Kautilya: Arthasastra 7.10

"त्वं च^अहं च भूमिं लभावहे" इति भूमिसंधिः ॥

"tvaṃ ca^ahaṃ ca bhūmiṃ labhāvahe" iti bhūmi.saṃdhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् यः प्रत्युपस्थितअर्थः सम्पन्नां भूमिम् अवाप्नोति सो^अतिसंधत्ते ॥

tayor yaḥ pratyupasthita.arthaḥ sampannāṃ bhūmim avāpnoti so^atisaṃdhatte //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्ये सम्पन्नअलाभे यो बलवन्तम् आक्रम्य भूमिम् अवाप्नोति सो^अतिसंधत्ते ॥

tulye sampanna.alābhe yo balavantam ākramya bhūmim avāpnoti so^atisaṃdhatte //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिलाभं शत्रुकर्शनं प्रतापं च हि प्राप्नोति ॥

bhūmi.lābhaṃ śatru.karśanaṃ pratāpaṃ ca hi prāpnoti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्बलाद्भूमिलाभे सत्यं सौकर्यं भवति ॥

durbalād.bhūmi.lābhe satyaṃ saukaryaṃ bhavati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्बल एव च भूमिलाभः, तत्सामन्तश् च मित्रम् अमित्रभावं गच्छति ॥

durbala eva ca bhūmi.lābhaḥ, tat.sāmantaś ca mitram amitra.bhāvaṃ gacchati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्ये बलीयस्त्वे यः स्थितशत्रुम् उत्पाट्य भूमिम् अवाप्नोति सो^अतिसंधत्ते ॥

tulye balīyastve yaḥ sthita.śatrum utpāṭya bhūmim avāpnoti so^atisaṃdhatte //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्गअवाप्तिर् हि स्वभूमिरक्षणम् अमित्रअटवीप्रतिषेधं च करोति ॥

durga.avāptir hi sva.bhūmi.rakṣaṇam amitra.aṭavī.pratiṣedhaṃ ca karoti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलअमित्राद्भूमिलाभे शक्यसामन्ततो विशेषः ॥

cala.amitrād.bhūmi.lābhe śakya.sāmantato viśeṣaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्बलसामन्ता हि क्षिप्रआप्यायनयोगक्षेमा भवति ॥

durbala.sāmantā hi kṣipra.āpyāyana.yoga.kṣemā bhavati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपरीता बलवत् सामन्ता कोशदण्डअवच्छेदनी च भूमिर् भवति ॥

viparītā balavat sāmantā kośa.daṇḍa.avacchedanī ca bhūmir bhavati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्पन्ना नित्यअमित्रा मन्दगुणा वा भूमिर् अनित्यअमित्रा^इति "सम्पन्ना नित्यअमित्रा श्रेयसी भूमिः सम्पन्ना हि कोशदण्डौ सम्पादयति, तौ च^अमित्रप्रतिघातकौ इत्य् आचार्याः ॥

sampannā nitya.amitrā manda.guṇā vā bhūmir anitya.amitrā^iti "sampannā nitya.amitrā śreyasī bhūmiḥ sampannā hi kośa.daṇḍau sampādayati, tau ca^amitra.pratighātakau ity ācāryāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न^इति कौटिल्यः ॥

na^iti kauṭilyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यअमित्रअलाभे भूयान् शत्रुलाभो भवति ॥

nitya.amitra.alābhe bhūyān śatru.lābho bhavati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यश् च शत्रुर् उपकृते च^अपकृते च शत्रुर् एव भवति, अनित्यस् तु शत्रुर् उपकाराद् अनपकाराद् वा शाम्यति ॥

nityaś ca śatrur upakṛte ca^apakṛte ca śatrur eva bhavati, anityas tu śatrur upakārād anapakārād vā śāmyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्या हि भूमेर् बहुदुर्गाश् चोरगणैर् म्लेच्छअटवीभिर् वा नित्यअविरहिताः प्रत्यन्ताः सा नित्यअमित्रा, विपर्यये त्व् अनित्यअमित्रा ॥

yasyā hi bhūmer bahu.durgāś cora.gaṇair mleccha.aṭavībhir vā nitya.avirahitāḥ pratyantāḥ sā nitya.amitrā, viparyaye tv anitya.amitrā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पा प्रत्यासन्ना महती व्यवहिता वा भूमिर् इति अल्पा प्रत्यासन्ना श्रेयसी ॥

alpā pratyāsannā mahatī vyavahitā vā bhūmir iti alpā pratyāsannā śreyasī //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखा हि प्राप्तुं पालयितुम् अभिसारयितुं च भवति ॥

sukhā hi prāptuṃ pālayitum abhisārayituṃ ca bhavati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपरीता व्यवहिता ॥

viparītā vyavahitā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवहितयोर् अपि दण्डधारणा^आत्मधारणा वा भूमिर् इति आत्मधारणा श्रेयसी ॥

vyavahitayor api daṇḍa.dhāraṇā^ātma.dhāraṇā vā bhūmir iti ātma.dhāraṇā śreyasī //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा हि स्वसमुत्थाभ्यां कोशदण्डाभ्यां धार्यते ॥

sā hi sva.samutthābhyāṃ kośa.daṇḍābhyāṃ dhāryate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपरीता दण्डधारणा दण्डस्थानम् ॥

viparītā daṇḍa.dhāraṇā daṇḍa.sthānam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालिशात् प्राज्ञाद् वा भूमिलाभ इति बालिशाद्भूमिलाभः श्रेयान् ॥

bāliśāt prājñād vā bhūmi.lābha iti bāliśād.bhūmi.lābhaḥ śreyān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्राप्या^अनुपाल्या हि भवति, अप्रत्यादेया च ॥

suprāpyā^anupālyā hi bhavati, apratyādeyā ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपरीता प्राज्ञाद् अनुरक्ता ॥

viparītā prājñād anuraktā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीडनीयौच्छेदनीययोर् उच्छेदनीयाद् भूमिलाभः श्रेयान् ॥

pīḍanīya.ucchedanīyayor ucchedanīyād bhūmi.lābhaḥ śreyān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छेदनीयो ह्य् अनपाश्रयो दुर्बलअपाश्रयो वा^अभियुक्तः कोशदण्डाव् आदाय^अपसर्तुकामः प्रकृतिभिस् त्यज्यते, न पीडनीयो दुर्गमित्रप्रतिष्टब्धः ॥

ucchedanīyo hy anapāśrayo durbala.apāśrayo vā^abhiyuktaḥ kośa.daṇḍāv ādāya^apasartu.kāmaḥ prakṛtibhis tyajyate, na pīḍanīyo durga.mitra.pratiṣṭabdhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्गप्रतिष्टब्धयोर् अपि स्थलनदीदुर्गीयाभ्यां स्थलदुर्गीयाद् भूमिलाभः श्रेयान् ॥

durga.pratiṣṭabdhayor api sthala.nadī.durgīyābhyāṃ sthala.durgīyād bhūmi.lābhaḥ śreyān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थालेयं हि सुरोधअवमर्दअवस्कन्दम् अनिह्श्राविशत्रु च ॥

sthāleyaṃ hi surodha.avamarda.avaskandam anihśrāvi.śatru ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीदुर्गं तु द्विगुणक्लेशकरम्, उदकं च पातव्यं वृत्तिकरं च^अमित्रस्य ॥

nadī.durgaṃ tu dvi.guṇa.kleśa.karam, udakaṃ ca pātavyaṃ vṛtti.karaṃ ca^amitrasya //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीपर्वतदुर्गीयाभ्यां नदीदुर्गीयाद् ब्भूमिलाभः श्रेयान् ॥

nadī.parvata.durgīyābhyāṃ nadī.durgīyād bbhūmi.lābhaḥ śreyān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीदुर्गं हि हस्तिस्तम्भसंक्रमसेतुबन्धनौभिः साध्यम् अनित्यगाम्भीर्यम् अवस्राव्य् उदकं च ॥

nadī.durgaṃ hi hasti.stambha.saṃkrama.setu.bandha.naubhiḥ sādhyam anitya.gāmbhīryam avasrāvy udakaṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्वतं तु स्वारक्षं दुरुपरोधि कृच्छ्रआरोहणम्, भग्ने च^एकस्मिन् न सर्ववधः, शिलावृक्षप्रमोक्षश् च महाअपकारिणाम् ॥

pārvataṃ tu sv.ārakṣaṃ duruparodhi kṛcchra.ārohaṇam, bhagne ca^ekasmin na sarva.vadhaḥ, śilā.vṛkṣa.pramokṣaś ca mahā.apakāriṇām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्नस्थलयोधिभ्यो निम्नयोधिभ्यो भूमिलाभः श्रेयान् ॥

nimna.sthala.yodhibhyo nimna.yodhibhyo bhūmi.lābhaḥ śreyān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्नयोधिनो ह्य् उपरुद्धदेशकालाः, स्थलयोधिनस् तु सर्वदेशकालयोधिनः ॥

nimna.yodhino hy uparuddha.deśa.kālāḥ, sthala.yodhinas tu sarva.deśa.kāla.yodhinaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खनकआकाशयोधिभ्यः खनकेभ्यो भूमिलाभः श्रेयान् ॥

khanaka.ākāśa.yodhibhyaḥ khanakebhyo bhūmi.lābhaḥ śreyān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खनका हि खातेन शस्त्रेण च^उभयथा युध्यन्ते, शस्त्रेण^एव^आकाशयोधिनः ॥

khanakā hi khātena śastreṇa ca^ubhayathā yudhyante, śastreṇa^eva^ākāśa.yodhinaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंविध्येभ्यः पृथिवीं लभमानो^अर्थशास्त्रवित् । संहितेभ्यः परेभ्यश् च विशेषम् अधिगच्छति ॥ए

evaṃ.vidhyebhyaḥ pṛthivīṃ labhamāno^artha.śāstravit / saṃhitebhyaḥ parebhyaś ca viśeṣam adhigacchati //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.