वेश्यानां पुरुषाधिगमे रतिर् वृत्तिश् च सर्गात्।
veśyānāṃ puruṣādhigame ratir vṛttiś ca sargāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रतितः प्रवर्तनं स्वाभाविकं कृत्रिमम् अर्थार्थम्।
ratitaḥ pravartanaṃ svābhāvikaṃ kṛtrimam arthārtham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अपि स्वाभाविकवद् रूपयेत्।
tad api svābhāvikavad rūpayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम-परासु हि पुंसां विश्वास-योगात्।
kāma-parāsu hi puṃsāṃ viśvāsa-yogāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ:लुब्धतां च ख्यापयेत् तस्य निदर्शनार्थम्।
a:lubdhatāṃ ca khyāpayet tasya nidarśanārtham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चान्:उपायेनार्थान् साधयेद् आयति-संरक्षणार्थम्।
na cān:upāyenārthān sādhayed āyati-saṃrakṣaṇārtham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यम् अलङ्कार-योगिनी राज-मार्गावलोकिनी दृश्यमाना न चातिवृत्ता तिष्ठेत्। पण्य-स: धर्मत्वात्।
nityam alaṅkāra-yoginī rāja-mārgāvalokinī dṛśyamānā na cātivṛttā tiṣṭhet. paṇya-sa: dharmatvāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यैर् नायकम् आवर्जयेद् अन्याभ्यश् चावच्छिन्द्याद् आत्मनश् चान्:अर्थं प्रतिकुर्याद् अर्थं च साधयेन् न च गम्यैः परिभूयेत तान् सहायान् कुर्यात्।
yair nāyakam āvarjayed anyābhyaś cāvacchindyād ātmanaś cān:arthaṃ pratikuryād arthaṃ ca sādhayen na ca gamyaiḥ paribhūyeta tān sahāyān kuryāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते त्व् आरक्षक-पुरुषा धर्माधिकरणस्था दैव-ज्ञा विक्रान्ताः शूराः समान-विद्याः कला-ग्राहिणः पीठमर्द-वीट-विदूषक-मालाकार-गान्धिक-शौण्डिक-रजक-नापित भिक्षुकास् तेच ते च कार्य-योगात्।
te tv ārakṣaka-puruṣā dharmādhikaraṇasthā daiva-jñā vikrāntāḥ śūrāḥ samāna-vidyāḥ kalā-grāhiṇaḥ pīṭhamarda-vīṭa-vidūṣaka-mālākāra-gāndhika-śauṇḍika-rajaka-nāpita bhikṣukās teca te ca kārya-yogāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केवलार्थास् त्व् अमी गम्याः ण् स्व-तन्त्रः पूर्वे वयसि वर्तमानो वित्तवान् अ:परोक्ष-वृत्तिर् अधिकरणवान् अ:कृच्छ्राधिगत-वित्तः। संघर्षवान् सन्ततायः सुभग-मानी श्लाघनकः पण्डकश् च पुं-शब्दार्थी। समान-स्पर्धी स्व-भावतस् त्यागी। राजनि महामात्रे वा सिद्धो दैव-प्रमाणो वित्तावमानी गुरूणां शासनातिगः स:जातानां लक्ष्य-भूतः स:वित्त एक-पुत्रो लिङ्गी प्रच्छन्न-कामः शूरो वैद्यश् चेति।
kevalārthās tv amī gamyāḥ ṇ sva-tantraḥ pūrve vayasi vartamāno vittavān a:parokṣa-vṛttir adhikaraṇavān a:kṛcchrādhigata-vittaḥ. saṃgharṣavān santatāyaḥ subhaga-mānī ślāghanakaḥ paṇḍakaś ca puṃ-śabdārthī. samāna-spardhī sva-bhāvatas tyāgī. rājani mahāmātre vā siddho daiva-pramāṇo vittāvamānī gurūṇāṃ śāsanātigaḥ sa:jātānāṃ lakṣya-bhūtaḥ sa:vitta eka-putro liṅgī pracchanna-kāmaḥ śūro vaidyaś ceti.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीति-यशो-ऽर्थास् तु गुणतो ऽधिगम्याः।
prīti-yaśo-'rthās tu guṇato 'dhigamyāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महा-कुलीनो विद्वान् सर्व-समय-ज्ञः कविर् आख्यान-कुशलो वाग्मी प्रगल्भो विविध-शिल्प ज्ञो वृद्ध-दर्शी स्थूल-लक्षो महोत्साहो दृढ-भक्तिर् अन्:असूयकस् त्यागी मित्र-वत्सलो घटा-गोष्ठी-प्रेक्षणक-समाज-समस्या-क्रीडन-शीलो नीरुजो ऽ:व्यङ्ग-शरीरः प्राणवान् अ:मद्य-पो वृषो मैत्रः स्त्रीणां प्रनेता लालयिता च। न चासां वश-गः स्व-तन्त्र वृत्तिर् अ:निष्ठुरो ऽन्:ईर्ष्यालुर् अन्:अवशङ्की चेति नायक-गुणाः।
mahā-kulīno vidvān sarva-samaya-jñaḥ kavir ākhyāna-kuśalo vāgmī pragalbho vividha-śilpa jño vṛddha-darśī sthūla-lakṣo mahotsāho dṛḍha-bhaktir an:asūyakas tyāgī mitra-vatsalo ghaṭā-goṣṭhī-prekṣaṇaka-samāja-samasyā-krīḍana-śīlo nīrujo ':vyaṅga-śarīraḥ prāṇavān a:madya-po vṛṣo maitraḥ strīṇāṃ pranetā lālayitā ca. na cāsāṃ vaśa-gaḥ sva-tantra vṛttir a:niṣṭhuro 'n:īrṣyālur an:avaśaṅkī ceti nāyaka-guṇāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नायिकायाः पुना रूप-यौवन-लक्षण-माधुर्य-योगिनी गुणेष्व् अनुरक्ता न तथार्थेषु प्रीति-संयोग-शीला स्थिर-मतिर् एक-जातीया विशेषार्थिनी नित्यम् अ:कदर्य-वृत्तिर् गोष्ठी-कला-प्रिया चेति नायिका-गुणाः।
nāyikāyāḥ punā rūpa-yauvana-lakṣaṇa-mādhurya-yoginī guṇeṣv anuraktā na tathārtheṣu prīti-saṃyoga-śīlā sthira-matir eka-jātīyā viśeṣārthinī nityam a:kadarya-vṛttir goṣṭhī-kalā-priyā ceti nāyikā-guṇāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नायिका पुनर् बुद्धि-शीलाचार आर्जवं कृत-ज्ञता दीर्घ-दूर-दर्शित्वं अ:विसंवादिता देश-काल-ज्ञता नागरकता दैन्यातिहास-पैशुन्य-परिवाद-क्रोध-लोभ-स्तम्भ-चापल वर्जनं पूर्वाभिभाषिता काम-सूत्र-कौशलं तद्-अङ्ग-विद्यासु चेति साधारण-गुणाः।
nāyikā punar buddhi-śīlācāra ārjavaṃ kṛta-jñatā dīrgha-dūra-darśitvaṃ a:visaṃvāditā deśa-kāla-jñatā nāgarakatā dainyātihāsa-paiśunya-parivāda-krodha-lobha-stambha-cāpala varjanaṃ pūrvābhibhāṣitā kāma-sūtra-kauśalaṃ tad-aṅga-vidyāsu ceti sādhāraṇa-guṇāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुण-विपर्यये दोषाः।
guṇa-viparyaye doṣāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षयी रोगी कृमि-शक्र्द् वायसास्यः प्रिय-कलत्रः परुष-वाक् कदर्यो निर्घृणो गुरु-जन-परित्यक्तः स्तेनो दम्भ-शीलो मूल-कर्मणि प्रसक्तो मानापमानयोर् अन्:अपेक्षी द्वेष्यैर् अप्य् अर्थ-हार्यो विलज्ज इत्य् अ:गम्याः।
kṣayī rogī kṛmi-śakrd vāyasāsyaḥ priya-kalatraḥ paruṣa-vāk kadaryo nirghṛṇo guru-jana-parityaktaḥ steno dambha-śīlo mūla-karmaṇi prasakto mānāpamānayor an:apekṣī dveṣyair apy artha-hāryo vilajja ity a:gamyāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागो भयम् अर्थः संघर्षो वैर-निर्यातनं जिज्ञासा पक्षः खेदो धर्मो यशो ऽनुकम्पा सुहृद्-वाक्यं ह्रीः प्रिय-सादृश्यं धन्यता रागापनयः साजात्यं साहवेश्यं सातत्यम् आयतिश् च गमन-कारणानि भवन्तीत्य् आचार्याः।
rāgo bhayam arthaḥ saṃgharṣo vaira-niryātanaṃ jijñāsā pakṣaḥ khedo dharmo yaśo 'nukampā suhṛd-vākyaṃ hrīḥ priya-sādṛśyaṃ dhanyatā rāgāpanayaḥ sājātyaṃ sāhaveśyaṃ sātatyam āyatiś ca gamana-kāraṇāni bhavantīty ācāryāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थो ऽन्:अर्थ-प्रतीघातः प्रीतिश् चेति वात्स्यायनः।
artho 'n:artha-pratīghātaḥ prītiś ceti vātsyāyanaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थस् तु प्रीत्या न बाधितः। अस्य प्राधान्यात्।
arthas tu prītyā na bādhitaḥ. asya prādhānyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भयादिषु तु गुरु-लाघवं परीक्ष्यम्
bhayādiṣu tu guru-lāghavaṃ parīkṣyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपमन्त्रितापि गम्येन सहसा न प्रतिजानीयात्। पुरुषाणां सु:लभावमानित्वात्।
upamantritāpi gamyena sahasā na pratijānīyāt. puruṣāṇāṃ su:labhāvamānitvāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाव-जिज्ञासार्थं परिचारक-मुखान् संवाहक-गायन-वैहासिकान् गम्ये तद्-भक्तान् वा प्रणिदध्यात्।
bhāva-jijñāsārthaṃ paricāraka-mukhān saṃvāhaka-gāyana-vaihāsikān gamye tad-bhaktān vā praṇidadhyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-अ:भावे पीठमर्दादीन्। तेभ्यो नायकस्य शौचा:शौचं रागापरागौ सक्ता:सक्ततां दाना:दाने च विद्यात्।
tad-a:bhāve pīṭhamardādīn. tebhyo nāyakasya śaucā:śaucaṃ rāgāparāgau saktā:saktatāṃ dānā:dāne ca vidyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संभावितेन च सह विट-पुरोगां प्रीतिं योजयेत्।
saṃbhāvitena ca saha viṭa-purogāṃ prītiṃ yojayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लावक-कुक्कुट-मेष-युद्ध-शुक-शारिका-प्रलापन-प्रेक्षणक-कला-व्यपदेशेन पीठमर्दो नायकं तस्या उदवसितम् आनयेत्।
lāvaka-kukkuṭa-meṣa-yuddha-śuka-śārikā-pralāpana-prekṣaṇaka-kalā-vyapadeśena pīṭhamardo nāyakaṃ tasyā udavasitam ānayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां वा तस्य।
tāṃ vā tasya.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतस्य प्रीति-कौतुक-जननं किं चिद् द्रव्य-जातं स्वयम् इदम् अ:साधारणोपभोग्यम् इति प्रीति-दायं दद्यात्।
āgatasya prīti-kautuka-jananaṃ kiṃ cid dravya-jātaṃ svayam idam a:sādhāraṇopabhogyam iti prīti-dāyaṃ dadyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र च रमते तया गोष्ठ्यैनम् उपचारैश् च रञ्जयेत्।
yatra ca ramate tayā goṣṭhyainam upacāraiś ca rañjayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते च स:परिहास-प्रलापां सोपायनां परिचारिकाम् अभीक्ष्णं प्रेषयेत्॥६।१।३० स:पीठमर्दायाश् च कारणापदेशेन स्वयं गमनम्
gate ca sa:parihāsa-pralāpāṃ sopāyanāṃ paricārikām abhīkṣṇaṃ preṣayet..6.1.30 sa:pīṭhamardāyāś ca kāraṇāpadeśena svayaṃ gamanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्ति चात्र श्लोकाः।
bhavanti cātra ślokāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.