Library·Kautilya: Arthasastra·7·7.8
यातव्यो^अभियास्यमानः संधिकारणम् आदातुकामो विहन्तुकामो वा सामवायिकानाम् अन्यतमं लाभद्वैगुण्येन पणेत ॥
yātavyo^abhiyāsyamānaḥ saṃdhi.kāraṇam ādātu.kāmo vihantu.kāmo vā sāmavāyikānām anyatamaṃ lābha.dvaiguṇyena paṇeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पणमानः क्षयव्ययप्रवासप्रत्यवायपरौपकारशरीरआबाधांश् च^अस्य वर्णयेत् ॥
paṇamānaḥ kṣaya.vyaya.pravāsa.pratyavāya.para.upakāra.śarīra.ābādhāṃś ca^asya varṇayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपन्नम् अर्थेन योजयेत् ॥
pratipannam arthena yojayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैरं वा परैर् ग्राहयित्वा विसंवादयेत् ॥
vairaṃ vā parair grāhayitvā visaṃvādayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुरारब्धकर्माणं भूयः क्षयव्ययाभ्यां योक्तुकामः स्वारब्धां वा यात्रासिद्धिं विघातयितुकामो मूले यात्रायां वा प्रहर्तुकामो यातव्यसंहितः पुनर् याचितुकामः प्रत्युत्पन्नअर्थकृच्छ्रस् तस्मिन्न् अविश्वस्तो वा तदात्वे लाभम् अल्पम् इच्छेत्, आयत्यां प्रभूतम् ॥
durārabdha.karmāṇaṃ bhūyaḥ kṣaya.vyayābhyāṃ yoktu.kāmaḥ sv.ārabdhāṃ vā yātrā.siddhiṃ vighātayitu.kāmo mūle yātrāyāṃ vā prahartu.kāmo yātavya.saṃhitaḥ punar yācitu.kāmaḥ pratyutpanna.artha.kṛcchras tasminn aviśvasto vā tadātve lābham alpam icchet, āyatyāṃ prabhūtam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रौपकारम् अमित्रौपघातम् अर्थअनुबन्धम् अवेक्षमाणः पूर्वौपकारकं कारयितुकामो भूयस् तदात्वे महान्तं लाभम् उत्सृज्य^आयत्याम् अल्पम् इच्छेत् ॥
mitra.upakāram amitra.upaghātam artha.anubandham avekṣamāṇaḥ pūrva.upakārakaṃ kārayitu.kāmo bhūyas tadātve mahāntaṃ lābham utsṛjya^āyatyām alpam icchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूष्यअमित्राभ्यां मूलहरेण वा ज्यायसा विगृहीतं त्रातुकामस् तथाविधम् उपकारं कारयितुकामः सम्बन्धअवेक्षी वा तदात्वे च^आयत्यां च लाभं न प्रतिगृह्णीयात् ॥
dūṣya.amitrābhyāṃ mūla.hareṇa vā jyāyasā vigṛhītaṃ trātu.kāmas tathā.vidham upakāraṃ kārayitu.kāmaḥ sambandha.avekṣī vā tadātve ca^āyatyāṃ ca lābhaṃ na pratigṛhṇīyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतसंधिर् अतिक्रमितुकामः परस्य प्रकृतिकर्शनं मित्रअमित्रसंधिविश्लेषणं वा कर्तुकामः परअभियोगात्^शङ्कमानो लाभम् अप्राप्तम् अधिकं वा याचेत ॥
kṛta.saṃdhir atikramitu.kāmaḥ parasya prakṛti.karśanaṃ mitra.amitra.saṃdhi.viśleṣaṇaṃ vā kartu.kāmaḥ para.abhiyogāt^śaṅkamāno lābham aprāptam adhikaṃ vā yāceta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् इतरस् तदात्वे च^आयत्यां च क्रमम् अवेक्षेत ॥
tam itaras tadātve ca^āyatyāṃ ca kramam avekṣeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन पूर्वे व्याख्याताः ॥
tena pūrve vyākhyātāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरिविजिगीष्वोस् तु स्वं स्वं मित्रम् अनुगृह्णतोः शक्यकल्यभव्यआरम्भिस्थिरकर्मअनुरक्तप्रकृतिभ्यो विशेषः ॥
ari.vijigīṣvos tu svaṃ svaṃ mitram anugṛhṇatoḥ śakya.kalya.bhavya.ārambhi.sthira.karma.anurakta.prakṛtibhyo viśeṣaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्यआरम्भी विषह्यं कर्म^आरभते, कल्यआरम्भी निर्दोषम्, भव्यआरम्भी कल्याणौदयम् ॥
śakya.ārambhī viṣahyaṃ karma^ārabhate, kalya.ārambhī nirdoṣam, bhavya.ārambhī kalyāṇa.udayam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरकर्मा न^असमाप्य कर्म^उपरमते ॥
sthira.karmā na^asamāpya karma^uparamate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुरक्तप्रकृतिः सुसहायत्वाद् अल्पेन^अप्य् अनुग्रहेण कार्यं साधयति ॥
anurakta.prakṛtiḥ susahāyatvād alpena^apy anugraheṇa kāryaṃ sādhayati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एते कृतअर्थाः सुखेन प्रभूतं च^उपकुर्वन्ति ॥
ta ete kṛta.arthāḥ sukhena prabhūtaṃ ca^upakurvanti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः प्रतिलोमा न^अनुग्राह्याः ॥
ataḥ pratilomā na^anugrāhyāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर् एकपुरुषअनुग्रहे यो मित्रं मित्रतरं वा^अनुगृह्णाति सो^अतिसंधत्ते ॥
tayor eka.puruṣa.anugrahe yo mitraṃ mitra.taraṃ vā^anugṛhṇāti so^atisaṃdhatte //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्राद् आत्मवृद्धिं हि प्राप्नोति, क्षयव्ययप्रवासपरौपकारान् इतरः ॥
mitrād ātma.vṛddhiṃ hi prāpnoti, kṣaya.vyaya.pravāsa.para.upakārān itaraḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतअर्थश् च शत्रुर् वैगुण्यम् एति ॥
kṛta.arthaś ca śatrur vaiguṇyam eti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमं त्व् अनुगृह्णतोर् यो मध्यमं मित्रं मित्रतरं वा^अनुगृह्णाति सो^अतिसंधत्ते ॥
madhyamaṃ tv anugṛhṇator yo madhyamaṃ mitraṃ mitrataraṃ vā^anugṛhṇāti so^atisaṃdhatte //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्राद् आत्मवृद्धिं हि प्राप्नोति, क्षयव्ययप्रवासपरौपकारान् इतरः ॥
mitrād ātma.vṛddhiṃ hi prāpnoti, kṣaya.vyaya.pravāsa.para.upakārān itaraḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमश् चेद् अनुगृहीतो विगुणः स्याद् अमित्रो^अतिसंधत्ते ॥
madhyamaś ced anugṛhīto viguṇaḥ syād amitro^atisaṃdhatte //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतप्रयासं हि मध्यमअमित्रम् अपसृतम् एकअर्थौपगतं प्राप्नोति ॥
kṛta.prayāsaṃ hi madhyama.amitram apasṛtam eka.artha.upagataṃ prāpnoti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन^उदासीनअनुग्रहो व्याख्यातः ॥
tena^udāsīna.anugraho vyākhyātaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमौदासीनयोर् बलअंशदाने यः शूरं कृतअस्त्रं दुःखसहम् अनुरक्तं वा दण्डं ददाति सो^अतिसंधीयते ॥
madhyama.udāsīnayor bala.aṃśa.dāne yaḥ śūraṃ kṛta.astraṃ duḥkha.saham anuraktaṃ vā daṇḍaṃ dadāti so^atisaṃdhīyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपरीतो^अतिसंधत्ते ॥
viparīto^atisaṃdhatte //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र तु दण्डः प्रहितस् तं वा च^अर्थम् अन्यांश् च साधयति तत्र मौलभृतश्रेणीमित्रअटवीबलानाम् अन्यतमम् उपलब्धदेशकालं दण्डं दद्यात्, अमित्रअटवीबलं वा व्यवहितदेशकालम् ॥
yatra tu daṇḍaḥ prahitas taṃ vā ca^artham anyāṃś ca sādhayati tatra maula.bhṛta.śreṇī.mitra.aṭavī.balānām anyatamam upalabdha.deśa.kālaṃ daṇḍaṃ dadyāt, amitra.aṭavī.balaṃ vā vyavahita.deśa.kālam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं तु मन्येत "कृतअर्थो मे दण्डं गृह्णीयाद्, अमित्रअटव्यभूम्यनृतुषु वा वासयेद्, अफलं वा कुर्याद्" इति, दण्डव्यासङ्गअपदेशेन न^एनम् अनुगृह्णीयात् ॥
yaṃ tu manyeta "kṛta.artho me daṇḍaṃ gṛhṇīyād, amitra.aṭavy.abhūmy.anṛtuṣu vā vāsayed, aphalaṃ vā kuryād" iti, daṇḍa.vyāsaṅga.apadeśena na^enam anugṛhṇīyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अवश्यं त्व् अनुग्रहीतव्ये तत्कालसहम् अस्मै दण्डं दद्यात् ॥
evam avaśyaṃ tv anugrahītavye tat.kāla.saham asmai daṇḍaṃ dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसमाप्तेश् च^एनं वासयेद् योधयेच् च बलव्यसनेभ्यश् च रक्षेत् ॥
ā.samāpteś ca^enaṃ vāsayed yodhayec ca bala.vyasanebhyaś ca rakṣet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतअर्थाच् च सअपदेशम् अपस्रावयेत् ॥
kṛta.arthāc ca sa.apadeśam apasrāvayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूष्यअमित्रअटवीदण्डं वा^अस्मै दद्यात् ॥
dūṣya.amitra.aṭavī.daṇḍaṃ vā^asmai dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यातव्येन वा संधाय^एनम् अतिसंदध्यात् ॥
yātavyena vā saṃdhāya^enam atisaṃdadhyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समे हि लाभे संधिः स्याद् विषमे विक्रमो मतः ॥ समहीनविशिष्टानाम् इत्य् उक्ताः संधिविक्रमाः ॥ए
same hi lābhe saṃdhiḥ syād viṣame vikramo mataḥ // sama.hīna.viśiṣṭānām ity uktāḥ saṃdhi.vikramāḥ //E
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.