Library·Kāmasūtra·6·6.2

Kāmasūtra 6.2

संयुक्ता नायकेन तद्-रण्जनार्थम् एकचारिणी-वृत्तम् अनुतिष्ठेत् ।

saṃyuktā nāyakena tad-raṇjanārtham ekacāriṇī-vṛttam anutiṣṭhet .

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रञ्जयेन् न तु सज्जेत सक्तवच् च विचेष्टेतेति संक्षेपोक्तिः।

rañjayen na tu sajjeta saktavac ca viceṣṭeteti saṃkṣepoktiḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातरि च क्रूर-शीलायाम् अर्थ-परायां चायत्ता स्यात्।

mātari ca krūra-śīlāyām artha-parāyāṃ cāyattā syāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-अ:भावे मातृकायाम्।

tad-a:bhāve mātṛkāyām.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तु गम्येन नातिप्रीयेत।

sā tu gamyena nātiprīyeta.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसह्य च दुहितरम् आनयेत्।

prasahya ca duhitaram ānayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तु नायिकायाः संततम् अ:रतिर् निर्वेदो व्रीडां भयं च।

tatra tu nāyikāyāḥ saṃtatam a:ratir nirvedo vrīḍāṃ bhayaṃ ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न त्व् एव शासनातिवृत्तिः।

na tv eva śāsanātivṛttiḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याधिं चैकम् अ:निमित्तम् अ:जुगुप्सितम् अ:चक्षुर्-ग्राह्यम् अ:नित्यं च ख्यापयेत्।

vyādhiṃ caikam a:nimittam a:jugupsitam a:cakṣur-grāhyam a:nityaṃ ca khyāpayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सति कारणे तद्-अपदेशं च नायकान्:अभिगमनम्।

sati kāraṇe tad-apadeśaṃ ca nāyakān:abhigamanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्:माल्यस्य तु नायिका चेटिकां प्रेषयेत् ताम्बूलस्य च।

nir:mālyasya tu nāyikā ceṭikāṃ preṣayet tāmbūlasya ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवाये तद्-उपचारेषु विस्मयः।

vyavāye tad-upacāreṣu vismayaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःषष्ट्यां शिष्यत्वम्।

catuḥṣaṣṭyāṃ śiṣyatvam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-उपदिष्टानां च योगानाम् आभीक्ष्ण्येनानुयोगः।

tad-upadiṣṭānāṃ ca yogānām ābhīkṣṇyenānuyogaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्-सात्म्याद् रहसि वृत्तिः।

tat-sātmyād rahasi vṛttiḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोरथानाम् आख्यानम्।

manorathānām ākhyānam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुह्यानां वैकृत-प्रच्छादनम्।

guhyānāṃ vaikṛta-pracchādanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शयने परावृत्तस्यानुपेक्षणम्।

śayane parāvṛttasyānupekṣaṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनुलोम्यं गुह्य-स्पर्शने।

ānulomyaṃ guhya-sparśane.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्तस्य चुम्बनम् आलिङ्गनं च।

suptasya cumbanam āliṅganaṃ ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेक्षणम् अन्य-मनस्कस्य। राज-मार्गे च प्रासाद-स्थायास् तत्र विदिताया व्रीडा शाठ्य-नाशः।

prekṣaṇam anya-manaskasya. rāja-mārge ca prāsāda-sthāyās tatra viditāyā vrīḍā śāṭhya-nāśaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-द्वेष्ये द्वेष्यता। तत्-प्रिये प्रियता। तद्-रम्य रतिः। तम् अनु हर्ष-शोकौ। स्त्रीषु जिज्ञासा। कोपश् चा:दीर्गः।

tad-dveṣye dveṣyatā. tat-priye priyatā. tad-ramya ratiḥ. tam anu harṣa-śokau. strīṣu jijñāsā. kopaś cā:dīrgaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व-कृतेष्व् अपि नख-दशन-चिह्नेष्व् अन्याशङ्का।

sva-kṛteṣv api nakha-daśana-cihneṣv anyāśaṅkā.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुरगस्या:वचनम्।

anuragasyā:vacanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकारतस् तु दर्शयेत्।

ākāratas tu darśayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद-स्वप्न-व्याधिषु तु निर्वचनम्।

mada-svapna-vyādhiṣu tu nirvacanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लाघ्यानां नायक-कर्मणां च।

ślāghyānāṃ nāyaka-karmaṇāṃ ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् ब्रुवाणे वाक्यार्थ-ग्रहणम्। तद् अवधार्य प्रशंसाविषये भाषणम्। तद्-वाक्यस्य चोत्तरेण योजनम्। भक्तिमांश् चेत्।

tasmin bruvāṇe vākyārtha-grahaṇam. tad avadhārya praśaṃsāviṣaye bhāṣaṇam. tad-vākyasya cottareṇa yojanam. bhaktimāṃś cet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथास्व् अनुवृत्तिर् अन्यत्र स:पत्न्याः।

kathāsv anuvṛttir anyatra sa:patnyāḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःश्वासे जृम्भते स्खलिते पतिते वा तस्य चार्तिम् आशंसीत।

niḥśvāse jṛmbhate skhalite patite vā tasya cārtim āśaṃsīta.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुत-व्याहृत-विस्मितेषु जीवेत्य् उदाहरणम्।

kṣuta-vyāhṛta-vismiteṣu jīvety udāharaṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दौर्मनस्ये व्याधि-दौर्हृदापदेशः।

daurmanasye vyādhi-daurhṛdāpadeśaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणतः परस्या:कीर्तनम्।

guṇataḥ parasyā:kīrtanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न निन्दा समान-दोषस्य।

na nindā samāna-doṣasya.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तस्य धारणम्।

dattasya dhāraṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृथापराधे तद्-व्यसने वालङ्कारस्या:ग्रहणम् अ:भोजनं च।

vṛthāparādhe tad-vyasane vālaṅkārasyā:grahaṇam a:bhojanaṃ ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-युक्ताश् च विलापाः।

tad-yuktāś ca vilāpāḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन सह देश-मोक्षं रोचयेत् राजनि निष्क्रयं च।

tena saha deśa-mokṣaṃ rocayet rājani niṣkrayaṃ ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामर्थ्यम् आयुष्यस् तद्-अवाप्तौ।

sāmarthyam āyuṣyas tad-avāptau.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यार्थाधिगमे ऽभिप्रेत-सिद्धौ शरीरोपचये वा पूर्व-संभाषित इष्ट-देवतोपहारः।

tasyārthādhigame 'bhipreta-siddhau śarīropacaye vā pūrva-saṃbhāṣita iṣṭa-devatopahāraḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यम् अलङ्कार-योगः। परिमितो ऽभ्यवहारः॥६।२।४२ गीते च नाम-गोत्रयोर् ग्रहणम्। ग्लान्याम् उरसि ललाटे च करं कुर्वीत। तत्-सुखम् उपलभ्य निद्रा-लाभः।

nityam alaṅkāra-yogaḥ. parimito 'bhyavahāraḥ..6.2.42 gīte ca nāma-gotrayor grahaṇam. glānyām urasi lalāṭe ca karaṃ kurvīta. tat-sukham upalabhya nidrā-lābhaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औत्सङ्गे चास्योपवेशनं स्वपनं च। गमनं वियोगे।

autsaṅge cāsyopaveśanaṃ svapanaṃ ca. gamanaṃ viyoge.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् पुत्रार्थिनी स्यात्। आयुषो नाधिक्यम् इच्छेत्।

tasmāt putrārthinī syāt. āyuṣo nādhikyam icchet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्या:विज्ञातम् अर्थं रहसि न ब्रूयात्।

etasyā:vijñātam arthaṃ rahasi na brūyāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतम् उपवासं चास्य निर्वर्तयेत् मयि दोष इति। अ:शक्ये स्वयम् अपि तद्-रूपा स्यात्।

vratam upavāsaṃ cāsya nirvartayet mayi doṣa iti. a:śakye svayam api tad-rūpā syāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवादे तेनाप्य् अ:शक्यम् इत्य् अर्थ-निर्देशः।

vivāde tenāpy a:śakyam ity artha-nirdeśaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदीयम् आत्मीयं वा स्वयम् अ:विशेषेण पश्येत्।

tadīyam ātmīyaṃ vā svayam a:viśeṣeṇa paśyet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन विना गोष्ठ्य्-आदीनाम् अ:गमनम् इति।

tena vinā goṣṭhy-ādīnām a:gamanam iti.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्:माल्य-धारणे श्लाघा उच्छिष्ट-भोजने च।

nir:mālya-dhāraṇe ślāghā ucchiṣṭa-bhojane ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुल-शील-शिल्प-जाति-विद्या-वर्ण-वित्त-देश-मित्र-गुण-वयो-माधुर्य-पूजा।

kula-śīla-śilpa-jāti-vidyā-varṇa-vitta-deśa-mitra-guṇa-vayo-mādhurya-pūjā.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीतादिषु चोदनम् अभिज्ञस्य।

gītādiṣu codanam abhijñasya.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भय-शीतोष्ण-वर्षाण्य् अन्:अपेक्ष्य तद्-अभिगमनम्।

bhaya-śītoṣṇa-varṣāṇy an:apekṣya tad-abhigamanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव च मे स्याद् इत्य् और्ध्वदेहिकेषु वचनम्।

sa eva ca me syād ity aurdhvadehikeṣu vacanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-इष्ट-रस-भाव-शीलानुवर्तनम्।

tad-iṣṭa-rasa-bhāva-śīlānuvartanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूल-कर्माभिशङ्का।

mūla-karmābhiśaṅkā.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-अभिगमने च जनन्या सह नित्यो विवादः।

tad-abhigamane ca jananyā saha nityo vivādaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलात्कारेण च यद्य् अन्यत्र तया नीयेत तदा विषम् अन्:अशनं शस्त्रं रज्जुम् इति कामयेत।

balātkāreṇa ca yady anyatra tayā nīyeta tadā viṣam an:aśanaṃ śastraṃ rajjum iti kāmayeta.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यायनं च प्रणिधिभिर् नायकस्य। स्वयं वात्मनो वृत्ति-ग्रहणम्।

pratyāyanaṃ ca praṇidhibhir nāyakasya. svayaṃ vātmano vṛtti-grahaṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न त्व् एवार्थेषु विवादः।

na tv evārtheṣu vivādaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्रा विना किं चिन् न चेष्टेत।

mātrā vinā kiṃ cin na ceṣṭeta.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवासे शीघ्रागमनाय शाप-दानम्।

pravāse śīghrāgamanāya śāpa-dānam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोषिते मृजानियमश् चालङ्कारस्य प्रतिषेधः। मङ्गलं त्व् अपेक्ष्यम्। एकं शङ्ख-वलयं वा धारयेत्।

proṣite mṛjāniyamaś cālaṅkārasya pratiṣedhaḥ. maṅgalaṃ tv apekṣyam. ekaṃ śaṅkha-valayaṃ vā dhārayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरणम् अतीतानाम्। गमनम् ईक्षणिकोपश्रुतीनाम्। नक्षत्र-चन्द्र-सूर्य-ताराभ्यः स्पृहणम्।

smaraṇam atītānām. gamanam īkṣaṇikopaśrutīnām. nakṣatra-candra-sūrya-tārābhyaḥ spṛhaṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टस्वप्नप्रदर्शने तत्-सङ्गमो ममास्त्व् इति वचनम्।

iṣṭasvapnapradarśane tat-saṅgamo mamāstv iti vacanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वेगो ऽन्:इष्टे सान्ति-कर्म च।

udvego 'n:iṣṭe sānti-karma ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यागते काम-पूजा।

pratyāgate kāma-pūjā.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतोपहाराणां करणम्।

devatopahārāṇāṃ karaṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सखीभिः पूर्ण-पात्रस्याहरणम्।

sakhībhiḥ pūrṇa-pātrasyāharaṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायस-पूजा च।

vāyasa-pūjā ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथम-समागमान्:अन्तरं चैतद् एव वायस-पूजा-वर्जम्।

prathama-samāgamān:antaraṃ caitad eva vāyasa-pūjā-varjam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्तस्य चानुमरणं ब्रूयात्।

saktasya cānumaraṇaṃ brūyāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निसृष्ट-भावः समान-वृत्तिः प्रयोजन-कारी निर्:आशङ्को निर्:अपेक्षो ऽर्थेष्व् इति सक्त-लक्षणानि।

nisṛṣṭa-bhāvaḥ samāna-vṛttiḥ prayojana-kārī nir:āśaṅko nir:apekṣo 'rtheṣv iti sakta-lakṣaṇāni.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एतन् निदर्शनार्थं दत्तक-शासनाद् उक्तम्। अन्:उक्तं च लोकतः शीलयेत् पुरुष-प्रकृतितश् च।

tad etan nidarśanārthaṃ dattaka-śāsanād uktam. an:uktaṃ ca lokataḥ śīlayet puruṣa-prakṛtitaś ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवतश् चात्र श्लोकौ

bhavataś cātra ślokau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.