Library·Kāmasūtra·6·6.3

Kāmasūtra 6.3

सक्ताद् वित्तादानं स्वाभाविकम् उपायतश् च।

saktād vittādānaṃ svābhāvikam upāyataś ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्वाभाविकं संकल्पात् समधिकं वा लभमाना नोपायान् प्रयुञ्जीतेत्य् आचार्याः।

tatra svābhāvikaṃ saṃkalpāt samadhikaṃ vā labhamānā nopāyān prayuñjītety ācāryāḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदितम् अप्य् उपायैः परिष्कृतं द्वि-गुणं दास्यतीति वात्स्यायनः।

viditam apy upāyaiḥ pariṣkṛtaṃ dvi-guṇaṃ dāsyatīti vātsyāyanaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलंकार-भक्ष्य-भोज्य-पेय-माल्य-वस्त्र-गन्ध-द्रव्यादीनां व्यवहारिषु कालिकम् उद्धारार्त्थम् अर्थ-प्रतिनयनेन।

alaṃkāra-bhakṣya-bhojya-peya-mālya-vastra-gandha-dravyādīnāṃ vyavahāriṣu kālikam uddhārārttham artha-pratinayanena.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्-समक्षं तद्-वित्त-प्रशंसा।

tat-samakṣaṃ tad-vitta-praśaṃsā.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रत-वृक्षाराम-देवकुल-तडागोद्यानोत्सव-प्रीति-दाय-व्यपदेशः।

vrata-vṛkṣārāma-devakula-taḍāgodyānotsava-prīti-dāya-vyapadeśaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-अभिगमन-निमित्तो रक्षिभिश् चौरैर् वालङ्कार-परिमोषः।

tad-abhigamana-nimitto rakṣibhiś caurair vālaṅkāra-parimoṣaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाहात् कुड्य-च्छेदात् प्रमादाद् भवने चार्थ-नाशः।

dāhāt kuḍya-cchedāt pramādād bhavane cārtha-nāśaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा याचितालङ्काराणां नायकालङ्काराणां च तद्-अभिगमनार्थस्य व्ययस्य प्रणिधिभिर् निवेदनम्।

tathā yācitālaṅkārāṇāṃ nāyakālaṅkārāṇāṃ ca tad-abhigamanārthasya vyayasya praṇidhibhir nivedanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-अर्थम् ऋण-ग्रहणम्। जनन्या सह तद्-उद्भवस्य व्ययस्य विवादः॥६।३।११ सुहृत्-कार्येष्व् अन्:अभिगमनम् अन्:अभिहार-हेतोः।

tad-artham ṛṇa-grahaṇam. jananyā saha tad-udbhavasya vyayasya vivādaḥ..6.3.11 suhṛt-kāryeṣv an:abhigamanam an:abhihāra-hetoḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैश् च पूर्वम् आहृता गुरवो ऽभिहाराः पूर्वम् उपनीताः पूर्वं श्राविताः स्युः।

taiś ca pūrvam āhṛtā guravo 'bhihārāḥ pūrvam upanītāḥ pūrvaṃ śrāvitāḥ syuḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उचितानां क्रियाणां विच्छित्तिः।

ucitānāṃ kriyāṇāṃ vicchittiḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नायकार्थं च शिल्पिषु कार्यम्।

nāyakārthaṃ ca śilpiṣu kāryam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैद्य-महामात्रयोर् उपकार-क्रिया कार्य-हेतोः।

vaidya-mahāmātrayor upakāra-kriyā kārya-hetoḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्राणां चोपकारिणां व्यसनेष्व् अभ्युपपत्तिः।

mitrāṇāṃ copakāriṇāṃ vyasaneṣv abhyupapattiḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृह-कर्म सख्याः पुत्रस्योत्सञ्जनम् दोहदो व्याधिर् मित्रस्य दुःखापनयनम् इति।

gṛha-karma sakhyāḥ putrasyotsañjanam dohado vyādhir mitrasya duḥkhāpanayanam iti.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलंकारैक-देश-विक्रयो नायकस्यार्थे।

alaṃkāraika-deśa-vikrayo nāyakasyārthe.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया शीलितस्य चालङ्कारस्य भाण्डोपस्करस्य वा वणिजो विक्रयार्थं दर्शनम्।

tayā śīlitasya cālaṅkārasya bhāṇḍopaskarasya vā vaṇijo vikrayārthaṃ darśanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रति:गणिकानां च सदृशस्य भाण्डस्य व्यतिकरे प्रतिविशिष्टस्य ग्रहणम्।

prati:gaṇikānāṃ ca sadṛśasya bhāṇḍasya vyatikare prativiśiṣṭasya grahaṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोपकाराणाम् अ:विस्मरणम् अनुकीर्तनं च।

pūrvopakārāṇām a:vismaraṇam anukīrtanaṃ ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणिधिभिः प्रति:गणिकानां लाभातिशयं श्रावयेत्।

praṇidhibhiḥ prati:gaṇikānāṃ lābhātiśayaṃ śrāvayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासु नायक-समक्षम् आत्मनो ऽभ्यधिकं लाभं भूतम् अ:भूतं वा व्रीडिता नाम वर्णयेत्।

tāsu nāyaka-samakṣam ātmano 'bhyadhikaṃ lābhaṃ bhūtam a:bhūtaṃ vā vrīḍitā nāma varṇayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्व-योगिनां च लाभातिशयेन पुनः सन्धाने यतमानानाम् आविष्:कृतः प्रतिषेधः।

pūrva-yogināṃ ca lābhātiśayena punaḥ sandhāne yatamānānām āviṣ:kṛtaḥ pratiṣedhaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्-स्पर्धिनां त्याग-योगिनां निदर्शनम्।

tat-spardhināṃ tyāga-yogināṃ nidarśanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पुनर् एष्यतीति बाल-याचितकम्।

na punar eṣyatīti bāla-yācitakam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वि:रक्तं च नित्यम् एव प्रकृति-विक्रियातो विद्यान् मुख-वर्णाच् च।

vi:raktaṃ ca nityam eva prakṛti-vikriyāto vidyān mukha-varṇāc ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊनम् अतिरिक्तं वा ददाति।

ūnam atiriktaṃ vā dadāti.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिलोमैः सम्बध्यते।

pratilomaiḥ sambadhyate.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यपदिश्यान्यत् करोति।

vyapadiśyānyat karoti.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उचितम् आच्छिनत्ति।

ucitam ācchinatti.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिज्ञातं विस्मरति। अन्यथा वा योजयति।

pratijñātaṃ vismarati. anyathā vā yojayati.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व्:पक्षैः संज्ञया भाषते।

sv:pakṣaiḥ saṃjñayā bhāṣate.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्र-कार्यम् अपदिश्यान्यत्र शेते।

mitra-kāryam apadiśyānyatra śete.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्व-संसृष्टायाश् च परिजनेन मिथः कथयति।

pūrva-saṃsṛṣṭāyāś ca parijanena mithaḥ kathayati.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य सार-द्रव्याणि प्राग् अवबोधाद् अन्यापदेशेन हस्ते कुर्वीत।

tasya sāra-dravyāṇi prāg avabodhād anyāpadeśena haste kurvīta.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि चास्या हस्ताद् उत्तम-र्णः प्रसह्य गृह्णीयात्।

tāni cāsyā hastād uttama-rṇaḥ prasahya gṛhṇīyāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवदमानेन सह धर्मस्थेषु व्यवहरेद्

vivadamānena saha dharmastheṣu vyavahared

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्तं तु पूर्वोपकारिणम् अप्य् अल्प-फलं व्यालीकेनानुपालयेत्।

saktaṃ tu pūrvopakāriṇam apy alpa-phalaṃ vyālīkenānupālayet.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अ:सारं तु निष्प्रतिपत्तिकम् उपायतो ऽपवाहयेत्। अन्यम् अवष्टभ्य।

a:sāraṃ tu niṣpratipattikam upāyato 'pavāhayet. anyam avaṣṭabhya.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-अन्:इष्ट-सेवा। निन्दिताभ्यासः। ओष्ठ-निर्भोगः। पादेन भूमेर् अभिघातः। अ:विज्ञात-विषयस्य संकथा। तद्-विज्ञातेष्व् अ:विस्मयः कुत्सा च। दर्प-विघातः अधिकैः सह संवासः। अन्:अपेक्षणम्। समान-दोषाणां निन्दा। रहसि चावस्थानम्।

tad-an:iṣṭa-sevā. ninditābhyāsaḥ. oṣṭha-nirbhogaḥ. pādena bhūmer abhighātaḥ. a:vijñāta-viṣayasya saṃkathā. tad-vijñāteṣv a:vismayaḥ kutsā ca. darpa-vighātaḥ adhikaiḥ saha saṃvāsaḥ. an:apekṣaṇam. samāna-doṣāṇāṃ nindā. rahasi cāvasthānam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जुगुप्सा। परिष्वङ्गे भुजमय्या सूच्या व्यवधानम्। स्तब्धता गात्राणाम्। सक्थ्नोर् व्यत्यासः। निद्रा-परत्वं च। श्रान्तम् उपलभ्य चोदना। अ:शक्तौ हासः। शक्ताव् अन्:अभिनन्दनम्। दिवापि। भावम् उपलभ्य महाजनाभिगमनम्।

jugupsā. pariṣvaṅge bhujamayyā sūcyā vyavadhānam. stabdhatā gātrāṇām. sakthnor vyatyāsaḥ. nidrā-paratvaṃ ca. śrāntam upalabhya codanā. a:śaktau hāsaḥ. śaktāv an:abhinandanam. divāpi. bhāvam upalabhya mahājanābhigamanam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्येषु च्छल-ग्रहणम्। अ:नर्मणि हासः। नर्मणि चान्यम् अपदिश्य हसति वदति तस्मिन् कटाक्षेण परिजनस्य प्रेक्षणं ताडनं च। आहत्य चास्य कथाम् अन्याः कथाः। तद्-व्यालीकानां व्यसनानां चा:परिहार्याणाम् अनुकीर्तनम्। मर्मणां च चेटिकयोपक्षेपणम्।

vākyeṣu cchala-grahaṇam. a:narmaṇi hāsaḥ. narmaṇi cānyam apadiśya hasati vadati tasmin kaṭākṣeṇa parijanasya prekṣaṇaṃ tāḍanaṃ ca. āhatya cāsya kathām anyāḥ kathāḥ. tad-vyālīkānāṃ vyasanānāṃ cā:parihāryāṇām anukīrtanam. marmaṇāṃ ca ceṭikayopakṣepaṇam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगते चा:दर्शनम्। अ:याच्य-याचनम्। अन्ते स्वयं मोक्षश् चेति परिग्रहकस्येति दत्तकस्य।

āgate cā:darśanam. a:yācya-yācanam. ante svayaṃ mokṣaś ceti parigrahakasyeti dattakasya.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवतश् चात्र श्लोकौ

bhavataś cātra ślokau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.