Library·Kauthuma-Grhyasutra·4

Kauthuma-Grhyasutra 4

KauthGS 4

अथ पर्वप्रायश्चित्तिरे उदगयनं वा दक्षिणायनं वा वसन्ताद्यादिषष्ठे चतुर्णां चान्द्रमाससौर्य इत्येतेषु पर्वाद्यैग्नामिष्टमध्ये चेत्कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिर् गृह्याग्नौ कर्मार्तुमपि पाणिचतुर्थेहनि त्वदारभ्य तन्मा गादन्त उदयन दक्षिणाग्नौ चेष्टात्कर्तव्य तन्मासादिसंकल्पैः कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिर् विवाहे यदि पूर्वपक्षे चेदपरे पौर्णमास्यैदारभ्य कर्तव्यः स्यात् संकल्पैर्दशपूर्णमासाभ्यां द्वाविष्टर इत्युक्तौ तत्र द्वितीया विष्टेदिना व्यादा यज्ञे ऽनर्थः तस्मात्ताभ्यां द्वाविष्टौरोपं विघ्नं कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्ति नि तिसृभिश्चावमारयानि तां स्वधा मे विष्टिमध्या चेत्कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिर् अनयोराघानमध्ये राहुपर्वणि चैन्द्रपमाह इति । आद्यपङ्कौ द्वितीया गायत्र्यां उभययोर्देवता चन्द्र इत्युक्त्वा प्रायश्चित्तिः । सौर्यः पर्वणि चेच्चित्रं देवानामुदु त्यामित्य आद्यैः त्रिष्टुप् त द्वितीये गायत्री वा उभयोर्देवता सूर्य इत्युक्त्वा प्रायश्चित्तिः प्रायश्चित्तं विना पुनश्चारम्भिणिं चेत् कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिस् तां संकल्प्य मध्ये श्राद्धकर्माणि तत्राग्नौ करणं कपाणौ हुतं वा तद्वद् भुञ्जानः कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चिर् अथ विशेषश्च नियमैर्दम्पत्योर्मध्ये रजश्चाण्डालगमने वा कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिस् तयोराधानमध्ये राशौ मध्ये स्पर्शक्षयं वा वृद्धि वा कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिस् तयोराधाममध्ये ऽन्यग्रामं प्रविश्य पथो गत्वा क्रतव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिस्तयोर्मध्ये उभावन्यगमने वा दिवा मैथुने वा कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिः पुरुषो भोजनमध्ये तथा कर्म मैथुनं च श्वानमार्जाला संस्पृष्ट्वा कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिर् अथ विशेषश्च गृह्यावनग्निकानां च विधवां स्पृष्ट्वा कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्तिर् अश्रोयी शूद्रान्तभोगो चार्वाको परदाराभिगमनो स्वकर्मत्यागो नित्यं परान्नभोजो तथानग्राहो गोब्रह्मणवधि वेश्यात्कुटुम्बी राजान्नभोजो अध्यापनग्रंथत्यागो विद्यादूष्यगुरुवादै प्राणसंहारी मार्जालोच्छिष्टभोजी वेदविक्रयो कन्यापतिव्रतादूषी स्वकुटुम्बत्यागी उपाध्यायगुरोर्दूषो गुरोः पत्न्याभिगमनी मांसभक्षी श्राद्धकालत्यागी तथा श्राद्धभोजी तठाकसंहारी वर्षवर्धी सदारागो ब्राह्मणताडो मृत्तिकापाषाणताही सदोच्छष्टो विप्रदूषो इति ते चंडालसमाः गृह्याग्नौ स्पृष्टा दंपत्योर्वासचेलं कार्यं कर्तव्यं स्यात्प्रायश्चित्ति प्रायश्चित्तार्थे षष्ठिदेवता उक्ता । कन्यहृतीनि व्याहृतिभिस्तृसृभिः आवृत्तिः पुनश्च तिसृभिर्द्वादशगुणं कार्यं प्राजापत्यं न पञ्चकसमस्तान्तं --रि पाहि नो अग्रयेनसे इति तिसृभिः प्राजापत्यमेकं यत्कुसीदं च समस्तान्तं चतुर्थी स्विष्टकृद्वा इत्येषां प्रायश्चित्तिर्कं एवं ब्राह्मणेयो यासाः प्रायश्चित्तां विकतं जानन्यः शरीराद्विमुच्यते यः शरीराद्विमुच्यते

atha parvaprāyaścittire udagayanaṃ vā dakṣiṇāyanaṃ vā vasantādyādiṣaṣṭhe caturṇāṃ cāndramāsasaurya ityeteṣu parvādyaignāmiṣṭamadhye cetkartavyaṃ syātprāyaścittir gṛhyāgnau karmārtumapi pāṇicaturthehani tvadārabhya tanmā gādanta udayana dakṣiṇāgnau ceṣṭātkartavya tanmāsādisaṃkalpaiḥ kartavyaṃ syātprāyaścittir vivāhe yadi pūrvapakṣe cedapare paurṇamāsyaidārabhya kartavyaḥ syāt saṃkalpairdaśapūrṇamāsābhyāṃ dvāviṣṭara ityuktau tatra dvitīyā viṣṭedinā vyādā yajñe 'narthaḥ tasmāttābhyāṃ dvāviṣṭauropaṃ vighnaṃ kartavyaṃ syātprāyaścitti ni tisṛbhiścāvamārayāni tāṃ svadhā me viṣṭimadhyā cetkartavyaṃ syātprāyaścittir anayorāghānamadhye rāhuparvaṇi caindrapamāha iti / ādyapaṅkau dvitīyā gāyatryāṃ ubhayayordevatā candra ityuktvā prāyaścittiḥ / sauryaḥ parvaṇi ceccitraṃ devānāmudu tyāmitya ādyaiḥ triṣṭup ta dvitīye gāyatrī vā ubhayordevatā sūrya ityuktvā prāyaścittiḥ prāyaścittaṃ vinā punaścārambhiṇiṃ cet kartavyaṃ syātprāyaścittis tāṃ saṃkalpya madhye śrāddhakarmāṇi tatrāgnau karaṇaṃ kapāṇau hutaṃ vā tadvad bhuñjānaḥ kartavyaṃ syātprāyaścir atha viśeṣaśca niyamairdampatyormadhye rajaścāṇḍālagamane vā kartavyaṃ syātprāyaścittis tayorādhānamadhye rāśau madhye sparśakṣayaṃ vā vṛddhi vā kartavyaṃ syātprāyaścittis tayorādhāmamadhye 'nyagrāmaṃ praviśya patho gatvā kratavyaṃ syātprāyaścittistayormadhye ubhāvanyagamane vā divā maithune vā kartavyaṃ syātprāyaścittiḥ puruṣo bhojanamadhye tathā karma maithunaṃ ca śvānamārjālā saṃspṛṣṭvā kartavyaṃ syātprāyaścittir atha viśeṣaśca gṛhyāvanagnikānāṃ ca vidhavāṃ spṛṣṭvā kartavyaṃ syātprāyaścittir aśroyī śūdrāntabhogo cārvāko paradārābhigamano svakarmatyāgo nityaṃ parānnabhojo tathānagrāho gobrahmaṇavadhi veśyātkuṭumbī rājānnabhojo adhyāpanagraṃthatyāgo vidyādūṣyaguruvādai prāṇasaṃhārī mārjālocchiṣṭabhojī vedavikrayo kanyāpativratādūṣī svakuṭumbatyāgī upādhyāyagurordūṣo guroḥ patnyābhigamanī māṃsabhakṣī śrāddhakālatyāgī tathā śrāddhabhojī taṭhākasaṃhārī varṣavardhī sadārāgo brāhmaṇatāḍo mṛttikāpāṣāṇatāhī sadocchaṣṭo vipradūṣo iti te caṃḍālasamāḥ gṛhyāgnau spṛṣṭā daṃpatyorvāsacelaṃ kāryaṃ kartavyaṃ syātprāyaścitti prāyaścittārthe ṣaṣṭhidevatā uktā / kanyahṛtīni vyāhṛtibhistṛsṛbhiḥ āvṛttiḥ punaśca tisṛbhirdvādaśaguṇaṃ kāryaṃ prājāpatyaṃ na pañcakasamastāntaṃ --ri pāhi no agrayenase iti tisṛbhiḥ prājāpatyamekaṃ yatkusīdaṃ ca samastāntaṃ caturthī sviṣṭakṛdvā ityeṣāṃ prāyaścittirkaṃ evaṃ brāhmaṇeyo yāsāḥ prāyaścittāṃ vikataṃ jānanyaḥ śarīrādvimucyate yaḥ śarīrādvimucyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KauthGS/4

Cite as: Kauthuma-Grhyasutra 4, in HREEM (hreem.cc/library/KauthGS/4), after GRETIL, Kauthuma-Grhyasutra [no source given; cf.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/2_grhya/kauthgsu.htm — Kauthuma-Grhyasutra [no source given; cf. the ed. by Suryakanta: Kauthuma-Gṛhya, ed. with introduction, notes and indices, Calcutta : Asiatic Society 1956 (Bibliotheca Indica, 279)] Input by Ms. Jaya. S. Nair Proof-read by Dr. A. R. Iyengar, Mrs Smitha Viswana

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text