Library·Kāmasūtra·5·5.2

Kāmasūtra 5.2

यथा कन्या स्वयम् अभि-योग-साध्या न तथा दूत्या। पर-स्त्रियस् तु सूक्ष्म-भावा दूती-साध्या न तथात्मनेत्य् आचार्याः।

yathā kanyā svayam abhi-yoga-sādhyā na tathā dūtyā. para-striyas tu sūkṣma-bhāvā dūtī-sādhyā na tathātmanety ācāryāḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र शक्ति-विषये स्वयं साधनम् उपपन्नतरकं दुर्:उपपादत्वात् तस्य दूती-प्रयोग इति वात्स्यायनः।

sarvatra śakti-viṣaye svayaṃ sādhanam upapannatarakaṃ dur:upapādatvāt tasya dūtī-prayoga iti vātsyāyanaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथम-साहसा अ:नियन्त्रण-संभाषाश् च स्वयं प्रतार्याः। तद्-विपरीताश् च दूत्येति प्रायो-वादः।

prathama-sāhasā a:niyantraṇa-saṃbhāṣāś ca svayaṃ pratāryāḥ. tad-viparītāś ca dūtyeti prāyo-vādaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयम् अभियोक्ष्यमाणस् त्व् आदाव् एव परिचयं कुर्यात्।

svayam abhiyokṣyamāṇas tv ādāv eva paricayaṃ kuryāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः स्वाभाविकं दर्शनं प्रायत्निकं च।

tasyāḥ svābhāvikaṃ darśanaṃ prāyatnikaṃ ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वाभाविकम् आत्मनो भवन-संनिकर्षे प्रायत्निकं मित्र-ज्ञाति-महामात्र-वैद्य-भवन संनिकर्षे विवाह-यज्ञोत्सव-व्यसनोद्यान-गमनादिषु।

svābhāvikam ātmano bhavana-saṃnikarṣe prāyatnikaṃ mitra-jñāti-mahāmātra-vaidya-bhavana saṃnikarṣe vivāha-yajñotsava-vyasanodyāna-gamanādiṣu.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शने चास्याः सततं साकारं प्रेक्षणं केश-संयमनं नखाच्छुरणम् आभरण-प्रह्लादनम् अधरौष्ठ-विमर्दनं तास् ताश् च लीला वयस्यैः सह प्रेक्षमाणायास् तत्-संबद्धाः परापदेशिन्यश् च कथास् त्यागोपभोग-प्रकाशनं सख्युर् उत्सङ्ग-निषण्णस्य साङ-भङ्गं जृम्भणम् एक-भ्रू-क्षेपणं मन्द-वाक्यता तद्-वाक्य-श्रवणं ताम् उद्दिश्य बालेनान्य-जनेन वा सहान्योपदिष्टा व्यर्था कथा तस्यां स्वयं मनोरथावेदनम् अन्यापदेशेन ताम् एवोद्दिश्य बाल-चुम्बनम् आलिङ्गनं च जिह्वया चास्य ताम्बूल-दानं प्रदेशिन्या हनु-देश-घट्टनं तत् तद्-यथा योगं यथावकाशं च प्रयोक्तव्यम्।

darśane cāsyāḥ satataṃ sākāraṃ prekṣaṇaṃ keśa-saṃyamanaṃ nakhācchuraṇam ābharaṇa-prahlādanam adharauṣṭha-vimardanaṃ tās tāś ca līlā vayasyaiḥ saha prekṣamāṇāyās tat-saṃbaddhāḥ parāpadeśinyaś ca kathās tyāgopabhoga-prakāśanaṃ sakhyur utsaṅga-niṣaṇṇasya sāṅa-bhaṅgaṃ jṛmbhaṇam eka-bhrū-kṣepaṇaṃ manda-vākyatā tad-vākya-śravaṇaṃ tām uddiśya bālenānya-janena vā sahānyopadiṣṭā vyarthā kathā tasyāṃ svayaṃ manorathāvedanam anyāpadeśena tām evoddiśya bāla-cumbanam āliṅganaṃ ca jihvayā cāsya tāmbūla-dānaṃ pradeśinyā hanu-deśa-ghaṭṭanaṃ tat tad-yathā yogaṃ yathāvakāśaṃ ca prayoktavyam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याश् चाङ्क-गतस्य बालस्य लालनं बाल-क्रीडनकानां चास्य दानं ग्रहणं तेन संनिकृष्टत्वात् कथा-योजनं तत्-संभाषण-क्षमेण जनेन च प्रीतिम् आसाद्य कार्यं तद्-अनुबन्धं च गमनागमनस्य योजनं संश्रये चास्यास् ताम् अ:पश्यतो नाम काम-सूत्र-संकथा।

tasyāś cāṅka-gatasya bālasya lālanaṃ bāla-krīḍanakānāṃ cāsya dānaṃ grahaṇaṃ tena saṃnikṛṣṭatvāt kathā-yojanaṃ tat-saṃbhāṣaṇa-kṣameṇa janena ca prītim āsādya kāryaṃ tad-anubandhaṃ ca gamanāgamanasya yojanaṃ saṃśraye cāsyās tām a:paśyato nāma kāma-sūtra-saṃkathā.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसृते तु परिचये तस्या हस्ते न्यासं निक्षेपं च निदध्यात्। तत् प्रति-दिनं प्रति-क्षणं चैकदेशतो गृह्णीयात्। सौगन्धिकं पूग-फलानि च।

prasṛte tu paricaye tasyā haste nyāsaṃ nikṣepaṃ ca nidadhyāt. tat prati-dinaṃ prati-kṣaṇaṃ caikadeśato gṛhṇīyāt. saugandhikaṃ pūga-phalāni ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम् आत्मनो दारैः सह विस्रम्भ-गोष्ठ्यां विविक्तासने च योजयेत्।

tām ātmano dāraiḥ saha visrambha-goṣṭhyāṃ viviktāsane ca yojayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्य-दर्शनार्थं विश्वासनार्थं च॥५।२।१२ सुवर्णकार-मणिकार-वैकटिक-नीली-कुसुम्भ-रञ्जकादिषु च कामार्थिन्यां सहात्मनो वश्यैश् चैषां तत्-संपादने स्वयं प्रयतेत।

nitya-darśanārthaṃ viśvāsanārthaṃ ca..5.2.12 suvarṇakāra-maṇikāra-vaikaṭika-nīlī-kusumbha-rañjakādiṣu ca kāmārthinyāṃ sahātmano vaśyaiś caiṣāṃ tat-saṃpādane svayaṃ prayateta.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-अनुष्ठान-निरतस्य लोक-विदितो दीर्घ-कालं संदर्शन-योगः।

tad-anuṣṭhāna-niratasya loka-vidito dīrgha-kālaṃ saṃdarśana-yogaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंश् चान्येषाम् अपि कर्मणाम् अनुसन्धानम्।

tasmiṃś cānyeṣām api karmaṇām anusandhānam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन कर्मणा द्रव्येण कौशलेन चार्थिनी स्यात् तस्य प्रयोगम् उत्पत्तिम् आगमम् उपायं विज्ञानं चात्मायत्तं दर्शयेत्।

yena karmaṇā dravyeṇa kauśalena cārthinī syāt tasya prayogam utpattim āgamam upāyaṃ vijñānaṃ cātmāyattaṃ darśayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्व-प्रवृत्तेषु लोक-चरितेषु द्रव्य-गुण-परीक्षासु च तया तत्-परिजनेन च सह विवादः।

pūrva-pravṛtteṣu loka-cariteṣu dravya-guṇa-parīkṣāsu ca tayā tat-parijanena ca saha vivādaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र निर्दिष्टानि पणितानि तेष्व् एनां प्राश्निकत्वेन योजयेत्।

tatra nirdiṣṭāni paṇitāni teṣv enāṃ prāśnikatvena yojayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया तु विवदमानो ऽत्य्:अन्ताद्भूतमिति ब्रूयाद्।

tayā tu vivadamāno 'ty:antādbhūtamiti brūyād.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत-परिचयां दर्शितेङिताकारां कन्याम् इवोपायतो ऽभियुञ्जीतेति। प्रायेण तत्र सूक्ष्मा अभियोगाः। कन्यानाम् अ:संप्रयुक्तत्वात्। इतरासु तान् एव स्फुटम् उपदध्यात्। संप्रयुक्तत्वात्।

kṛta-paricayāṃ darśiteṅitākārāṃ kanyām ivopāyato 'bhiyuñjīteti. prāyeṇa tatra sūkṣmā abhiyogāḥ. kanyānām a:saṃprayuktatvāt. itarāsu tān eva sphuṭam upadadhyāt. saṃprayuktatvāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संदर्शिताकारायां निर्भिन्न-सद्-भावायां समुपभोग-व्यतिकरे तदीयान्य् उपयुञ्जीत।

saṃdarśitākārāyāṃ nirbhinna-sad-bhāvāyāṃ samupabhoga-vyatikare tadīyāny upayuñjīta.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र महार्ह-गन्धम् उत्तरीयं कुसुमं स्याद् अङ्गुलीयकं च। तद्-धस्ताद् गृहीत-ताम्बूलया गोष्ठी-गमनोद्यतस्य केश-हस्त-पुष्प-याचनम्।

tatra mahārha-gandham uttarīyaṃ kusumaṃ syād aṅgulīyakaṃ ca. tad-dhastād gṛhīta-tāmbūlayā goṣṭhī-gamanodyatasya keśa-hasta-puṣpa-yācanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र महार्ह-गन्धं स्पृहणीयं स्व-नख-दशन-पद-चिह्नितं साकारं दद्यात्।

tatra mahārha-gandhaṃ spṛhaṇīyaṃ sva-nakha-daśana-pada-cihnitaṃ sākāraṃ dadyāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिकैर् अधिकैश् चाभियोगैः साध्वस-विच्छेदनम्।

adhikair adhikaiś cābhiyogaiḥ sādhvasa-vicchedanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमेण च विविक्त-देशे गमनम् आलिङ्गनं चुम्बनं ताम्बूलस्य ग्राहणं दानान्ते द्रव्याणां परिवर्तनं गुह्य-देशाभिमर्शनं चेत्य् अभियोगाः।

krameṇa ca vivikta-deśe gamanam āliṅganaṃ cumbanaṃ tāmbūlasya grāhaṇaṃ dānānte dravyāṇāṃ parivartanaṃ guhya-deśābhimarśanaṃ cety abhiyogāḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र चैकाभियुक्ता न तत्रापराम् अभियुञ्जीत।

yatra caikābhiyuktā na tatrāparām abhiyuñjīta.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र या वृद्धानुभूत-विषया प्रियोपग्रहैश् च ताम् उपगृह्णीयात्।

tatra yā vṛddhānubhūta-viṣayā priyopagrahaiś ca tām upagṛhṇīyāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोकाव् अत्र भवतः

ślokāv atra bhavataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.