Library·Kautilya: Arthasastra·4·4.8

Kautilya: Arthasastra 4.8

मुषितसंनिधौ बाह्यानाम् अभ्यन्तराणां च साक्षिणाम् अभिशस्तस्य देशजातिगोत्रनामकर्मसारसहायनिवासान् अनुयुञ्जीत ॥

muṣita.saṃnidhau bāhyānām abhyantarāṇāṃ ca sākṣiṇām abhiśastasya deśa.jāti.gotra.nāma.karma.sāra.sahāya.nivāsān anuyuñjīta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांश् च^अपदेशैः प्रतिसमानयेत् ॥

tāṃś ca^apadeśaiḥ pratisamānayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पूर्वस्य^अह्नः प्रचारं रात्रौ निवासं च ग्रहणाद् इत्य् अनुयुञ्जीत ॥

tataḥ pūrvasya^ahnaḥ pracāraṃ rātrau nivāsaṃ ca grahaṇād ity anuyuñjīta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य^अपसारप्रतिसंधाने शुद्धः स्यात्, अन्यथा कर्मप्राप्तः ॥

tasya^apasāra.pratisaṃdhāne śuddhaḥ syāt, anyathā karma.prāptaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरात्राद् ऊर्ध्वम् अग्राह्यः शङ्कितकः पृच्छाअभावाद् अन्यत्र^उपकरणदर्शनात् ॥

tri.rātrād ūrdhvam agrāhyaḥ śaṅkitakaḥ pṛcchā.abhāvād anyatra^upakaraṇa.darśanāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचोरं चोर इत्य् अभिव्याहरतश् चोरसमो दण्डः, चोरं प्रच्छादयतश् च ॥

acoraṃ cora ity abhivyāharataś cora.samo daṇḍaḥ, coraṃ pracchādayataś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोरेण^अभिशस्तो वैरद्वेषाभ्याम् अपदिष्टकः शुद्धः स्यात् ॥

coreṇa^abhiśasto vaira.dveṣābhyām apadiṣṭakaḥ śuddhaḥ syāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धं परिवासयतः पूर्वः साहसदण्डः ॥

śuddhaṃ parivāsayataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्कानिष्पन्नम् उपकरणमन्त्रिसहायरूपवैयावृत्यकरान् निष्पादयेत् ॥

śaṅkā.niṣpannam upakaraṇa.mantri.sahāya.rūpa.vaiyāvṛtya.karān niṣpādayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणश् च प्रदेशद्रव्यआदानअंशविभागैः प्रतिसमानयेत् ॥

karmaṇaś ca pradeśa.dravya.ādāna.aṃśa.vibhāgaiḥ pratisamānayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां कारणानाम् अनभिसंधाने विप्रलपन्तम् अचोरं विद्यात् ॥

eteṣāṃ kāraṇānām anabhisaṃdhāne vipralapantam acoraṃ vidyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यते ह्य् अचोरो^अपि चोरमार्गे यदृच्छया संनिपाते चोरवेषशस्त्रभाण्डसामान्येन गृह्यमाणश् चोरभाण्डस्य^उपवासेन वा, यथा^अणिमाण्डव्यः कर्मक्लेशभयाद् अचोरः "चोरो^अस्मि" इति ब्रुवाणः ॥

dṛśyate hy acoro^api cora.mārge yadṛcchayā saṃnipāte cora.veṣa.śastra.bhāṇḍa.sāmānyena gṛhyamāṇaś cora.bhāṇḍasya^upavāsena vā, yathā^aṇi.māṇḍavyaḥ karma.kleśa.bhayād acoraḥ "coro^asmi" iti bruvāṇaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् समाप्तकरणं नियमयेत् ॥

tasmāt samāpta.karaṇaṃ niyamayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दअपराधं बालं वृद्धं व्याधितं मत्तम् उन्मत्तं क्षुत्पिपासाअध्वक्लान्तम् अत्याशितम् आमकअशितं दुर्बलं वा न कर्म कारयेत् ॥

manda.aparādhaṃ bālaṃ vṛddhaṃ vyādhitaṃ mattam unmattaṃ kṣut.pipāsā.adhva.klāntam atyāśitam āmaka.aśitaṃ durbalaṃ vā na karma kārayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्य शीलपुंश्चलीप्रापाविककथाअवकाशभोजनदातृभिर् अपसर्पयेत् ॥

tulya śīla.puṃścalī.prāpāvika.kathā.avakāśa.bhojana.dātṛbhir apasarpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अतिसंदध्यात्, यथा वा निक्षेपअपहारे व्याख्यातम् ॥

evam atisaṃdadhyāt, yathā vā nikṣepa.apahāre vyākhyātam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्तदोषं कर्म कारयेत्, न त्व् एव स्त्रियं गर्भिणीं सूतिकां वा मासअवरप्रजाताम् ॥

āpta.doṣaṃ karma kārayet, na tv eva striyaṃ garbhiṇīṃ sūtikāṃ vā māsa.avara.prajātām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियास् त्व् अर्धकर्म, वाक्यअनुयोगो वा ॥

striyās tv ardha.karma, vākya.anuyogo vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्य सत्त्रिपरिग्रहः श्रुतवतस् तपस्विनश् च ॥

brāhmaṇasya sattri.parigrahaḥ śrutavatas tapasvinaś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य^अतिक्रम उत्तमो दण्डः कर्तुः कारयितुश् च, कर्मणा व्यापादनेन च ॥

tasya^atikrama uttamo daṇḍaḥ kartuḥ kārayituś ca, karmaṇā vyāpādanena ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यावहारिकं कर्मचतुष्कं - षड् दण्डाः, सप्त कशाः, द्वाव् उपरिनिबन्धौ, उदकनालिका च ॥

vyāvahārikaṃ karma.catuṣkaṃ - ṣaḍ daṇḍāḥ, sapta kaśāḥ, dvāv upari.nibandhau, udaka.nālikā ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं पापकर्मणां नव वेत्रलताः, द्वादश कशाः, द्वाव् ऊरुवेष्टौ, विंशतिर् नक्तमाललताः, द्वात्रिंशत्तलाः, द्वौ वृश्चिकबन्धौ, उल्लंबने च द्वे, सूची हस्तस्य, यवागूपीतस्य एकपर्वदहनम् अङ्गुल्याः, स्नेहपीतस्य प्रतापनम् एकम् अहः, शिशिररात्रौ बल्बजअग्रशय्या च ॥

paraṃ pāpa.karmaṇāṃ nava vetra.latāḥ, dvādaśa kaśāḥ, dvāv ūru.veṣṭau, viṃśatir nakta.māla.latāḥ, dvātriṃśat.talāḥ, dvau vṛścika.bandhau, ullaṃbane ca dve, sūcī hastasya, yavāgū.pītasya eka.parva.dahanam aṅgulyāḥ, sneha.pītasya pratāpanam ekam ahaḥ, śiśira.rātrau balbaja.agra.śayyā ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् अष्टादशकं कर्म ॥

ity aṣṭādaśakaṃ karma //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यौपकरणं प्रमाणं प्रहरणं प्रधरणम् अवधारणं च खरपट्टाद् आगमयेत् ॥

tasya.upakaraṇaṃ pramāṇaṃ praharaṇaṃ pradharaṇam avadhāraṇaṃ ca khara.paṭṭād āgamayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवसअन्तरम् एकएकं च कर्म कारयेत् ॥

divasa.antaram eka.ekaṃ ca karma kārayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वकृतअपदानं प्रतिज्ञाय^अपहरन्तम् एकदेशदृष्टद्रव्यं कर्मणा रूपेण वा गृहीतं राजकोशम् अवस्तृणन्तं कर्मवध्यं वा राजवचनात् समस्तं व्यस्तम् अभ्यस्तं वा कर्म कारयेत् ॥

pūrva.kṛta.apadānaṃ pratijñāya^apaharantam eka.deśa.dṛṣṭa.dravyaṃ karmaṇā rūpeṇa vā gṛhītaṃ rāja.kośam avastṛṇantaṃ karma.vadhyaṃ vā rāja.vacanāt samastaṃ vyastam abhyastaṃ vā karma kārayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वअपराधेष्व् अपीडनीयो ब्राह्मणः ॥

sarva.aparādheṣv apīḍanīyo brāhmaṇaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य^अभिशस्तअङ्को ललाटे स्याद् व्यवहारपतनाय, स्तेयो श्वा, मनुष्यवधे कबन्धः, गुरुतल्पे भगम्, सुरापाने मद्यध्वजः ॥

tasya^abhiśasta.aṅko lalāṭe syād vyavahāra.patanāya, steyo śvā, manuṣya.vadhe kabandhaḥ, guru.talpe bhagam, surā.pāne madya.dhvajaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणं पापकर्माणम् उद्घुष्य^अङ्ककृतव्रणम् । कुर्यान् निर्विषयं राजा वासयेद् आकरेषु वा ॥ए

brāhmaṇaṃ pāpa.karmāṇam udghuṣya^aṅka.kṛta.vraṇam / kuryān nirviṣayaṃ rājā vāsayed ākareṣu vā //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.