Library·Kautilya: Arthasastra·4·4.4

Kautilya: Arthasastra 4.4

समाहर्तृप्रणिधौ जनपदरक्षणम् उक्तम् ॥

samāhartṛ.praṇidhau jana.pada.rakṣaṇam uktam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य कण्टकशोधनं वक्ष्यामः ॥

tasya kaṇṭaka.śodhanaṃ vakṣyāmaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्ता जनपदे सिद्धतापसप्रव्रजितचक्रचरचारणकुहकप्रच्छन्दककार्तान्तिकनैमित्तिकमौहूर्तिकचिकित्सकौन्मत्तमूकबधिरजडअन्धवैदेहककारुशिल्पिकुशीलववेशशौण्डिकआपूपिकपाक्वमांसिकऔदनिकव्यञ्जनान् प्रणिदध्यात् ॥

samāhartā jana.pade siddha.tāpasa.pravrajita.cakra.cara.cāraṇa.kuhaka.pracchandaka.kārtāntika.naimittika.mauhūrtika.cikitsaka.unmatta.mūka.badhira.jaḍa.andha.vaidehaka.kāru.śilpi.kuśīlava.veśa.śauṇḍika.āpūpika.pākva.māṃsika.audanika.vyañjanān praṇidadhyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ग्रामाणाम् अध्यक्षाणां च शौचआशौचं विद्युः ॥

te grāmāṇām adhyakṣāṇāṃ ca śauca.āśaucaṃ vidyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं च^अत्र गूढआजीविनं शङ्केत तं सत्त्रिणा^अपसर्पयेत् ॥

yaṃ ca^atra gūḍha.ājīvinaṃ śaṅketa taṃ sattriṇā^apasarpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मस्थं विश्वासौपगतं सत्त्री ब्रूयात् - "असौ मे बन्धुर् अभियुक्तः, तस्य^अयम् अनर्थः प्रतिक्रियताम्, अयं च^अर्थः प्रतिगृह्यताम्" इति ॥

dharmasthaṃ viśvāsa.upagataṃ sattrī brūyāt - "asau me bandhur abhiyuktaḥ, tasya^ayam anarthaḥ pratikriyatām, ayaṃ ca^arthaḥ pratigṛhyatām" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चेत् तथा कुर्याद् उपदाग्राहक इति प्रवास्येत ॥

sa cet tathā kuryād upadā.grāhaka iti pravāsyeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन प्रदेष्टारो व्याख्याताः ॥

tena pradeṣṭāro vyākhyātāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामकूटम् अध्यक्षं वा सत्त्री ब्रूयात् - "असौ जाल्मः प्रभूतद्रव्यः, तस्य^अयम् अनर्थः, तेन^एनम् आहारयस्व" इति ॥

grāma.kūṭam adhyakṣaṃ vā sattrī brūyāt - "asau jālmaḥ prabhūta.dravyaḥ, tasya^ayam anarthaḥ, tena^enam āhārayasva" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चेत् तथा कुर्याद् उत्कोचक इति प्रवास्येत ॥

sa cet tathā kuryād utkocaka iti pravāsyeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतकअभियुक्तो वा कूटसाक्षिणो^अभिज्ञातअनर्थवैपुल्येन^आरभेत ॥

kṛtaka.abhiyukto vā kūṭa.sākṣiṇo^abhijñāta.anartha.vaipulyena^ārabheta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते चेत् तथा कुर्युः कूटसाक्षिण इति प्रवास्येरन् ॥

te cet tathā kuryuḥ kūṭa.sākṣiṇa iti pravāsyeran //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन कूटश्रावणकारका व्याख्याताः ॥

tena kūṭa.śrāvaṇa.kārakā vyākhyātāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं वा मन्त्रयोगमूलकर्मभिः श्माशानिकैर् वा संवदनकरकं मन्येत तं सत्त्री ब्रूयात् - "अमुष्य भार्यां स्नुषां दुहितरं वा कामये, सा मां प्रतिकामयताम्, अयं च^अर्थः प्रतिगृह्यताम्" इति ॥

yaṃ vā mantra.yoga.mūla.karmabhiḥ śmāśānikair vā saṃvadana.karakaṃ manyeta taṃ sattrī brūyāt - "amuṣya bhāryāṃ snuṣāṃ duhitaraṃ vā kāmaye, sā māṃ pratikāmayatām, ayaṃ ca^arthaḥ pratigṛhyatām" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चेत् तथा कुर्यात् संवदनकारक इति प्रवास्येत ॥

sa cet tathā kuryāt saṃvadana.kāraka iti pravāsyeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन कृत्यअभिचारशीलौ व्याख्यातौ ॥

tena kṛtya.abhicāra.śīlau vyākhyātau //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं वा रसस्य कर्तारं क्रेतारं विक्रेतारं भैषज्यआहारव्यवहारिणं वा रसदं मन्येत तं सत्त्री ब्रूयात् - "असौ मे शत्रुः, तस्य^उपघातः क्रियताम्, अयं च^अर्थः प्रतिगृह्यताम्" इति ॥

yaṃ vā rasasya kartāraṃ kretāraṃ vikretāraṃ bhaiṣajya.āhāra.vyavahāriṇaṃ vā rasadaṃ manyeta taṃ sattrī brūyāt - "asau me śatruḥ, tasya^upaghātaḥ kriyatām, ayaṃ ca^arthaḥ pratigṛhyatām" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चेत् तथा कुर्याद् रसद इति प्रवास्येत ॥

sa cet tathā kuryād rasada iti pravāsyeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन मदनयोगव्यवहारी व्याख्यातः ॥

tena madana.yoga.vyavahārī vyākhyātaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं वा नानालोहक्षाराणाम् अङ्गारभस्मअसंदंशमुष्टिकअधिकरणीबिम्बटङ्कमूषाणाम् अभीक्ष्णक्रेतारं मषीभस्मधूमदिग्धहस्तवस्त्रलिङ्गं कर्मारौपकरणसंसर्गं कूटरूपकारकं मन्येत तं सत्त्री शिष्यत्वेन संव्यवहारेण च^अनुप्रविश्य प्रज्ञापयेत् ॥

yaṃ vā nānā.loha.kṣārāṇām aṅgāra.bhasma.asaṃdaṃśa.muṣṭika.adhikaraṇī.bimba.ṭaṅka.mūṣāṇām abhīkṣṇa.kretāraṃ maṣī.bhasma.dhūma.digdha.hasta.vastra.liṅgaṃ karmāra.upakaraṇa.saṃsargaṃ kūṭa.rūpa.kārakaṃ manyeta taṃ sattrī śiṣyatvena saṃvyavahāreṇa ca^anupraviśya prajñāpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रज्ञातः कूटरूपकारक इति प्रवास्येत ॥

prajñātaḥ kūṭa.rūpa.kāraka iti pravāsyeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन रागस्य^अपहर्ता कूटसुवर्णव्यवहारी च व्याख्यातः ॥

tena rāgasya^apahartā kūṭa.suvarṇa.vyavahārī ca vyākhyātaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरब्धारस् तु हिंसायां गूढआजीवास् त्रयोदश । प्रवास्या निष्क्रयअर्थं वा दद्युर् दोषविशेषतः ॥ए

ārabdhāras tu hiṃsāyāṃ gūḍha.ājīvās trayodaśa / pravāsyā niṣkraya.arthaṃ vā dadyur doṣa.viśeṣataḥ //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन दोषेण^इतरे नियन्तव्याः ॥

tena doṣeṇa^itare niyantavyāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.