Library·Kesava: Kausikapaddhati [KKp]·137

Kesava: Kausikapaddhati [KKp] 137

KKp 137

व्याख्यातं सर्वपाकयज्ञियं तन्त्रम् ॥ कौश्स् १४,१ १३७ ।४३ ॥] उदपात्रस्थापनमुक्तम् । आज्यसंस्कार उक्तः । स्रुवग्रहणमुक्तम् । स्रुवलक्षणे स्रुव उक्तः । स्रुचः पात्रलक्षणे उक्ताः । ग्रहग्रहणं पाकयज्ञं उक्तम् । पुरस्ताद्धोम आज्यभागौ च एतत् सर्वं पाकयज्ञे उक्तम् । सर्वत्र आज्यतन्त्रे अभ्यातानानि जुहोति । यत्र कुत्रचित् आज्यतन्त्रेण प्रयोजनं तत्र सर्वत्रतत् पूर्वतन्त्रम् । सर्वत्र अभ्यातानानि भवन्ति । पाकतन्त्रे अभ्यातानानि न भवन्ति । अद्भुतेषु न भवन्ति । अन्यत्र सर्वत्र भवन्ति । यत्र बहूनि प्रधानकर्माणि एकस्मिन् तत्र क्रियन्ते तत्र अन्तरा अन्तरा अभ्यातानानि हुत्वा क्रियन्ते । तन्त्रमेकमेव । पाकतन्त्रेऽपि आज्यतन्त्रस्य प्रधानं यदि क्रियते एकतन्त्रे तदा तस्मिन् तन्त्रे प्रधानं कृत्वा अभ्यातानानि हुत्वा आज्यतन्त्रप्रधानं कुर्यादिति । यथा आश्यबन्ध्याप्लवनादि । तत अभ्यातानाद्युत्तरतन्त्रम् । न दर्विहोमे न हस्तहोमे न पूर्णहोमे तन्त्रं कुर्यात् । अथवा कुर्यात् । यत्र आज्यं जुहोति तत्र तन्त्रं कुर्यात् एतत् सर्वत्र बोद्धव्यम् । आज्यतन्त्रं समाप्तम् ॥ चतुर्दशेऽध्याये प्रथमा कण्डिका

vyākhyātaṃ sarvapākayajñiyaṃ tantram || KauśS 14,1 137 .43 ||] udapātrasthāpanamuktam | ājyasaṃskāra uktaḥ | sruvagrahaṇamuktam | sruvalakṣaṇe sruva uktaḥ | srucaḥ pātralakṣaṇe uktāḥ | grahagrahaṇaṃ pākayajñaṃ uktam | purastāddhoma ājyabhāgau ca etat sarvaṃ pākayajñe uktam | sarvatra ājyatantre abhyātānāni juhoti | yatra kutracit ājyatantreṇa prayojanaṃ tatra sarvatratat pūrvatantram | sarvatra abhyātānāni bhavanti | pākatantre abhyātānāni na bhavanti | adbhuteṣu na bhavanti | anyatra sarvatra bhavanti | yatra bahūni pradhānakarmāṇi ekasmin tatra kriyante tatra antarā antarā abhyātānāni hutvā kriyante | tantramekameva | pākatantre'pi ājyatantrasya pradhānaṃ yadi kriyate ekatantre tadā tasmin tantre pradhānaṃ kṛtvā abhyātānāni hutvā ājyatantrapradhānaṃ kuryāditi | yathā āśyabandhyāplavanādi | tata abhyātānādyuttaratantram | na darvihome na hastahome na pūrṇahome tantraṃ kuryāt | athavā kuryāt | yatra ājyaṃ juhoti tatra tantraṃ kuryāt etat sarvatra boddhavyam | ājyatantraṃ samāptam || caturdaśe'dhyāye prathamā kaṇḍikā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KKp/137

Cite as: Kesava: Kausikapaddhati [KKp] 137, in HREEM (hreem.cc/library/KKp/137), after GRETIL, Kesava: Kausikapaddhati Based on the ed.: Keśava's Kauśikapaddhati on the Kauśikasūtra of the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/2_grhya/keskaupu.htm — Kesava: Kausikapaddhati Based on the ed.: Keśava's Kauśikapaddhati on the Kauśikasūtra of the Atharvaveda. Critically edited by V.P. Limaye, R.N. Dandekar, C.G. Kashikar, V.V. Bhide, S.S. Bahulkar, Pune: Tilak Maharashtra Vidyapeeth 1982. Input in LEAP by Keta

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text