Library·Kanada: Vaisesikasutra·1

Kanada: Vaisesikasutra 1

वैशेषिकसूत्रम् अथातो धर्मं व्याख्यास्यामः

vaiśeṣikasūtram athāto dharmaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो ऽभ्युदयनिःश्रेयससिद्धिः स धर्मः

yato 'bhyudayaniḥśreyasasiddhiḥ sa dharmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वचनाद् आम्नायप्रामाण्यम् (उ,व्,भ्व् आम्नायस्य प्रामाण्यम्)

tadvacanād āmnāyaprāmāṇyam (U,V,BhV āmnāyasya prāmāṇyam)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्य् आपस् तेजो वायुर् आकाशं कालो दिग् आत्मा मन इति द्रव्याणि

pṛthivy āpas tejo vāyur ākāśaṃ kālo dig ātmā mana iti dravyāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपरसगन्धस्पर्शाः संख्याः परिमाणानि पृथक्त्वं संयोगविभागौ परत्वापरत्वे बुद्धयः सुखदुःखे इच्छाद्वेषौ प्रयत्नश् च गुणाः

rūparasagandhasparśāḥ saṃkhyāḥ parimāṇāni pṛthaktvaṃ saṃyogavibhāgau paratvāparatve buddhayaḥ sukhaduḥkhe icchādveṣau prayatnaś ca guṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्क्षेपणम् अवक्षेपणम् आकुञ्चनं प्रसारणं गमनम् इति कर्माणि

utkṣepaṇam avakṣepaṇam ākuñcanaṃ prasāraṇaṃ gamanam iti karmāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद् अनित्यं द्रव्यवत् कार्यं कारणं सामान्यविशेषवद् इति द्रव्यगुणकर्मणाम् अविशेषः

sad anityaṃ dravyavat kāryaṃ kāraṇaṃ sāmānyaviśeṣavad iti dravyaguṇakarmaṇām aviśeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्याणि द्रव्यान्तरम् आरभन्ते

dravyāṇi dravyāntaram ārabhante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणाश् च गुणान्तरम्

guṇāś ca guṇāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्म कर्मसाध्यं न विद्यते

karma karmasādhyaṃ na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्याविरोधि द्रव्यं कारणाविरोधि च

kāryāvirodhi dravyaṃ kāraṇāvirodhi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभय्तथा गुणः

ubhaytathā guṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यविरोधि कर्म

kāryavirodhi karma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियावद् गुणवत् समवायिकारणम् इति द्रव्यलक्षणम्

kriyāvad guṇavat samavāyikāraṇam iti dravyalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्याश्रय्य् अगुणवान् संयोगविभागेष्व् अकारणम् अनपेक्ष इति गुणलक्षणम्

dravyāśrayy aguṇavān saṃyogavibhāgeṣv akāraṇam anapekṣa iti guṇalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकद्रव्यम् अगुणं संयोगविभागेष्व् अनपेक्षं कारणम् इति कर्मलक्षणम्

ekadravyam aguṇaṃ saṃyogavibhāgeṣv anapekṣaṃ kāraṇam iti karmalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्यगुणकर्मणां द्रव्यं कारणं सामान्यम्

dravyaguṇakarmaṇāṃ dravyaṃ kāraṇaṃ sāmānyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा गुणः

tathā guṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयोगविभागानां कर्म

saṃyogavibhāgānāṃ karma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न द्रव्याणां व्यतिरेकात्

na dravyāṇāṃ vyatirekāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणवैधर्म्यान् न कर्मणां

guṇavaidharmyān na karmaṇāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्याणां द्रव्यं कार्यं सामान्यम्

dravyāṇāṃ dravyaṃ kāryaṃ sāmānyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वित्वप्रभृतयश् च संख्याः पृथक्त्वं संयोगविभागाश् च

dvitvaprabhṛtayaś ca saṃkhyāḥ pṛthaktvaṃ saṃyogavibhāgāś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असमवायात् सामान्यं कर्म कार्यं न विद्यते

asamavāyāt sāmānyaṃ karma kāryaṃ na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयोगानां द्रव्यम्

saṃyogānāṃ dravyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपानां रूपम्

rūpānāṃ rūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुत्वप्रयत्नसंयोगानाम् उत्क्षेपणम्

gurutvaprayatnasaṃyogānām utkṣepaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयोगविभागाः कर्मणाम्

saṃyogavibhāgāḥ karmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारणसामान्ये द्रव्यकर्मणां कर्माकारणम् उक्तम्

kāraṇasāmānye dravyakarmaṇāṃ karmākāraṇam uktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयोगविभागाश्च कर्मणाम्

saṃyogavibhāgāśca karmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारणसामान्ये द्रव्यकर्मणां कर्माकारणमुक्तम्

kāraṇasāmānye dravyakarmaṇāṃ karmākāraṇamuktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारणाभावात् कार्याभावः

kāraṇābhāvāt kāryābhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तु कार्याभवात् कारणाभावः

na tu kāryābhavāt kāraṇābhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यं विशेष इति बुद्ध्यपेक्षम्

sāmānyaṃ viśeṣa iti buddhyapekṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावः सामान्यम् एव

bhāvaḥ sāmānyam eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्यत्वं गुणत्वं कर्मत्वं च सामान्यानि विशेषाश् च

dravyatvaṃ guṇatvaṃ karmatvaṃ ca sāmānyāni viśeṣāś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्रान्त्येभ्यो विशेषेभ्यः

anyatrāntyebhyo viśeṣebhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद् इति यतो द्रव्यगुणकर्मसु

sad iti yato dravyaguṇakarmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्यगुणकर्मभ्यो ऽर्थान्तरं सत्ता

dravyaguṇakarmabhyo 'rthāntaraṃ sattā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकद्रव्यवत्त्वान् न द्रव्यम्

ekadravyavattvān na dravyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणकर्मसु च भावान् न कर्म न गुणः

guṇakarmasu ca bhāvān na karma na guṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यविशेषाभावाच् च

sāmānyaviśeṣābhāvāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकद्रव्यवत्त्वेन द्रव्यत्वम् उक्तम्

ekadravyavattvena dravyatvam uktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यविशेषाभावेन च

sāmānyaviśeṣābhāvena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणे भावाद् गुणत्वम् उक्तम्

guṇe bhāvād guṇatvam uktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यविशेषाभावाच् च

sāmānyaviśeṣābhāvāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणि भावात् कर्मत्वम् उक्तम्

karmaṇi bhāvāt karmatvam uktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यविशेषाभावाच् च

sāmānyaviśeṣābhāvāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सल्लिङ्गाविशेषाद् विशेषलिङ्गाभावाच् चैको भावः

salliṅgāviśeṣād viśeṣaliṅgābhāvāc caiko bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.