Library·Ksemendra: Avadanakalpalata·40

Ksemendra: Avadanakalpalata 40

आनन्तर्यमिदं कर्म द्वयोर्नरकपातकम् । युष्मन्मतादुपनतं राज्ञः पूर्वकृतेन वा

ānantaryamidaṃ karma dvayornarakapātakam / yuṣmanmatādupanataṃ rājñaḥ pūrvakṛtena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं तु वारयाम्यस्य शोकं पितृवधोद्भवम् । अर्हद्वधोद्भवं दुःखं भवद्भ्यामपि वार्यतां

ahaṃ tu vārayāmyasya śokaṃ pitṛvadhodbhavam / arhadvadhodbhavaṃ duḥkhaṃ bhavadbhyāmapi vāryatāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तौ स्वैरमादिश्य सा गत्वा पार्थिवान्तिकम् । तमुवाच शुचाक्रान्तं परिक्षीणमिवोडुपम्

iti tau svairamādiśya sā gatvā pārthivāntikam / tamuvāca śucākrāntaṃ parikṣīṇamivoḍupam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्माधर्ममयं पुत्र राज्यं राज्ञां बहुच्छलम् । पापानां शङ्कया तस्मिन् किं शुचा परिशुष्यसि

dharmādharmamayaṃ putra rājyaṃ rājñāṃ bahucchalam / pāpānāṃ śaṅkayā tasmin kiṃ śucā pariśuṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितुर्वधात् प्रतप्तो ऽसि यदि नाम गुरुप्रियः । तत्रोच्यते समुत्सृज्य लज्जां त्वद्दुःखसंकटे

piturvadhāt pratapto 'si yadi nāma gurupriyaḥ / tatrocyate samutsṛjya lajjāṃ tvadduḥkhasaṃkaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वैरं जातस्त्वमन्येन न स तद्धर्मतः पिता । स्वेच्छाहारसुखाः पुत्र स्त्रियो हि निरपत्र्पाः

svairaṃ jātastvamanyena na sa taddharmataḥ pitā / svecchāhārasukhāḥ putra striyo hi nirapatrpāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यप्रियमपि श्रुत्वा राजा तद्वचनं रहः । पितृवैशसपापोग्रदुःखसंतापमत्यजत्

ityapriyamapi śrutvā rājā tadvacanaṃ rahaḥ / pitṛvaiśasapāpograduḥkhasaṃtāpamatyajat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकुर्वन्त्यस्ताद्रेरुदयगिरिणा क्लेशकलनां क्षणात् क्षोणीक्ष्माभृद्विघटनवोनोदं विदधति । सृजन्त्येता वह्निं सपदि सलिलात्तच्च दहनाद् अशाध्यं नारीणां न हि भवति किंचित्र्त्रिभुवने

prakurvantyastādrerudayagiriṇā kleśakalanāṃ kṣaṇāt kṣoṇīkṣmābhṛdvighaṭanavonodaṃ vidadhati / sṛjantyetā vahniṃ sapadi salilāttacca dahanād aśādhyaṃ nārīṇāṃ na hi bhavati kiṃcitrtribhuvane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सो ऽर्हद्वधेनैव शल्यतुल्येन पीडितः । नृपः पप्रच्छ धर्मज्ञान्निष्कृतिं तस्य कर्मणः

atha so 'rhadvadhenaiva śalyatulyena pīḍitaḥ / nṛpaḥ papraccha dharmajñānniṣkṛtiṃ tasya karmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तौ दुष्टसचिवौ तिष्यपुष्याख्यचैत्ययोः । मार्जारपोतौ धृत्वान्तःसक्तावामिषशिक्षया

tatastau duṣṭasacivau tiṣyapuṣyākhyacaityayoḥ / mārjārapotau dhṛtvāntaḥsaktāvāmiṣaśikṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषिद्धावपि धाष्टर्येन प्रविश्य नृपतेः सभाम् । तमूचतुस्तीव्रतापसंतापप्रशमार्थिनम्

niṣiddhāvapi dhāṣṭaryena praviśya nṛpateḥ sabhām / tamūcatustīvratāpasaṃtāpapraśamārthinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव मिथ्यैव भवता चित्तमायास्यते भृशम् । सर्वकल्याणा लोके ऽस्मिन् नार्हन्तः सन्ति ते मताः

deva mithyaiva bhavatā cittamāyāsyate bhṛśam / sarvakalyāṇā loke 'smin nārhantaḥ santi te matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि सत्यं भवेयुस्ते नभसो राजहंसवत् । ऋद्धिमन्तः कथं तेषामन्येन वधसंभवः

yadi satyaṃ bhaveyuste nabhaso rājahaṃsavat / ṛddhimantaḥ kathaṃ teṣāmanyena vadhasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सन्ति तस्मादर्हन्तः कुतस्तद्वधपातकम् । सीमाविवादः कस्तत्र् यत्र ग्रामो न विद्यते

na santi tasmādarhantaḥ kutastadvadhapātakam / sīmāvivādaḥ kastatr yatra grāmo na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्यपुष्यौ गृहपती यावर्हत्पदमापतुः । मार्जारावन्तरे जातौ तावेवाद्य् अस्वचैत्ययोः

tiṣyapuṣyau gṛhapatī yāvarhatpadamāpatuḥ / mārjārāvantare jātau tāvevādy asvacaityayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकटौ तौ च दृश्येते प्रत्यक्षं कस्य संशयः । प्रत्ययो यदि नास्त्येव स्वयं किं न निरीक्ष्यते

prakaṭau tau ca dṛśyete pratyakṣaṃ kasya saṃśayaḥ / pratyayo yadi nāstyeva svayaṃ kiṃ na nirīkṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा भूपतेः कृत्वा खलौ दोलाकुलं मनः । जग्मतुः सहितौ तेन चैत्यसंदर्शनाय तौ

ityuktvā bhūpateḥ kṛtvā khalau dolākulaṃ manaḥ / jagmatuḥ sahitau tena caityasaṃdarśanāya tau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूर्वकौतुकावेशात् तत्र संघटिते जने । विलोकनोद्यते राज्ञो सामात्ये दुष्टमन्त्रिणौ

apūrvakautukāveśāt tatra saṃghaṭite jane / vilokanodyate rājño sāmātye duṣṭamantriṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमिषाभ्याससंबद्धतिष्यपुष्याभिधानयोः । धूर्तौ चक्रतुराह्वानं शनैर्बालबिडालयोः

āmiṣābhyāsasaṃbaddhatiṣyapuṣyābhidhānayoḥ / dhūrtau cakraturāhvānaṃ śanairbālabiḍālayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ तिष्यपुष्यावर्हन्तौ मार्जारौ स्थो युवां यदि । प्रदक्षीणं वा क्रियतां तेन सत्येन चैत्ययोः

tau tiṣyapuṣyāvarhantau mārjārau stho yuvāṃ yadi / pradakṣīṇaṃ vā kriyatāṃ tena satyena caityayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसदानक्षणे ताभ्यामिति वाचमुदीरितौ । तूर्णं निर्गत्य मार्जारौ चक्रतुस्तौ प्रदक्षिणम्

māṃsadānakṣaṇe tābhyāmiti vācamudīritau / tūrṇaṃ nirgatya mārjārau cakratustau pradakṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दृष्ट्वा सहसावाप्तप्रत्यये सानुगे नृपे । याते दुर्जनमायैव जगज्जयमहीं ययौ

taddṛṣṭvā sahasāvāptapratyaye sānuge nṛpe / yāte durjanamāyaiva jagajjayamahīṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुष्टौ वायुं दृषदि कमलं चित्रमाकाशदेशे जिह्वाग्रे च प्रचुररचनासृष्टिसंहारलीलाः । किं वा नान्यत् पशुशिशुधियां मोहनायेन्द्रजालं मूर्तं धुर्ताः क्षणपरिचितप्रत्ययं दर्शयन्ति

muṣṭau vāyuṃ dṛṣadi kamalaṃ citramākāśadeśe jihvāgre ca pracuraracanāsṛṣṭisaṃhāralīlāḥ / kiṃ vā nānyat paśuśiśudhiyāṃ mohanāyendrajālaṃ mūrtaṃ dhurtāḥ kṣaṇaparicitapratyayaṃ darśayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्प्रत्ययपरो राजा ततः सौगतदर्शने । आर्यकात्यायनस्याग्रे श्रद्धापूजामवारयत्

niṣpratyayaparo rājā tataḥ saugatadarśane / āryakātyāyanasyāgre śraddhāpūjāmavārayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजधान्यां निषिद्धो ऽथ बहिरेव ससानुगः । विनेयकृपया तत्र तस्थौ शैला च भिक्षुणी

rājadhānyāṃ niṣiddho 'tha bahireva sasānugaḥ / vineyakṛpayā tatra tasthau śailā ca bhikṣuṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कदाचिदायान्तं दृष्ट्वा कात्यायनः पुरः । नृपतिं जनसंपातादवमानभयाद् ययौ

tataḥ kadācidāyāntaṃ dṛṣṭvā kātyāyanaḥ puraḥ / nṛpatiṃ janasaṃpātādavamānabhayād yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेषितं पूर्वमन्त्रिभ्यां व्रजन्तमवलोक्य तम् । दुष्टामात्यौ नरपतिं दीर्घवैराववोचताम्

preṣitaṃ pūrvamantribhyāṃ vrajantamavalokya tam / duṣṭāmātyau narapatiṃ dīrghavairāvavocatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन्नमङ्गलनिधिर्मुण्डो ऽयं विशिरः पथि । दृष्टो ऽद्य भिक्षुरस्माभिर्न विद्मः किं भविष्यति

rājannamaṅgalanidhirmuṇḍo 'yaṃ viśiraḥ pathi / dṛṣṭo 'dya bhikṣurasmābhirna vidmaḥ kiṃ bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पश्यामि मुखं राज्ञः पापस्येति भणत्यसौ । तथा हि क्षणमेकान्ते गत्वा दूरमितः स्थितः

na paśyāmi mukhaṃ rājñaḥ pāpasyeti bhaṇatyasau / tathā hi kṣaṇamekānte gatvā dūramitaḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैतद्दुर्जनामर्षादुवाचानुचरान् नृपः । एष दूरस्थितः पांशुमुष्टिभिः पूर्यतामिति

śrutvaitaddurjanāmarṣāduvācānucarān nṛpaḥ / eṣa dūrasthitaḥ pāṃśumuṣṭibhiḥ pūryatāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्यमाणः स तैः पांशुमुष्टिभिर्दुष्टचेटकैः । दिव्यां कुटीं प्रवेशेन परिहाराय निर्ममे

pūryamāṇaḥ sa taiḥ pāṃśumuṣṭibhirduṣṭaceṭakaiḥ / divyāṃ kuṭīṃ praveśena parihārāya nirmame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमर्षकोपिताः सर्पाः व्याघ्रा वा पीतलोहिताः । शान्तेरायान्ति मृदुतां नत् उ भूपतिचेटकाः

amarṣakopitāḥ sarpāḥ vyāghrā vā pītalohitāḥ / śānterāyānti mṛdutāṃ nat u bhūpaticeṭakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रयाते नृपतौ पांशुराशिशतावृतम् । दुःखादूचतुरभ्येत्य हिरुको भिरुकश्च तम्

tataḥ prayāte nṛpatau pāṃśurāśiśatāvṛtam / duḥkhādūcaturabhyetya hiruko bhirukaśca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्य कृच्छ्रमवाप्तो ऽसि राज्ञा क्रूरेण दुष्कृतैः । लोचनानि धिगस्माकं यैरिदं दृश्यते पुरेः

ārya kṛcchramavāpto 'si rājñā krūreṇa duṣkṛtaiḥ / locanāni dhigasmākaṃ yairidaṃ dṛśyate pureḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहान्धः पातकश्वभ्रे दुर्जनैः पातितो नृपः । कर्मणो वयमप्यस्य दर्शनात् पापभागिनः

mohāndhaḥ pātakaśvabhre durjanaiḥ pātito nṛpaḥ / karmaṇo vayamapyasya darśanāt pāpabhāginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूरियम् भूरिपापार्ता त्याज्या प्राज्यमतेस्तव । दुःसहः खलसंवासः त्यागः कस्य न संमतः

bhūriyam bhūripāpārtā tyājyā prājyamatestava / duḥsahaḥ khalasaṃvāsaḥ tyāgaḥ kasya na saṃmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयाति न शमः शमं क्षयमुपैति नैव क्षमा भवन्ति न च बुद्धयः परुषरोषदोषस्पृशः । वसन्ति न विमानना मनसि शल्यतुल्याः सतां न दुष्टजनवर्जनादपरमास्ति लोके सुखम्

prayāti na śamaḥ śamaṃ kṣayamupaiti naiva kṣamā bhavanti na ca buddhayaḥ paruṣaroṣadoṣaspṛśaḥ / vasanti na vimānanā manasi śalyatulyāḥ satāṃ na duṣṭajanavarjanādaparamāsti loke sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐश्वर्यं गुणिनामधोनिपतनायासप्रयासप्रदं गाम्भीर्यं तिमिराकारं प्रविशतां प्राणापहं प्राणिनाम् । नष्टा सापि निकृष्ट्दुष्ट्कुटिलव्यालैरुपादेयता कूपस्येव खलस्य नास्ति तदहो दोषालियुक्तं यतः

aiśvaryaṃ guṇināmadhonipatanāyāsaprayāsapradaṃ gāmbhīryaṃ timirākāraṃ praviśatāṃ prāṇāpahaṃ prāṇinām / naṣṭā sāpi nikṛṣṭduṣṭkuṭilavyālairupādeyatā kūpasyeva khalasya nāsti tadaho doṣāliyuktaṃ yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोरिति वचः श्रुत्वा महाकात्यायनो ऽवदत् । न निकारे ऽपि मे कोपः कर्मणो गतिरीदृशी

tayoriti vacaḥ śrutvā mahākātyāyano 'vadat / na nikāre 'pi me kopaḥ karmaṇo gatirīdṛśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावदेव मे दुःखं यन्मूढस्य महीपतेः । खलसंगमदोषेण भयं महदुपस्थितम्

etāvadeva me duḥkhaṃ yanmūḍhasya mahīpateḥ / khalasaṃgamadoṣeṇa bhayaṃ mahadupasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमे हि महावायुः पुरेअस्य निपतिष्यति । द्वितीये पुष्पवृष्टिश्च वस्त्रवृष्टिस्ततः परे

prathame hi mahāvāyuḥ pureasya nipatiṣyati / dvitīye puṣpavṛṣṭiśca vastravṛṣṭistataḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूप्यवृष्टिश्चतुर्थे च हेमवृष्टिश्च पञ्चमे । रत्नवृष्टिस्ततः षष्ठे पांशुवृष्टिश्च सप्तमे

rūpyavṛṣṭiścaturthe ca hemavṛṣṭiśca pañcame / ratnavṛṣṭistataḥ ṣaṣṭhe pāṃśuvṛṣṭiśca saptame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया सबन्धुराष्ट्रो ऽसय् न भविष्यति भूपतिः । तस्माद् भवद्भ्यां गन्तव्यं रत्नान्यादाय भूयसे

tayā sabandhurāṣṭro 'say na bhaviṣyati bhūpatiḥ / tasmād bhavadbhyāṃ gantavyaṃ ratnānyādāya bhūyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तद्वचनं श्रुत्वा विनिश्चित्य तथेति तौ । हिरुकः श्यामकं पुत्रं तस्योपस्थापकं व्यधात्

iti tadvacanaṃ śrutvā viniścitya tatheti tau / hirukaḥ śyāmakaṃ putraṃ tasyopasthāpakaṃ vyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिरुकश्च सुतां श्यामावतीमादाय पाणिना । अभ्येत्य भिक्षुकीं शैलां प्रणयादिदमब्रवीत्

bhirukaśca sutāṃ śyāmāvatīmādāya pāṇinā / abhyetya bhikṣukīṃ śailāṃ praṇayādidamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्ये भवत्या मे कन्या घोषिलस्य गृहप्रभोः । गृहे समर्पणीयेयमासन्नप्रतिपन्नया

ārye bhavatyā me kanyā ghoṣilasya gṛhaprabhoḥ / gṛhe samarpaṇīyeyamāsannapratipannayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्त्वार्पयित्वा तावमात्यौ जग्मतुर्गृहम् । शैलापि कन्यामादाय प्रययौ घोषिलालयम्

evamuktvārpayitvā tāvamātyau jagmaturgṛham / śailāpi kanyāmādāya prayayau ghoṣilālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्रमेण तदभूद्यथोक्तं भिक्षुणा पुरे । ज्ञानदीपवती प्रज्ञा यथातत्त्वं हि पश्यति

tataḥ krameṇa tadabhūdyathoktaṃ bhikṣuṇā pure / jñānadīpavatī prajñā yathātattvaṃ hi paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठे ऽह्नि रत्नवर्षे ऽथ पतिते रत्नपूरिताम् । ययतुर्नावमादाय तावमात्यावलक्षितौ

ṣaṣṭhe 'hni ratnavarṣe 'tha patite ratnapūritām / yayaturnāvamādāya tāvamātyāvalakṣitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ दक्षिणां दिशं गत्वा चक्रतुर्नगरद्वयम् । हिरुको हिरुकाख्यानं भिरुकाख्यं तथापरः

tau dakṣiṇāṃ diśaṃ gatvā cakraturnagaradvayam / hiruko hirukākhyānaṃ bhirukākhyaṃ tathāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परे ऽह्नि पांशुवर्षेणमहता पतता नृपः । सबन्धुराष्ट्रः प्रलय्ं प्रययौ नरकातिथिः

pare 'hni pāṃśuvarṣeṇamahatā patatā nṛpaḥ / sabandhurāṣṭraḥ pralayṃ prayayau narakātithiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदण्डिमुद्गरे राज्ञि याते किल्बिषशेषताम् । तं मन्त्रिपुत्रमादाय व्योम्ना कात्यायनो ययौ

sadaṇḍimudgare rājñi yāte kilbiṣaśeṣatām / taṃ mantriputramādāya vyomnā kātyāyano yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमेवानुगता प्रीत्या नभसा पुरदेवता । तदाज्ञया खवचनीकर्वटे विदधे स्थितिम्

tamevānugatā prītyā nabhasā puradevatā / tadājñayā khavacanīkarvaṭe vidadhe sthitim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षुपुण्यानुभावेन भाग्यैर्मन्त्रिसुतस्य च । अधिष्ठानेन देव्याश्च श्रीमत्तदबह्वत् पुरम्

bhikṣupuṇyānubhāvena bhāgyairmantrisutasya ca / adhiṣṭhānena devyāśca śrīmattadabahvat puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राथ देवता चक्रे चैत्यं कात्यायनस्य सा । सुरवत्यां यदद्यापि वन्दन्ते चैत्यवन्दकाः

tatrātha devatā cakre caityaṃ kātyāyanasya sā / suravatyāṃ yadadyāpi vandante caityavandakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रिसूनुमथादाय लग्नं चीवरकर्णिके । लम्बनं स ययौ व्योम्ना देशं कात्यायनः परम्

mantrisūnumathādāya lagnaṃ cīvarakarṇike / lambanaṃ sa yayau vyomnā deśaṃ kātyāyanaḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लम्बते लम्बते को ऽयमित्युक्ते विस्मयाज्जनैः । बभूवुस्ते जनास्तत्र लम्बका इति विश्रुताः

lambate lambate ko 'yamityukte vismayājjanaiḥ / babhūvuste janāstatra lambakā iti viśrutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे दिवं याते तत्रापुत्रे महीपतौ । स कृतः श्यामको राजा लक्षणज्ञिस्तदाज्ञया

atrāntare divaṃ yāte tatrāputre mahīpatau / sa kṛtaḥ śyāmako rājā lakṣaṇajñistadājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा भोक्कानकं नाम दिशा कात्यायनस्ततः । जनन्यास्तत्र संशुद्धां विदस्धे धर्मदेशनाम्

gatvā bhokkānakaṃ nāma diśā kātyāyanastataḥ / jananyāstatra saṃśuddhāṃ vidasdhe dharmadeśanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा दृष्टसत्या पुत्रस्य यष्टीमादाय सादरम् । वन्द्यमाद्यपि महती यष्टिचैत्यमकारयत्

sā dṛṣṭasatyā putrasya yaṣṭīmādāya sādaram / vandyamādyapi mahatī yaṣṭicaityamakārayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रावस्तीमथ सोत्कण्ठः प्राप्य कात्यायनः शनैः । जिनं विलोक्य सानन्दश्चक्रे तत्पादवन्दनम्

śrāvastīmatha sotkaṇṭhaḥ prāpya kātyāyanaḥ śanaiḥ / jinaṃ vilokya sānandaścakre tatpādavandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्रायणसुतकथाम् तत्र तेन निवेदिताम् । आकर्ण्य भिक्षुभिः पृष्टः सर्वज्ञस्तानभाषत

udrāyaṇasutakathām tatra tena niveditām / ākarṇya bhikṣubhiḥ pṛṣṭaḥ sarvajñastānabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लुब्धकह् कालपाशाख्यः कर्वटोपान्तकानने । सकूटां मृगबन्धाय निदधे वागुराम् पुरः

lubdhakah kālapāśākhyaḥ karvaṭopāntakānane / sakūṭāṃ mṛgabandhāya nidadhe vāgurām puraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्त्रं पाशावृतं दत्वा याते तस्मिन् यदृश्छया । प्रत्येकबुद्धस्तं देशं प्राप्य विश्रान्तिमाप्तवान्

yantraṃ pāśāvṛtaṃ datvā yāte tasmin yadṛśchayā / pratyekabuddhastaṃ deśaṃ prāpya viśrāntimāptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुण्यानुभावेन बन्धं न विविशुर्मृगाः । न हि शुद्धात्मनामग्रे प्राप्नोत्यकुशलं जनह्

tasya puṇyānubhāvena bandhaṃ na viviśurmṛgāḥ / na hi śuddhātmanāmagre prāpnotyakuśalaṃ janah

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लुब्धको ऽपि ततो ऽभ्येत्य पाशानालोक्य निर्मृगान् । प्रत्येकबुद्धं क्रोधान्धो विषदिग्धेषुणावधीट्

lubdhako 'pi tato 'bhyetya pāśānālokya nirmṛgān / pratyekabuddhaṃ krodhāndho viṣadigdheṣuṇāvadhīṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य सायकविद्धस्य ज्वलज्ज्वलनतेज्सः । प्रभावमद्भुतं दृष्ट्वा पादयोर्निपपात सः

tasya sāyakaviddhasya jvalajjvalanatejsaḥ / prabhāvamadbhutaṃ dṛṣṭvā pādayornipapāta saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकार्यकरणोद्वेगसंतापादथ लुब्धकः । निनिन्द शोचन्नात्मानं संत्यज्य शरवागुराः

akāryakaraṇodvegasaṃtāpādatha lubdhakaḥ / nininda śocannātmānaṃ saṃtyajya śaravāgurāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिनिर्वाणमाप्तस्य तस्यास्थीनि निधाय सः । छत्रध्वजादिसंभारैः स्तूपं चक्रे सदार्चितम्

parinirvāṇamāptasya tasyāsthīni nidhāya saḥ / chatradhvajādisaṃbhāraiḥ stūpaṃ cakre sadārcitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लुब्धकस्तेन पुण्येन बभूवोद्रायणो नृपः । वधात् प्रत्येकबुद्धस्य बहुशो वधमाप्तवान्

lubdhakastena puṇyena babhūvodrāyaṇo nṛpaḥ / vadhāt pratyekabuddhasya bahuśo vadhamāptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दनाम्नो गृहपतेर्मदलेखाभिधा सुता । बभूव धनधन्यादिस्फूतिः कर्वटवासिनः

nandanāmno gṛhapatermadalekhābhidhā sutā / babhūva dhanadhanyādisphūtiḥ karvaṭavāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा कदाचिन्मदोत्सिक्ताः गृहमार्जनरेणुभिः । प्रत्येकबुद्धमायान्तं पथि मोहादवाकिरत्

sā kadācinmadotsiktāḥ gṛhamārjanareṇubhiḥ / pratyekabuddhamāyāntaṃ pathi mohādavākirat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नेव दिने तस्याश्चिरचिन्ताभिरर्थितः । वरः स्तनभरार्ताया वरणार्थी समाययौ

tasminneva dine tasyāściracintābhirarthitaḥ / varaḥ stanabharārtāyā varaṇārthī samāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूध्नि प्रत्येकबुद्धस्य पांशुमुष्टिउनिपातनात् । प्रत्यासन्नविवाहाहमिति भ्रातरमाह सा

mūdhni pratyekabuddhasya pāṃśumuṣṭiunipātanāt / pratyāsannavivāhāhamiti bhrātaramāha sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तस्याह् प्रवादेन चिक्षिपुर्वरणाप्तये । मूर्ध्नि प्रत्येकबुद्धस्य रजांसि प्रौढकन्यकाः

tatastasyāh pravādena cikṣipurvaraṇāptaye / mūrdhni pratyekabuddhasya rajāṃsi prauḍhakanyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणाकारप्रवृत्तेन प्रययेन विमोहिताः । निर्विचार्य प्रवर्तन्ते विरुद्धेष्वपि वस्तुषु

guṇākārapravṛttena prayayena vimohitāḥ / nirvicārya pravartante viruddheṣvapi vastuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्तपातकाचारे तस्मिन् बुद्धबुधाभिधौ । निवारणं गृहपती कर्मणस्तस्य चक्रतुः

pravṛttapātakācāre tasmin buddhabudhābhidhau / nivāraṇaṃ gṛhapatī karmaṇastasya cakratuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैव कन्या नरपतिः शिखण्डी पापभागभूत् । प्रवादकर्ता तद्भ्राता भिक्षुः कत्यायनो ऽप्ययम्

saiva kanyā narapatiḥ śikhaṇḍī pāpabhāgabhūt / pravādakartā tadbhrātā bhikṣuḥ katyāyano 'pyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातौ गृहपती रूढदुष्टाचारनिवारणात् । पुरिपतापान्निर्मुक्तौ हिरुको भिरुकश्च तौ

jātau gṛhapatī rūḍhaduṣṭācāranivāraṇāt / puripatāpānnirmuktau hiruko bhirukaśca tau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भगवतः श्रुत्वा वाक्यं विचार्य च भिक्षवः फलपरिणतिं ज्ञात्वा चित्राम् शुभाशुभकर्मणाम् । खलजनवचस्तुल्यं शत्रुं विचारसमं गुरुं सुकृतसदृशं बन्धुं लोके न किंचन मेनिरे

iti bhagavataḥ śrutvā vākyaṃ vicārya ca bhikṣavaḥ phalapariṇatiṃ jñātvā citrām śubhāśubhakarmaṇām / khalajanavacastulyaṃ śatruṃ vicārasamaṃ guruṃ sukṛtasadṛśaṃ bandhuṃ loke na kiṃcana menire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.