ज्ञातिसामन्तधनिकाः क्रमेण भूमिपरिग्रहान् क्रेतुम् अभ्याभवेयुः ॥
jñāti.sāmanta.dhanikāḥ krameṇa bhūmi.parigrahān kretum abhyābhaveyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Kautilya: Arthasastra·3·3.9
Kautilya: Arthasastra 3.9
ततो^अन्ये बाह्याः ॥
tato^anye bāhyāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामन्तचत्वारिंशत्कुल्येषु गृहप्रतिमुखे वेश्म श्रावयेयुः, सामन्तग्रामवृद्धेषु क्षेत्रम् आरामं सेतुबन्धं तटाकम् आधारं वा मर्यादासु यथासेतुभोगं "अनेन^अर्घेण कः क्रेता" इति ॥
sāmanta.catvāriṃśat.kulyeṣu gṛha.pratimukhe veśma śrāvayeyuḥ, sāmanta.grāma.vṛddheṣu kṣetram ārāmaṃ setu.bandhaṃ taṭākam ādhāraṃ vā maryādāsu yathā.setu.bhogaṃ "anena^argheṇa kaḥ kretā" iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिर् आघुषितम् अव्याहतं क्रेता क्रेतुं लभेत ॥
trir āghuṣitam avyāhataṃ kretā kretuṃ labheta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पर्धया वा मूल्यवर्धने मूल्यवृद्धिः स-शुल्का कोशं गच्छेत् ॥
spardhayā vā mūlya.vardhane mūlya.vṛddhiḥ sa-śulkā kośaṃ gacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्रयप्रतिक्रोष्टा शुल्कं दद्यात् ॥
vikraya.pratikroṣṭā śulkaṃ dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्वामिप्रतिक्रोशे चतुर्विंशतिपणो दण्डः ॥
asvāmi.pratikrośe catur.viṃśati.paṇo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तरात्राद् ऊर्ध्वम् अनभिसरतः प्रतिक्रुष्टो विक्रीणीत ॥
sapta.rātrād ūrdhvam anabhisarataḥ pratikruṣṭo vikrīṇīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिक्रुष्टअतिक्रमे वास्तुनि द्विशतो दण्डः, अन्यत्र चतुर्विंशतिपणो दण्डः ॥ इति वास्तुविक्रयः ।
pratikruṣṭa.atikrame vāstuni dviśato daṇḍaḥ, anyatra catur.viṃśati.paṇo daṇḍaḥ // iti vāstu.vikrayaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीमविवादं ग्रामयोर् उभयोः सामन्ता पञ्चग्रामी दशग्रामी वा सेतुभिः स्थावरैः कृत्रिमैर् वा कुर्यात् ॥
sīma.vivādaṃ grāmayor ubhayoḥ sāmantā pañca.grāmī daśa.grāmī vā setubhiḥ sthāvaraiḥ kṛtrimair vā kuryāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्षकगोपालकवृद्धाः पूर्वभुक्तिका वा बाह्याः सेतूनाम् अभिज्ञा बहव एको वा निर्दिश्य सीमसेतून् विपरीतवेषाः सीमानं नयेयुः ॥
karṣaka.go.pālaka.vṛddhāḥ pūrva.bhuktikā vā bāhyāḥ setūnām abhijñā bahava eko vā nirdiśya sīma.setūn viparīta.veṣāḥ sīmānaṃ nayeyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्दिष्टानां सेतूनाम् अदर्शने सहस्रं दण्डः ।
uddiṣṭānāṃ setūnām adarśane sahasraṃ daṇḍaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एव नीते सीमअपहारिणां सेतुच्छिदां च कुर्यात् ॥
tad eva nīte sīma.apahāriṇāṃ setuc.chidāṃ ca kuryāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रनष्टसेतुभोगं वा सीमानं राजा यथाउपकारं विभजेत् ॥ इति सीमविवादः ।
pranaṣṭa.setu.bhogaṃ vā sīmānaṃ rājā yathā.upakāraṃ vibhajet // iti sīma.vivādaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रविवादं सामन्तग्रामवृद्धाः कुर्युः ॥
kṣetra.vivādaṃ sāmanta.grāma.vṛddhāḥ kuryuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां द्वैधीभावे यतो बहवः शुचयो^अनुमता वा ततो नियच्छेयुः मध्यं वा गृह्णीयुः ॥
teṣāṃ dvaidhī.bhāve yato bahavaḥ śucayo^anumatā vā tato niyaccheyuḥ madhyaṃ vā gṛhṇīyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदुभयपराउक्तं वास्तु राजा हरेत्, प्रनष्टस्वामिकं च ॥
tad.ubhaya.parā.uktaṃ vāstu rājā haret, pranaṣṭa.svāmikaṃ ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाउपकारं वा विभजेत् ॥
yathā.upakāraṃ vā vibhajet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसह्यआदाने वास्तुनि स्तेयदण्डः ॥
prasahya.ādāne vāstuni steya.daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारणआदाने प्रयासम् आजीवं च परिसंख्याय बन्धं दद्यात् ॥ इति क्षेत्रविवादः ।
kāraṇa.ādāne prayāsam ājīvaṃ ca parisaṃkhyāya bandhaṃ dadyāt // iti kṣetra.vivādaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्यादाअपहरणे पूर्वः साहसदण्डः ॥
maryādā.apaharaṇe pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्यादाभेदे चतुर्विंशतिपणः ॥
maryādā.bhede catur.viṃśati.paṇaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तपोवनविवीतमहापथश्मशानदेवकुलयजनपुण्यस्थानविवादा व्याख्याताः ॥ इति मर्यादास्थापनम् ।
tena tapo.vana.vivīta.mahā.patha.śmaśāna.deva.kula.yajana.puṇya.sthāna.vivādā vyākhyātāḥ // iti maryādā.sthāpanam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्व एव विवादाः सामन्तप्रत्ययाः ॥
sarva eva vivādāḥ sāmanta.pratyayāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवीतस्थलकेदारषण्डखलवेश्मवाहनकोष्ठानां पूर्वंपूर्वम् आबाधं सहेत ॥
vivīta.sthala.kedāra.ṣaṇḍa.khala.veśma.vāhana.koṣṭhānāṃ pūrvaṃ.pūrvam ābādhaṃ saheta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मसोमअरण्यदेवयजनपुण्यस्थानवर्जाः स्थलप्रदेशाः ॥
brahma.soma.araṇya.deva.yajana.puṇya.sthāna.varjāḥ sthala.pradeśāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधारपरिवाहकेदारौपभोगैः परक्षेत्रकृष्टबीजहिंसायां यथाउपघातं मूल्यं दद्युः ॥
ādhāra.parivāha.kedāra.upabhogaiḥ para.kṣetra.kṛṣṭa.bīja.hiṃsāyāṃ yathā.upaghātaṃ mūlyaṃ dadyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केदारआरामसेतुबन्धानां परस्परहिंसायां हिंसाद्विगुणो दण्डः ॥
kedāra.ārāma.setu.bandhānāṃ paraspara.hiṃsāyāṃ hiṃsā.dvi.guṇo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चान्निविष्टम् अधरतटाकं न^उपरितटाकस्य केदारम् उदकेन^आप्लावयेत् ॥
paścān.niviṣṭam adhara.taṭākaṃ na^upari.taṭākasya kedāram udakena^āplāvayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरिनिविष्टं न^अधरतटाकस्य पूरआस्रावं वारयेद्, अन्यत्र त्रिवर्षौपरतकर्मणः ॥
upari.niviṣṭaṃ na^adhara.taṭākasya pūra.āsrāvaṃ vārayed, anyatra tri.varṣa.uparata.karmaṇaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य^अतिक्रमे पूर्वः साहसदण्डः, तटाकवामनं च ॥
tasya^atikrame pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, taṭāka.vāmanaṃ ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चवर्षौपरतकर्मणः सेतुबन्धस्य स्वाम्यं लुप्येत, अन्यत्र^आपद्भ्यः ॥
pañca.varṣa.uparata.karmaṇaḥ setu.bandhasya svāmyaṃ lupyeta, anyatra^āpadbhyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तटाकसेतुबन्धानां नवप्रवर्तने पाञ्चवर्षिकः परिहारः, भग्नौत्सृष्टानां चातुर्वर्षिकः, समुपारूढानां त्रैवर्षिकः, स्थलस्य द्वैवर्षिकः ॥
taṭāka.setu.bandhānāṃ nava.pravartane pāñcavarṣikaḥ parihāraḥ, bhagna.utsṛṣṭānāṃ cāturvarṣikaḥ, samupārūḍhānāṃ traivarṣikaḥ, sthalasya dvaivarṣikaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वआत्मआधाने विक्रये च ॥
sva.ātma.ādhāne vikraye ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खातप्रावृत्तिम् अनदीनिबन्धआयतनतटाककेदारआरामषण्डवापानां सस्यवर्णभागौत्तरिकम् अन्येभ्यो वा यथाउपकारं दद्युः ॥
khāta.prāvṛttim anadī.nibandha.āyatana.taṭāka.kedāra.ārāma.ṣaṇḍa.vāpānāṃ sasya.varṇa.bhāga.uttarikam anyebhyo vā yathā.upakāraṃ dadyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्रयअवक्रयअधिभागभोगनिषृष्टौपभोक्तारश् च^एषां प्रतिकुर्युः ॥
prakraya.avakraya.adhibhāga.bhoganiṣṛṣṭa.upabhoktāraś ca^eṣāṃ pratikuryuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्पतीकारे हीनद्विगुणो दण्डः ॥
arpatīkāre hīna.dvi.guṇo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेतुभ्यो मुञ्चतस् तोयम् अवारे षट्पणो दमः । वारे वा तोयम् अन्येषां प्रमादेन^उपरुन्धतः ॥ए
setubhyo muñcatas toyam avāre ṣaṭ.paṇo damaḥ / vāre vā toyam anyeṣāṃ pramādena^uparundhataḥ //E
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.