Library·Kesava: Kausikapaddhati·13
अथ लोहिते गोदुग्धे शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतद् धेनवो लोहितं दुहते यः पौरुषेयेण क्रविषा समङ्क्ते (८।३।१५-१८) इत्येताभिश्चतसृभिर्जुहुयात्
atha lohite godugdhe śāntirucyate- [atha yatraitad dhenavo lohitaṃ duhate yaḥ pauruṣeyeṇa kraviṣā samaṅkte (8.3.15-18) ityetābhiścatasṛbhirjuhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरां धेनुं कर्त्रे दद्यात्
varāṃ dhenuṃ kartre dadyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानड्वाहो धेनुं धयति तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतदनड्वान् धेनुं धयति तत्र जुहुयात्
athānaḍvāho dhenuṃ dhayati tatra śāntirucyate- [atha yatraitadanaḍvān dhenuṃ dhayati tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनड्वान् धेनुमधयदिन्द्रो गो रूपमाविशत् । स मे भूतिं च पुष्टिं च दीर्घमायुश्च धेहि नः । इन्द्राय स्वाहा इति हुत्वा
anaḍvān dhenumadhayadindro go rūpamāviśat | sa me bhūtiṃ ca puṣṭiṃ ca dīrghamāyuśca dhehi naḥ | indrāya svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा नो विदन् (१।१९), नमो देववधेभ्यः (६।१३) इत्येताभ्यां सूक्ताभ्यां जुहुयात्
mā no vidan (1.19), namo devavadhebhyaḥ (6.13) ityetābhyāṃ sūktābhyāṃ juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ धेनुर्धेनुं धयति शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतद् धेनुर्धेनुं धयति तत्र जुहुयात्
atha dhenurdhenuṃ dhayati śāntirucyate- [atha yatraitad dhenurdhenuṃ dhayati tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगक्षेमं धेनुं वाजपत्नीमिन्द्राग्निभ्यां प्रेषिते जञ्जभाने । तस्मान्मामग्ने परि पाहि घोरात् प्र नो जायन्तां मिथुनानि रूपशः ॥ इन्द्राग्निभ्यां स्वाहा इति हुत्वा
yogakṣemaṃ dhenuṃ vājapatnīmindrāgnibhyāṃ preṣite jañjabhāne | tasmānmāmagne pari pāhi ghorāt pra no jāyantāṃ mithunāni rūpaśaḥ || indrāgnibhyāṃ svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यो गन्धर्वः (२।२) इति मातृनामभिर्जुहुयात्
divyo gandharvaḥ (2.2) iti mātṛnāmabhirjuhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यत्रैतद् गौर्वाश्वो वाश्वतरो वा पुरुषो वा आकाशफेनं भक्षयति तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतद् गौर्वाश्वो वाश्वतरो वा पुरुषो वाकाशफेनमवगन्धयति तत्र जुहुयात्
atha yatraitad gaurvāśvo vāśvataro vā puruṣo vā ākāśaphenaṃ bhakṣayati tatra śāntirucyate- [atha yatraitad gaurvāśvo vāśvataro vā puruṣo vākāśaphenamavagandhayati tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयो देवेषु पय ओषधीषु पय आशासु पयोऽन्तरिक्षे । तन्मे धाता च सविता च धत्तां विश्वे तद्देवा अभिसङ्गृणन्तु ॥ पयो यदप्सु पय उस्रियासु पय उत्सेषूत पर्वतेषु । तन्मे धाता च सविता च धत्तां विश्वे तद्देवा अभिसङ्गृणन्तु ॥ यन्मृगेषु पय आविष्टमस्ति यदेजति पतति यत्पतत्रिषु । तन्मे धाता च सविता च धत्तां विश्वे तद्देवा अभिसङ्गृणन्तु ॥ यानि पयांसि दिव्यार्पितानि यान्यन्तरिक्षे बहुधा बहूनि । तेषामीशानं वशिनी नो अद्य प्रदत्ता द्यावापृथिवी अहृणीयमाना इत्येतेन सूक्तेन जुहुयात्
payo deveṣu paya oṣadhīṣu paya āśāsu payo'ntarikṣe | tanme dhātā ca savitā ca dhattāṃ viśve taddevā abhisaṅgṛṇantu || payo yadapsu paya usriyāsu paya utseṣūta parvateṣu | tanme dhātā ca savitā ca dhattāṃ viśve taddevā abhisaṅgṛṇantu || yanmṛgeṣu paya āviṣṭamasti yadejati patati yatpatatriṣu | tanme dhātā ca savitā ca dhattāṃ viśve taddevā abhisaṅgṛṇantu || yāni payāṃsi divyārpitāni yānyantarikṣe bahudhā bahūni | teṣāmīśānaṃ vaśinī no adya pradattā dyāvāpṛthivī ahṛṇīyamānā ityetena sūktena juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यत्रैतत् पिपीलिका अनाचाररूपा दृश्यन्ते तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतत् पिपीलिका अनाचाररूपा दृश्यन्ते तत्र जुहुयात्
atha yatraitat pipīlikā anācārarūpā dṛśyante tatra śāntirucyate- [atha yatraitat pipīlikā anācārarūpā dṛśyante tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवाय स्वाहा भुवनाय स्वाहा भुवनपतये स्वाहा भुवां पतये स्वाहावोषाय स्वाहा विनताय स्वाहा ॥ शतारुणाय स्वाहा
bhuvāya svāhā bhuvanāya svāhā bhuvanapataye svāhā bhuvāṃ pataye svāhāvoṣāya svāhā vinatāya svāhā || śatāruṇāya svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः प्राच्यां दिशि श्वेतपिपीलिकानां राजा तस्मै स्वाहा ॥ यो दक्षिणायां दिशि कृष्णपिपीलिकानां राजा तस्मै स्वाहा ॥ यः प्रतीच्यां दिशि रजतपिपीलिकानां राजा तस्मै स्वाहा ॥ य उदीच्यां दिशि रोहितपिपीलिकानां राजा तस्मै स्वाहा ॥ यो ध्रुवायां दिशि बभ्रुपिपीलिकानां राजा तस्मै स्वाहा ॥ यो व्यध्वायां दिशि हरितपिपीलिकानां राजा तस्मै स्वाहा ॥ य ऊर्ध्वायां दिश्यरुणपिपीलिकानां राजा तस्मै स्वाहा ॥ कौश्स् १३,२४ ११६ ।३ ॥] शान्त्युदकादि आज्यभागान्तं कृत्वा ऽभुवाय स्वाहाऽ इति सूक्तेनाज्यं जुहुयात् । पार्वणाद्युत्तरतन्त्रम् । रक्ता कृष्णा पीता वा बहुशः पिपीलिका भवन्ति तत्र शान्तिः ॥ अथ पिपीलिकाभिचार उच्यते- [ताश्चेदेतावता न शाम्येयुस्तत उत्तरमग्निमुपसमाधाय
yaḥ prācyāṃ diśi śvetapipīlikānāṃ rājā tasmai svāhā || yo dakṣiṇāyāṃ diśi kṛṣṇapipīlikānāṃ rājā tasmai svāhā || yaḥ pratīcyāṃ diśi rajatapipīlikānāṃ rājā tasmai svāhā || ya udīcyāṃ diśi rohitapipīlikānāṃ rājā tasmai svāhā || yo dhruvāyāṃ diśi babhrupipīlikānāṃ rājā tasmai svāhā || yo vyadhvāyāṃ diśi haritapipīlikānāṃ rājā tasmai svāhā || ya ūrdhvāyāṃ diśyaruṇapipīlikānāṃ rājā tasmai svāhā || KauśS 13,24 116 .3 ||] śāntyudakādi ājyabhāgāntaṃ kṛtvā 'bhuvāya svāhā' iti sūktenājyaṃ juhuyāt | pārvaṇādyuttaratantram | raktā kṛṣṇā pītā vā bahuśaḥ pipīlikā bhavanti tatra śāntiḥ || atha pipīlikābhicāra ucyate- [tāścedetāvatā na śāmyeyustata uttaramagnimupasamādhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरमयं बर्हिरुभयतः परिछिन्नं प्रसव्यं परिस्तीर्य
śaramayaṃ barhirubhayataḥ parichinnaṃ prasavyaṃ paristīrya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषावध्वस्तमिङ्गिडमाज्यं शाकपलाशेनोत्पूतं बाधकेन स्रुवेण जुहोति
viṣāvadhvastamiṅgiḍamājyaṃ śākapalāśenotpūtaṃ bādhakena sruveṇa juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तिष्ठत निर्द्रवत न व इहास्त्वित्यञ्चनम् । इन्द्रो वः सर्वासां साकं गर्भानाण्डानि भेत्स्यति ॥ फड्ढताः पिपीलिकाः इति
uttiṣṭhata nirdravata na va ihāstvityañcanam | indro vaḥ sarvāsāṃ sākaṃ garbhānāṇḍāni bhetsyati || phaḍḍhatāḥ pipīlikāḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मक्षिकाशान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतन्नीलमक्षा अनाचाररूपा दृश्यन्ते तत्र जुहुयात्
atha makṣikāśāntirucyate- [atha yatraitannīlamakṣā anācārarūpā dṛśyante tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या मत्यैः सरथं यान्ति घोरा मृत्योर्दूत्यः क्रविशः सं बभूवुः । शिवं चक्षुरुत घोषः शिवानां शं नो अस्तु द्विपदे शं चतुष्पदे ॥ शान्तं चक्षुरुत वायसीनां या चासां घोरा मनसो विसृष्टिः । मनसस्पते तन्वा मा पाहि घोरान्मा वि रिक्षि तन्वा मा प्रजया मा पशुभिर्वायवे स्वाहा इति हुत्वा
yā matyaiḥ sarathaṃ yānti ghorā mṛtyordūtyaḥ kraviśaḥ saṃ babhūvuḥ | śivaṃ cakṣuruta ghoṣaḥ śivānāṃ śaṃ no astu dvipade śaṃ catuṣpade || śāntaṃ cakṣuruta vāyasīnāṃ yā cāsāṃ ghorā manaso visṛṣṭiḥ | manasaspate tanvā mā pāhi ghorānmā vi rikṣi tanvā mā prajayā mā paśubhirvāyave svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वात आ वातु भेषजम् इत्येतेन सूक्तेन जुहुयात्
vāta ā vātu bheṣajam ityetena sūktena juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वात आ वातु भेषजं शम्भु मयोभु नो हृदे । प्र ण आयूंषि तार्षत् ॥ उत वात पितासि न उत भ्रातोत नः सखा । स नो जीवातवे कृधि ॥ यददो वात ते गृहे निहितं भेषजं गुहा । तस्य नो धेहि जीवसे इत्येतेन सूक्तेन जुहुयात्
vāta ā vātu bheṣajaṃ śambhu mayobhu no hṛde | pra ṇa āyūṃṣi tārṣat || uta vāta pitāsi na uta bhrātota naḥ sakhā | sa no jīvātave kṛdhi || yadado vāta te gṛhe nihitaṃ bheṣajaṃ guhā | tasya no dhehi jīvase ityetena sūktena juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मधुजालके गृहे लग्न शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतन्मधुमक्षिका अनाचाररूपा दृश्यन्ते मधु वाता ऋतायते (कौश्स् ९१।१) इत्येतेन सूक्तेन जुहुयात्
atha madhujālake gṛhe lagna śāntirucyate- [atha yatraitanmadhumakṣikā anācārarūpā dṛśyante madhu vātā ṛtāyate (KauśS 91.1) ityetena sūktena juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सर्वाद्भुतेषु शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतदनाज्ञातमद्भुतं दृश्यते तत्र जुहुयात्
atha sarvādbhuteṣu śāntirucyate- [atha yatraitadanājñātamadbhutaṃ dṛśyate tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदनाज्ञातमनाम्नातमर्थस्य कर्मणो मिथः । अग्ने त्वं नस्तस्मात् पाहि स हि वेत्थ यथायथम् ॥ अग्नये स्वाहा
yadanājñātamanāmnātamarthasya karmaṇo mithaḥ | agne tvaṃ nastasmāt pāhi sa hi vettha yathāyatham || agnaye svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायो, सूर्य, चन्द्र इति च
vāyo, sūrya, candra iti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषसम्मितोऽर्थः कर्मार्थः पुरुषसम्मितः । वायुर्मा तस्मात् पातु स हि वेत्थ यथायथम् ॥ वायवे स्वाहा
puruṣasammito'rthaḥ karmārthaḥ puruṣasammitaḥ | vāyurmā tasmāt pātu sa hi vettha yathāyatham || vāyave svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निशरणे वा समज्यायां वावदरणे शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतद्ग्रामे वावसाने वाग्निशरणे वा समज्यायां वावदीर्येत चतस्रो धेनव उपक्लृप्ता भवन्ति श्वेता कृष्णा रोहिणी सुरूपा चतुर्थी
agniśaraṇe vā samajyāyāṃ vāvadaraṇe śāntirucyate- [atha yatraitadgrāme vāvasāne vāgniśaraṇe vā samajyāyāṃ vāvadīryeta catasro dhenava upaklṛptā bhavanti śvetā kṛṣṇā rohiṇī surūpā caturthī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासामेतद् द्वादशरात्रं सन्दुग्धं नवनीतं निदधाति
tāsāmetad dvādaśarātraṃ sandugdhaṃ navanītaṃ nidadhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादश्याः प्रातर्यत्रैवादोऽवदीर्णं भवति तत उत्तरमग्निमुपसमाधाय
dvādaśyāḥ prātaryatraivādo'vadīrṇaṃ bhavati tata uttaramagnimupasamādhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिसमुह्य पर्युक्ष्य परिस्तीर्य बर्हिः श्वेताया आज्येन सन्नीय
parisamuhya paryukṣya paristīrya barhiḥ śvetāyā ājyena sannīya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निर्भूम्याम् (१२।१।१९-२१) इति तिसृभिरभिमन्त्र्यालभ्य
agnirbhūmyām (12.1.19-21) iti tisṛbhirabhimantryālabhya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ जुहुयात्
atha juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा दक्षिणार्धे
tathā dakṣiṇārdhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा पश्चार्धे
tathā paścārdhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरार्धे संस्थाप्य वास्तोष्पत्यैर्जुहुयात्
uttarārdhe saṃsthāpya vāstoṣpatyairjuhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवदीर्णे सम्पातानानीय संस्थाप्य होमान्
avadīrṇe sampātānānīya saṃsthāpya homān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवदीर्णं शान्त्युदकेन सम्प्रोक्ष्य
avadīrṇaṃ śāntyudakena samprokṣya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता एव ब्राह्मणो दद्यात्
tā eva brāhmaṇo dadyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीरं वैश्योऽश्वं प्रादेशिको ग्रामवरं राजा
sīraṃ vaiśyo'śvaṃ prādeśiko grāmavaraṃ rājā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यत्रैतदनुदकदेशे उदकातिशयो भवति तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतदनुदक उदकोन्मीलो भवति हिरण्यवर्णाः (१।३३) इत्यपां सूक्तैर्जुहुयात्
atha yatraitadanudakadeśe udakātiśayo bhavati tatra śāntirucyate- [atha yatraitadanudaka udakonmīlo bhavati hiraṇyavarṇāḥ (1.33) ityapāṃ sūktairjuhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तिलाः समतला भवन्ति तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतत् तिलाः समतैला भवन्ति तत्र जुहुयात्
atha tilāḥ samatalā bhavanti tatra śāntirucyate- [atha yatraitat tilāḥ samatailā bhavanti tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनूनाय स्वाहा । अक्षिताय स्वाहा । अपरिमिताय स्वाहा । परिपूर्णाय स्वाहा
anūnāya svāhā | akṣitāya svāhā | aparimitāya svāhā | paripūrṇāya svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वपां वा हवींषि वा वयांसि द्विपदचतुष्पदं वाभिमृश्यावगच्छेयुस्तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतद्वपां वा हवींषि वा वयांसि द्विपदचतुष्पदं वाभिमृश्यावगछेयुः ये अग्नयः (३।२१) नमो देववधेभ्यः (६।१३) इत्येताभ्यां सूक्ताभ्यां जुहुयात्
atha vapāṃ vā havīṃṣi vā vayāṃsi dvipadacatuṣpadaṃ vābhimṛśyāvagaccheyustatra śāntirucyate- [atha yatraitadvapāṃ vā havīṃṣi vā vayāṃsi dvipadacatuṣpadaṃ vābhimṛśyāvagacheyuḥ ye agnayaḥ (3.21) namo devavadhebhyaḥ (6.13) ityetābhyāṃ sūktābhyāṃ juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कुमारस्य कुमार्या वा द्वावावर्तौ मूर्धन्यौ भवतः सव्यावृदेको देशावर्ते शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतत् कुमारस्य कुमार्या वा द्वावावर्तौ मूर्धन्यौ भवतः सव्यावृदेको देशावर्तस्तत्र जुहुयात्
atha kumārasya kumāryā vā dvāvāvartau mūrdhanyau bhavataḥ savyāvṛdeko deśāvarte śāntirucyate- [atha yatraitat kumārasya kumāryā vā dvāvāvartau mūrdhanyau bhavataḥ savyāvṛdeko deśāvartastatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वष्टा रूपाणि बहुधा विकुर्वञ्जनयन् प्रजा बहुधा विश्वरूपाः । स मे करोत्वविपरीतमस्माननुपूर्वं कल्पयतामिहैव ॥ त्वष्ट्रे स्वाहा
tvaṣṭā rūpāṇi bahudhā vikurvañjanayan prajā bahudhā viśvarūpāḥ | sa me karotvaviparītamasmānanupūrvaṃ kalpayatāmihaiva || tvaṣṭre svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्गर्भेषु बहुधा सं तनोति जनयन् प्रजा बहुधा विश्वरूपाः । स मे करोत्वविपरीतमस्माननुपूर्वं कल्पयतामिहैव ॥ त्वष्ट्रे स्वाहा
antargarbheṣu bahudhā saṃ tanoti janayan prajā bahudhā viśvarūpāḥ | sa me karotvaviparītamasmānanupūrvaṃ kalpayatāmihaiva || tvaṣṭre svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्युन्मृष्टं यदि वाभिमृष्टं तिरश्चीनर्थ उत मर्मृजन्ते । शिवं तद्देवः सविता कृणोतु प्रजापतिः प्रजाभिः संविदानः ॥ त्वष्ट्रे स्वाहा
yadyunmṛṣṭaṃ yadi vābhimṛṣṭaṃ tiraścīnartha uta marmṛjante | śivaṃ taddevaḥ savitā kṛṇotu prajāpatiḥ prajābhiḥ saṃvidānaḥ || tvaṣṭre svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्यावृत्तान्युत या विश्वरूपा प्रत्यग्वृत्तान्युत या ते परुःषु । तान्यस्य देव बहुधा बहूनि स्योनानि शग्मानि शिवानि सन्तु ॥ त्वष्ट्रे स्वाहा इति हुत्वा
savyāvṛttānyuta yā viśvarūpā pratyagvṛttānyuta yā te paruḥṣu | tānyasya deva bahudhā bahūni syonāni śagmāni śivāni santu || tvaṣṭre svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वष्टा मे दैव्यं वचः (६।४) इत्येतेन सूक्तेन जुहुयात्
tvaṣṭā me daivyaṃ vacaḥ (6.4) ityetena sūktena juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यूपो विरोहति शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतद्यूपो विरोहति तत्र जुहुयात्
atha yūpo virohati śāntirucyate- [atha yatraitadyūpo virohati tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यूपो विरोहञ्छतशाखो अध्वरः समावृतो मोहयिष्यन्यजमानस्य लोकान् । वेदाभिगुप्तो ब्रह्मणा परिवृतोऽथर्वभिः शान्तः सुकृतामेतु लोकम् ॥ यूपो ह्यरुक्षद्द्विषतां वधाय न मे यज्ञो यजमानश्च रिष्यात् । सप्तर्षीणां सुकृतां यत्र लोकस्तत्रेमं यज्ञं यजमानं च धेहि ॥ वनस्पतये स्वाहा इति हुत्वा
yūpo virohañchataśākho adhvaraḥ samāvṛto mohayiṣyanyajamānasya lokān | vedābhigupto brahmaṇā parivṛto'tharvabhiḥ śāntaḥ sukṛtāmetu lokam || yūpo hyarukṣaddviṣatāṃ vadhāya na me yajño yajamānaśca riṣyāt | saptarṣīṇāṃ sukṛtāṃ yatra lokastatremaṃ yajñaṃ yajamānaṃ ca dhehi || vanaspataye svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनस्पतिः सह देवैर्न आगन् (१२।३।१५) इति जुहुयात्
vanaspatiḥ saha devairna āgan (12.3.15) iti juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा भूमिपतिर्विद्वांसं ब्रह्माणं वृणीयात्
rājā bhūmipatirvidvāṃsaṃ brahmāṇaṃ vṛṇīyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वृतोऽरण्यस्यार्धमभिव्रज्य तत्र द्वादशरात्रमनुशुष्येत्
sa vṛto'raṇyasyārdhamabhivrajya tatra dvādaśarātramanuśuṣyet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स खलु पूर्वं नवरात्रमारण्यशाकमूलफलभक्षश्चाथोत्तरं त्रिरात्रं नान्यदुदकात्
sa khalu pūrvaṃ navarātramāraṇyaśākamūlaphalabhakṣaścāthottaraṃ trirātraṃ nānyadudakāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वो भूते सप्त धेनव उपक्लृप्ता भवन्ति श्वेता कृष्णा रोहिणी नीली पाटला सुरूपा बहुरूपा सप्तमी
śvo bhūte sapta dhenava upaklṛptā bhavanti śvetā kṛṣṇā rohiṇī nīlī pāṭalā surūpā bahurūpā saptamī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासामेतद् द्वादशरात्रं सन्दुग्धं नवनीतं निदधाति
tāsāmetad dvādaśarātraṃ sandugdhaṃ navanītaṃ nidadhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[द्वादश्याः प्रातर्यत्रैवासौ पतिता भवति तत उत्तरमग्निमुपसमाधाय
[dvādaśyāḥ prātaryatraivāsau patitā bhavati tata uttaramagnimupasamādhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिसमुह्य पर्युक्ष्य परिस्तीर्य बर्हिः
parisamuhya paryukṣya paristīrya barhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथामुं नवनीतं सौवर्णे पात्रे विलाप्य सौवर्णेन स्रुवेण रक्षोघ्नैश्च सूक्तैः यामाहुस्तारकैषा विकेशी (५।१७।४) इत्येतेन सूक्तेनाज्यं जुह्वन्
athāmuṃ navanītaṃ sauvarṇe pātre vilāpya sauvarṇena sruveṇa rakṣoghnaiśca sūktaiḥ yāmāhustārakaiṣā vikeśī (5.17.4) ityetena sūktenājyaṃ juhvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवपतिते सम्पातानानीय संस्थाप्य होमान् ॥ कौश्स् १३,३४ १२६ ।१० ॥] द्वादश्याः प्रातर्यत्रैवासौ पतिता भवति ततः शान्त्युदकादि आज्यभागान्तं कृत्वा अमुं नवनीतं सौवर्णे पात्रे विलाप्य सौवर्णेन स्रुवेण होमं कुर्यात् । ऽस्तुवानम् (१।७)ऽ, ऽइदं हविः (१।८)ऽ इत्यादिचातनगणेन ऽयामाहुस्तारकैषा विकेशीऽ (५।१७।४-१८) इति सूक्तेन । सूक्तसमाप्तिं यावद् ग्रहणम् । एतैराज्यं जुहोति । अवपतिते सम्पातानानीय । उल्कादेशे सम्पाताः । पार्वणाद्युत्तरतन्त्रम् ॥ अवपतितं शान्त्युदकेन सम्प्रोक्ष्य
avapatite sampātānānīya saṃsthāpya homān || KauśS 13,34 126 .10 ||] dvādaśyāḥ prātaryatraivāsau patitā bhavati tataḥ śāntyudakādi ājyabhāgāntaṃ kṛtvā amuṃ navanītaṃ sauvarṇe pātre vilāpya sauvarṇena sruveṇa homaṃ kuryāt | 'stuvānam (1.7)', 'idaṃ haviḥ (1.8)' ityādicātanagaṇena 'yāmāhustārakaiṣā vikeśī' (5.17.4-18) iti sūktena | sūktasamāptiṃ yāvad grahaṇam | etairājyaṃ juhoti | avapatite sampātānānīya | ulkādeśe sampātāḥ | pārvaṇādyuttaratantram || avapatitaṃ śāntyudakena samprokṣya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता एव ब्राह्मणो दद्यात्
tā eva brāhmaṇo dadyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीरं वैश्योऽश्वं प्रादेशिको ग्रामवरं राजा
sīraṃ vaiśyo'śvaṃ prādeśiko grāmavaraṃ rājā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ धूमकेतुशान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतद् धूमकेतुः सप्तर्षीनुपधूपयति तदयोगक्षेमाशङ्कमित्युक्तम्
atha dhūmaketuśāntirucyate- [atha yatraitad dhūmaketuḥ saptarṣīnupadhūpayati tadayogakṣemāśaṅkamityuktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्च पशवस्तायन्ते वारुणः कृष्णो गौर्वाजो वाविर्वा हरिर्वायव्यो बहुरूपो दिश्यो मारुती मेष्याग्नेयः प्राजापत्यश्च क्षीरौदनोऽपां नप्त्र उद्रः
pañca paśavastāyante vāruṇaḥ kṛṣṇo gaurvājo vāvirvā harirvāyavyo bahurūpo diśyo mārutī meṣyāgneyaḥ prājāpatyaśca kṣīraudano'pāṃ naptra udraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उतेयं भूमिः (४।१६।३) इति त्रिर्वरुणमभिष्टूय
uteyaṃ bhūmiḥ (4.16.3) iti trirvaruṇamabhiṣṭūya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्सु ते राजन् (७।८३।१-४) इति चतसृभिर्वारुणस्य जुहुयात्
apsu te rājan (7.83.1-4) iti catasṛbhirvāruṇasya juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायवा रुन्धि नो मृगानस्मभ्यं मृगयद्भ्यः । स नो नेदिष्ठमा कृधि वातो हि रशनाकृतः इति वायव्यस्य
vāyavā rundhi no mṛgānasmabhyaṃ mṛgayadbhyaḥ | sa no nediṣṭhamā kṛdhi vāto hi raśanākṛtaḥ iti vāyavyasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशानाम् (१।३१) इति दिश्यस्य
āśānām (1.31) iti diśyasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रति त्यं चारुमध्वरं गोपीथाय प्र हूयसे । मरुद्भिरग्न आ गहि इति मारुतस्य
prati tyaṃ cārumadhvaraṃ gopīthāya pra hūyase | marudbhiragna ā gahi iti mārutasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपामग्निः (४।१५।१०) इत्याग्नेयस्य
apāmagniḥ (4.15.10) ityāgneyasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापतिः सलिलात् (४।१५।११) इति प्राजापत्यस्य
prajāpatiḥ salilāt (4.15.11) iti prājāpatyasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपां सूक्तैर्हिरण्यशकलेन सहोद्रमप्सु प्रवेशयेत्
apāṃ sūktairhiraṇyaśakalena sahodramapsu praveśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्र हैव वर्षति
pra haiva varṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्वं तत्र दक्षिणा
sarvasvaṃ tatra dakṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ नक्षत्राणि पतन्ति तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतन्नक्षत्राणि पतापतानीव भवन्ति तत्र जुहुयात्
atha nakṣatrāṇi patanti tatra śāntirucyate- [atha yatraitannakṣatrāṇi patāpatānīva bhavanti tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्नक्षत्रं पतति जातवेदः सोमेन राज्ञेषिरं पुरस्तात् । तस्मान्मामग्ने परि पाहि घोरात् प्र णो जायन्तां मिथुनानि रूपशः ॥ इन्द्राग्निभ्यां स्वाहा इति हुत्वा
yannakṣatraṃ patati jātavedaḥ somena rājñeṣiraṃ purastāt | tasmānmāmagne pari pāhi ghorāt pra ṇo jāyantāṃ mithunāni rūpaśaḥ || indrāgnibhyāṃ svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमो राजा सविता च राजा इत्येतेन सूक्तेन जुहुयात्
somo rājā savitā ca rājā ityetena sūktena juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उताविद्वान् निष्कृदयाथोस्रघ्नी यथायथम् । मा नो विश्वे देवा मरुतो हेतिमिछत
utāvidvān niṣkṛdayāthosraghnī yathāyatham | mā no viśve devā maruto hetimichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुक्मं कर्त्रे दद्यात्
rukmaṃ kartre dadyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मांसमुखो निपतति तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतन्मांसमुखो निपतति तत्र जुहुयात्
atha māṃsamukho nipatati tatra śāntirucyate- [atha yatraitanmāṃsamukho nipatati tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घोरो वज्रो देवसृष्टो न आगन् यद्वा गृहान् घोरमुता जगाम । तन्निर्जगाम हविषा घृतेन शं नो अस्तु द्विपदे शं चतुष्पदे ॥ रुद्राय स्वाहा इति हुत्वा
ghoro vajro devasṛṣṭo na āgan yadvā gṛhān ghoramutā jagāma | tannirjagāma haviṣā ghṛtena śaṃ no astu dvipade śaṃ catuṣpade || rudrāya svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवाशर्वौ मृडतं माभि यातम् (११।२) इत्येतेन सूक्तेन जुहुयात्
bhavāśarvau mṛḍataṃ mābhi yātam (11.2) ityetena sūktena juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यत्र अनग्निदेशे अग्निदर्शनं भवति तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतदनग्नाववभासो भवति तत्र जुहुयात्
atha yatra anagnideśe agnidarśanaṃ bhavati tatra śāntirucyate- [atha yatraitadanagnāvavabhāso bhavati tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या तेऽवदीप्तिवरूपा जातवेदोऽपेतो रक्षसां भाग एषः । रक्षांसि तया दह जातवेदो या नः प्रजां मनुष्यां सं सृजन्ते ॥ अग्नये स्वाहा इति हुत्वा
yā te'vadīptivarūpā jātavedo'peto rakṣasāṃ bhāga eṣaḥ | rakṣāṃsi tayā daha jātavedo yā naḥ prajāṃ manuṣyāṃ saṃ sṛjante || agnaye svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाग्निशब्दकरणे शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतदग्निः श्वसतीव तत्र जुहुयात्
athāgniśabdakaraṇe śāntirucyate- [atha yatraitadagniḥ śvasatīva tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेता कृष्णा रोहिणी जातवेदो यास्ते तनूस्तिरश्चीना निर्दहन्तीः श्वसन्तीः । रक्षांसि ताभिर्दह जातवेदो या नः प्रजां मनुष्यां सं सृजन्ते ॥ अग्नये स्वाहा इति हुत्वा
śvetā kṛṣṇā rohiṇī jātavedo yāste tanūstiraścīnā nirdahantīḥ śvasantīḥ | rakṣāṃsi tābhirdaha jātavedo yā naḥ prajāṃ manuṣyāṃ saṃ sṛjante || agnaye svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सर्पिर्वा तैलं वा मधु वा विष्यन्दते तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतत् सर्पिर्वा तैलं वा मधु वा विष्यन्दति यद्यामं चक्रुर्निखनन्तः (६।११६) इत्येतेन सूक्तेन जुहुयात्
atha sarpirvā tailaṃ vā madhu vā viṣyandate tatra śāntirucyate- [atha yatraitat sarpirvā tailaṃ vā madhu vā viṣyandati yadyāmaṃ cakrurnikhanantaḥ (6.116) ityetena sūktena juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ लौकिकाग्निः शालां दहति तत्र शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतद्ग्राम्योऽग्निः शालां दहति अपमित्यमप्रतीत्तम् (६।११७-११९) इत्येतैस्त्रिभिः सूक्तैर्मैश्रधान्यस्य पूर्णाञ्जलिं हुत्वा
atha laukikāgniḥ śālāṃ dahati tatra śāntirucyate- [atha yatraitadgrāmyo'gniḥ śālāṃ dahati apamityamapratīttam (6.117-119) ityetaistribhiḥ sūktairmaiśradhānyasya pūrṇāñjaliṃ hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममोभा मित्रावरुणा, मह्यमापो मधुमदरयन्ताम् (६।६१) इत्येताभ्यां सूक्ताभ्यां जुहुयात्
mamobhā mitrāvaruṇā, mahyamāpo madhumadarayantām (6.61) ityetābhyāṃ sūktābhyāṃ juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममोभा मित्रावरुणा ममोभेन्द्राबृहस्पती । मम त्वष्टा च पूषा च ममैव सविता वशे ॥ मम विष्णुश्च सोमश्च ममैव मरुतो भवन् । सरस्वांश्च भगश्च विश्वे देवा वशे मम ॥ ममोभा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं स्वर्मम । ममेमाः सर्वा ओषधीरापः सर्वा वशे मम ॥ मम गावो ममाश्वा ममाजाश्चावयश्च ममैव पुरुषा भवन् । ममेदं सर्वमात्मन्वदेजत् प्राणद्वशे मम इति
mamobhā mitrāvaruṇā mamobhendrābṛhaspatī | mama tvaṣṭā ca pūṣā ca mamaiva savitā vaśe || mama viṣṇuśca somaśca mamaiva maruto bhavan | sarasvāṃśca bhagaśca viśve devā vaśe mama || mamobhā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ svarmama | mamemāḥ sarvā oṣadhīrāpaḥ sarvā vaśe mama || mama gāvo mamāśvā mamājāścāvayaśca mamaiva puruṣā bhavan | mamedaṃ sarvamātmanvadejat prāṇadvaśe mama iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरणी प्रताप्य स्थण्डिलं परिमृज्य
araṇī pratāpya sthaṇḍilaṃ parimṛjya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाग्निं जनयेत्
athāgniṃ janayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत एव प्रथमं जज्ञे अग्निराभ्यो योनिभ्यो अधि जातवेदाः । स गायत्र्या त्रिष्टुभा जगत्यानुष्टुभा देवो देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन् इति जनयित्वा
ita eva prathamaṃ jajñe agnirābhyo yonibhyo adhi jātavedāḥ | sa gāyatryā triṣṭubhā jagatyānuṣṭubhā devo devebhyo havyaṃ vahatu prajānan iti janayitvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतं नः समनसौ समोकसौ (कौश्स् १०८।२) इत्येतेन सूक्तेन जुहुयात्
bhavataṃ naḥ samanasau samokasau (KauśS 108.2) ityetena sūktena juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स्वयमग्निरुत्थिते विद्युते वा पतिते शान्तिरुच्यते- [अथ चेदागन्तुर्दहत्येवमेव कुर्यात्
atha svayamagnirutthite vidyute vā patite śāntirucyate- [atha cedāganturdahatyevameva kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वंशबलहरणभङ्गे शान्तिरुच्यते- [अथ यत्रैतद्वंशः स्फोटति कपालेऽङ्गारा भवन्त्युदपात्रं बर्हिराज्यं तदादाय
atha vaṃśabalaharaṇabhaṅge śāntirucyate- [atha yatraitadvaṃśaḥ sphoṭati kapāle'ṅgārā bhavantyudapātraṃ barhirājyaṃ tadādāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालायाः पृष्ठमुपसर्पति
śālāyāḥ pṛṣṭhamupasarpati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राङ्गारान् वा कपालं वोपनिदधात्या सन्तपनात्
tatrāṅgārān vā kapālaṃ vopanidadhātyā santapanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राञ्चमिध्ममुपसमाधाय
prāñcamidhmamupasamādhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिसमुह्य पर्युक्ष्य परिस्तीर्य बर्हिरुदपात्रमुपसाद्य
parisamuhya paryukṣya paristīrya barhirudapātramupasādya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिचरणेनाज्यं परिचर्य
paricaraṇenājyaṃ paricarya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यान् पुरस्ताद्धोमान् हुत्वाज्यभागौ च
nityān purastāddhomān hutvājyabhāgau ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ जुहोति
atha juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असौ वै नाम ते मातासौ वै नाम ते पिता । असौ वै नाम ते दूतः स्ववंशमधि तिष्ठति ॥ उत्तमरात्री णाम मृत्यो ते माता तस्य ते अन्तकः पिता । समन्दधानस्ते दूतः स्ववंशमधि तिष्ठति ॥ बहवोऽस्य पाशा वितताः पृथिव्यामसङ्ख्येया अपर्यन्ता अनन्ताः । याभिर्वंशानभिनिदधाति प्राणिनां यान् कांश्चेमान् प्राणभृतां जिघांसन् । स इमं दूतं नुदतु वंशपृष्ठात् स मे गछतु द्विषतो निवेशं मृत्यवे स्वाहा ॥ बृहस्पतिराङ्गिरसो ब्रह्मणः पुत्रो विश्वे देवाः प्रददुर्विश्वमेजत् । स इमं दूतं नुदतु वंशपृष्ठात् स मे गछतु निवेशं बृहस्पतय आङ्गिरसाय स्वाहा ॥ यस्य तेऽन्नं न क्षीयते भूय एवोपजायते । यस्मै भूतं च भव्यं च सर्वमेतत् प्रतिष्ठितम् । स इमं दूतं नुदतु वंशपृष्ठात् स मे गछतु द्विषतो निवेशमिन्द्राय स्वाहा ॥ मुखं देवानामिह यो बभूव यो जानाति वयुनानां समीपे । यस्मै हुतं देवता भक्षयन्ति वायुनेत्रः सुप्रणीतिः सुनीतिः । स इमं दूतं नुदतु वंशपृष्ठात् स मे गछतु द्विषतो निवेशमग्नये स्वाहा ॥ यः पृथिव्यां च्यावयन्नेति वृक्षान् प्रभञ्जनेन रथेन सह संविदानः । रसान् गन्धान् भावयन्नेति देवो मातरिश्वा भूतभव्यस्य कर्ता । स इमं दूतं नुदतु वंशपृष्ठात् स मे गछतु द्विषतो निवेशं वायवे स्वाहा ॥ ब्रह्मचारी चरति ब्रह्मचर्यमृचं गाथां ब्रह्म परं जिगांसन् । तं विघ्ना अनुपरियन्ति सर्वे ये अन्तरिक्षे ये च दिवि श्रितासः । तं विशो अनुपरियन्ति सर्वाः कर्माणि लोके परिमोहयन्ति । स इमं दूतं नुदतु वंशपृष्ठात् स मे गछतु द्विषतो निवेशमादित्याय स्वाहा ॥ यो नक्षत्रैः सरथं याति देवः संसिद्धेन रथेन सह संविदानः । रूपंरूपं कृण्वानश्चित्रभानुः सुभानुः । स इमं दूतं नुदतु वंशपृष्ठात् स मे गछतु द्विषतो निवेशं चन्द्राय स्वाहा ॥ ओषधयः सोमराज्ञीर्यशस्विनीः । ता इमं दूतं नुदन्तु वंशपृष्ठात् स मे गछतु द्विषतो निवेशमोषधीभ्यः सोमराज्ञीभ्यः स्वाहा ॥ क्क्प् ओषधयो वरुणराज्ञीर्यशस्विनीः । ता इमं दूतं नुदन्तु वंशपृष्ठात् स मे गछतु द्विषतो निवेशमोषधीभ्यो वरुणराज्ञीभ्यः स्वाहा ॥ अष्टस्थूणो दशपक्षो यदृछजो वनस्पते । पुत्रांश्चैव पशूंश्चाभि रक्ष वनस्पते ॥ यो वनस्पतीनामुपतापो बभूव यद्वा गृहान् घोरमुता जगाम । तन्निर्जगाम हविषा घृतेन शं नो अस्तु द्विपदे शं चतुष्पदे ॥ यो वनस्पतीनामुपतापो न आगद्यद्वा यज्ञं नोऽद्भुतमा जगाम । सर्वे तदग्ने हुतमस्तु भागशः शिवान् वयमुत्तरेमाभि वाजान् ॥ त्वष्ट्रे स्वाहा इति हुत्वा
asau vai nāma te mātāsau vai nāma te pitā | asau vai nāma te dūtaḥ svavaṃśamadhi tiṣṭhati || uttamarātrī ṇāma mṛtyo te mātā tasya te antakaḥ pitā | samandadhānaste dūtaḥ svavaṃśamadhi tiṣṭhati || bahavo'sya pāśā vitatāḥ pṛthivyāmasaṅkhyeyā aparyantā anantāḥ | yābhirvaṃśānabhinidadhāti prāṇināṃ yān kāṃścemān prāṇabhṛtāṃ jighāṃsan | sa imaṃ dūtaṃ nudatu vaṃśapṛṣṭhāt sa me gachatu dviṣato niveśaṃ mṛtyave svāhā || bṛhaspatirāṅgiraso brahmaṇaḥ putro viśve devāḥ pradadurviśvamejat | sa imaṃ dūtaṃ nudatu vaṃśapṛṣṭhāt sa me gachatu niveśaṃ bṛhaspataya āṅgirasāya svāhā || yasya te'nnaṃ na kṣīyate bhūya evopajāyate | yasmai bhūtaṃ ca bhavyaṃ ca sarvametat pratiṣṭhitam | sa imaṃ dūtaṃ nudatu vaṃśapṛṣṭhāt sa me gachatu dviṣato niveśamindrāya svāhā || mukhaṃ devānāmiha yo babhūva yo jānāti vayunānāṃ samīpe | yasmai hutaṃ devatā bhakṣayanti vāyunetraḥ supraṇītiḥ sunītiḥ | sa imaṃ dūtaṃ nudatu vaṃśapṛṣṭhāt sa me gachatu dviṣato niveśamagnaye svāhā || yaḥ pṛthivyāṃ cyāvayanneti vṛkṣān prabhañjanena rathena saha saṃvidānaḥ | rasān gandhān bhāvayanneti devo mātariśvā bhūtabhavyasya kartā | sa imaṃ dūtaṃ nudatu vaṃśapṛṣṭhāt sa me gachatu dviṣato niveśaṃ vāyave svāhā || brahmacārī carati brahmacaryamṛcaṃ gāthāṃ brahma paraṃ jigāṃsan | taṃ vighnā anupariyanti sarve ye antarikṣe ye ca divi śritāsaḥ | taṃ viśo anupariyanti sarvāḥ karmāṇi loke parimohayanti | sa imaṃ dūtaṃ nudatu vaṃśapṛṣṭhāt sa me gachatu dviṣato niveśamādityāya svāhā || yo nakṣatraiḥ sarathaṃ yāti devaḥ saṃsiddhena rathena saha saṃvidānaḥ | rūpaṃrūpaṃ kṛṇvānaścitrabhānuḥ subhānuḥ | sa imaṃ dūtaṃ nudatu vaṃśapṛṣṭhāt sa me gachatu dviṣato niveśaṃ candrāya svāhā || oṣadhayaḥ somarājñīryaśasvinīḥ | tā imaṃ dūtaṃ nudantu vaṃśapṛṣṭhāt sa me gachatu dviṣato niveśamoṣadhībhyaḥ somarājñībhyaḥ svāhā || KKp oṣadhayo varuṇarājñīryaśasvinīḥ | tā imaṃ dūtaṃ nudantu vaṃśapṛṣṭhāt sa me gachatu dviṣato niveśamoṣadhībhyo varuṇarājñībhyaḥ svāhā || aṣṭasthūṇo daśapakṣo yadṛchajo vanaspate | putrāṃścaiva paśūṃścābhi rakṣa vanaspate || yo vanaspatīnāmupatāpo babhūva yadvā gṛhān ghoramutā jagāma | tannirjagāma haviṣā ghṛtena śaṃ no astu dvipade śaṃ catuṣpade || yo vanaspatīnāmupatāpo na āgadyadvā yajñaṃ no'dbhutamā jagāma | sarve tadagne hutamastu bhāgaśaḥ śivān vayamuttaremābhi vājān || tvaṣṭre svāhā iti hutvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वष्टा मे दैव्यं वचः (६।४) इत्यत्रोदपात्रं निनयति
tvaṣṭā me daivyaṃ vacaḥ (6.4) ityatrodapātraṃ ninayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपालेऽग्निं चादायोपसर्पति
kapāle'gniṃ cādāyopasarpati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[अथ यत्रैतत् कुम्भोदधानः सक्तुधानी वोखा वानिङ्गिता विकसति तत्र जुहुयात्
[atha yatraitat kumbhodadhānaḥ saktudhānī vokhā vāniṅgitā vikasati tatra juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽसदसि सन्मे भूयात्ऽ इति मन्त्रेणान्यस्यां नवतरायां सक्तुधान्यां सक्तूनावपेत् ॥ [अथ चेदोदनस्य अन्नमस्यन्नं मे देह्यन्नं मा मा हिंसीः इति त्रिः प्राश्य
'sadasi sanme bhūyāt' iti mantreṇānyasyāṃ navatarāyāṃ saktudhānyāṃ saktūnāvapet || [atha cedodanasya annamasyannaṃ me dehyannaṃ mā mā hiṃsīḥ iti triḥ prāśya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यथाकामं प्राश्नीयात् ॥ कौश्स् १३,४४ १३६ ।५ ॥] अथ चेदोदनस्य ऽअन्नमस्यन्नं मे देह्यन्नं मा मा हिंसीःऽ इति मन्त्रेणान्यस्यां प्रक्षिप्यानुमन्त्रयते । त्रिः प्राश्य । अथ कर्ता न वा प्राशयति ॥ [अथ चेदुदधानः स्यात् समुद्रं वः प्र हिणोमि (१०।५।२३-२४) इत्येताभ्यामभिमन्त्र्य
atha yathākāmaṃ prāśnīyāt || KauśS 13,44 136 .5 ||] atha cedodanasya 'annamasyannaṃ me dehyannaṃ mā mā hiṃsīḥ' iti mantreṇānyasyāṃ prakṣipyānumantrayate | triḥ prāśya | atha kartā na vā prāśayati || [atha cedudadhānaḥ syāt samudraṃ vaḥ pra hiṇomi (10.5.23-24) ityetābhyāmabhimantrya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यं कृत्वा ध्रुवाभ्यां दृंहयित्वा
anyaṃ kṛtvā dhruvābhyāṃ dṛṃhayitvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र हिरण्यवर्णाः (१।३३) इत्युदकमासेचयेत् ॥ कौश्स् १३,४४ १३६ ।८ ॥] अथ चेदुदककलशं भज्यते ऽसमुद्रं वः प्र हिणोमिऽ इति द्वाभ्यामृग्भ्यामभिमन्त्र्यान्यं कृत्वा उदककलशं नवं कुर्यात् । ऽआ त्वाहार्षम्ऽ (६।८७) ऽध्रुवा द्यौःऽ (६।८८) इति सूक्ताभ्यामभिमन्त्र्य नवमुदककलशं ऽहिरण्यवर्णाःऽ इति सूक्तेन उदकमभिमन्त्र्य कलशं निनयेत् । अथास्मिन् स्थाने केचित् शान्त्युदकं कुर्वन्ति । पार्वणाद्युत्तरतन्त्रम् । उदकस्थाल्यां भग्नायां व्रीह्यादि पूल्ये उदकधान्यां सक्तुधान्यां वा कुम्भ उखाग्निहोत्रस्थाल्यादिभाण्डे भिन्ने भग्ने उदकपूर्णकलशे भग्ने शान्तिः समाप्ता । शान्त्युदकं कृत्वा वेद्यादितन्त्रं करोति रुद्रमतम् । प्रधानहोमानन्तरं शान्त्युदकं कुर्यादिति दारिलमतम् । अद्भुतानि समाप्तानि ॥ स खल्वेतेषु कर्मसु सर्वत्र शान्त्युदकं कृत्वा सर्वत्र चातनान्यनुयोजयन्मातृनामानि च
tatra hiraṇyavarṇāḥ (1.33) ityudakamāsecayet || KauśS 13,44 136 .8 ||] atha cedudakakalaśaṃ bhajyate 'samudraṃ vaḥ pra hiṇomi' iti dvābhyāmṛgbhyāmabhimantryānyaṃ kṛtvā udakakalaśaṃ navaṃ kuryāt | 'ā tvāhārṣam' (6.87) 'dhruvā dyauḥ' (6.88) iti sūktābhyāmabhimantrya navamudakakalaśaṃ 'hiraṇyavarṇāḥ' iti sūktena udakamabhimantrya kalaśaṃ ninayet | athāsmin sthāne kecit śāntyudakaṃ kurvanti | pārvaṇādyuttaratantram | udakasthālyāṃ bhagnāyāṃ vrīhyādi pūlye udakadhānyāṃ saktudhānyāṃ vā kumbha ukhāgnihotrasthālyādibhāṇḍe bhinne bhagne udakapūrṇakalaśe bhagne śāntiḥ samāptā | śāntyudakaṃ kṛtvā vedyāditantraṃ karoti rudramatam | pradhānahomānantaraṃ śāntyudakaṃ kuryāditi dārilamatam | adbhutāni samāptāni || sa khalveteṣu karmasu sarvatra śāntyudakaṃ kṛtvā sarvatra cātanānyanuyojayanmātṛnāmāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र वरां धेनुं कर्त्रे दद्यात्
sarvatra varāṃ dhenuṃ kartre dadyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र कंसवसनं गौर्दक्षिणा
sarvatra kaṃsavasanaṃ gaurdakṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणान् भक्तेनोपेप्सन्ति
brāhmaṇān bhaktenopepsanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.