर्धदण्डाः ॥
pālinām ardha.daṇḍāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एव षण्डभक्षणे कुर्यात् ॥
tad eva ṣaṇḍa.bhakṣaṇe kuryāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाटभेदे द्विगुणः वेश्मखलवलयगतानां च धान्यानां भक्षणे ॥
vāṭa.bhede dvi.guṇaḥ veśma.khala.valaya.gatānāṃ ca dhānyānāṃ bhakṣaṇe //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिंसाप्रतीकारं कुर्यात् ॥
hiṃsā.pratīkāraṃ kuryāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभयवनमृगाः परिगृहीता वा भक्षयन्तः स्वामिनो निवेद्य यथा^अवध्यास् तथा प्रतिषेद्धव्याः ॥
abhaya.vana.mṛgāḥ parigṛhītā vā bhakṣayantaḥ svāmino nivedya yathā^avadhyās tathā pratiṣeddhavyāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशवो रश्मिप्रतोदाभ्यां वारयितव्याः ॥
paśavo raśmi.pratodābhyāṃ vārayitavyāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषाम् अन्यथा हिंसायां दण्डपारुष्यदण्डाः ॥
teṣām anyathā hiṃsāyāṃ daṇḍa.pāruṣya.daṇḍāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रार्थयमाना दृष्टअपराधा वा सर्वौपायैर् नियन्तव्याः ॥ इति क्षेत्रपथहिंसा ।
prārthayamānā dṛṣṭa.aparādhā vā sarva.upāyair niyantavyāḥ // iti kṣetra.patha.hiṃsā /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्षकस्य ग्रामम् अभ्युपेत्य^अकुर्वतो ग्राम एव^अत्ययं हरेत् ॥
karṣakasya grāmam abhyupetya^akurvato grāma eva^atyayaṃ haret //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मअकरणे कर्मवेतनद्विगुणम्, हिरण्यअदाने प्रत्यंशद्विगुणम्, भक्ष्यपेयअदाने च प्रहवणेषु द्विगुणम् अंशं दद्यात् ॥
karma.akaraṇe karma.vetana.dvi.guṇam, hiraṇya.adāne pratyaṃśa.dvi.guṇam, bhakṣya.peya.adāne ca prahavaṇeṣu dvi.guṇam aṃśaṃ dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेक्षायाम् अनंशदः, स-स्वजनो न प्रेक्षेत ॥
prekṣāyām anaṃśadaḥ, sa-sva.jano na prekṣeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रच्छन्नश्रवणईक्षणे च सर्वहिते च कर्मणि निग्रहेण द्विगुणम् अंशं दद्यात् ॥
pracchanna.śravaṇa.īkṣaṇe ca sarva.hite ca karmaṇi nigraheṇa dvi.guṇam aṃśaṃ dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वहितम् एकस्य ब्रुवतः कुर्युर् आज्ञाम् ॥
sarva.hitam ekasya bruvataḥ kuryur ājñām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकरणे द्वादशपणो दण्डः ॥
akaraṇe dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं चेत् सम्भूय वा हन्युः पृथग् एषाम् अपराधद्विगुणो दण्डः ॥
taṃ cet sambhūya vā hanyuḥ pṛthag eṣām aparādha.dvi.guṇo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपहन्तृषु विशिष्टः ॥
upahantṛṣu viśiṣṭaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणश् च^एषां ज्यैष्ठ्यं नियम्येत ॥
brāhmaṇaś ca^eṣāṃ jyaiṣṭhyaṃ niyamyeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहवणेषु च^एषां ब्राह्मणा न^अकामाः कुर्युः, अंशं च लभेरन् ॥
prahavaṇeṣu ca^eṣāṃ brāhmaṇā na^akāmāḥ kuryuḥ, aṃśaṃ ca labheran //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन देशजातिकुलसंघानां समयस्य^अनपाकर्म व्याख्यातम् ॥
tena deśa.jāti.kula.saṃghānāṃ samayasya^anapākarma vyākhyātam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा देशहितान् सेतून् कुर्वतां पथि संक्रमान् । ग्रामशोभाश् च रक्षाश् च तेषां प्रियहितं चरेत् ॥ए
rājā deśa.hitān setūn kurvatāṃ pathi saṃkramān / grāma.śobhāś ca rakṣāś ca teṣāṃ priya.hitaṃ caret //E
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.