Ksemendra: Avadanakalpalata 41

यद्भूपालविशालदानबिभवप्रोद्भूतपुण्याधिकं दानस्यातिकृशस्य सत्फलभरमप्नोत्यलं दुर्गतः । शुद्धस्यैव विवृद्धधर्मधवलश्रद्धासमृध्यान्वितं निःसंसारविजृम्भितं तदुचितं चित्तस्य वित्तस्य च

yadbhūpālaviśāladānabibhavaprodbhūtapuṇyādhikaṃ dānasyātikṛśasya satphalabharamapnotyalaṃ durgataḥ / śuddhasyaiva vivṛddhadharmadhavalaśraddhāsamṛdhyānvitaṃ niḥsaṃsāravijṛmbhitaṃ taducitaṃ cittasya vittasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिने जेतवनारामविहारिणि महाधनह् । धीराभिधानः श्रावस्त्यामभूद् गृहपतिः पुराः

jine jetavanārāmavihāriṇi mahādhanah / dhīrābhidhānaḥ śrāvastyāmabhūd gṛhapatiḥ purāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पण्डितनामभूत् पुत्रः सुकृतपण्डितः । अखण्डितयशःपुण्यदानालंकारमण्डितः

tasya paṇḍitanāmabhūt putraḥ sukṛtapaṇḍitaḥ / akhaṇḍitayaśaḥpuṇyadānālaṃkāramaṇḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स बाल एव भिक्षूणाम् राजार्हैर्वस्त्रभोजनैः । शारिपुत्रप्रधानानां चकारातिथिसत्क्रियाम्

sa bāla eva bhikṣūṇām rājārhairvastrabhojanaiḥ / śāriputrapradhānānāṃ cakārātithisatkriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कदाचिदक्षीणादुर्भिक्षक्षयिते जने । याच्ययाचकतुल्यत्वे पिण्डिच्छेदो ऽथिनामभूत्

tataḥ kadācidakṣīṇādurbhikṣakṣayite jane / yācyayācakatulyatve piṇḍicchedo 'thināmabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षूणां संकटे तस्मिन् काले परमदारुणे । पण्डितः सुगताहूतः प्रतस्थे जेतकाननम्

bhikṣūṇāṃ saṃkaṭe tasmin kāle paramadāruṇe / paṇḍitaḥ sugatāhūtaḥ pratasthe jetakānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं व्रजन्तं तुरङ्गेण काञ्चनादामशोभिनम् । ऊचुर्विटाः समभ्येत्य गुणोत्साहासहिष्णवः

taṃ vrajantaṃ turaṅgeṇa kāñcanādāmaśobhinam / ūcurviṭāḥ samabhyetya guṇotsāhāsahiṣṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थिसार्थार्थनाकल्पवृक्षस्त्वं दिक्षु विश्रुतः । शतानि पञ्च संप्राप्तास्त्वामुद्दिश्याशया वयम्

arthisārthārthanākalpavṛkṣastvaṃ dikṣu viśrutaḥ / śatāni pañca saṃprāptāstvāmuddiśyāśayā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलंकारांशुकयुगं प्रत्येकं नः समीहितम् । अधुनैवाविलम्बेन दीयताम् यदि शक्यते

alaṃkārāṃśukayugaṃ pratyekaṃ naḥ samīhitam / adhunaivāvilambena dīyatām yadi śakyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तस्तैः सदाचारः सो ऽवतीर्य तुरङ्गमात् । साधु पूजां विधायैषां धीमान् क्षणमचिन्तयत्

ityuktastaiḥ sadācāraḥ so 'vatīrya turaṅgamāt / sādhu pūjāṃ vidhāyaiṣāṃ dhīmān kṣaṇamacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन्तमदृष्ट्वैव गच्छामि स्वगृहं यदि । आसन्नामृतपानस्य तं विघ्नं कथमुतशे

bhagavantamadṛṣṭvaiva gacchāmi svagṛhaṃ yadi / āsannāmṛtapānasya taṃ vighnaṃ kathamutaśe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदत्वा प्रियमर्थिभ्यो व्रजामि यदि निस्त्रपह् । कथं करोमि दानस्य तां स्वयं व्रतखण्डनाम्

adatvā priyamarthibhyo vrajāmi yadi nistrapah / kathaṃ karomi dānasya tāṃ svayaṃ vratakhaṇḍanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति चिन्तयतस्तस्य भित्त्वा भूमिं समुद्गतः । नागराजः स्वयं शेषः प्रादादर्थिसमीहितम्

iti cintayatastasya bhittvā bhūmiṃ samudgataḥ / nāgarājaḥ svayaṃ śeṣaḥ prādādarthisamīhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तानि नागराजेन वस्त्राण्याभरणानि च । स तेभ्यः प्रतिपाद्याशु ययौ निःशल्यतामिव

dattāni nāgarājena vastrāṇyābharaṇāni ca / sa tebhyaḥ pratipādyāśu yayau niḥśalyatāmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽपि दृष्ट्वा तदाश्चर्यं पुण्यां सुगतभावनाम् । सर्वार्थसंपत्सिद्धीनां जननीमेव मेनिरे

te 'pi dṛṣṭvā tadāścaryaṃ puṇyāṃ sugatabhāvanām / sarvārthasaṃpatsiddhīnāṃ jananīmeva menire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातचित्तप्रसादास्ते तेनैव सहितास्ततः । भगवन्तं ययुर्द्रष्टुं विनष्टद्वेषकल्मषाः

jātacittaprasādāste tenaiva sahitāstataḥ / bhagavantaṃ yayurdraṣṭuṃ vinaṣṭadveṣakalmaṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन्तमथालोक्य कुमारः प्रणताननः । तत्पादपद्मरजसा धन्यश्चक्रे ललाटिकाम्

bhagavantamathālokya kumāraḥ praṇatānanaḥ / tatpādapadmarajasā dhanyaścakre lalāṭikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हारं पुनश्चरणयोः शास्तुः शशिकरोज्ज्वलम् । विन्यस्य प्रणतानग्रे स तानस्मै न्यवेदयत्

hāraṃ punaścaraṇayoḥ śāstuḥ śaśikarojjvalam / vinyasya praṇatānagre sa tānasmai nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मदेशनया तेषां भगवान् ज्ञानवज्रभृत् । भित्त्वा सत्कायदृष्ट्यद्रिं स्रोतःप्राप्तिफलं व्यधात्

dharmadeśanayā teṣāṃ bhagavān jñānavajrabhṛt / bhittvā satkāyadṛṣṭyadriṃ srotaḥprāptiphalaṃ vyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टसत्येषु यातेषु ततस्तेषु प्रणम्य तम् । कुमारंपण्डितं प्रीत्या भगवान् स्वयमभ्यधात्

dṛṣṭasatyeṣu yāteṣu tatasteṣu praṇamya tam / kumāraṃpaṇḍitaṃ prītyā bhagavān svayamabhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्स पुण्यैरवाप्तो ऽसि पर्याप्तिं सुकृतश्रियाम् । दुर्भिक्षेस्वपि भिक्षूणां कुरु भोज्याधिवासनाम्

vatsa puṇyairavāpto 'si paryāptiṃ sukṛtaśriyām / durbhikṣesvapi bhikṣūṇāṃ kuru bhojyādhivāsanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिग्रहो मे भिक्षूणां शतान्यर्हत्रयोदश । अन्ये चान्विष्य कृच्छ्रार्ताः संविभज्यास्त्वया पुरे

parigraho me bhikṣūṇāṃ śatānyarhatrayodaśa / anye cānviṣya kṛcchrārtāḥ saṃvibhajyāstvayā pure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रुत्वा भगवतः पण्डितः प्रमदाकुलः । भक्त्या संघस्य विदधे यावज्जीवं निमन्त्रणम्

iti śrutvā bhagavataḥ paṇḍitaḥ pramadākulaḥ / bhaktyā saṃghasya vidadhe yāvajjīvaṃ nimantraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वगृहमभ्येत्य राजार्हैभिक्षुसंमतैः । संबुद्धप्रमुखं संघं सदा भोज्यैरपूजयत्

tataḥ svagṛhamabhyetya rājārhaibhikṣusaṃmataiḥ / saṃbuddhapramukhaṃ saṃghaṃ sadā bhojyairapūjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरिद्रानदरिद्रांश्च याच्यानपि च याचकान् । अनुकम्प्यान् स विदधे दानेनान्यानुकम्पिनह्

daridrānadaridrāṃśca yācyānapi ca yācakān / anukampyān sa vidadhe dānenānyānukampinah

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषान् कृपणसंघातान् सो ऽन्विष्य करुणाम्बुधिः । रत्नराशिं ददौ तेभ्यो दौर्गत्यतिमिरापहम्

śeṣān kṛpaṇasaṃghātān so 'nviṣya karuṇāmbudhiḥ / ratnarāśiṃ dadau tebhyo daurgatyatimirāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रत्ननिकरस्तेषां जगामाङ्गारराशिताम् । नृणां भाग्यानि रत्नानि मणयः प्रस्थजातयः

sa ratnanikarasteṣāṃ jagāmāṅgārarāśitām / nṛṇāṃ bhāgyāni ratnāni maṇayaḥ prasthajātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तमूचुः समभ्येत्य स्वप्नदृष्टधना इव । रत्ननाम्ना त्वयास्माकं स दत्तो ऽङ्गारसंचयः

te tamūcuḥ samabhyetya svapnadṛṣṭadhanā iva / ratnanāmnā tvayāsmākaṃ sa datto 'ṅgārasaṃcayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनलाभेन महता सद्यः प्राप्तोन्नतिर्जनह् । तत्संक्षयात् क्षणेनैव परिभ्रष्टो न जीवति

dhanalābhena mahatā sadyaḥ prāptonnatirjanah / tatsaṃkṣayāt kṣaṇenaiva paribhraṣṭo na jīvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेषां वचः श्रुत्वा पण्डितः करुणानिधिः । तानूचे पुण्यदीनानां रत्नान्यायान्त्यरत्नताम्

iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā paṇḍitaḥ karuṇānidhiḥ / tānūce puṇyadīnānāṃ ratnānyāyāntyaratnatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युष्माभिर्न कृतः पूर्वं मोहात् सुकृतसंचयः । तेनायं रत्नराशिर्वः प्रयातो ऽङ्गारसारताम्

yuṣmābhirna kṛtaḥ pūrvaṃ mohāt sukṛtasaṃcayaḥ / tenāyaṃ ratnarāśirvaḥ prayāto 'ṅgārasāratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नानि यत्ननिहितान्यपि यान्ति दूरं पुण्यक्षयादुपनयन्ति च भाग्ययोगात् । वित्तार्जनं पतितशोकनिमित्तमेव वित्तं हि चित्तमुचितं सुकृतप्रवृत्तम्

ratnāni yatnanihitānyapi yānti dūraṃ puṇyakṣayādupanayanti ca bhāgyayogāt / vittārjanaṃ patitaśokanimittameva vittaṃ hi cittamucitaṃ sukṛtapravṛttam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् भवद्भिर्भोज्याय भिक्षुसंघो ऽधिवास्यताम् । भोगसंभारसंपत्तिमहं संपादयामि वः

tasmād bhavadbhirbhojyāya bhikṣusaṃgho 'dhivāsyatām / bhogasaṃbhārasaṃpattimahaṃ saṃpādayāmi vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तास्तेन तद्दत्तवित्तभोजनसंपदा । ते बुद्धप्रमुखं संघं दिनमेकमपूजयन्

ityuktāstena taddattavittabhojanasaṃpadā / te buddhapramukhaṃ saṃghaṃ dinamekamapūjayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संघं यथावदभ्यर्च्य प्रणीधानमकारि तैः । म् आकदाचन दारिद्य्रं स्यादस्माकमिति क्षणम्

saṃghaṃ yathāvadabhyarcya praṇīdhānamakāri taiḥ / m ākadācana dāridyraṃ syādasmākamiti kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ते पण्डितगिरा गत्वा ददॄशुरग्रतः । तमेवाङ्गारनिकरं प्रयातं रत्नराशिताम्

tataste paṇḍitagirā gatvā dadṝśuragrataḥ / tamevāṅgāranikaraṃ prayātaṃ ratnarāśitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवने पण्डितस्याथ कुमारस्य प्रभवतः । विवृतानां निधानानां निर्विघ्नं शतमुद्ययौ

bhavane paṇḍitasyātha kumārasya prabhavataḥ / vivṛtānāṃ nidhānānāṃ nirvighnaṃ śatamudyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स प्रसेनजिते राज्ञे धर्मज्ञः स्थितिरक्षणात् । ददौ निधानषड्भागं स चास्याङ्गारतामगात्

sa prasenajite rājñe dharmajñaḥ sthitirakṣaṇāt / dadau nidhānaṣaḍbhāgaṃ sa cāsyāṅgāratāmagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारस्यैव सुकृतैर्भोग्यो ऽयं निधिसंचयः । इत्यन्तरीक्षाद्वचनं ततः शुश्राव भूपतिः

kumārasyaiva sukṛtairbhogyo 'yaṃ nidhisaṃcayaḥ / ityantarīkṣādvacanaṃ tataḥ śuśrāva bhūpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारस्यैव वचसा तान्निधीन्निर्धितां पुनः । प्राप्तां विलोक्य साश्चर्यः प्रहिणोत्तद्गृहं नृपः

kumārasyaiva vacasā tānnidhīnnirdhitāṃ punaḥ / prāptāṃ vilokya sāścaryaḥ prahiṇottadgṛhaṃ nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तदखिलं वित्तं वितीर्य विपुलाशयः । कुमारः संपदां चक्रे स्थितिं दुर्गतवेश्मसु

tatastadakhilaṃ vittaṃ vitīrya vipulāśayaḥ / kumāraḥ saṃpadāṃ cakre sthitiṃ durgataveśmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ निःसारसंसारविचारविरतस्पृहः । अनित्यतां स संचिन्त्यः दीरः पितरब्रवीत्

atha niḥsārasaṃsāravicāravirataspṛhaḥ / anityatāṃ sa saṃcintyaḥ dīraḥ pitarabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुजानीहि मां तावत् गन्तुं तात पतोवनम् । इमा जन्मशतोच्छिष्टाः क्लिष्टा मम विभूतयः

anujānīhi māṃ tāvat gantuṃ tāta patovanam / imā janmaśatocchiṣṭāḥ kliṣṭā mama vibhūtayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यसंपत्संप्राप्तिर्यस्मिन् व्रजति भोग्यताम् । तदिदं सर्वभूतानामायुर्भाजनमल्पकम्

trailokyasaṃpatsaṃprāptiryasmin vrajati bhogyatām / tadidaṃ sarvabhūtānāmāyurbhājanamalpakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीते यस्य करोमि संततमृदुस्पर्शांशुकौर्गूहनं संतापे रचयामि यस्य शिशिरश्रीखण्डचर्चार्चनम् । यस्यार्थे विषशस्त्रवह्निभुजगव्रातात्परं मे भयं प्राप्तः सो ऽप्यमपायतः परिहृते ऽप्यायाति कायः क्षयम्

śīte yasya karomi saṃtatamṛdusparśāṃśukaurgūhanaṃ saṃtāpe racayāmi yasya śiśiraśrīkhaṇḍacarcārcanam / yasyārthe viṣaśastravahnibhujagavrātātparaṃ me bhayaṃ prāptaḥ so 'pyamapāyataḥ parihṛte 'pyāyāti kāyaḥ kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगाद्विरक्तः प्रव्रज्यामादाय दयितां वने । विहरामि हरन् चिन्तां चिन्तातप्तस्य चेतसः

bhogādviraktaḥ pravrajyāmādāya dayitāṃ vane / viharāmi haran cintāṃ cintātaptasya cetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा स परित्यज्य विषयस्नेहबन्धनम् । कृताभ्युओपगमः पित्रा शारिपुत्राशमं ययौ

ityuktvā sa parityajya viṣayasnehabandhanam / kṛtābhyuopagamaḥ pitrā śāriputrāśamaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्रव्रजितस्तेन पात्रपाणिः सचीवरः । तस्यैवानुचरो भूत्वा विचचार यतव्फ़तः

tatra pravrajitastena pātrapāṇiḥ sacīvaraḥ / tasyaivānucaro bhūtvā vicacāra yatavfataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दृष्ट्वा कर्षकैर्धारां क्षेत्रात् क्षेत्रप्रवर्तिताम् । निर्दिष्टेन पथा यान्तीं विस्मयादित्यचिन्तयत्

sa dṛṣṭvā karṣakairdhārāṃ kṣetrāt kṣetrapravartitām / nirdiṣṭena pathā yāntīṃ vismayādityacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो विहितमार्गेण गच्छतामप्यचेतसाम् । जलानां कर्मसंसिद्धर्दृश्यते नतु देहिनाम्

aho vihitamārgeṇa gacchatāmapyacetasām / jalānāṃ karmasaṃsiddhardṛśyate natu dehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संचिन्त्येति व्रजन्नग्रे दृष्ट्वा यष्टीकृतं शरम् । प्रतप्तमिषुकारेण प्रदध्यौ धीमतां वरः

saṃcintyeti vrajannagre dṛṣṭvā yaṣṭīkṛtaṃ śaram / prataptamiṣukāreṇa pradadhyau dhīmatāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापात् प्रगुणतामेते यान्ति निश्चेतनाः शराः । न तु संसारसंतप्ता अपि वक्राः शरीरिणः

tāpāt praguṇatāmete yānti niścetanāḥ śarāḥ / na tu saṃsārasaṃtaptā api vakrāḥ śarīriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ध्यायन् विलोक्याग्रे तक्ष्णा शकटचक्रताम् । नीतानि दृढरूपाणि पुनश्चिन्तां समाययौ

iti dhyāyan vilokyāgre takṣṇā śakaṭacakratām / nītāni dṛḍharūpāṇi punaścintāṃ samāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नु घटनायोगाद् यान्ति कर्मण्यतां क्षणात् । निश्चेतनानिद् आरूणि न चित्तानि शरीरिणाम्

aho nu ghaṭanāyogād yānti karmaṇyatāṃ kṣaṇāt / niścetanānid ārūṇi na cittāni śarīriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत् चंचिन्त्य संयातः सुधर्मनियमादरः । वत्सलं पितरं पुत्र इवाचार्यमुवाच सः

it caṃcintya saṃyātaḥ sudharmaniyamādaraḥ / vatsalaṃ pitaraṃ putra ivācāryamuvāca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्य एव प्रयात्वद्य पिण्डपाताय मत्कृते । अहं तु भवतादिष्टं चिन्तयामि निजव्रतम्

ārya eva prayātvadya piṇḍapātāya matkṛte / ahaṃ tu bhavatādiṣṭaṃ cintayāmi nijavratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युपाध्यायमभ्यर्थ्य भक्तकृत्याय पण्डितः । तस्मिन् याते तदादिष्टं विहारागारमाविशत्

ityupādhyāyamabhyarthya bhaktakṛtyāya paṇḍitaḥ / tasmin yāte tadādiṣṭaṃ vihārāgāramāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र यष्टीकृततनुः कृत्वा प्रतिमुखीं स्मृतिम् । स प्रदध्यौ निजं धर्मं बद्धपर्यङ्कनिश्चलः

tatra yaṣṭīkṛtatanuḥ kṛtvā pratimukhīṃ smṛtim / sa pradadhyau nijaṃ dharmaṃ baddhaparyaṅkaniścalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् समाधिसंनद्धे वसुधा सधराधरा । विचचालाखिलाम्भोधिजललोलदुकूलिनी

tasmin samādhisaṃnaddhe vasudhā sadharādharā / vicacālākhilāmbhodhijalaloladukūlinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रस्तं ध्याननिरतं ज्ञात्वा निर्विघ्नसिद्धये । दिदेश दिक्षु रक्षायै दिक्पालान् सेन्दुभास्करान्

śakrastaṃ dhyānanirataṃ jñātvā nirvighnasiddhaye / dideśa dikṣu rakṣāyai dikpālān sendubhāskarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवानथ सर्वज्ञस्तस्य सिद्धिमुपस्थिताम् । पाकात् कुशलमूलानां ज्ञात्वा क्षणमचिन्तयत्

bhagavānatha sarvajñastasya siddhimupasthitām / pākāt kuśalamūlānāṃ jñātvā kṣaṇamacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसन्नार्हत्पदस्यास्य शारिपुत्रः समेत्य चेत् । द्वारमुद्धाटयेन्मध्ये विघ्न एष न संशयः

āsannārhatpadasyāsya śāriputraḥ sametya cet / dvāramuddhāṭayenmadhye vighna eṣa na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादागच्छतस्तस्य गत्वा स्वयमहं पुरः । करोमि कालहाराय नानाप्रश्नाश्रयाः कथाः

tasmādāgacchatastasya gatvā svayamahaṃ puraḥ / karomi kālahārāya nānāpraśnāśrayāḥ kathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संचिन्त्य भगवान् स्वयं तद्दिशमागतः । भिक्षोरागच्छतस्यस्य व्ज्लम्बं कथयाकरोत्

iti saṃcintya bhagavān svayaṃ taddiśamāgataḥ / bhikṣorāgacchatasyasya vjlambaṃ kathayākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरप्रभावान्निःशब्दे नभोगतविहंगमे । लोके निर्वातदीपस्य तुल्यतां प्राप पण्डितः

suraprabhāvānniḥśabde nabhogatavihaṃgame / loke nirvātadīpasya tulyatāṃ prāpa paṇḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रोतः प्राप्तिफलादूर्ध्वं सकृदागाम्यवाप्य सः । अनागामिफलं प्राप्य ततो ऽर्हत्फलमाप्तवान्

srotaḥ prāptiphalādūrdhvaṃ sakṛdāgāmyavāpya saḥ / anāgāmiphalaṃ prāpya tato 'rhatphalamāptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कथान्ते सुगते प्रयाते निजमाश्रमम् । शारिपुत्रः प्रविश्यर्कमिव शिष्यं व्यलोकयत्

tataḥ kathānte sugate prayāte nijamāśramam / śāriputraḥ praviśyarkamiva śiṣyaṃ vyalokayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा सहसोत्तीर्णं विशीर्णभवबन्धनम् । सिद्धिं युगशतप्राप्यां तस्य ताम् प्रशशंस सः

taṃ dṛṣṭvā sahasottīrṇaṃ viśīrṇabhavabandhanam / siddhiṃ yugaśataprāpyāṃ tasya tām praśaśaṃsa saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां तस्यार्हत्पदप्राप्तिं श्रुत्वा जगति विश्रुताम् । भिक्षुभिर्भगवाण् पृष्टस्तत्कथामब्रवीज्जिनह्

tāṃ tasyārhatpadaprāptiṃ śrutvā jagati viśrutām / bhikṣubhirbhagavāṇ pṛṣṭastatkathāmabravījjinah

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवान् काश्यपः पूर्वं वाराणस्यां तथागतः । सह भिक्षूसहस्राणां विंशत्या पुरवासिभिः

bhagavān kāśyapaḥ pūrvaṃ vārāṇasyāṃ tathāgataḥ / saha bhikṣūsahasrāṇāṃ viṃśatyā puravāsibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धाप्रणीतैः शुचिभिः सर्वभोग्यैर्मनोनुगैः । उवास पूजितह् कंचित् कालं सत्त्वहितोद्यतः

śraddhāpraṇītaiḥ śucibhiḥ sarvabhogyairmanonugaiḥ / uvāsa pūjitah kaṃcit kālaṃ sattvahitodyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षुपूजापरे तत्र वर्तमाने गृहे गृहे । अचिन्त्ययद्विनिःश्वस्य दुर्गतो नाम दुर्गतः

bhikṣupūjāpare tatra vartamāne gṛhe gṛhe / acintyayadviniḥśvasya durgato nāma durgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धिङ् मामतीव दारिद्य्रात् नीचं निष्कुशलक्रियम् । नैको ऽपि मन्दभाग्येन येन भिक्षुर्निमन्त्रितः

dhiṅ māmatīva dāridyrāt nīcaṃ niṣkuśalakriyam / naiko 'pi mandabhāgyena yena bhikṣurnimantritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्याज्या जनस्य सकलव्यवहारबाह्याः वाक्यप्रमाणपदसंधिषु नैव योग्याः । नष्टक्रिया विगतकारकतर्कहीनाः शब्दा इवार्थरहिताः पुरुषा भवन्ति

tyājyā janasya sakalavyavahārabāhyāḥ vākyapramāṇapadasaṃdhiṣu naiva yogyāḥ / naṣṭakriyā vigatakārakatarkahīnāḥ śabdā ivārtharahitāḥ puruṣā bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति चिन्तानलाक्रान्तं निन्दितं धनहीनतः । तं समाहूय को ऽप्येत्य सुकृतप्रेरको ऽभ्यधात्

iti cintānalākrāntaṃ ninditaṃ dhanahīnataḥ / taṃ samāhūya ko 'pyetya sukṛtaprerako 'bhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीणार्थेनापि भवता जन्मान्तरशुभाप्तये । यथाकथंचिदेको ऽपि भिक्षुः किं न निमन्त्रितः

kṣīṇārthenāpi bhavatā janmāntaraśubhāptaye / yathākathaṃcideko 'pi bhikṣuḥ kiṃ na nimantritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तस्तेन संसक्तशल्यः पुनरिवाहतः । भिओक्षुभोजनवैकल्यात् स भृधं व्यथितो ऽभवत्

ityuktastena saṃsaktaśalyaḥ punarivāhataḥ / bhiokṣubhojanavaikalyāt sa bhṛdhaṃ vyathito 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथंचित्क्ष्ःउत्परिक्षामः स गत्वा श्रेष्ठिमन्दिरम् । यत्नेन प्राप मूल्यांशं दारुपाटनकर्मणा

kathaṃcitkṣḥutparikṣāmaḥ sa gatvā śreṣṭhimandiram / yatnena prāpa mūlyāṃśaṃ dārupāṭanakarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तत्रैव तद्भार्या शुद्धतण्डुलखण्डनम् । तदंशभृतिमूल्याप्तं भक्त्या भर्त्रे न्यवेदयत्

kṛtvā tatraiva tadbhāryā śuddhataṇḍulakhaṇḍanam / tadaṃśabhṛtimūlyāptaṃ bhaktyā bhartre nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्यतस्य तस्याथ भिक्षुभोजनसिद्धये । शुद्धये शुद्धसत्त्वस्य शक्रो ऽभूदनुसाधकह्

samudyatasya tasyātha bhikṣubhojanasiddhaye / śuddhaye śuddhasattvasya śakro 'bhūdanusādhakah

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यवर्णरसामोदे भोज्ये शक्रेण साधिते । प्रीत्या प्रच्छन्नरूपेण भिक्षुं लेखे न दुर्गतः

divyavarṇarasāmode bhojye śakreṇa sādhite / prītyā pracchannarūpeṇa bhikṣuṃ lekhe na durgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभूतिमोहितैर्गूढैः पूर्वं पुरनिवासिभिः । संघे निमन्त्रिते दुःखात् दुर्गतो मर्तुमुद्ययौ

vibhūtimohitairgūḍhaiḥ pūrvaṃ puranivāsibhiḥ / saṃghe nimantrite duḥkhāt durgato martumudyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृपया तस्य भगवान् स्वयमभ्येत्य काश्यपः । शुद्धिसिद्धिं परिज्ञाय चक्रे भोज्यप्रतिग्रहम्

kṛpayā tasya bhagavān svayamabhyetya kāśyapaḥ / śuddhisiddhiṃ parijñāya cakre bhojyapratigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो ऽहं भवतो भोज्यं प्रयच्छामीति भूभुजा । प्रयत्नात् प्रार्तितो ऽप्यर्थं नैवामन्यत दुर्गतः

aho 'haṃ bhavato bhojyaṃ prayacchāmīti bhūbhujā / prayatnāt prārtito 'pyarthaṃ naivāmanyata durgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणद्रविणसंपूर्णः स्यां दरिद्रप्रसादनः । भगवन्तमथाभ्यर्च्य प्रणीधानं चकार सः

guṇadraviṇasaṃpūrṇaḥ syāṃ daridraprasādanaḥ / bhagavantamathābhyarcya praṇīdhānaṃ cakāra saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वाश्रमं काश्यपे याते सुरेन्द्रे च दिवं गते । दुर्गतस्य गृहं सर्वं दिव्यरत्नैपूरयत्

svāśramaṃ kāśyape yāte surendre ca divaṃ gate / durgatasya gṛhaṃ sarvaṃ divyaratnaipūrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वकर्मा ततस्तस्य विदधे शक्रशासनात् । भवनं रुचिरोद्यानं रत्नस्तम्भविभूषितम्

viśvakarmā tatastasya vidadhe śakraśāsanāt / bhavanaṃ rucirodyānaṃ ratnastambhavibhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्राप्तविमलैश्वर्यः सहितं सर्वभिक्षुभिः । सप्ताहं विभवैर्भोगैः स काश्यपमपूजयत्

saṃprāptavimalaiśvaryaḥ sahitaṃ sarvabhikṣubhiḥ / saptāhaṃ vibhavairbhogaiḥ sa kāśyapamapūjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुत्क्षामाङ्गनमर्थिभिः परिहृतद्वारं रुदद्दारकं गेहं निश्चलकज्जलान्यपि स्थलीकोणस्वनन्मक्षिकम् (?) । चुल्लीसुप्तबिडालबालमपरं यस्याभवद्रौरवं श्रीस्तस्यैव नृपस्पृहास्पदतयाश्चर्यं न कस्य स्वयम्

kṣutkṣāmāṅganamarthibhiḥ parihṛtadvāraṃ rudaddārakaṃ gehaṃ niścalakajjalānyapi sthalīkoṇasvananmakṣikam (?) / cullīsuptabiḍālabālamaparaṃ yasyābhavadrauravaṃ śrīstasyaiva nṛpaspṛhāspadatayāścaryaṃ na kasya svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन दानप्रभावेण सुधाशुद्धेन दुर्गतः । जन्मान्तरे पण्डिततामवाप्यार्हत्त्वमागतः

tena dānaprabhāveṇa sudhāśuddhena durgataḥ / janmāntare paṇḍitatāmavāpyārhattvamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पण्डितपूर्वजन्मवृत्तं कथितं सर्वविदा गुणादरेण । अवधार्य विशुद्धदानपुण्यं कुशलार्हं प्रशशंस भिक्षुसंघः

iti paṇḍitapūrvajanmavṛttaṃ kathitaṃ sarvavidā guṇādareṇa / avadhārya viśuddhadānapuṇyaṃ kuśalārhaṃ praśaśaṃsa bhikṣusaṃghaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.