संप्रयोगाङ्गं चतुःषष्टिर् इत्य् आचक्षते। चतुःषष्टि-प्रकरणत्वात्।
saṃprayogāṅgaṃ catuḥṣaṣṭir ity ācakṣate. catuḥṣaṣṭi-prakaraṇatvāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रम् एवेदं चतुःषष्टिर् इत्य् आचार्य-वादः।
śāstram evedaṃ catuḥṣaṣṭir ity ācārya-vādaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलानां चतुःषष्टित्वात् तासां च संप्रयोगाङ्ग-भूतत्वात् कला-समूहो वा चतुःषष्टिर् इति। ऋचां दशतयीनां च संज्ञितत्वात्। इहापि तद्-अर्थ-संबन्धात्। पञ्चाल-संबन्धाच् च बह्व्-ऋचैर् एषा पूजार्थं संज्ञा प्रवर्तिता इत्य् एके।
kalānāṃ catuḥṣaṣṭitvāt tāsāṃ ca saṃprayogāṅga-bhūtatvāt kalā-samūho vā catuḥṣaṣṭir iti. ṛcāṃ daśatayīnāṃ ca saṃjñitatvāt. ihāpi tad-artha-saṃbandhāt. pañcāla-saṃbandhāc ca bahv-ṛcair eṣā pūjārthaṃ saṃjñā pravartitā ity eke.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलिङ्गन-चुम्बन-नख-च्छेद्य-दशन-च्छेद्य-संवेशन-सीत्:कृत-पुरुषायितौपरिष्टकानाम् आष्टानाम् अष्टधा विकल्प-भेदाद् अष्टाव् अष्टकाश् चतुःषष्टिर् इति बाभ्रवीयाः।
āliṅgana-cumbana-nakha-cchedya-daśana-cchedya-saṃveśana-sīt:kṛta-puruṣāyitaupariṣṭakānām āṣṭānām aṣṭadhā vikalpa-bhedād aṣṭāv aṣṭakāś catuḥṣaṣṭir iti bābhravīyāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकल्प-वर्गाणाम् अष्टानां न्यूनादिकत्व-दर्शनात् प्रहण-विरुत-पुरुषोपसृप्ति-चित्र-रतादीनाम् अन्येषाम् अपि वर्गाणाम् इह प्रवेशनात् प्रायो-वादो ऽयम्। यथा सप्त-पर्णो वृक्षः पञ्च-वर्णो बलिर् इति वात्स्यायनः।
vikalpa-vargāṇām aṣṭānāṃ nyūnādikatva-darśanāt prahaṇa-viruta-puruṣopasṛpti-citra-ratādīnām anyeṣām api vargāṇām iha praveśanāt prāyo-vādo 'yam. yathā sapta-parṇo vṛkṣaḥ pañca-varṇo balir iti vātsyāyanaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रा:समागतयोः प्रीति-लिङ्ग-द्योतनार्थम् आलिङ्गन-चतुष्टयम्। [१] स्पृष्टकम् [२] विद्धकम् [३] उद्घृष्टकम् [४] पीडितकम् इति।
tatrā:samāgatayoḥ prīti-liṅga-dyotanārtham āliṅgana-catuṣṭayam. [1] spṛṣṭakam [2] viddhakam [3] udghṛṣṭakam [4] pīḍitakam iti.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र संज्ञार्थेनैव कर्मातिदेशः।
sarvatra saṃjñārthenaiva karmātideśaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संमुखागतायां प्रयोज्यायाम् अन्यापदेशेन गच्छतो गात्रेण गात्रस्य स्पर्शनं [१] स्पृष्टकम्।
saṃmukhāgatāyāṃ prayojyāyām anyāpadeśena gacchato gātreṇa gātrasya sparśanaṃ [1] spṛṣṭakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोज्यं स्थितम् उपविष्टं वा वि:जने किं चिद् गृह्णाति पयो-धरेण विद्ध्येत्। नायको ऽपि ताम् अवपीड्य गृह्णीयाद् इति [२] विद्धकम्।
prayojyaṃ sthitam upaviṣṭaṃ vā vi:jane kiṃ cid gṛhṇāti payo-dhareṇa viddhyet. nāyako 'pi tām avapīḍya gṛhṇīyād iti [2] viddhakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् उभयम् अन्:अति:प्रवृत्त-संभाषणयोः।
tad ubhayam an:ati:pravṛtta-saṃbhāṣaṇayoḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमसि जन-संबाधे वि:जने वाथ शनकैर् गच्छतोर् नाति:ह्रस्व-कालम् उद्घर्षणं परस्-परस्य गात्राणाम् [३] उद्घृष्टकम्।
tamasi jana-saṃbādhe vi:jane vātha śanakair gacchator nāti:hrasva-kālam udgharṣaṇaṃ paras-parasya gātrāṇām [3] udghṛṣṭakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एव कुड्य-संदेशेन स्तम्भ-संदेशेन वा स्फुटकम् अवपीडयेद् इति [४] पीडितकम्।
tad eva kuḍya-saṃdeśena stambha-saṃdeśena vā sphuṭakam avapīḍayed iti [4] pīḍitakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् उभयम् अवगत-परस्पराकारयोः।
tad ubhayam avagata-parasparākārayoḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरणेन चरणम् आक्रम्य द्वितीयेनोरु-देशम् आक्रमन्ती वेष्टयन्ती वा तत्-पृष्ठ-सक्तैक बाहुर् द्वितीयेनांसम् अवनमयन्ती ईषन् मन्द-सीत्कृत-कूजिता चुमबनार्थम् एवाधिरोढुम् इच्छेद् इति [२] वृक्षाधिरूढकम्।
caraṇena caraṇam ākramya dvitīyenoru-deśam ākramantī veṣṭayantī vā tat-pṛṣṭha-saktaika bāhur dvitīyenāṃsam avanamayantī īṣan manda-sītkṛta-kūjitā cumabanārtham evādhiroḍhum icched iti [2] vṛkṣādhirūḍhakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् उभयम् स्थित-कर्म।
tad ubhayam sthita-karma.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयन-गताव् एवोरु-व्यत्यासं भुज-व्यत्यासं च स:संघर्षम् इव घनं संस्वजेते तत् [३] तिल-तण्डुलकम्।
śayana-gatāv evoru-vyatyāsaṃ bhuja-vyatyāsaṃ ca sa:saṃgharṣam iva ghanaṃ saṃsvajete tat [3] tila-taṇḍulakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागान्धाव् अन्:अपेक्षितात्ययौ परस्परम् अनुविशत इवोत्सङ्ग-गतायाम् अभिमुखोपविष्टायां शयने वेति [४] क्षीर-जलकम्।
rāgāndhāv an:apekṣitātyayau parasparam anuviśata ivotsaṅga-gatāyām abhimukhopaviṣṭāyāṃ śayane veti [4] kṣīra-jalakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् उभयं राग-काले।
tad ubhayaṃ rāga-kāle.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उपगूहन-योगा बाभ्रवीयाः।
ity upagūhana-yogā bābhravīyāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णनाभस्य त्व् अधिकम् एकाङ्गोपगूहन-चतुष्टयम्।
suvarṇanābhasya tv adhikam ekāṅgopagūhana-catuṣṭayam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोरु-संदंशेनैकम् ऊरुम् ऊरुद्वयं वा सर्वप्राणं पीडयेद् इत्य् ऊरूपगूहनम्[१]।
tatroru-saṃdaṃśenaikam ūrum ūrudvayaṃ vā sarvaprāṇaṃ pīḍayed ity ūrūpagūhanam[1].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघनेन जघनम् अवपीड्य प्रकीर्यमाण-केश-हस्ता नख-दशन-प्रहणन-चुम्बन प्रयोजनाय तद् उपरि लङ्घयेत् तज् जघनोपगूहनम्[२]।
jaghanena jaghanam avapīḍya prakīryamāṇa-keśa-hastā nakha-daśana-prahaṇana-cumbana prayojanāya tad upari laṅghayet taj jaghanopagūhanam[2].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तनाभ्याम् उरः प्रविश्य तत्रैव भारम् आरोपयेद् इति स्तनालिङ्गनम्[३]।
stanābhyām uraḥ praviśya tatraiva bhāram āropayed iti stanāliṅganam[3].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखे मुखम् आसज्याक्षिणी अक्ष्णोर् ललाटेन ललाटम् आहन्यात् साललाटिका[४]।
mukhe mukham āsajyākṣiṇī akṣṇor lalāṭena lalāṭam āhanyāt sālalāṭikā[4].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवाहनम् अप्य् उपगूहन-प्रकारम् इत्य् एके मन्यन्ते। संस्पर्शत्वात्।
saṃvāhanam apy upagūhana-prakāram ity eke manyante. saṃsparśatvāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथक्-कालत्वाद् भिन्न-प्रयोजनत्वाद् अ:साधारणत्वान् नेति वात्स्यायनः
pṛthak-kālatvād bhinna-prayojanatvād a:sādhāraṇatvān neti vātsyāyanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.