Library·Kesava: Kausikapaddhati [KKp]·49

Kesava: Kausikapaddhati [KKp] 49

KKp 49

अवभृथं स्नात्वा ऽनिर्दुर्मण्यःऽ इति सूक्तेन सर्वौषधिरात्मानमभिमृशति । स्पृशतीत्यर्थः । अभिचारं कृत्वा कर्तेमां शान्तिं करोति । मरणं बन्धनं वा व्यसनं वा प्रणिपातो वोन्मत्तताभावो वा भवति । अभिचारपद्धतिः समाप्ता ॥ भद्रमतेन भाष्यकार तथा दारिलमतेन च। एभिस्त्रिभिर्भाष्यकारैः कौशिकीयो विचारितः ॥ तस्य तस्यैते पदार्था भवन्ति । मरणं वा बन्धनं वा व्यसनं वा प्रणिपातो वोन्मत्तता वा दैवोपहतिर्वा पुत्रधनादिविनाशो भवति । तत्र श्लोकाः - मरणं व्यसनं चैव बन्धनं च विशेषतः। प्रणिपातोन्मत्तता वा दैवोपहतिरेव च ॥ पुत्रादिधननाशश्च गृहे दोषान् बहूनपि। अभिचरति पुरुष एतानि तु विनिर्दिशेत्। त्रयाणां भाष्यकाराणां मतं जग्राह कौशिकी ॥ उपाध्यायकवीश्वरेण नामतोऽभिचारः कृतः तुरुष्कमहुमदस्योपरि कारितः ॥ पृथिव्यां दुष्ट उत्पन्नः सर्वदा च विनाशयेत्। अधर्मसम्भवो दुष्टः प्रजाहिंसनतत्परः ॥ तुरुष्कनाम्ना पापिष्ठा देवब्राह्मणहिंसकाः। पृथिव्यां श्रीभोजदेवो धर्मसंरक्षणाय च ॥ देशे मालवक उत्पन्नः श्रीराजगृहेषु च। श्रीभोजदेवो जगद्विख्यातो राज्ञां सर्वेषां च मूर्धनि ॥ न च तुल्यो जगत्पतिर्न भूतो न भविष्यति। अथर्ववेदविहितानामनुष्ठाता सवकर्मणाम्। प्रतिबोद्धारशास्त्राणां स्वयं राज्यस्य चिन्तकः। देवब्राह्मणभक्तश्च गुरुशुश्रूषणे रतः ॥ अथर्ववेदविहिता महाशान्तिरनेकशः। कारापिता यथोक्तास्तेन यथाविहितदक्षिणाः ॥ ब्रह्मक्षत्रियरक्षणार्था अभिचारा महर्षिणा। क्रमेण सूत्रिताः षष्ठे संहिताक्रमकारणात् ॥ इति षष्ठे तृतीया कण्डिका

avabhṛthaṃ snātvā 'nirdurmaṇyaḥ' iti sūktena sarvauṣadhirātmānamabhimṛśati | spṛśatītyarthaḥ | abhicāraṃ kṛtvā kartemāṃ śāntiṃ karoti | maraṇaṃ bandhanaṃ vā vyasanaṃ vā praṇipāto vonmattatābhāvo vā bhavati | abhicārapaddhatiḥ samāptā || bhadramatena bhāṣyakāra tathā dārilamatena ca. ebhistribhirbhāṣyakāraiḥ kauśikīyo vicāritaḥ || tasya tasyaite padārthā bhavanti | maraṇaṃ vā bandhanaṃ vā vyasanaṃ vā praṇipāto vonmattatā vā daivopahatirvā putradhanādivināśo bhavati | tatra ślokāḥ - maraṇaṃ vyasanaṃ caiva bandhanaṃ ca viśeṣataḥ. praṇipātonmattatā vā daivopahatireva ca || putrādidhananāśaśca gṛhe doṣān bahūnapi. abhicarati puruṣa etāni tu vinirdiśet. trayāṇāṃ bhāṣyakārāṇāṃ mataṃ jagrāha kauśikī || upādhyāyakavīśvareṇa nāmato'bhicāraḥ kṛtaḥ turuṣkamahumadasyopari kāritaḥ || pṛthivyāṃ duṣṭa utpannaḥ sarvadā ca vināśayet. adharmasambhavo duṣṭaḥ prajāhiṃsanatatparaḥ || turuṣkanāmnā pāpiṣṭhā devabrāhmaṇahiṃsakāḥ. pṛthivyāṃ śrībhojadevo dharmasaṃrakṣaṇāya ca || deśe mālavaka utpannaḥ śrīrājagṛheṣu ca. śrībhojadevo jagadvikhyāto rājñāṃ sarveṣāṃ ca mūrdhani || na ca tulyo jagatpatirna bhūto na bhaviṣyati. atharvavedavihitānāmanuṣṭhātā savakarmaṇām. pratiboddhāraśāstrāṇāṃ svayaṃ rājyasya cintakaḥ. devabrāhmaṇabhaktaśca guruśuśrūṣaṇe rataḥ || atharvavedavihitā mahāśāntiranekaśaḥ. kārāpitā yathoktāstena yathāvihitadakṣiṇāḥ || brahmakṣatriyarakṣaṇārthā abhicārā maharṣiṇā. krameṇa sūtritāḥ ṣaṣṭhe saṃhitākramakāraṇāt || iti ṣaṣṭhe tṛtīyā kaṇḍikā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KKp/49

Cite as: Kesava: Kausikapaddhati [KKp] 49, in HREEM (hreem.cc/library/KKp/49), after GRETIL, Kesava: Kausikapaddhati Based on the ed.: Keśava's Kauśikapaddhati on the Kauśikasūtra of the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/2_grhya/keskaupu.htm — Kesava: Kausikapaddhati Based on the ed.: Keśava's Kauśikapaddhati on the Kauśikasūtra of the Atharvaveda. Critically edited by V.P. Limaye, R.N. Dandekar, C.G. Kashikar, V.V. Bhide, S.S. Bahulkar, Pune: Tilak Maharashtra Vidyapeeth 1982. Input in LEAP by Keta

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text