Library·Kalidasa: Abhijnanasakuntalam·6

Kalidasa: Abhijnanasakuntalam 6

* सहजं किल यद् विनिन्दितं न खलु तत् कर्म विवर्जनीयम् । * पशुमारणकर्मदारुणो ऽनुकम्पामृदुर् एव श्रोत्रियः

* sahajaṃ kila yad vininditaṃ na khalu tat karma vivarjanīyam / * paśumāraṇakarmadāruṇo 'nukampāmṛdur eva śrotriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* त्वम् असि मया चूताङ्कुर दत्तः कामाय गृहीतधनुषे । * पथिकजनयुवतिलक्ष्यः पञ्चाभ्यधिकः शरो भव

* tvam asi mayā cūtāṅkura dattaḥ kāmāya gṛhītadhanuṣe / * pathikajanayuvatilakṣyaḥ pañcābhyadhikaḥ śaro bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* चूतानां चिरनिर्गता अपि कलिका बध्नाति न स्वं रजः * संनद्धं यद् अपि स्थितं कुरबकं तत् कोरकावस्थया । * कण्ठेषु स्खलितं गते ऽपि शिशिरे पुंस्कोकिलानां रुतम् * शङ्के संहरति स्मरो ऽपि चकितस् तूणार्धकृष्टं शरम्

* cūtānāṃ ciranirgatā api kalikā badhnāti na svaṃ rajaḥ * saṃnaddhaṃ yad api sthitaṃ kurabakaṃ tat korakāvasthayā / * kaṇṭheṣu skhalitaṃ gate 'pi śiśire puṃskokilānāṃ rutam * śaṅke saṃharati smaro 'pi cakitas tūṇārdhakṛṣṭaṃ śaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* रम्यं द्वेष्टि यथा पुरा प्रकृतिभिर् न प्रत्यहं सेव्यते * शय्याप्रान्तविवर्तनैर् विगमयत्य् उन्निद्र एव क्षपाः । * दाक्षिण्येन ददाति वाचम् उचिताम् अन्तःपुरेभ्यो यदा गोत्रेषु * स्खलितस् तदा भवति च व्रीडाविलक्षश् चिरम्

* ramyaṃ dveṣṭi yathā purā prakṛtibhir na pratyahaṃ sevyate * śayyāprāntavivartanair vigamayaty unnidra eva kṣapāḥ / * dākṣiṇyena dadāti vācam ucitām antaḥpurebhyo yadā gotreṣu * skhalitas tadā bhavati ca vrīḍāvilakṣaś ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* प्रत्यादिष्टविशेषमण्डनविधिर् वामप्रकोष्ठार्पितम् * बिभ्रत्काञ्चनम् एकम् एव वलयं श्वासोपरक्ताधरः । * चिन्ताजागरणप्रतान्तनयनस् तेजोगुणाद् आत्मनः * संस्कारोल्लिखितो महामणिर् इव क्षीणो ऽपि नालक्ष्यते

* pratyādiṣṭaviśeṣamaṇḍanavidhir vāmaprakoṣṭhārpitam * bibhratkāñcanam ekam eva valayaṃ śvāsoparaktādharaḥ / * cintājāgaraṇapratāntanayanas tejoguṇād ātmanaḥ * saṃskārollikhito mahāmaṇir iva kṣīṇo 'pi nālakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* प्रथमं सारङ्गाक्ष्या प्रियया प्रतिबोध्यमानम् अपि सुप्तम् । * अनुशयदुःखाय इदं हतहृदयं संप्रति विबुद्धम्

* prathamaṃ sāraṅgākṣyā priyayā pratibodhyamānam api suptam / * anuśayaduḥkhāya idaṃ hatahṛdayaṃ saṃprati vibuddham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* मुनिसुताप्रणयस्मृतिरोधिना * मम च मुक्तम् इदं तमसा मनः । * मनसिजेन सखे प्रहरिष्यता * धनुषि चूतशरश् च निवेशितः

* munisutāpraṇayasmṛtirodhinā * mama ca muktam idaṃ tamasā manaḥ / * manasijena sakhe prahariṣyatā * dhanuṣi cūtaśaraś ca niveśitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तव सुचरितम् अङ्गुलीय नूनं * प्रतनु ममेव विभाव्यते फलेन । * अरुणनखमनोहरासु तस्याश् * च्युतम् असि लब्धपदं यद् अङ्गुलीषु

* tava sucaritam aṅgulīya nūnaṃ * pratanu mameva vibhāvyate phalena / * aruṇanakhamanoharāsu tasyāś * cyutam asi labdhapadaṃ yad aṅgulīṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एकैकम् अत्र दिवसे दिवसे मदीयं * नामाक्षरं गणय गच्छसि यावद् अन्तम् । * तावत् प्रिये मदवरोधगृहप्रवेशं * नेता जनस् तव समीपम् उपैष्यतीति

* ekaikam atra divase divase madīyaṃ * nāmākṣaraṃ gaṇaya gacchasi yāvad antam / * tāvat priye madavarodhagṛhapraveśaṃ * netā janas tava samīpam upaiṣyatīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कथं नु तं बन्धुरकोमलाङ्गुलिं * करं विहायासि निमग्नम् अम्भसि । अथवा । * अचेतनं नाम गुणं न लक्षयेन् * मयैव कस्माद् अवधीरिता प्रिया

* kathaṃ nu taṃ bandhurakomalāṅguliṃ * karaṃ vihāyāsi nimagnam ambhasi / athavā / * acetanaṃ nāma guṇaṃ na lakṣayen * mayaiva kasmād avadhīritā priyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यद् यत् साधु न चित्रे स्यात् क्रियते तत् तद् अन्यथा । * तथापि तस्या लावण्यं रेखया किंचिद् अन्वितम्

* yad yat sādhu na citre syāt kriyate tat tad anyathā / * tathāpi tasyā lāvaṇyaṃ rekhayā kiṃcid anvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* साक्षात् प्रियाम् उपगताम् अपहाय पूर्वं चित्रार्पितां पुनर् इमां बहु मन्यमानः । * स्रोतोवहां पथि निकामजलाम् अतीत्य जातः सखे प्रणयवान् मृगतृष्णिकायाम्

* sākṣāt priyām upagatām apahāya pūrvaṃ citrārpitāṃ punar imāṃ bahu manyamānaḥ / * srotovahāṃ pathi nikāmajalām atītya jātaḥ sakhe praṇayavān mṛgatṛṣṇikāyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कृतं न कर्णार्पितबन्धनं सखे शिरीषम् आगण्डविलम्बिकेसरम् । * न वा शरच्चन्द्रमरीचिकोमलं मृणालसूत्रं रचितं स्तनान्तरे

* kṛtaṃ na karṇārpitabandhanaṃ sakhe śirīṣam āgaṇḍavilambikesaram / * na vā śaraccandramarīcikomalaṃ mṛṇālasūtraṃ racitaṃ stanāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एषा कुसुमनिषण्णा तृषिता अपि सती भवन्तम् अनुरक्ता * प्रतिपालयति मधुकरी न खलु मधु विना त्वया पिबति

* eṣā kusumaniṣaṇṇā tṛṣitā api satī bhavantam anuraktā * pratipālayati madhukarī na khalu madhu vinā tvayā pibati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* दर्शनसुखम् अनुभवतः साक्षाद् इव तन्मयेन हृदयेन । * स्मृतिकारिणा त्वया मे पुनर् अपि चित्रीकृता कान्ता

* darśanasukham anubhavataḥ sākṣād iva tanmayena hṛdayena / * smṛtikāriṇā tvayā me punar api citrīkṛtā kāntā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* संरोपिते ऽप्य् आत्मनि धर्मपत्नी त्यक्ता मया नाम कुलप्रतिष्ठा । * कल्पिष्यमाणा महते फलाय वसुंधरा काल इवोप्तबीजा

* saṃropite 'py ātmani dharmapatnī tyaktā mayā nāma kulapratiṣṭhā / * kalpiṣyamāṇā mahate phalāya vasuṃdharā kāla ivoptabījā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अस्मात् परं बत यथाश्रुति संभृतानि * को नः कुले निवपनानि नियच्छतीति । * नूनं प्रसूतिविकलेन मया प्रसिक्तम् * दौताश्रुशेषम् उदकं पितरः पिबन्ति

* asmāt paraṃ bata yathāśruti saṃbhṛtāni * ko naḥ kule nivapanāni niyacchatīti / * nūnaṃ prasūtivikalena mayā prasiktam * dautāśruśeṣam udakaṃ pitaraḥ pibanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यो हनिष्यति वध्यं त्वां रक्ष्यं रक्षिष्यति द्विजम् । * हंसो हि क्षीरम् आदत्ते तन्मिश्रा वर्जयत्य् अपः

* yo haniṣyati vadhyaṃ tvāṃ rakṣyaṃ rakṣiṣyati dvijam / * haṃso hi kṣīram ādatte tanmiśrā varjayaty apaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कृता शरव्यं हरिणा तवासुराः * शरासनं तेषु विकृष्यताम् इदम् । * प्रसादसौम्यानि सतां सुहृज्जने * पतन्ति चक्षूंषि न दारुणाः शराः

* kṛtā śaravyaṃ hariṇā tavāsurāḥ * śarāsanaṃ teṣu vikṛṣyatām idam / * prasādasaumyāni satāṃ suhṛjjane * patanti cakṣūṃṣi na dāruṇāḥ śarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सख्युस् ते स किल शतक्रतोर् अजय्यस् * तस्य त्वं रणशिरसि स्मृतो निहन्ता । * उच्छेत्तुं प्रभवति यन् न सप्तसप्तिस् * तन्नैशं तिमिरम् अपाकरोति चन्द्रः

* sakhyus te sa kila śatakrator ajayyas * tasya tvaṃ raṇaśirasi smṛto nihantā / * ucchettuṃ prabhavati yan na saptasaptis * tannaiśaṃ timiram apākaroti candraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ज्वलति चलितेन्धनो ऽग्निर् विप्रकृतः पन्नगः फणां कुरुते । * प्रायः स्वं महिमानं क्षोभात् प्रतिपद्यते हि जनः

* jvalati calitendhano 'gnir viprakṛtaḥ pannagaḥ phaṇāṃ kurute / * prāyaḥ svaṃ mahimānaṃ kṣobhāt pratipadyate hi janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.