Library·Kapila (trad. author): Samkhyasutra·3

Kapila (trad. author): Samkhyasutra 3

वैराग्याध्या अविशेषात् विशेषारम्भः

vairāgyādhyā aviśeṣāt viśeṣārambhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच्छरीरस्य

tasmāccharīrasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदीजात् संसृतिः

tadījāt saṃsṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आविवेकाच्च प्रवर्तनमविशेषाणां

āvivekācca pravartanamaviśeṣāṇāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपभोगादितरस्य

upabhogāditarasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्रति परिमुक्तो द्वाभ्यां

samprati parimukto dvābhyāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातापितृजं स्थूलं प्रायशः इतरन्न तथा

mātāpitṛjaṃ sthūlaṃ prāyaśaḥ itaranna tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोत्पत्तेस्तत्कार्यत्वं भोगादेकस्य नेतरस्य

pūrvotpattestatkāryatvaṃ bhogādekasya netarasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तदशैकं लिङ्गं

saptadaśaikaṃ liṅgaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तिभेदः कर्मविशेषात्

vyaktibhedaḥ karmaviśeṣāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदधिष्ठानाश्रये देहे तद्वादत्तद्वादः

tadadhiṣṭhānāśraye dehe tadvādattadvādaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न स्वातन्त्र्यात्तदृते छायावच्चित्रवच्च

na svātantryāttadṛte chāyāvaccitravacca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तत्वे ऽपि न सङ्घातयोगात् तरणिवत्

mūrtatve 'pi na saṅghātayogāt taraṇivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणुपरिमाणं तत्कृतिश्रुतेः

aṇuparimāṇaṃ tatkṛtiśruteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदन्नमयत्वश्रुतेश्च

tadannamayatvaśruteśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषार्थं संसृतिः लिङ्गानां सूपकारवद्राज्ञः

puruṣārthaṃ saṃsṛtiḥ liṅgānāṃ sūpakāravadrājñaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाञ्चभौतिको देहः

pāñcabhautiko dehaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चातुर्भौतिकमित्येके

cāturbhautikamityeke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐकभौतिकमित्यपरे

aikabhautikamityapare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सांसिद्धिकं चैतन्यं प्रत्येकादृष्टेः

na sāṃsiddhikaṃ caitanyaṃ pratyekādṛṣṭeḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपञ्चमरणाद्यभावश्च

prapañcamaraṇādyabhāvaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदशक्तिवच्चेत् प्रत्येकपरिदृष्टे सांहत्ये तदुद्भवः

madaśaktivaccet pratyekaparidṛṣṭe sāṃhatye tadudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानान्मुक्तिः

jñānānmuktiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धो विपर्ययात्

bandho viparyayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियतकारणत्वान्न समुच्चयविकल्पौ

niyatakāraṇatvānna samuccayavikalpau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नजागराभ्यामिव मायिकामायिकाभ्यां नोभयोर्मुक्तिः पुरुषस्य

svapnajāgarābhyāmiva māyikāmāyikābhyāṃ nobhayormuktiḥ puruṣasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरस्यापि नात्यन्तिकं

itarasyāpi nātyantikaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्कल्पिते ऽप्येवं

saṅkalpite 'pyevaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावनोपचयात् शुद्धस्य सर्वं प्रकृतिवत्

bhāvanopacayāt śuddhasya sarvaṃ prakṛtivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागोपहतिः ध्यानं

rāgopahatiḥ dhyānaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तिनिरोधात् तत्सिद्धिः

vṛttinirodhāt tatsiddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारणासनस्वकर्मणा तत्सिद्धिः

dhāraṇāsanasvakarmaṇā tatsiddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरोधः छर्दिविधारणाभ्यां

nirodhaḥ chardividhāraṇābhyāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरसुखमासनं

sthirasukhamāsanaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकर्म स्वाश्रमविहितकर्मानुष्ठानं

svakarma svāśramavihitakarmānuṣṭhānaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैराग्यात् अभ्यासाच्च

vairāgyāt abhyāsācca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपर्ययभेदाः पञ्च

viparyayabhedāḥ pañca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशक्तिरष्टविशतिधा तु

aśaktiraṣṭaviśatidhā tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्टिर्नवधा

tuṣṭirnavadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धिरष्टधा

siddhiraṣṭadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवान्तरभेदाः पूर्ववत्

avāntarabhedāḥ pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमितरस्याः

evamitarasyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आध्यत्मिकादि भेदात् नवधा तुष्टिः

ādhyatmikādi bhedāt navadhā tuṣṭiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊहादिभिः सिद्धिरष्टधा

ūhādibhiḥ siddhiraṣṭadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेतरादितरहानेन विना

netarāditarahānena vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैवादिप्रभेदा

daivādiprabhedā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं तत्कृते सृष्टिः आविवेकात्

ābrahmastambaparyantaṃ tatkṛte sṛṣṭiḥ āvivekāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वं सत्वविशाला

ūrdhvaṃ satvaviśālā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमोविशालामूलतः

tamoviśālāmūlataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये रजोविशाला

madhye rajoviśālā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मवैचित्र्यात् प्रधानचेष्टा गर्भदासवत्

karmavaicitryāt pradhānaceṣṭā garbhadāsavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवृत्तिस्त्तत्राप्युत्तरोत्तरयोगाद्धेयः

āvṛttisttatrāpyuttarottarayogāddheyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानं जरामरणादिनं दुःखं

samānaṃ jarāmaraṇādinaṃ duḥkhaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कारणलयात् कृतकृत्यता मग्नवदुत्थानात्

na kāraṇalayāt kṛtakṛtyatā magnavadutthānāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकार्यत्वे ऽपि तद्योगः पारवश्यात्

akāryatve 'pi tadyogaḥ pāravaśyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हि सर्ववित् सर्वकर्ता

sa hi sarvavit sarvakartā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईदृशेश्वरसिद्धिः सिद्धा

īdṛśeśvarasiddhiḥ siddhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानसृष्टिः परार्थं स्वतो ऽप्यभोक्तृत्वात्

pradhānasṛṣṭiḥ parārthaṃ svato 'pyabhoktṛtvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्ट्रकुङ्कुमवहनवत्

uṣṭrakuṅkumavahanavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचेतनत्वे ऽपि क्षीरवच्चेष्टितं प्रधानस्य

acetanatve 'pi kṣīravacceṣṭitaṃ pradhānasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मवत् दृष्टेर्वा कालादेः

karmavat dṛṣṭervā kālādeḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभावाच्चेष्टितमनभिसन्धानात् भृत्यवत्

svabhāvācceṣṭitamanabhisandhānāt bhṛtyavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्माकृष्टेर्वानादितः

karmākṛṣṭervānāditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविक्तबोधात् सृष्टिनिवृत्तिः प्रधानस्य सूदवत् पाके

viviktabodhāt sṛṣṭinivṛttiḥ pradhānasya sūdavat pāke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरैतरवत्तद्दोषात्

itaraitaravattaddoṣāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयोरेकतस्य वौदासीन्यमपवर्गः

dvayorekatasya vaudāsīnyamapavargaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यसृष्ट्युपरागे ऽपि न विरज्य (म) ते प्रबुद्धरज्जुतत्वस्येवोरगः

anyasṛṣṭyuparāge 'pi na virajya (ma) te prabuddharajjutatvasyevoragaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मनिमित्तयोगाच्च

karmanimittayogācca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैरपेक्ष्ये ऽपि प्रकृत्युपकारे ऽविवेको निमित्तं

nairapekṣye 'pi prakṛtyupakāre 'viveko nimittaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्तकीवत् प्रवृत्तस्यापि निवृत्तिः चारितार्थ्यात्

nartakīvat pravṛttasyāpi nivṛttiḥ cāritārthyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषबोधे ऽपि नोपसर्पणं प्रधानस्य कुलवधूवत्

doṣabodhe 'pi nopasarpaṇaṃ pradhānasya kulavadhūvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैकान्ततो बन्धमोक्षौ पुरुषस्य अविवेकादृते

naikāntato bandhamokṣau puruṣasya avivekādṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतेराञ्जस्यात् ससङ्गत्वात् पशुवत्

prakṛterāñjasyāt sasaṅgatvāt paśuvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपैः सप्तभिः आत्मानं बध्नाति प्रधानं कोशकारवद्विमोचयेत्येकरूपेण

rūpaiḥ saptabhiḥ ātmānaṃ badhnāti pradhānaṃ kośakāravadvimocayetyekarūpeṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमित्तत्वमविवेकस्य न दृष्टहानिः

nimittatvamavivekasya na dṛṣṭahāniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्वाभ्यासान्नेति नेतीति त्यागात् विवेकसिद्धिः

tatvābhyāsānneti netīti tyāgāt vivekasiddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिकारिप्रभेदान्न नियमः

adhikāriprabhedānna niyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाधितानुवृत्त्या मध्यविवेकतो ऽप्युपभोगः

bādhitānuvṛttyā madhyavivekato 'pyupabhogaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्मुक्तश्च

jīvanmuktaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपदेश्योपदेष्टृत्वात्तत्सिद्धिः

upadeśyopadeṣṭṛtvāttatsiddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतिश्च

śrutiśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरथा अन्धपरम्परा

itarathā andhaparamparā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रभ्रमणवत् धृतशरीरः

cakrabhramaṇavat dhṛtaśarīraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कारलेशतः तत्सिद्धिः

saṃskāraleśataḥ tatsiddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवेकान्निः शेषदुःखनिवृत्तौ कृतकृत्यो नेतरान्नेतरात्

vivekānniḥ śeṣaduḥkhanivṛttau kṛtakṛtyo netarānnetarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.