Library·Ksemendra: Avadanakalpalata·17
चित्तप्रसादविमलप्रणयोज्ज्वलस्य स्वल्पस्य दानकुसुमस्य फलांशकेन । हेमाद्रिरोहणनगेन्द्रसुधाब्धिदानसंपत्फलं न हि तुलाकलनामुपैति
cittaprasādavimalapraṇayojjvalasya svalpasya dānakusumasya phalāṃśakena / hemādrirohaṇanagendrasudhābdhidānasaṃpatphalaṃ na hi tulākalanāmupaiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा मनोज्ञे सर्वज्ञः श्रावस्त्यां जेतकानने । अनाथपिण्डदारामे विजहार महाशयः
purā manojñe sarvajñaḥ śrāvastyāṃ jetakānane / anāthapiṇḍadārāme vijahāra mahāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्यो महाकाश्यपाख्यस्तच्छिष्यः करुणानिधिः । नगरोपवनस्यान्तं जनचारिकया ययौ
āryo mahākāśyapākhyastacchiṣyaḥ karuṇānidhiḥ / nagaropavanasyāntaṃ janacārikayā yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सुद्रुगतिर्योषिन्नगराश्रवलम्बिका । अपश्यत् कुष्ठरोगार्ता काश्यपं तं यदृच्छया
tatra sudrugatiryoṣinnagarāśravalambikā / apaśyat kuṣṭharogārtā kāśyapaṃ taṃ yadṛcchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तं दृष्ट्वा प्रसादिन्या श्रद्धया समचिन्तयत् । पात्रे ऽस्य पिण्डपातार्हा किं न जातास्मि पुण्यतः
sā taṃ dṛṣṭvā prasādinyā śraddhayā samacintayat / pātre 'sya piṇḍapātārhā kiṃ na jātāsmi puṇyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञाय तस्या आश्चर्यश्रद्धायुक्तं मनोरथम् । प्रसार्य पात्रं जग्राह पिण्डं तं करुणाकुलः
vijñāya tasyā āścaryaśraddhāyuktaṃ manoratham / prasārya pātraṃ jagrāha piṇḍaṃ taṃ karuṇākulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीव्रचित्तप्रसादेन भक्तसारसमरणे । कुष्ठिन्या निपपातास्याः पात्रे शीर्णकराङ्गुलिः
tīvracittaprasādena bhaktasārasamaraṇe / kuṣṭhinyā nipapātāsyāḥ pātre śīrṇakarāṅguliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा पातकमिव त्यक्त्वानित्यकलेवरम् । देवानां तुषिताख्यानां निलये समजायत
tataḥ sā pātakamiva tyaktvānityakalevaram / devānāṃ tuṣitākhyānāṃ nilaye samajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्रस्तदद्भुतं ज्ञात्वा दानपुण्य्प्दितादरः । यत्नात्काश्यपसत्पात्रं सुधया समपूरयत्
śakrastadadbhutaṃ jñātvā dānapuṇypditādaraḥ / yatnātkāśyapasatpātraṃ sudhayā samapūrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुधार्पणे ऽप्यसौ भिक्षुर्निस्पृहस्तृणलीलया । प्रशमामृतसंपूर्णश्चक्रे पात्रमधोमुखम्
sudhārpaṇe 'pyasau bhikṣurnispṛhastṛṇalīlayā / praśamāmṛtasaṃpūrṇaścakre pātramadhomukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भजन्ते प्रणयप्रीतिं कृपणेषु कृपाकुलाः । सन्तः संपत्समाध्मातवदने मीलितादराः
bhajante praṇayaprītiṃ kṛpaṇeṣu kṛpākulāḥ / santaḥ saṃpatsamādhmātavadane mīlitādarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा तां तुषिते देवनिकाये निरताम् नृपः । प्रसेनजित् भगवतश्चक्रे भोज्याधिवासनाम्
śrutvā tāṃ tuṣite devanikāye niratām nṛpaḥ / prasenajit bhagavataścakre bhojyādhivāsanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञस्तस्य गृहे दृष्ट्वा लक्ष्मीमाश्चर्यकारिणः । आर्यानन्देन भगवान् पृष्टस्तत्पुण्यमभ्यधात्
rājñastasya gṛhe dṛṣṭvā lakṣmīmāścaryakāriṇaḥ / āryānandena bhagavān pṛṣṭastatpuṇyamabhyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा गृहपतेः सूनुर्दारिद्य्राद्दासतां गतः । क्षेत्रकर्माणि संसक्तः क्षुत्क्षामः क्लान्तिमाययौ
purā gṛhapateḥ sūnurdāridyrāddāsatāṃ gataḥ / kṣetrakarmāṇi saṃsaktaḥ kṣutkṣāmaḥ klāntimāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वजनन्या समानीतां निःस्नेहलवणां चिरात् । कुल्माषपिण्डिमासाद्य भोक्तुं सादरमाययौ
svajananyā samānītāṃ niḥsnehalavaṇāṃ cirāt / kulmāṣapiṇḍimāsādya bhoktuṃ sādaramāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धौतहस्तः क्षणे तस्मिन् संप्राप्ताय यदृच्छया । ददौ प्रत्येकबुद्धाय ताम् प्रसन्नेन चेतसा
dhautahastaḥ kṣaṇe tasmin saṃprāptāya yadṛcchayā / dadau pratyekabuddhāya tām prasannena cetasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातः स एव कालेन भूपालो ऽयं प्रसेनजित् । तस्य दानकणस्यैवं विभूतिः प्रथमं फलम्
jātaḥ sa eva kālena bhūpālo 'yaṃ prasenajit / tasya dānakaṇasyaivaṃ vibhūtiḥ prathamaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वेति भगवद्वाक्यं भिक्षूर्विस्मयमाययौ । राजापि विपुलां पूजां चक्रे भगवतः पुरः
śrutveti bhagavadvākyaṃ bhikṣūrvismayamāyayau / rājāpi vipulāṃ pūjāṃ cakre bhagavataḥ puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजार्हैरखिलैर्भोगैः कृत्वा भक्तिनिवेदनम् । स कोटीस्तैलकुम्भानां दीपमालामकल्पयत्
rājārhairakhilairbhogaiḥ kṛtvā bhaktinivedanam / sa koṭīstailakumbhānāṃ dīpamālāmakalpayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपमेकं ददौ तत्र स्वल्पकं दुर्गताङ्गना । स्नेहक्षयात्प्रयातेषु सर्वेषु न जगाम यः
dīpamekaṃ dadau tatra svalpakaṃ durgatāṅganā / snehakṣayātprayāteṣu sarveṣu na jagāma yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचिन्त्य प्रणिधानेन तया विमलचेतसा । भाविनीम् शाक्यमुनितां सर्वज्ञो ऽस्याह् समभ्यधात्
vicintya praṇidhānena tayā vimalacetasā / bhāvinīm śākyamunitāṃ sarvajño 'syāh samabhyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नदीपावलिं दत्वा राजा भगवतः पुरह् । उपविश्य प्रणम्याग्रे प्रणयात्तं वजिज्ञपत्
ratnadīpāvaliṃ datvā rājā bhagavataḥ purah / upaviśya praṇamyāgre praṇayāttaṃ vajijñapat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवत्प्रणिधानेन तत्तत्पुण्यानुभावतः । न कस्यानुत्तरा सम्यक्संबोधिर्भवदर्पिता
bhagavatpraṇidhānena tattatpuṇyānubhāvataḥ / na kasyānuttarā samyaksaṃbodhirbhavadarpitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवत्प्रसादप्रणयात् प्राप्तुमिच्छामि तामहम् । निर्विकल्पफलावाप्त्यै सेव्यन्ते कल्पपादपाः
bhavatprasādapraṇayāt prāptumicchāmi tāmaham / nirvikalpaphalāvāptyai sevyante kalpapādapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति राजवचः श्रुत्वा भगवान् समभाषत । दुर्लभानुत्तरा सम्यक्संबोधिः पृथिवीपते
iti rājavacaḥ śrutvā bhagavān samabhāṣata / durlabhānuttarā samyaksaṃbodhiḥ pṛthivīpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूक्ष्मा मृणालतन्तुभ्यो गिरिभ्यो ऽपि गरीयसी । समुद्रेभ्यो ऽपि गम्भीरा सा सुखेन न लभ्यते
sūkṣmā mṛṇālatantubhyo giribhyo 'pi garīyasī / samudrebhyo 'pi gambhīrā sā sukhena na labhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दानैर्बहुभिर्लब्धं मयैवान्येषु जन्मसु । चित्तप्रसादविशदं ज्ञानं तत्कारणं जगुः
na dānairbahubhirlabdhaṃ mayaivānyeṣu janmasu / cittaprasādaviśadaṃ jñānaṃ tatkāraṇaṃ jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्द्वीपाधिपत्येन मया मान्धातृजन्मनि । चिरं दानफलं भुक्तं बोधिर्नाधिगता तु सा
caturdvīpādhipatyena mayā māndhātṛjanmani / ciraṃ dānaphalaṃ bhuktaṃ bodhirnādhigatā tu sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानेन चक्रवर्तीश्रीः सा सुदर्शनजन्मनि । भुक्ता मयामहीयसी बोधिर्नाधिगता तु सा
dānena cakravartīśrīḥ sā sudarśanajanmani / bhuktā mayāmahīyasī bodhirnādhigatā tu sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा दत्वा गजानष्टौ वेलामद्विजजन्मानि । मया प्राप्तं महत्पुण्यं बोधिर्नाधिगता तु सा
purā datvā gajānaṣṭau velāmadvijajanmāni / mayā prāptaṃ mahatpuṇyaṃ bodhirnādhigatā tu sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरूपः कुशलात्माहं राजपुत्रः पुराभवम् । यः पिशाचो ऽयमित्युक्त्वा निजलत्न्या विवर्जितः
kurūpaḥ kuśalātmāhaṃ rājaputraḥ purābhavam / yaḥ piśāco 'yamityuktvā nijalatnyā vivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रियै श्रीस्कन्धो भूत्यागे प्रीतिर्यस्य सदा स्थिता । स दुःखी रूपवैकल्यात् क्क वा सर्वगुणोदयः
śriyai śrīskandho bhūtyāge prītiryasya sadā sthitā / sa duḥkhī rūpavaikalyāt kka vā sarvaguṇodayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं रूपविरहे देहत्यागारूढं शचीपतिः । दिव्यचूडामणिं दत्वा चक्रे पञ्चशरोपमम्
taṃ rūpavirahe dehatyāgārūḍhaṃ śacīpatiḥ / divyacūḍāmaṇiṃ datvā cakre pañcaśaropamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्टिः पुरसहस्राणि तस्य यज्ञेषु यज्वनः । हेमयूपाभिरूपाणि प्रापुर्मेरुबलश्रियम्
ṣaṣṭiḥ purasahasrāṇi tasya yajñeṣu yajvanaḥ / hemayūpābhirūpāṇi prāpurmerubalaśriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् मयातिदानाद्रिकृते कुशलजन्मनि । तानि पुण्यान्यवाप्तानि बोधिर्नाधिगता तु सा
tasmin mayātidānādrikṛte kuśalajanmani / tāni puṇyānyavāptāni bodhirnādhigatā tu sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया सत्यप्रभावेण त्रिशङ्कुनृपजन्मनि । कृता वृष्टिः सुदुर्भिक्षा बोधिर्नाधिगता तु सा
mayā satyaprabhāveṇa triśaṅkunṛpajanmani / kṛtā vṛṣṭiḥ sudurbhikṣā bodhirnādhigatā tu sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथिलायां महादेवनृपजन्मनि यज्वना । मयाप्ता पुण्यसंपत्तिर्बोधिर्नाधिगता तु सा
mithilāyāṃ mahādevanṛpajanmani yajvanā / mayāptā puṇyasaṃpattirbodhirnādhigatā tu sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथिलायां पुरा पुण्यं निमिभूपालजन्मनि । प्राप्तं दानतपोयज्ञैर्बोधिर्नाधिगता तु सा
mithilāyāṃ purā puṇyaṃ nimibhūpālajanmani / prāptaṃ dānatapoyajñairbodhirnādhigatā tu sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा नन्दस्य नृपतेश्चत्वारः पिशुनाः सुताः । बभूवुरादर्शमुखः पञ्चमश्च गुणाधिकः
purā nandasya nṛpateścatvāraḥ piśunāḥ sutāḥ / babhūvurādarśamukhaḥ pañcamaśca guṇādhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेनापन्नपर्यन्तः स भूपतिरचिन्तयत् । एते मदन्ते चत्वारो राज्यं नार्हन्ति कर्कशाः
kālenāpannaparyantaḥ sa bhūpatiracintayat / ete madante catvāro rājyaṃ nārhanti karkaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रे ममादर्शमुखे राज्यश्री प्रतिबिम्बिता । सुवृत्ते लभते शोभां प्रज्ञावैमल्यशालिनि
putre mamādarśamukhe rājyaśrī pratibimbitā / suvṛtte labhate śobhāṃ prajñāvaimalyaśālini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यात्वेत्यमात्यान् सो ऽवादीत् स भवद्भिर्नरेश्वरः । कृतो ऽन्तःपुरवर्गेण यो ऽभ्युत्थानेन पूज्यते
dhyātvetyamātyān so 'vādīt sa bhavadbhirnareśvaraḥ / kṛto 'ntaḥpuravargeṇa yo 'bhyutthānena pūjyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मौलिर्न कम्पते यस्य समेव मणिपादुकैः । द्वारद्रुमाद्रिवापीषु निधिषट्कं स पश्यति
maulirna kampate yasya sameva maṇipādukaiḥ / dvāradrumādrivāpīṣu nidhiṣaṭkaṃ sa paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा त्रिदिवं याते नृपतौ मन्त्रिणः क्रमात् । तदुक्त्रैर्लक्षणैश्चक्रुरादर्शमुखमीश्वरम्
ityuktvā tridivaṃ yāte nṛpatau mantriṇaḥ kramāt / taduktrairlakṣaṇaiścakrurādarśamukhamīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मनिर्णयकार्येषु यं वादिप्रतिवादिनह् । विलोक्यैव स्वयं तस्थुर्न्यायैर्जयपराजये
dharmanirṇayakāryeṣu yaṃ vādiprativādinah / vilokyaiva svayaṃ tasthurnyāyairjayaparājaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा निरभिअस्ंघेन प्रातवैशसकिल्बिषम् । ब्राह्मणं दण्डिनं नाम दयालुः प्रययौ पुरः
purā nirabhiasṃghena prātavaiśasakilbiṣam / brāhmaṇaṃ daṇḍinaṃ nāma dayāluḥ prayayau puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुयुगार्थे गृहस्थेन मृतेन वडवाहतेः । कुठारपाततः पत्न्या तक्षवासी विवादितः
guyugārthe gṛhasthena mṛtena vaḍavāhateḥ / kuṭhārapātataḥ patnyā takṣavāsī vivāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौण्डिकेनात्मजवधाद्दीक्षितं तुल्यनिग्रहम् । तद्विपक्षभयेनोक्त्वा तत्संत्यक्तं व्यमोक्षयत्
śauṇḍikenātmajavadhāddīkṣitaṃ tulyanigraham / tadvipakṣabhayenoktvā tatsaṃtyaktaṃ vyamokṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमानुषाणां सत्त्वानामध्याशयविशेषतः । चकार चित्तशोधनं तत्तत्संदेहनिर्णयम्
amānuṣāṇāṃ sattvānāmadhyāśayaviśeṣataḥ / cakāra cittaśodhanaṃ tattatsaṃdehanirṇayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवृष्टिमृष्टे दुर्भिक्षे येन द्वादशवर्सके । विहितं सर्वसत्त्वानामशनप्राणवर्तनम्
avṛṣṭimṛṣṭe durbhikṣe yena dvādaśavarsake / vihitaṃ sarvasattvānāmaśanaprāṇavartanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यमून्मम पुण्याप्तिरादर्शमुखज्न्मनि । न तु सा सम्यक्संबोधिर्विबोधिता महोदया
ityamūnmama puṇyāptirādarśamukhajnmani / na tu sā samyaksaṃbodhirvibodhitā mahodayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुजन्मशताभ्यासप्रसासेन महीयसा । अद्य तु ज्ञानवैमल्यं मयाप्तं लुत्पसंवृति
bahujanmaśatābhyāsaprasāsena mahīyasā / adya tu jñānavaimalyaṃ mayāptaṃ lutpasaṃvṛti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानप्रज्ञाधिगम्या किमपि परतरानुत्तरा सत्यासंवित् सम्यक्संबोधिरेषा न च खलु नृपते लभ्यते दानपुण्यैः । मोहश्यामाविरामे गतघनगगनव्यक्तवैमल्यभाजां निर्व्याजानन्दभूमिर्भवति भवतमश्छेदिनी सा दिनश्रीः
jñānaprajñādhigamyā kimapi paratarānuttarā satyāsaṃvit samyaksaṃbodhireṣā na ca khalu nṛpate labhyate dānapuṇyaiḥ / mohaśyāmāvirāme gataghanagaganavyaktavaimalyabhājāṃ nirvyājānandabhūmirbhavati bhavatamaśchedinī sā dinaśrīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.