"त्वं च^अहं च दुर्गं कारयावहे" इति कर्मसंधिः ॥
"tvaṃ ca^ahaṃ ca durgaṃ kārayāvahe" iti karma.saṃdhiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Kautilya: Arthasastra·7·7.12
Kautilya: Arthasastra 7.12
तयोर् यो दैवकृतम् अविषह्यम् अल्पव्ययआरम्भं दुर्गं कारयति सो^अतिसंधत्ते ॥
tayor yo daiva.kṛtam aviṣahyam alpa.vyaya.ārambhaṃ durgaṃ kārayati so^atisaṃdhatte //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र^अपि स्थलनदीपर्वतदुर्गाणाम् उत्तरौत्तरं श्रेयः ॥
tatra^api sthala.nadī.parvata.durgāṇām uttara.uttaraṃ śreyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेतुबन्धयोर् अप्य् आहार्यौदकात् सहौदकः श्रेयान् ॥
setu.bandhayor apy āhārya.udakāt saha.udakaḥ śreyān //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहौदकयोर् अपि प्रभूतवापस्थानः श्रेयान् ॥
saha.udakayor api prabhūta.vāpa.sthānaḥ śreyān //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्यवनयोर् अपि यो महत्सारवद्द्रव्यअटवीकं विषयअन्ते नदीमातृकं द्रव्यवनं छेदयति सो^अतिसंधत्ते ॥
dravya.vanayor api yo mahat.sāravad.dravya.aṭavīkaṃ viṣaya.ante nadī.mātṛkaṃ dravya.vanaṃ chedayati so^atisaṃdhatte //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदीमातृकं हि स्वाजीवम् अपाश्रयश् च^आपदि भवति ॥
nadī.mātṛkaṃ hi sv.ājīvam apāśrayaś ca^āpadi bhavati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिवनयोर् अपि यो बहुशूरमृगं दुर्बलप्रतिवेशंअनन्तअवक्लेशि विषयअन्ते हस्तिवनं बध्नाति सो^अतिसंधत्ते ॥
hasti.vanayor api yo bahu.śūra.mṛgaṃ durbala.prativeśaṃ.ananta.avakleśi viṣaya.ante hasti.vanaṃ badhnāti so^atisaṃdhatte //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र^अपि "बहुकुण्ठअल्पशूरयोः अल्पशूरं श्रेयः, शूरेषु हि युद्धम्, अल्पाः शूरा बहून् अशूरान् भञ्जन्ति, ते भग्नाः स्वसैन्यअवघातिनो भवन्ति" इत्य् आचार्याः ॥
tatra^api "bahu.kuṇṭha.alpa.śūrayoḥ alpa.śūraṃ śreyaḥ, śūreṣu hi yuddham, alpāḥ śūrā bahūn aśūrān bhañjanti, te bhagnāḥ sva.sainya.avaghātino bhavanti" ity ācāryāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न^इति कौटिल्यः ॥
na^iti kauṭilyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुण्ठा बहवः श्रेयांसः, स्कन्धविनियोगाद् अनेकं कर्म कुर्वाणाः स्वेषाम् अपाश्रयो युद्धे, परेषां दुर्धर्षा विभीषणाश् च ॥
kuṇṭhā bahavaḥ śreyāṃsaḥ, skandha.viniyogād anekaṃ karma kurvāṇāḥ sveṣām apāśrayo yuddhe, pareṣāṃ durdharṣā vibhīṣaṇāś ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुषु हि कुण्ठेषु विनयकर्मणा शक्यं शौर्यम् आधातुम्, न त्व् एव^अल्पेषु शूरेषु बहुत्वम् इति ॥
bahuṣu hi kuṇṭheṣu vinaya.karmaṇā śakyaṃ śauryam ādhātum, na tv eva^alpeṣu śūreṣu bahutvam iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खन्योर् अपि यः प्रभूतसाराम् अदुर्गमार्गाम् अल्पव्ययआरम्भां खनिं खानयति, सो^अतिसंधत्ते ॥
khanyor api yaḥ prabhūta.sārām adurga.mārgām alpa.vyaya.ārambhāṃ khaniṃ khānayati, so^atisaṃdhatte //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र^अपि महासारम् अल्पम् अल्पसारं वा प्रभूतम् इति "महासारम् अल्पं श्रेयः, वज्रमणिमुक्ताप्रवालहेमरूप्यधातुर् हि प्रभूतम् अल्पसारम् अत्यर्घेण ग्रसते" इत्य् आचार्याः ॥
tatra^api mahā.sāram alpam alpa.sāraṃ vā prabhūtam iti "mahā.sāram alpaṃ śreyaḥ, vajra.maṇi.muktā.pravāla.hema.rūpya.dhātur hi prabhūtam alpa.sāram atyargheṇa grasate" ity ācāryāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न^इति कौटिल्यः ॥
na^iti kauṭilyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिराद् अल्पो महासारस्य क्रेता विद्यते, प्रभूतः सातत्याद् अल्पसारस्य ॥
cirād alpo mahā.sārasya kretā vidyate, prabhūtaḥ sātatyād alpa.sārasya //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेन वणिक्पथो व्याख्यातः ॥
etena vaṇik.patho vyākhyātaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र^अपि "वारिस्थलपथयोर् वारिपथः श्रेयान्, अल्पव्ययव्यायामः प्रभूतपण्यौदयश् च" इत्य् आचार्याः ॥
tatra^api "vāri.sthala.pathayor vāri.pathaḥ śreyān, alpa.vyaya.vyāyāmaḥ prabhūta.paṇya.udayaś ca" ity ācāryāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न^इति कौटिल्यः ॥
na^iti kauṭilyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्रुद्धगतिर् असार्वकालिकः प्रकृष्टभययोनिर् निष्प्रतीकारश् च वारिपथः, विपरीतः स्थलपथः ॥
samruddha.gatir asārvakālikaḥ prakṛṣṭa.bhaya.yonir niṣpratīkāraś ca vāri.pathaḥ, viparītaḥ sthala.pathaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारिपथे तु कूलसम्यानपथयोः कूलपथः पण्यपत्तनबाहुल्यात्^श्रेयान्, नदीपथो वा, सातत्याद् विषह्यआबाधत्वाच् च ॥
vāri.pathe tu kūla.samyāna.pathayoḥ kūla.pathaḥ paṇya.pattana.bāhulyāt^śreyān, nadī.patho vā, sātatyād viṣahya.ābādhatvāc ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थलपथे^अपि "हैमवतो दक्षिणापथात्^श्रेयान्, हस्त्यश्वगन्धदन्तअजिनरूप्यसुवर्णपण्याः सारवत्तराः" इत्य् आचार्याः" ॥
sthala.pathe^api "haimavato dakṣiṇā.pathāt^śreyān, hasty.aśva.gandha.danta.ajina.rūpya.suvarṇa.paṇyāḥ sāravattarāḥ" ity ācāryāḥ" //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न^इति कौटिल्यः ॥
na^iti kauṭilyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कम्बलअजिनअश्वपण्यवर्जाः शङ्खवज्रमणिमुक्तासुवर्णपण्याश् च प्रभूततरा दक्षिणापथे ॥
kambala.ajina.aśva.paṇya.varjāḥ śaṅkha.vajra.maṇi.muktā.suvarṇa.paṇyāś ca prabhūtatarā dakṣiṇā.pathe //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणापथे^अपि बहुखनिः सारपण्यः प्रसिद्धगतिर् अल्पव्ययव्यायामो वा वणिक्पथः श्रेयान्, प्रभूतविषयो वा फल्गुपुण्यः ॥
dakṣiṇā.pathe^api bahu.khaniḥ sāra.paṇyaḥ prasiddha.gatir alpa.vyaya.vyāyāmo vā vaṇik.pathaḥ śreyān, prabhūta.viṣayo vā phalgu.puṇyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन पूर्वः पश्चिमश् च वणिक्पथो व्याख्यातः ॥
tena pūrvaḥ paścimaś ca vaṇik.patho vyākhyātaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र^अपि चक्रपादपथयोश् चक्रपथो विपुलआरम्भत्वात्^श्रेयान्, देशकालसम्भावनो वा खरौष्ट्रपथः ॥
tatra^api cakra.pāda.pathayoś cakra.patho vipula.ārambhatvāt^śreyān, deśa.kāla.sambhāvano vā khara.uṣṭra.pathaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आभ्याम् अंसपथो व्याख्यातः ॥
ābhyām aṃsa.patho vyākhyātaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परकर्मौदयो नेतुः क्षयो वृद्धिर् विपर्यये ॥
para.karma.udayo netuḥ kṣayo vṛddhir viparyaye //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुल्ये कर्मपथे स्थानं ज्ञेयं स्वं विजिगीषुणा ॥
tulye karma.pathe sthānaṃ jñeyaṃ svaṃ vijigīṣuṇā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पआगमअतिव्ययता क्षयो वृद्धिर् विपर्यये ॥
alpa.āgama.ativyayatā kṣayo vṛddhir viparyaye //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समायव्ययता स्थानं कर्मसु ज्ञेयम् आत्मनः ॥
samāya.vyayatā sthānaṃ karmasu jñeyam ātmanaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् अल्पव्ययआरम्भं दुर्गआदिषु महाउदयम् ॥
tasmād alpa.vyaya.ārambhaṃ durga.ādiṣu mahā.udayam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्म लब्ध्वा विशिष्टः स्याद् इत्य् उक्ताः कर्मसंधयः ॥ए
karma labdhvā viśiṣṭaḥ syād ity uktāḥ karma.saṃdhayaḥ //E
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.