Library·Kāmasūtra·2·2.3

Kāmasūtra 2.3

चुम्बन-नख-दशन-च्छेद्यानां न पौर्वापर्यम् अस्ति। राग-योगात् प्राक् संयोगाद् एषां प्राधायेन प्रयोगः। प्रहण-सीत्कृतयोश् च संप्रयोगे।

cumbana-nakha-daśana-cchedyānāṃ na paurvāparyam asti. rāga-yogāt prāk saṃyogād eṣāṃ prādhāyena prayogaḥ. prahaṇa-sītkṛtayoś ca saṃprayoge.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं सर्वत्र। रागस्यान्:अपेक्षितत्वात्। इति वात्स्यायनः।

sarvaṃ sarvatra. rāgasyān:apekṣitatvāt. iti vātsyāyanaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि प्रथम-रते नातिव्यक्तानि विश्रब्धिकायां विकल्पेन च प्रयुञ्जीत। तथा-भूतत्वाद् रागस्य। ततः परम् अतित्वरया विशेषवत् समुच्चयेन राग-संधुक्षणार्थम्।

tāni prathama-rate nātivyaktāni viśrabdhikāyāṃ vikalpena ca prayuñjīta. tathā-bhūtatvād rāgasya. tataḥ param atitvarayā viśeṣavat samuccayena rāga-saṃdhukṣaṇārtham.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ललाटालक-कपोल-नयन-वक्षः-स्तनोष्ठान्तर्:मुखेषु चुम्बनम्।

lalāṭālaka-kapola-nayana-vakṣaḥ-stanoṣṭhāntar:mukheṣu cumbanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊरु-संधि-बाहु-नाभि-मूलयोर् लाटानाम्।

ūru-saṃdhi-bāhu-nābhi-mūlayor lāṭānām.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राग-वशाद् देश-प्रवृत्तेश् च सन्ति तानि तानि स्थानानि न तु सर्व-जन-प्रयोजानीति वात्स्यायनः।

rāga-vaśād deśa-pravṛtteś ca santi tāni tāni sthānāni na tu sarva-jana-prayojānīti vātsyāyanaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् यथा ण् [१] निमित्तिकं [२] स्फुरितकं [३] घट्टितकम् इति त्रीणि कन्या-चुम्बनानि।

tad yathā ṇ [1] nimittikaṃ [2] sphuritakaṃ [3] ghaṭṭitakam iti trīṇi kanyā-cumbanāni.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलात्-कारेण नियुक्ता मुखम् आधत्ते न तु विचेष्टत इति [१] निमित्तकम्।

balāt-kāreṇa niyuktā mukham ādhatte na tu viceṣṭata iti [1] nimittakam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वदने प्रवेशितं चौष्ठं मनाग् अपत्रपावग्रहीतुम् इच्छन्ती स्पन्दयति स्वम् ओष्ठं नोत्तरम् उत्सहत इति [२] स्फुरितकम्।

vadane praveśitaṃ cauṣṭhaṃ manāg apatrapāvagrahītum icchantī spandayati svam oṣṭhaṃ nottaram utsahata iti [2] sphuritakam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईषत् परिगृह्य वि:निमीलित-नयना करेण च तस्य नयने अवच्छादयन्ति जिह्वाग्रेण घट्टयतीति [३] घट्टितकम्।

īṣat parigṛhya vi:nimīlita-nayanā kareṇa ca tasya nayane avacchādayanti jihvāgreṇa ghaṭṭayatīti [3] ghaṭṭitakam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समं तिर्यग् उद्भ्रान्तम् अवपीडितकम् इति चतुर्विधम् अपरे।

samaṃ tiryag udbhrāntam avapīḍitakam iti caturvidham apare.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलि-संपुटेन पिण्डी-कृत्य निर्दशनम् ओष्ठ-पुटेनावपीडयेद् इत्य् अवपीडितकं पञ्चमम् अपि करणम्।

aṅguli-saṃpuṭena piṇḍī-kṛtya nirdaśanam oṣṭha-puṭenāvapīḍayed ity avapīḍitakaṃ pañcamam api karaṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यूतं चात्र प्रवर्तयेत्।

dyūtaṃ cātra pravartayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वम् अधर-संपादनेन जितम् इदं स्यात्।

pūrvam adhara-saṃpādanena jitam idaṃ syāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र जिता सार्ध-रुदितं करं विधुनुयात् प्रणुदेद् दशेत् परिवर्तयेद् बलाद् आहृता विवदेत् पुनर् अप्य् अस्तु पण इति ब्रूयात्। तत्रापि जिता द्वि-गुणम् आयस्यएत्।

tatra jitā sārdha-ruditaṃ karaṃ vidhunuyāt praṇuded daśet parivartayed balād āhṛtā vivadet punar apy astu paṇa iti brūyāt. tatrāpi jitā dvi-guṇam āyasyaet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्रब्धस्य प्रमत्तस्य वाधरम् अवगृह्य दशनान्तर्गतम् अ:निर्गमं कृत्वा हसेद् उत्क्रिशेत् तर्जयेद् वल्गेद् आह्लयेत् प्रनर्तितत्-भ्रूणा च विचल-नयनेन मुखेन विहसन्तीतानि तानि च ब्रूयात्। इति चुम्बन-द्यूत-कलहः।

viśrabdhasya pramattasya vādharam avagṛhya daśanāntargatam a:nirgamaṃ kṛtvā hased utkriśet tarjayed valged āhlayet pranartitat-bhrūṇā ca vicala-nayanena mukhena vihasantītāni tāni ca brūyāt. iti cumbana-dyūta-kalahaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन नख-दशन-च्छेद्य-प्रहणन-द्यूत-कलहा व्याख्याताः।

etena nakha-daśana-cchedya-prahaṇana-dyūta-kalahā vyākhyātāḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्ड-वेगयोर् एव त्व् एषां प्रयोगः। तत्-सात्म्यात्।

caṇḍa-vegayor eva tv eṣāṃ prayogaḥ. tat-sātmyāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां चुम्बन्त्याम् अयम् अप्य् उत्तरं गृह्णीयात्। इत्य् उत्तर-चुम्बितम्॥२।३।२० ओष्ठ-संदंशेनावगृह्याउष्ठ-द्वयम् अपि चुम्बेत। इति संपुटकं स्त्रियाः पुंसो वा:जात-व्यञ्जनस्य।

tasyāṃ cumbantyām ayam apy uttaraṃ gṛhṇīyāt. ity uttara-cumbitam..2.3.20 oṣṭha-saṃdaṃśenāvagṛhyāuṣṭha-dvayam api cumbeta. iti saṃpuṭakaṃ striyāḥ puṃso vā:jāta-vyañjanasya.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्न् इतरो ऽपि जिह्वयास्या दशनान् घट्टयेत् तालु जिह्वां चेति जिह्वा-युद्धम्।

tasminn itaro 'pi jihvayāsyā daśanān ghaṭṭayet tālu jihvāṃ ceti jihvā-yuddham.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन बलाद् वदन-रदन-ग्रहणं दानं च व्याख्यातम्।

etena balād vadana-radana-grahaṇaṃ dānaṃ ca vyākhyātam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समं पीडितम् अञ्चितं मृदु शेषाङ्गेषु चुम्बनं स्थान-विशेष-योगात्। इति चुम्बन-विशेषाः।

samaṃ pīḍitam añcitaṃ mṛdu śeṣāṅgeṣu cumbanaṃ sthāna-viśeṣa-yogāt. iti cumbana-viśeṣāḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्तसय मुखम् अवलोकयन्त्या स्वाभिप्रायेण चुम्बनं राग-दीपनम्।

suptasaya mukham avalokayantyā svābhiprāyeṇa cumbanaṃ rāga-dīpanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमत्तस्य विवदमानस्य वान्यतो ऽभिमुखस्य सुप्ताभिमुखस्य वा निद्रा-व्याघातार्थं चलितकम्।

pramattasya vivadamānasya vānyato 'bhimukhasya suptābhimukhasya vā nidrā-vyāghātārthaṃ calitakam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिर-रात्राव् आगतस्य शयन-सुप्तायाः स्वाभिप्राय-चुम्बनं प्रातिबोधकम्।

cira-rātrāv āgatasya śayana-suptāyāḥ svābhiprāya-cumbanaṃ prātibodhakam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि तु भाव-जिज्ञासार्थिनी नायकस्यागमन-कालं संलक्ष्य व्याजेन सुप्ता स्यात्।

sāpi tu bhāva-jijñāsārthinī nāyakasyāgamana-kālaṃ saṃlakṣya vyājena suptā syāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदर्शे कुड्ये सलिले वा प्रयोज्यायाश् छाया-चुम्बनम् आकार-प्रदर्शनार्थम् एव कार्यम्।

ādarśe kuḍye salile vā prayojyāyāś chāyā-cumbanam ākāra-pradarśanārtham eva kāryam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालस्य चित्र-कर्मणः प्रतिमायाश् च चुम्बनं संक्रान्तकम् आलिङ्गनं च।

bālasya citra-karmaṇaḥ pratimāyāś ca cumbanaṃ saṃkrāntakam āliṅganaṃ ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा निशि प्रेक्षणके स्वजन-समाजे वा समीपे गतस्य प्रयोज्याया हस्ताङ्गुलि-चुम्बनं संविष्टस्य वा पादाङ्गुलि-चुम्बनम्।

tathā niśi prekṣaṇake svajana-samāje vā samīpe gatasya prayojyāyā hastāṅguli-cumbanaṃ saṃviṣṭasya vā pādāṅguli-cumbanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवाहिकायास् तु नायकम् आकारयन्त्या निद्रा-वशाद् अ:कामाया इव तस्योर्वोर् वदनस्य निधानम् ऊरु-चुम्बनं चेत्य् आभियोगिकानि।

saṃvāhikāyās tu nāyakam ākārayantyā nidrā-vaśād a:kāmāyā iva tasyorvor vadanasya nidhānam ūru-cumbanaṃ cety ābhiyogikāni.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवति चात्र श्लोकः।

bhavati cātra ślokaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.