नियुक्तः कर्मसु व्ययविशुद्धम् उदयं दर्शयेत् ॥
niyuktaḥ karmasu vyaya.viśuddham udayaṃ darśayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Kautilya: Arthasastra·5·5.5
Kautilya: Arthasastra 5.5
आभ्यन्तरं बाह्यं गुह्यं प्रकाश्यम् आत्ययिकम् उपेक्षितव्यं वा कार्यं "इदम् एवम्" इति विशेषयेच् च ॥
ābhyantaraṃ bāhyaṃ guhyaṃ prakāśyam ātyayikam upekṣitavyaṃ vā kāryaṃ "idam evam" iti viśeṣayec ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगयाद्यूतमद्यस्त्रीषु प्रसक्तं न^एनम् अनुवर्तेत प्रशंसाभिः ॥
mṛgayā.dyūta.madya.strīṣu prasaktaṃ na^enam anuvarteta praśaṃsābhiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसन्नश् च^अस्य व्यसनौपघाते प्रयतेत, परौपजापअतिसंधानौपधिभ्यश् च रक्षेत् ॥
āsannaś ca^asya vyasana.upaghāte prayateta, para.upajāpa.atisaṃdhāna.upadhibhyaś ca rakṣet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इङ्गितआकारौ च^अस्य लक्षयेत् ॥
iṅgita.ākārau ca^asya lakṣayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामद्वेषहर्षदैन्यव्यवसायभयद्वन्द्वविपर्यासम् इङ्गितआकाराभ्यां हि मन्त्रसंवरणअर्थम् आचरति प्राज्ञः ॥
kāma.dveṣa.harṣa.dainya.vyavasāya.bhaya.dvandva.viparyāsam iṅgita.ākārābhyāṃ hi mantra.saṃvaraṇa.artham ācarati prājñaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शने प्रसीदति, वाक्यं प्रतिगृह्णाति, आसनं ददाति, विविक्तो दर्शयते, शङ्कास्थाने न^अतिशङ्कते, कथायां रमते, परिज्ञाप्येष्व् अवेक्षते, पथ्यम् उक्तं सहते, स्मयमानो नियुङ्क्ते, हस्तेन स्पृशति, श्लाघ्ये न^उपहसति, परोक्षं गुणं ब्रवीति, भक्ष्येषु स्मरति, सह विहारं याति, व्यसने^अभ्युपपद्यते, तद्भक्तीन् पूजयति, गुह्यम् आचष्टे,
darśane prasīdati, vākyaṃ pratigṛhṇāti, āsanaṃ dadāti, vivikto darśayate, śaṅkā.sthāne na^atiśaṅkate, kathāyāṃ ramate, parijñāpyeṣv avekṣate, pathyam uktaṃ sahate, smayamāno niyuṅkte, hastena spṛśati, ślāghye na^upahasati, parokṣaṃ guṇaṃ bravīti, bhakṣyeṣu smarati, saha vihāraṃ yāti, vyasane^abhyupapadyate, tad.bhaktīn pūjayati, guhyam ācaṣṭe,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् एव विपरीतम् अतुष्टस्य, भूयश् च वक्ष्यामः ॥
etad eva viparītam atuṣṭasya, bhūyaś ca vakṣyāmaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदर्शने कोपः, वाक्यस्य^अश्रवणप्रतिषेधौ, आसनचक्षुषोर् अदानम्, वर्णस्वरभेदः, एकअक्षिभ्रुकुट्योष्ठनिर्भोगः, स्वेदश्वासस्मितानाम् अस्थानौत्पत्तिः, परमन्त्रणम्, अकस्माद्व्रजनम्, वर्धनम् अन्यस्य, भूमिगात्रविलेखनम्, अन्यस्य^उपतोदनम्, विद्यावर्णदेशकुत्सा, समदोषनिन्दा, प्रतिदोषनिन्दा, प्रतिलोमस्तवः,
saṃdarśane kopaḥ, vākyasya^aśravaṇa.pratiṣedhau, āsana.cakṣuṣor adānam, varṇa.svara.bhedaḥ, eka.akṣi.bhrukuṭy.oṣṭha.nirbhogaḥ, sveda.śvāsa.smitānām asthāna.utpattiḥ, para.mantraṇam, akasmād.vrajanam, vardhanam anyasya, bhūmi.gātra.vilekhanam, anyasya^upatodanam, vidyā.varṇa.deśa.kutsā, sama.doṣa.nindā, pratidoṣa.nindā, pratiloma.stavaḥ,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तिविकारं च^अवेक्षेत^अप्य् अमानुषाणाम् ॥
vṛtti.vikāraṃ ca^avekṣeta^apy amānuṣāṇām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"अयम् उच्चैः सिञ्चति" इति कात्यायनः प्रवव्राज, "क्रौञ्चो^अपसव्यम्" इति कणिङ्को भारद्वाजः, "तृणम्" इति दीर्घश् चारायणः, "शीता शाटी" इति घोटमुखः, "हस्ती प्रत्यौक्षीत्" इति किञ्जल्कः, "रथअश्वं प्राशंसीत्" इति पिशुनः, प्रतिरवणे शुनः पिशुनपुत्रः ॥
"ayam uccaiḥ siñcati" iti kātyāyanaḥ pravavrāja, "krauñco^apasavyam" iti kaṇiṅko bhāradvājaḥ, "tṛṇam" iti dīrghaś cārāyaṇaḥ, "śītā śāṭī" iti ghoṭa.mukhaḥ, "hastī pratyaukṣīt" iti kiñjalkaḥ, "ratha.aśvaṃ prāśaṃsīt" iti piśunaḥ, prati.ravaṇe śunaḥ piśuna.putraḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थमानअवक्षेपे च परित्यागः ॥
artha.māna.avakṣepe ca parityāgaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिशीलम् आत्मनश् च किल्बिषम् उपलभ्य वा प्रतिकुर्वीत ॥
svāmi.śīlam ātmanaś ca kilbiṣam upalabhya vā pratikurvīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रम् उपकृष्टं वा^अस्य गच्छेत् ॥
mitram upakṛṣṭaṃ vā^asya gacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रस्थो दोषनिर्घातं मित्रैर् भर्तरि च^आचरेत् । ततो भर्तरि जीवे वा मृते वा पुनर् आव्रजेत् ॥ए
tatrastho doṣa.nirghātaṃ mitrair bhartari ca^ācaret / tato bhartari jīve vā mṛte vā punar āvrajet //E
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.