Library·Kautilya: Arthasastra·4·4.13
ब्राह्मणम् अपेयम् अभक्ष्यं वा ग्रासयत उत्तमो दण्डः, क्षत्रियं मध्यमः, वैश्यं पूर्वः साहसदण्डः, शूद्रं चतुष्पञ्चाशत्पणो दण्डः ॥
brāhmaṇam apeyam abhakṣyaṃ vā grāsayata uttamo daṇḍaḥ, kṣatriyaṃ madhyamaḥ, vaiśyaṃ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, śūdraṃ catuṣ.pañcāśat.paṇo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं ग्रसितारो निर्विषयाः कार्याः ॥
svayaṃ grasitāro nirviṣayāḥ kāryāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परगृहअभिगमने दिवा पूर्वः साहसदण्डः, रात्रौ मध्यमः ॥
para.gṛha.abhigamane divā pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, rātrau madhyamaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवा रात्रौ वा सशस्त्रस्य प्रविशत उत्तमो दण्डः ॥
divā rātrau vā saśastrasya praviśata uttamo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुकवैदेहकौ मत्तौन्मत्तौ बलाद् आपदि च^अतिसंनिकृष्टाः प्रवृत्तप्रवेशाश् च^अदण्ड्याः, अन्यत्र प्रतिषेधात् ॥
bhikṣuka.vaidehakau matta.unmattau balād āpadi ca^atisaṃnikṛṣṭāḥ pravṛtta.praveśāś ca^adaṇḍyāḥ, anyatra pratiṣedhāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्ववेश्मनो विरात्राद् ऊर्ध्वं परिवारम् आरोहतः पूर्वः साहसदण्डः, परवेश्मनो मध्यमः, ग्रामआरामवाटभेदिनश् च ॥
sva.veśmano virātrād ūrdhvaṃ parivāram ārohataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, para.veśmano madhyamaḥ, grāma.ārāma.vāṭa.bhedinaś ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामेष्व् अन्तः सार्थिका ज्ञातसारा वसेयुः ॥
grāmeṣv antaḥ sārthikā jñāta.sārā vaseyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुषितं प्रवासितं च^एषाम् अनिर्गतं रात्रौ ग्रामस्वामी दद्यात् ॥
muṣitaṃ pravāsitaṃ ca^eṣām anirgataṃ rātrau grāma.svāmī dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामअन्तरेषु वा मुषितं प्रवासितं विवीतअध्यक्षो दद्यात् ॥
grāma.antareṣu vā muṣitaṃ pravāsitaṃ vivīta.adhyakṣo dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविवीतानां चोररज्जुकः ॥
avivītānāṃ cora.rajjukaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा^अप्य् अगुप्तानां सीमअवरोधेन विचयं दद्युः ॥
tathā^apy aguptānāṃ sīma.avarodhena vicayaṃ dadyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असीमअवरोधे पञ्चग्रामी दशग्रामी वा ॥
asīma.avarodhe pañca.grāmī daśa.grāmī vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्बलं वेश्म शकटम् अनुत्तब्धम् ऊर्धस्तंभं शस्त्रम् अनपाश्रयम् अप्रतिच्छन्नं श्वभ्रं कूपं कूटअवपातं वा कृत्वा हिंसायां दण्डपारुष्यं विद्यात् ॥
durbalaṃ veśma śakaṭam anuttabdham ūrdha.staṃbhaṃ śastram anapāśrayam apraticchannaṃ śvabhraṃ kūpaṃ kūṭa.avapātaṃ vā kṛtvā hiṃsāyāṃ daṇḍa.pāruṣyaṃ vidyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षच्छेदने दंयरश्मिहरणे चतुष्पदानाम् अदान्तसेवने वाहने वा काष्ठलोष्टपाषाणदण्डबाणबाहुविक्षेपणेषु याने हस्तिना च स्मघट्टने "अपेहि" इति प्रकोशन्न् अदण्ड्यः ॥
vṛkṣac.chedane daṃya.raśmi.haraṇe catuṣpadānām adānta.sevane vāhane vā kāṣṭha.loṣṭa.pāṣāṇa.daṇḍa.bāṇa.bāhu.vikṣepaṇeṣu yāne hastinā ca smaghaṭṭane "apehi" iti prakośann adaṇḍyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिना रोषितेन हतो द्रोणअन्नं मद्यकुंभं माल्यअनुलेपनं दन्तप्रमार्जनं च पटं दद्यात् ॥
hastinā roṣitena hato droṇa.annaṃ madya.kuṃbhaṃ mālya.anulepanaṃ danta.pramārjanaṃ ca paṭaṃ dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेधअवभृथस्नानेन तुल्यो हस्तिना वध इति पादप्रक्षालनम् ॥
aśva.medha.avabhṛtha.snānena tulyo hastinā vadha iti pāda.prakṣālanam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदासीनवधे यातुर् उत्तमो दण्डः ॥
udāsīna.vadhe yātur uttamo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गिणा दंष्ट्रिणा वा हिंस्यमानम् अमोक्षयतः स्वामिनः पूर्वः साहसदण्डः, प्रतिक्रुष्टस्य द्विगुणः ॥
śṛṅgiṇā daṃṣṭriṇā vā hiṃsyamānam amokṣayataḥ svāminaḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, pratikruṣṭasya dvi.guṇaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गिदंष्ट्रिभ्याम् अन्योन्यं घातयतस् तच् च तावच् च दण्डः ॥
śṛṅgi.daṃṣṭribhyām anyonyaṃ ghātayatas tac ca tāvac ca daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवपशुम् ऋषभम् उक्षाणं गोकुमारीं वा वाहयतः पञ्चशतो दण्डः, प्रवासयत उत्तमः ॥
deva.paśum ṛṣabham ukṣāṇaṃ go.kumārīṃ vā vāhayataḥ pañca.śato daṇḍaḥ, pravāsayata uttamaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोमदोहवाहनप्रजननौपकारिणां क्षुद्रपशूनाम् अदाने तच् च तावच् च दण्डः, प्रवासने च, अन्यत्र देवपितृकार्येभ्यः ॥
loma.doha.vāhana.prajanana.upakāriṇāṃ kṣudra.paśūnām adāne tac ca tāvac ca daṇḍaḥ, pravāsane ca, anyatra deva.pitṛ.kāryebhyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्ननस्यं भग्नयुगं तिर्यक्प्रतिमुखआगतं प्रत्यासरद् वा चक्रयुक्तं याता पशुमनुष्यसंबाधे वा हिंसायाम् अदण्ड्यः ॥
chinna.nasyaṃ bhagna.yugaṃ tiryak.pratimukha.āgataṃ pratyāsarad vā cakra.yuktaṃ yātā paśu.manuṣya.saṃbādhe vā hiṃsāyām adaṇḍyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा यथाउक्तं मानुषप्राणिहिंसायां दण्डम् अभ्यावहेत् ॥
anyathā yathā.uktaṃ mānuṣa.prāṇi.hiṃsāyāṃ daṇḍam abhyāvahet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमानुषप्राणिवधे प्राणिदानं च ॥
amānuṣa.prāṇi.vadhe prāṇi.dānaṃ ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाले यातरि यानस्थः स्वामी दण्ड्यः, अस्वामिनि यानस्थः, प्राप्तव्यवहारो वा याता ॥
bāle yātari yānasthaḥ svāmī daṇḍyaḥ, asvāmini yānasthaḥ, prāpta.vyavahāro vā yātā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालअधिष्ठितम् अपुरुषं वा यानं राजा हरेत् ॥
bāla.adhiṣṭhitam apuruṣaṃ vā yānaṃ rājā haret //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्यअभिचाराभ्यां यत्परम् आपादयेत् तदापादयितव्यः ॥
kṛtya.abhicārābhyāṃ yat.param āpādayet tad.āpādayitavyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामं भार्यायाम् अनिच्छन्त्यां कन्यायां वा दारअर्थिनो भर्तरि भार्याया वा संवदनकरणम् ॥
kāmaṃ bhāryāyām anicchantyāṃ kanyāyāṃ vā dāra.arthino bhartari bhāryāyā vā saṃvadana.karaṇam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथाहिंसायां मध्यमः साहसदण्डः ॥
anyathā.hiṃsāyāṃ madhyamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातापित्रोर् भगिनीं मातुलानीम् आचार्याणीं स्नुषां दुहितरं भगिनीं वा^अधिचरतस् त्रिलिङ्गच्छेदनं वधश् च ॥
mātā.pitror bhaginīṃ mātulānīm ācāryāṇīṃ snuṣāṃ duhitaraṃ bhaginīṃ vā^adhicaratas tri.liṅgac.chedanaṃ vadhaś ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकामा तद् एव लभेत, दासपरिचारकआहितकभुक्ता च ॥
sakāmā tad eva labheta, dāsa.paricāraka.āhitaka.bhuktā ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण्याम् अगुप्तायां क्षत्रियस्य^उत्तमः, सर्वस्वं वैश्यस्य, शूद्रः कटअग्निना दह्येत ॥
brāhmaṇyām aguptāyāṃ kṣatriyasya^uttamaḥ, sarva.svaṃ vaiśyasya, śūdraḥ kaṭa.agninā dahyeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र राजभार्यागमने कुंभीपाकः ॥
sarvatra rāja.bhāryā.gamane kuṃbhī.pākaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वपाकीगमने कृतकबन्धअङ्कः परविषयं गच्छेत्, श्वपाकत्वं वा शूद्रः ॥
śva.pākī.gamane kṛta.kabandha.aṅkaḥ para.viṣayaṃ gacchet, śva.pākatvaṃ vā śūdraḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वपाकस्य^आर्यागमने वधः, स्त्रियाः कर्णनासआच्छेदनम् ॥
śva.pākasya^āryā.gamane vadhaḥ, striyāḥ karṇa.nāsa.ācchedanam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रव्रजितागमने चतुर्विंशतिपणो दण्डः ॥
pravrajitā.gamane catur.viṃśati.paṇo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकामा तद् एव लभेत ॥
sakāmā tad eva labheta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपआजीवायाः प्रसह्यौपभोगे द्वादशपणो दण्डः ॥
rūpa.ājīvāyāḥ prasahya.upabhoge dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहूनाम् एकाम् अधिचरतां पृथक् चतुर्विंशतिपणो दण्डः ॥
bahūnām ekām adhicaratāṃ pṛthak catur.viṃśati.paṇo daṇḍaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियम् अयोनौ गच्छतः पूर्वः साहसदण्डः, पुरुषम् अधिमेहतश् च ॥
striyam ayonau gacchataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, puruṣam adhimehataś ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैथुने द्वादशपणस् तिर्यग्योनिष्व् अनात्मनः । दैवतप्रतिमानां च गमने द्विगुणः स्मृतः ॥
maithune dvādaśa.paṇas tiryag.yoniṣv anātmanaḥ / daivata.pratimānāṃ ca gamane dvi.guṇaḥ smṛtaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदण्ड्यदण्डने राज्ञो दण्डस् त्रिंशद्गुणो^अंभसि । वरुणाय प्रदातव्यो ब्राह्मणेभ्यस् ततः परम् ॥
adaṇḍya.daṇḍane rājño daṇḍas triṃśad.guṇo^aṃbhasi / varuṇāya pradātavyo brāhmaṇebhyas tataḥ param //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तत् पूयते पापं राज्ञो दण्डअपचारजम् । शास्ता हि वरुणो राज्ञां मिथ्या व्याचरतां नृषु ॥ए
tena tat pūyate pāpaṃ rājño daṇḍa.apacārajam / śāstā hi varuṇo rājñāṃ mithyā vyācaratāṃ nṛṣu //E
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.