Ksemendra: Narmamala 3

इति अधिकरणभट्टाः सातिका वा । इति नर्ममालायां द्वितीयः परिहासः ॥ तृतीयः परिहासः अथ यागोत्सवे तस्मिन्सर्वे दिविरबान्धवाः । अलङ्कृताश्च ललना नियोगिगृहमाययुः

iti adhikaraṇabhaṭṭāḥ sātikā vā / iti narmamālāyāṃ dvitīyaḥ parihāsaḥ // tṛtīyaḥ parihāsaḥ atha yāgotsave tasminsarve divirabāndhavāḥ / alaṅkṛtāśca lalanā niyogigṛhamāyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खटिका करणी हैमी पारतो रत्नमूटिका । सिन्दूराद्या रजोभेदाः पञ्चरङ्गकसूत्रकम्

khaṭikā karaṇī haimī pārato ratnamūṭikā / sindūrādyā rajobhedāḥ pañcaraṅgakasūtrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालिचूर्णं सितच्छत्रं श्वेतवस्त्रं वितानकम् । नाराचाः क्षुरिका सूत्रं दर्पणं वीरकर्तरी

śālicūrṇaṃ sitacchatraṃ śvetavastraṃ vitānakam / nārācāḥ kṣurikā sūtraṃ darpaṇaṃ vīrakartarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पताका व्यजनं कूर्चः पुष्पलक्षाणि षोडश । वार्धनीकलशौ ताम्रौ तिलास्तैलं मृगाजिनम्

patākā vyajanaṃ kūrcaḥ puṣpalakṣāṇi ṣoḍaśa / vārdhanīkalaśau tāmrau tilāstailaṃ mṛgājinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रुक्स्रुवौ समिधो दर्भा लाजाः सिद्धार्तका घृतम् । बिल्वपूगफलाक्षोटजातीफलयवाक्षतम्

sruksruvau samidho darbhā lājāḥ siddhārtakā ghṛtam / bilvapūgaphalākṣoṭajātīphalayavākṣatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूपकुङ्कुमकर्पूरकौतुकौषधिचन्दनम् । पादुकापीठपर्यङ्कघण्टिकाघटकुण्डकम्

dhūpakuṅkumakarpūrakautukauṣadhicandanam / pādukāpīṭhaparyaṅkaghaṇṭikāghaṭakuṇḍakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्यमांससुरापूपपलाण्डुशफरौदनम् । पिष्टभृष्टरसस्वच्छभक्ष्यरोचकमोदकम्

madyamāṃsasurāpūpapalāṇḍuśapharaudanam / piṣṭabhṛṣṭarasasvacchabhakṣyarocakamodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चटकापूर्णपात्राणि क्षीरिणी कृसरा दधि । दश कृष्णा दश श्वेताश्छागा मेषाश्चतुर्दश

caṭakāpūrṇapātrāṇi kṣīriṇī kṛsarā dadhi / daśa kṛṣṇā daśa śvetāśchāgā meṣāścaturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्त्रा चेत्यादिसम्भारश्चीरिकालिखितं क्षणात् । सज्जीकृतं श्रीसचिवैर्भोगमित्रैर्नियोगिनः (?)

bhastrā cetyādisambhāraścīrikālikhitaṃ kṣaṇāt / sajjīkṛtaṃ śrīsacivairbhogamitrairniyoginaḥ (?)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो नित्यावधानेन भगलिङ्गविभूषितम् । चकार मण्डलं शिष्यः सिन्दूरान्तरितान्तरम्

tato nityāvadhānena bhagaliṅgavibhūṣitam / cakāra maṇḍalaṃ śiṣyaḥ sindūrāntaritāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथात्मारामतादम्भमीलिताघूर्णितेक्षणः । गुरुर्गृहीतः शिष्याभ्यां सव्यदक्षिणहस्तयोः

athātmārāmatādambhamīlitāghūrṇitekṣaṇaḥ / gururgṛhītaḥ śiṣyābhyāṃ savyadakṣiṇahastayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतमात्रेणानुयातः शिष्याणामाययौ शनैः । लुण्ठिं कर्तुमिवात्युग्रो नगराधिपतिः स्वयम्

śatamātreṇānuyātaḥ śiṣyāṇāmāyayau śanaiḥ / luṇṭhiṃ kartumivātyugro nagarādhipatiḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चर्मकृत्सौनिकश्चक्री धीवरो हट्टतापसः । वृद्धवेश्या कल्यपालो मद्यभट्टो जरद्विटः

carmakṛtsaunikaścakrī dhīvaro haṭṭatāpasaḥ / vṛddhaveśyā kalyapālo madyabhaṭṭo jaradviṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्च नारङ्गका रुग्णास्त्रिटाङ्कारो ऽथ पाचकः । गोभक्षो भैरवाचार्यः कुलाचार्यो ऽथ वायकः

pañca nāraṅgakā rugṇāstriṭāṅkāro 'tha pācakaḥ / gobhakṣo bhairavācāryaḥ kulācāryo 'tha vāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूलिकाकृतरुद्राक्षो घटिलश्छिन्ननासिकः । महाव्रती भगमुखः शैवाचार्यस्त्रिघण्टिकः

cūlikākṛtarudrākṣo ghaṭilaśchinnanāsikaḥ / mahāvratī bhagamukhaḥ śaivācāryastrighaṇṭikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नग्नो वेलाव्रती मौनी स्तोत्रकृज्जानुघण्टिकः । द्वित्राश्चोन्मत्तवनिताः श्वभिः परिवृतास्तथा

nagno velāvratī maunī stotrakṛjjānughaṇṭikaḥ / dvitrāśconmattavanitāḥ śvabhiḥ parivṛtāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गूथलिप्तस्तथोन्मत्तो मन्त्रवादी रसायनी । इन्द्रजाली लतावेशी विज्ञानी कामतात्त्विकः

gūthaliptastathonmatto mantravādī rasāyanī / indrajālī latāveśī vijñānī kāmatāttvikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भट्टाश्चान्ये गुरोर्धूर्ताः पानभोजनसेवकाः । विविशुः स्विन्ननैवेद्यामोदवक्त्रोदकाकुलाः

bhaṭṭāścānye gurordhūrtāḥ pānabhojanasevakāḥ / viviśuḥ svinnanaivedyāmodavaktrodakākulāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथामपक्वसंहारकारिणः सर्वहारिणः । मत्ता गुरुभट्टाश्चक्रुस्तिलधूपघृतक्षयम्

athāmapakvasaṃhārakāriṇaḥ sarvahāriṇaḥ / mattā gurubhaṭṭāścakrustiladhūpaghṛtakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको द्वौ बहवः पश्चान्निन्युस्ते भस्त्रया तथा । शालिचूर्णयवाक्षोटबिल्वार्घघृतचन्दनम्

eko dvau bahavaḥ paścānninyuste bhastrayā tathā / śālicūrṇayavākṣoṭabilvārghaghṛtacandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति गुरुभट्टाः । ततः स्वभगिनी रण्डा बालैव व्रतशालिनी । धृता नियोगिना यागपरिचर्याविधौ गुरोः

iti gurubhaṭṭāḥ / tataḥ svabhaginī raṇḍā bālaiva vrataśālinī / dhṛtā niyoginā yāgaparicaryāvidhau guroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयत्यखण्डशीतांशुमण्डलद्युतितस्करी । पुण्डरीकमुखी रण्डा नवयौवनमण्डिता

jayatyakhaṇḍaśītāṃśumaṇḍaladyutitaskarī / puṇḍarīkamukhī raṇḍā navayauvanamaṇḍitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदशौण्डं समुद्दण्डचण्डं सुखकरण्डकम् । विना चण्डरतोद्घृष्टं रण्डा खण्डितमानसा

madaśauṇḍaṃ samuddaṇḍacaṇḍaṃ sukhakaraṇḍakam / vinā caṇḍaratodghṛṣṭaṃ raṇḍā khaṇḍitamānasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तीर्णश्रोणिपुलिना पीवरोरुकुचस्थली । हरिणीहारिनयना रण्डा नेत्ररसायनम्

vistīrṇaśroṇipulinā pīvarorukucasthalī / hariṇīhārinayanā raṇḍā netrarasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रण्डा स्कन्धद्वयासक्तमुक्तकेशी विराजते । नेत्रोत्पलमुखाम्भोजभृङ्गव्याप्तेव पद्मिनी

raṇḍā skandhadvayāsaktamuktakeśī virājate / netrotpalamukhāmbhojabhṛṅgavyāpteva padminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःसूत्ररुचिरः कण्ठः सुवर्णसुभगो भगः । रण्डायाः कर्णपाशौ च निराभरणसुन्दरौ

niḥsūtraruciraḥ kaṇṭhaḥ suvarṇasubhago bhagaḥ / raṇḍāyāḥ karṇapāśau ca nirābharaṇasundarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पताम्बूलरहिता रण्डा सन्त्यक्तभूषणा । लावण्येनातिमात्रेण संविभक्तेव वेधसा

puṣpatāmbūlarahitā raṇḍā santyaktabhūṣaṇā / lāvaṇyenātimātreṇa saṃvibhakteva vedhasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हारेण किं सुमध्यायाः सुकेश्याः कुसुमेन किम् । किमञ्जनेनायताक्ष्या रण्डाया मण्डनेन किम्

hāreṇa kiṃ sumadhyāyāḥ sukeśyāḥ kusumena kim / kimañjanenāyatākṣyā raṇḍāyā maṇḍanena kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं धर्मो यत्र नो रण्डा धिक्सुखं रण्डया विना । रण्डाहीनो ऽस्तु मा मोक्षः प्रौढैरित्युदितं विटैः

kiṃ dharmo yatra no raṇḍā dhiksukhaṃ raṇḍayā vinā / raṇḍāhīno 'stu mā mokṣaḥ prauḍhairityuditaṃ viṭaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रण्डा विलोक्य तरुणं करोति भ्रुकुटिं मृषा । कण्ठग्रहं चिन्तयन्ती मनसा तु प्रहृष्यति

raṇḍā vilokya taruṇaṃ karoti bhrukuṭiṃ mṛṣā / kaṇṭhagrahaṃ cintayantī manasā tu prahṛṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्मरन्ती रतिसुखं पीवरोरुकुचस्थली । रण्डा भगस्थलीं रात्रौ मृद्नात्युच्छ्वासिनी सदा

saṃsmarantī ratisukhaṃ pīvarorukucasthalī / raṇḍā bhagasthalīṃ rātrau mṛdnātyucchvāsinī sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीक्षते तरुणं तिर्यक्कान्तं सुभगमानता । स्रवन्ती निर्भरं रेतो रण्डा धेनुः पयो यथा

vīkṣate taruṇaṃ tiryakkāntaṃ subhagamānatā / sravantī nirbharaṃ reto raṇḍā dhenuḥ payo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरः सुपीवरो धत्ते रण्डाया मुण्डितो भगः । मेरोरर्कहयोल्लीढशष्पहेमतटभ्रमम्

gauraḥ supīvaro dhatte raṇḍāyā muṇḍito bhagaḥ / merorarkahayollīḍhaśaṣpahemataṭabhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुरगाद्याचितानीतस्तब्धदीर्घध्वजो नरः । यदि नाम रते शक्तो रण्डां तोषयितुं न वा

turagādyācitānītastabdhadīrghadhvajo naraḥ / yadi nāma rate śakto raṇḍāṃ toṣayituṃ na vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धेषु मुग्धविप्राणां जटिनां च तपस्विनाम् । वशे पतति धन्यानां रण्डा रसतरङ्गिणी

śrāddheṣu mugdhaviprāṇāṃ jaṭināṃ ca tapasvinām / vaśe patati dhanyānāṃ raṇḍā rasataraṅgiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूलिकान्यस्तकुसुमः कर्णे कृतपवित्रकः । युवा रण्डाप्रियो विप्रः कन्दर्पेणोपमीयते

cūlikānyastakusumaḥ karṇe kṛtapavitrakaḥ / yuvā raṇḍāpriyo vipraḥ kandarpeṇopamīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदञ्चद्गुरुदण्डस्य चण्डस्य ब्रह्मचारिणः । रण्डा ददाति सततं श्रद्धया मृतभोजनम्

udañcadgurudaṇḍasya caṇḍasya brahmacāriṇaḥ / raṇḍā dadāti satataṃ śraddhayā mṛtabhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमेव तीर्थयात्रासु पश्चान्नयति सर्वदा । वहन्ती खड्गपात्रेण बलिधूपसमुद्गिकाम्

tameva tīrthayātrāsu paścānnayati sarvadā / vahantī khaḍgapātreṇa balidhūpasamudgikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परप्रार्थनया सुमुण्डितभगध्वजौ । भूकम्पकारिणौ रात्रौ तौ रण्डाब्रह्मचारिणौ

parasparaprārthanayā sumuṇḍitabhagadhvajau / bhūkampakāriṇau rātrau tau raṇḍābrahmacāriṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवा दम्भनिधानाय नमस्तीर्थोपसेविने । रात्रौ रण्डाभगापानक्षीबाय ब्रह्मचारिणे

divā dambhanidhānāya namastīrthopasevine / rātrau raṇḍābhagāpānakṣībāya brahmacāriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रण्डा जटाभृतां भीत्या गौडलाटतपस्विनाम् । ददाति ॥ र्जितां प्रीत्या तल्लिप्तोरु ॥ वासकृत्

raṇḍā jaṭābhṛtāṃ bhītyā gauḍalāṭatapasvinām / dadāti .. rjitāṃ prītyā talliptoru .. vāsakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा गुरुगृहं रण्डा पत्युः पर्वदिने सती । कषन्ती कटिमा ॥ भी रण्डा निर्दयमोहनैः

gatvā gurugṛhaṃ raṇḍā patyuḥ parvadine satī / kaṣantī kaṭimā .. bhī raṇḍā nirdayamohanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रण्डा तत्तन्मृतोद्धारदीक्षादिव्रतकारिणी । ददाति निशि निःशङ्का कामसत्त्रं तपस्विनाम्

raṇḍā tattanmṛtoddhāradīkṣādivratakāriṇī / dadāti niśi niḥśaṅkā kāmasattraṃ tapasvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गार्चनापदेशेन दत्त्वा वेश्मनि तालकम् । करोति चर्मलिङ्गेन रण्डा कण्डूविखण्डनम्

liṅgārcanāpadeśena dattvā veśmani tālakam / karoti carmaliṅgena raṇḍā kaṇḍūvikhaṇḍanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोपचर्यमाणो ऽथ मृगाक्ष्या गुरुराकुलः । शिष्याश्च तां पपुर्नेत्रैः क्षुधार्ताः क्षीरिणीमिव

tayopacaryamāṇo 'tha mṛgākṣyā gururākulaḥ / śiṣyāśca tāṃ papurnetraiḥ kṣudhārtāḥ kṣīriṇīmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रविविशुस्ते ते दीक्षासमयिनो नराः । बद्धनेत्रपटा मिथ्यामोहेनेवान्धकारिताः

tataḥ praviviśuste te dīkṣāsamayino narāḥ / baddhanetrapaṭā mithyāmohenevāndhakāritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ व्यजिज्ञपद्भूमिन्यस्तजानुः कृताञ्जलिः । गुरुं नियोगिनः श्रद्धाशुद्धान्तं हट्टतापसः

atha vyajijñapadbhūminyastajānuḥ kṛtāñjaliḥ / guruṃ niyoginaḥ śraddhāśuddhāntaṃ haṭṭatāpasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहैव सुचिरं नाथ यागव्यग्रे त्वयि स्थिते । प्रतीक्षन्ते परे शिष्या यागोत्सवसमुत्सुकाः

ihaiva suciraṃ nātha yāgavyagre tvayi sthite / pratīkṣante pare śiṣyā yāgotsavasamutsukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एष प्रथितो लोके गृहकृत्ये महत्तमः । कृतयागसमारम्भः स भवन्तमुदीक्षते

ya eṣa prathito loke gṛhakṛtye mahattamaḥ / kṛtayāgasamārambhaḥ sa bhavantamudīkṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महत्यादि पापं यन्निःसंख्यं तस्य विद्यते । एकघण्टाटनत्कारमात्रेण भवता हृतम्

brahmahatyādi pāpaṃ yanniḥsaṃkhyaṃ tasya vidyate / ekaghaṇṭāṭanatkāramātreṇa bhavatā hṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्यते स तृणं सर्वं सर्वसंहारपातकम् । यतो मूर्ध्नि त्वया हस्तस्तस्य पञ्चफणो धृतः

manyate sa tṛṇaṃ sarvaṃ sarvasaṃhārapātakam / yato mūrdhni tvayā hastastasya pañcaphaṇo dhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्प्रसादात्समुत्तीर्णां स कामपि दशां श्रितः । शङ्करायतनेभ्यो ऽपि शैवः सर्वं जहार यत्

tvatprasādātsamuttīrṇāṃ sa kāmapi daśāṃ śritaḥ / śaṅkarāyatanebhyo 'pi śaivaḥ sarvaṃ jahāra yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वस्वहरणं धर्मसत्कार्यं ब्राह्मणक्षयः । यत्तस्य निर्विकल्पस्य तत्तवैव विजृम्भितम्

sarvasvaharaṇaṃ dharmasatkāryaṃ brāhmaṇakṣayaḥ / yattasya nirvikalpasya tattavaiva vijṛmbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वामियं नाथ गणिका निमन्त्रयितुमागता । घटीप्रतिष्ठा गेहे ऽस्याः क्रियतां शिष्यवत्सल

tvāmiyaṃ nātha gaṇikā nimantrayitumāgatā / ghaṭīpratiṣṭhā gehe 'syāḥ kriyatāṃ śiṣyavatsala

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितीर्णैर्भवता नित्यं वशीकरणचूर्णकैः । अस्थिशेषाः कृतास्ते ते यया धनिककामुकाः

vitīrṇairbhavatā nityaṃ vaśīkaraṇacūrṇakaiḥ / asthiśeṣāḥ kṛtāste te yayā dhanikakāmukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्मशानकोशशपथैः क्षीणजिह्वाकराधरा । त्वद्रक्षारक्षितैवैषा कामुकच्छद्मचारिणी

śmaśānakośaśapathaiḥ kṣīṇajihvākarādharā / tvadrakṣārakṣitaivaiṣā kāmukacchadmacāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैलोन्मृष्टे मनाक्स्नेहो वदने न तु चक्षुषि । वेश्यायाः क्षीणवित्तेषु संकोचो नान्त्यजातिषु

tailonmṛṣṭe manāksneho vadane na tu cakṣuṣi / veśyāyāḥ kṣīṇavitteṣu saṃkoco nāntyajātiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि सद्भाविनी *वैश्या यदि कालः कृपापरः । अचौरो यदि कायस्थस्तद्वेश्याप्यनुरागिणी

yadi sadbhāvinī *vaiśyā yadi kālaḥ kṛpāparaḥ / acauro yadi kāyasthastadveśyāpyanurāgiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेश्या । चक्षुर्वैद्यो ऽयमायातस्तपस्वी सर्वसंश्रयः । किंशारुवर्तिभिर्येन सर्वमन्धीकृतं जगत्

veśyā / cakṣurvaidyo 'yamāyātastapasvī sarvasaṃśrayaḥ / kiṃśāruvartibhiryena sarvamandhīkṛtaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रीष्मे ऽक्षिकोपबाहुल्यादस्य लग्ने शरत्फले । सम्पूर्णः क्रियतां यागः पाण्डुवल्लीनिरन्तरः

grīṣme 'kṣikopabāhulyādasya lagne śaratphale / sampūrṇaḥ kriyatāṃ yāgaḥ pāṇḍuvallīnirantaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति चक्षुर्वैद्यः । नापितः शल्यहर्तायं नृणां येनोपजीविना । नीतान्यण्डानि दुर्लेपैः स्थूलस्थालीप्रमाणताम्

iti cakṣurvaidyaḥ / nāpitaḥ śalyahartāyaṃ nṛṇāṃ yenopajīvinā / nītānyaṇḍāni durlepaiḥ sthūlasthālīpramāṇatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्प्रतिष्ठापिता येन चामुण्डामुण्डकार्थिना । *यो ऽसौ तस्यास्त्वया वर्षदिने यागं समीहते

prākpratiṣṭhāpitā yena cāmuṇḍāmuṇḍakārthinā / *yo 'sau tasyāstvayā varṣadine yāgaṃ samīhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूल्येन महता धीमान्नासासंश्लेषणाय यः । मांसपेषीमपि छित्त्वा ददाति स्ववधूभगात्

mūlyena mahatā dhīmānnāsāsaṃśleṣaṇāya yaḥ / māṃsapeṣīmapi chittvā dadāti svavadhūbhagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शल्यहर्ता । अयञ्च तरुणीभार्यो वणिग्वृद्धो महाधनः । मैथुने शक्तिदारिद्र्याद्वाजीकरणमिच्छति

śalyahartā / ayañca taruṇībhāryo vaṇigvṛddho mahādhanaḥ / maithune śaktidāridryādvājīkaraṇamicchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लालिना स्रुतनेत्रेण वृद्धेन श्वासकासिना । श्लथप्रलम्बशिश्नेन तरुणी रमते कथम्

lālinā srutanetreṇa vṛddhena śvāsakāsinā / ślathapralambaśiśnena taruṇī ramate katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरूढो ऽपि रते यत्नादुत्थानोपहतध्वजः । वृद्धः प्राप्नोति नो निद्रामृणं ध्यायन्निवाधनः

ārūḍho 'pi rate yatnādutthānopahatadhvajaḥ / vṛddhaḥ prāpnoti no nidrāmṛṇaṃ dhyāyannivādhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्पीडितान्त्रसंकाशशिश्नो ऽपि सुरतोत्सुकः । हस्तं दत्त्वा भगे वृद्धो निधानमिव रक्षति

niṣpīḍitāntrasaṃkāśaśiśno 'pi suratotsukaḥ / hastaṃ dattvā bhage vṛddho nidhānamiva rakṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसक्षीरघृताहारं कृत्वा वृद्धो रताशया । रात्रौ वमति तत्सर्वं भजते वा विषूचिकाम्

māṃsakṣīraghṛtāhāraṃ kṛtvā vṛddho ratāśayā / rātrau vamati tatsarvaṃ bhajate vā viṣūcikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुष्कचर्मोपमं वृद्धं मधुपर्के क्षणं पतिम् । सजने तरुणी दृष्ट्वा ह्रीता याति रसातलम्

śuṣkacarmopamaṃ vṛddhaṃ madhuparke kṣaṇaṃ patim / sajane taruṇī dṛṣṭvā hrītā yāti rasātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन वृद्धवणिजा द्रव्यैर्वृद्धविटोदितैः । लिप्तलिङ्गेन सततं दग्धेवायासिता वधूः

etena vṛddhavaṇijā dravyairvṛddhaviṭoditaiḥ / liptaliṅgena satataṃ dagdhevāyāsitā vadhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एष बहुनिक्षेपसंभक्षणकृतक्षणः । द्रविणावस्करक्षेत्रं वणिग्वासरतस्करः

sa eṣa bahunikṣepasaṃbhakṣaṇakṛtakṣaṇaḥ / draviṇāvaskarakṣetraṃ vaṇigvāsarataskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृत्यति व्याधिकालेषु कुटिलः कलिपन्नगः । अज्ञाततृणकाष्ठादिविक्रयी द्रव्यनामभिः

nṛtyati vyādhikāleṣu kuṭilaḥ kalipannagaḥ / ajñātatṛṇakāṣṭhādivikrayī dravyanāmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुणाकाङ्क्षिणीं वृद्धः प्रियामविचलेक्षणः । सो ऽयं निरीक्षते दूरान्मृष्टं भोज्यमिवातुरः

taruṇākāṅkṣiṇīṃ vṛddhaḥ priyāmavicalekṣaṇaḥ / so 'yaṃ nirīkṣate dūrānmṛṣṭaṃ bhojyamivāturaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्पौष्पिकमासाद्य क्रियतां मन्त्रसंपदा । गृहिणी रागिणी येन लब्धशक्तेः प्रजायते

tasmātpauṣpikamāsādya kriyatāṃ mantrasaṃpadā / gṛhiṇī rāgiṇī yena labdhaśakteḥ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धवणिक् । इत्यादिशिष्यैराह्वानं श्रुत्वा तेन निवेदितम् । सर्वं करोमीत्यवदद्भ्रूविकाराकुलो गुरुः

vṛddhavaṇik / ityādiśiṣyairāhvānaṃ śrutvā tena niveditam / sarvaṃ karomītyavadadbhrūvikārākulo guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दिनान्ते विपुलां कृत्वाग्रे शिवकुण्डिकाम् । गुरुणा सह ते शिष्याः पपुर्भुक्तोत्तरं चिरम्

tato dinānte vipulāṃ kṛtvāgre śivakuṇḍikām / guruṇā saha te śiṣyāḥ papurbhuktottaraṃ ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियोगिललनाः सर्वास्ते च तन्मित्रबान्धवाः । कपालेषु तदुच्छिष्टं *वमित्वा बहुशः पपुः

niyogilalanāḥ sarvāste ca tanmitrabāndhavāḥ / kapāleṣu taducchiṣṭaṃ *vamitvā bahuśaḥ papuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिद्गातुं प्रवृत्तो ऽथ कश्चिद्रोदिति सस्वनम् । कश्चिद्व्याघूर्णते कश्चित्प्लवते कृतशूत्कृतिः

kaścidgātuṃ pravṛtto 'tha kaścidroditi sasvanam / kaścidvyāghūrṇate kaścitplavate kṛtaśūtkṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिदत्यन्तवैकल्यं नाटयन्भक्तिसम्भवम् । निश्चेष्टस्तिष्ठति चिरं संप्राप्तः शवतामिव

kaścidatyantavaikalyaṃ nāṭayanbhaktisambhavam / niśceṣṭastiṣṭhati ciraṃ saṃprāptaḥ śavatāmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिद्विलोलस्रग्दामभूषितो मदनिर्भरः । कृतकण्ठग्रहः पुंसां चुचुम्ब ललना अपि

kaścidvilolasragdāmabhūṣito madanirbharaḥ / kṛtakaṇṭhagrahaḥ puṃsāṃ cucumba lalanā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्षीबो गुरुः किं चित्स्वकाव्यं देशभाषया । वीणावंशरवोदग्रं कोच्छिकावाद्यकृज्जगौ

tataḥ kṣībo guruḥ kiṃ citsvakāvyaṃ deśabhāṣayā / vīṇāvaṃśaravodagraṃ kocchikāvādyakṛjjagau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैकभुजमानन्दादुद्यम्यैकेन पाणिना । गुरुर्ननर्त द्वाभ्यां च शनैरुत्थाय चासनात्

athaikabhujamānandādudyamyaikena pāṇinā / gururnanarta dvābhyāṃ ca śanairutthāya cāsanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शिष्याः समुत्तस्थुरट्टहासनिनादिनः । कृताङ्गनापरिष्वङ्गा विस्रस्तकटिकर्पटाः

tataḥ śiṣyāḥ samuttasthuraṭṭahāsaninādinaḥ / kṛtāṅganāpariṣvaṅgā visrastakaṭikarpaṭāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शनैः प्रयाते रात्र्यर्धे विनष्टे दीपमण्डले । निर्विभागो ऽभवत्तेषां रतिचक्रमहोत्सवः

śanaiḥ prayāte rātryardhe vinaṣṭe dīpamaṇḍale / nirvibhāgo 'bhavatteṣāṃ raticakramahotsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभाते गुरुरुत्थाय त्वरया कलशप्रदः । कृतवद्विदधे सर्वं शिष्यैरन्यैर्निमन्त्रितः

prabhāte gururutthāya tvarayā kalaśapradaḥ / kṛtavadvidadhe sarvaṃ śiṣyairanyairnimantritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वरादिकाले वैद्यानां शरत्काले नियोगिनाम् । पुष्पकाले गुरूणां च हेमपूर्णा वसुन्धरा

jvarādikāle vaidyānāṃ śaratkāle niyoginām / puṣpakāle gurūṇāṃ ca hemapūrṇā vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाविशत्पृथुश्वासः कम्पमानः स्फुटन्निव । पार्श्वावलोकी पुरुषः परमाप्तो नियोगिनः

athāviśatpṛthuśvāsaḥ kampamānaḥ sphuṭanniva / pārśvāvalokī puruṣaḥ paramāpto niyoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽब्रवीदद्य रात्र्यर्धे गृहकृत्यमहत्तमः । राजराशिधनं भूरि हृत्वा यातः सहानुगः

so 'bravīdadya rātryardhe gṛhakṛtyamahattamaḥ / rājarāśidhanaṃ bhūri hṛtvā yātaḥ sahānugaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुक्त्वापसृते तस्मिंस्तत्सम्बन्धिनियोगिनाम् । पलायनव्यतिकरः को ऽपि जातो गृहे गृहे

anuktvāpasṛte tasmiṃstatsambandhiniyoginām / palāyanavyatikaraḥ ko 'pi jāto gṛhe gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चपेटोत्स्फोटितमुखस्त्वत्स्वामी बन्धनं भटैः । नीतः पतत्पुरीषो ऽग्रे स तावत्परिपालकः

capeṭotsphoṭitamukhastvatsvāmī bandhanaṃ bhaṭaiḥ / nītaḥ patatpurīṣo 'gre sa tāvatparipālakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्नो*ल्लुञ्चितश्मश्रुर्बद्ध्वा त्वमपि नीयसे । तावद्राजभये घोरे नीतिरस्मिन् विधीयताम्

yāvanno*lluñcitaśmaśrurbaddhvā tvamapi nīyase / tāvadrājabhaye ghore nītirasmin vidhīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ब्रुवाणे तन्मित्रे तैः शिष्यैः सहिते गुरौ । तूर्णं प्रयाते निःश्वस्य नियोगी दुःखितो ऽवदत्

iti bruvāṇe tanmitre taiḥ śiṣyaiḥ sahite gurau / tūrṇaṃ prayāte niḥśvasya niyogī duḥkhito 'vadat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नु कालदौरात्म्याद्घोरता कियती कलेः । साधवः सर्वथा नष्टाः कष्टं धर्मो ऽस्तमागतः

aho nu kāladaurātmyādghoratā kiyatī kaleḥ / sādhavaḥ sarvathā naṣṭāḥ kaṣṭaṃ dharmo 'stamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा सानुगो यावत्पलायनकृतोद्यमः । स सुस्राव भयान्मूत्रं तावदेत्य भटैर्वृतः

ityuktvā sānugo yāvatpalāyanakṛtodyamaḥ / sa susrāva bhayānmūtraṃ tāvadetya bhaṭairvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राज्ञा हृतसर्वस्वः प्रक्लिन्नो बन्धने चिरम् । धनेन वेश्यया स्वस्रा मोचितो निरगात्ततः

sa rājñā hṛtasarvasvaḥ praklinno bandhane ciram / dhanena veśyayā svasrā mocito niragāttataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विभवहीनो ऽसौ जापी स्वप्ननिरीक्षकः । बभूव सर्वप्रणतश्चाटुकारः प्रियंवदः

tato vibhavahīno 'sau jāpī svapnanirīkṣakaḥ / babhūva sarvapraṇataścāṭukāraḥ priyaṃvadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽभूदभ्युत्थितस्तब्धो नियोगी लिङ्गसन्निभः । अधिकारपरिभ्रंशात्स वृद्धवृषणायते

yo 'bhūdabhyutthitastabdho niyogī liṅgasannibhaḥ / adhikāraparibhraṃśātsa vṛddhavṛṣaṇāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिकारमदान्धानां दृष्टिकोपवतां सदा । नेत्रनैर्मल्यजननं बन्धनं परमाञ्जनम्

adhikāramadāndhānāṃ dṛṣṭikopavatāṃ sadā / netranairmalyajananaṃ bandhanaṃ paramāñjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पादपतितानार्तान्पूज्यानप्यवमन्यते । भ्रष्टाधिकारश्चरणौ शकृल्लिप्तौ स वन्दते

yaḥ pādapatitānārtānpūjyānapyavamanyate / bhraṣṭādhikāraścaraṇau śakṛlliptau sa vandate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो बत मुहूर्तेन भवन्ति न भवन्ति च । पलालदहनज्वालाचपला दिविरश्रियः

aho bata muhūrtena bhavanti na bhavanti ca / palāladahanajvālācapalā diviraśriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमुत्थाय यातायां जायायां निर्धनो ऽथ सः । बभ्राम लौल्यनिलयः पिण्डार्थी बन्धुवेश्मसु

svayamutthāya yātāyāṃ jāyāyāṃ nirdhano 'tha saḥ / babhrāma laulyanilayaḥ piṇḍārthī bandhuveśmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूक्षः कृशो ऽतिमलिनः स्यूतदग्धपटच्चरः । पिशाच इव दुष्प्रेक्ष्यो दिनैरेव बभूव सः

rūkṣaḥ kṛśo 'timalinaḥ syūtadagdhapaṭaccaraḥ / piśāca iva duṣprekṣyo dinaireva babhūva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुषाग्निकुण्डिकातापदग्धस्फिग्वृषणोदरः । वातशूलापनोदाय जानुग्रथितदामकः

tuṣāgnikuṇḍikātāpadagdhasphigvṛṣaṇodaraḥ / vātaśūlāpanodāya jānugrathitadāmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवद्विजधन*ग्रासजातकोष्ठगलग्रहः । क्षुत्क्षामकुक्षिः शुष्कास्यः पतितो ऽवस्करे भ्रमन्

devadvijadhana*grāsajātakoṣṭhagalagrahaḥ / kṣutkṣāmakukṣiḥ śuṣkāsyaḥ patito 'vaskare bhraman

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वजग्धजानुचरणः प्रस्रवद्भूरिशोणितः । कृपार्द्रोच्छिष्टभुग्दत्तभक्तगोलकनिर्वृतः

śvajagdhajānucaraṇaḥ prasravadbhūriśoṇitaḥ / kṛpārdrocchiṣṭabhugdattabhaktagolakanirvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दग्धार्धकर्पटीनिर्यत्सकेशवृषणद्वयः । भस्मप्रलिप्त*शीर्षांसवक्षःपार्श्वो गतत्रपः

dagdhārdhakarpaṭīniryatsakeśavṛṣaṇadvayaḥ / bhasmapralipta*śīrṣāṃsavakṣaḥpārśvo gatatrapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रलपन्काञ्चिकाकाङ्क्षी केनचिद्दत्तमण्डकः । प्रपापालिकया डोम्बभ्रान्त्या पाने तिरस्कृतः

pralapankāñcikākāṅkṣī kenaciddattamaṇḍakaḥ / prapāpālikayā ḍombabhrāntyā pāne tiraskṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजस्वलापलालेन छन्नाङ्गस्तुहिनागमे । शरावकर्परादानकलहे याचकार्भकैः । वह्निपात्रप्रहारेण दग्धभ्रूश्मश्रुलोचनः

rajasvalāpalālena channāṅgastuhināgame / śarāvakarparādānakalahe yācakārbhakaiḥ / vahnipātraprahāreṇa dagdhabhrūśmaśrulocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डालैः प्रेतकार्येषु लगुडैराहतो ऽसकृत् । पङ्कशायी स चुक्रोश सत्त्रतीर्थाग्रवर्त्मसु

caṇḍālaiḥ pretakāryeṣu laguḍairāhato 'sakṛt / paṅkaśāyī sa cukrośa sattratīrthāgravartmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपुरीषप्रणाले ऽथ पतितो ऽसावधोमुखः । उच्चैःकृतकटिः प्राणानुत्ससर्ज नराधमः

nṛpurīṣapraṇāle 'tha patito 'sāvadhomukhaḥ / uccaiḥkṛtakaṭiḥ prāṇānutsasarja narādhamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति दौर्गत्यतपसा प्रयातः सो ऽस्थिशेषतां । सशरीरः स्वयं प्राप्तो नरकं नरकण्टकः

iti daurgatyatapasā prayātaḥ so 'sthiśeṣatāṃ / saśarīraḥ svayaṃ prāpto narakaṃ narakaṇṭakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं क्रमेण शान्तेषु नियोगिदिविराग्निषु । मोदते गतसन्तापः सन्तोषसुभगो जनः

evaṃ krameṇa śānteṣu niyogidivirāgniṣu / modate gatasantāpaḥ santoṣasubhago janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति दिविरनियोगिव्रातदुश्चेष्टितानां कुसृतिचरितचर्चा नर्ममाला कृतेयम् । अपि सुजनविनोदायोम्भिता हास्यसिद्ध्यै कथयति फलभूतं सर्वलोकोपदेशम्

iti diviraniyogivrātaduśceṣṭitānāṃ kusṛticaritacarcā narmamālā kṛteyam / api sujanavinodāyombhitā hāsyasiddhyai kathayati phalabhūtaṃ sarvalokopadeśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.