Kalidasa: Kumarasambhava 1

अस्त्य् उत्तरस्यां दिशि देवतात्मा हिमालयो नाम नगाधिराजः । पूर्वापरौ तोयनिधी विगाह्य स्थितः पृथिव्या इव मानदण्डः

asty uttarasyāṃ diśi devatātmā himālayo nāma nagādhirājaḥ / pūrvāparau toyanidhī vigāhya sthitaḥ pṛthivyā iva mānadaṇḍaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं सर्वशैलाः परिकल्प्य वत्सं मेरौ स्थिते दोग्धरि दोहदक्षे । भास्वन्ति रत्नानि महौषधीश् च पृथूपदिष्टां दुदुहुर् धरित्रीम्

yaṃ sarvaśailāḥ parikalpya vatsaṃ merau sthite dogdhari dohadakṣe / bhāsvanti ratnāni mahauṣadhīś ca pṛthūpadiṣṭāṃ duduhur dharitrīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तरत्नप्रभवस्य यस्य हिमं न सौभाग्यविलोपि जातम् । एको हि दोषो गुणसंनिपाते निमज्जतीन्दोः किरणेष्व् इवाङ्कः

anantaratnaprabhavasya yasya himaṃ na saubhāgyavilopi jātam / eko hi doṣo guṇasaṃnipāte nimajjatīndoḥ kiraṇeṣv ivāṅkaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् चाप्सरोविभ्रममण्डनानां संपादयित्रीं शिखरैर् बिभर्ति । बलाहकच्छेदविभक्तरागाम् अकालसंध्याम् इव धातुमत्ताम्

yaś cāpsarovibhramamaṇḍanānāṃ saṃpādayitrīṃ śikharair bibharti / balāhakacchedavibhaktarāgām akālasaṃdhyām iva dhātumattām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमेखलं संचरतां घनानां च्छायाम् अधःसानुगतां निषेव्य । उद्वेजिता वृष्टिभिर् आश्रयन्ते शृङ्गाणि यस्यातपवन्ति सिद्धाः

āmekhalaṃ saṃcaratāṃ ghanānāṃ cchāyām adhaḥsānugatāṃ niṣevya / udvejitā vṛṣṭibhir āśrayante śṛṅgāṇi yasyātapavanti siddhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदं तुषारस्रुतिधौतरक्तं यस्मिन्न् अदृष्ट्वापि हतद्विपानाम् । विदन्ति मार्गं नखरन्ध्रमुक्तैर् मुक्ताफलैः केसरिणां किराताः

padaṃ tuṣārasrutidhautaraktaṃ yasminn adṛṣṭvāpi hatadvipānām / vidanti mārgaṃ nakharandhramuktair muktāphalaiḥ kesariṇāṃ kirātāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यस्ताक्षरा धातुरसेन यत्र भूर्जत्वचः कुञ्जरबिन्दुशोणाः । व्रजन्ति विद्याधरसुन्दरीणाम् अनङ्गलेखक्रिययोपयोगम्

nyastākṣarā dhāturasena yatra bhūrjatvacaḥ kuñjarabinduśoṇāḥ / vrajanti vidyādharasundarīṇām anaṅgalekhakriyayopayogam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पूरयन् कीचकरन्ध्रभागान् दरीमुखोत्थेन समीरणेन । उद्गास्यताम् इच्छति किंनराणां तानप्रदायित्वम् इवोपगन्तुम्

yaḥ pūrayan kīcakarandhrabhāgān darīmukhotthena samīraṇena / udgāsyatām icchati kiṃnarāṇāṃ tānapradāyitvam ivopagantum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपोलकण्डूः करिभिर् विनेतुं विघट्टितानां सरलद्रुमाणाम् । यत्र स्रुतक्षीरतया प्रसूतः सानूनि गन्धः सुरभीकरोति

kapolakaṇḍūḥ karibhir vinetuṃ vighaṭṭitānāṃ saraladrumāṇām / yatra srutakṣīratayā prasūtaḥ sānūni gandhaḥ surabhīkaroti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनेचराणां वनितासखानां दरीगृहोत्सङ्गनिषक्तभासः । भवन्ति यत्रौषधयो रजन्याम् अतैलपूराः सुरतप्रदीपाः

vanecarāṇāṃ vanitāsakhānāṃ darīgṛhotsaṅganiṣaktabhāsaḥ / bhavanti yatrauṣadhayo rajanyām atailapūrāḥ suratapradīpāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वेजयत्य् अङ्गुलिपार्ष्णिभागान् मार्गे शिलीभूतहिमे ऽपि यत्र । न दुर्वहश्रोणिपयोधरार्ता भिन्दन्ति मन्दां गतिम् अश्वमुख्यः

udvejayaty aṅgulipārṣṇibhāgān mārge śilībhūtahime 'pi yatra / na durvahaśroṇipayodharārtā bhindanti mandāṃ gatim aśvamukhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवाकराद् रक्षति यो गुहासु लीनं दिवा भीतम् इवान्धकारम् । क्षुद्रे ऽपि नूनं शरणं प्रपन्ने ममत्वम् उच्चैःशिरसां सतीव

divākarād rakṣati yo guhāsu līnaṃ divā bhītam ivāndhakāram / kṣudre 'pi nūnaṃ śaraṇaṃ prapanne mamatvam uccaiḥśirasāṃ satīva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाङ्गूलविक्षेपविसर्पिशोभैर् इतस् ततश् चन्द्रमरीचिगौरैः । यस्यार्थयुक्तं गिरिराजशब्दं कुर्वन्ति वालव्यजनैश् चमर्यः

lāṅgūlavikṣepavisarpiśobhair itas tataś candramarīcigauraiḥ / yasyārthayuktaṃ girirājaśabdaṃ kurvanti vālavyajanaiś camaryaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रांशुकाक्षेपविलज्जितानां यदृच्छया किंपुरुषाङ्गनानाम् । दरीगृहद्वारविलम्बिबिम्बास् तिरस्करिण्यो जलदा भवन्ति

yatrāṃśukākṣepavilajjitānāṃ yadṛcchayā kiṃpuruṣāṅganānām / darīgṛhadvāravilambibimbās tiraskariṇyo jaladā bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागीरथीनिर्झरसीकराणां वोढा मुहुः कम्पितदेवदारुः । यद् वायुर् अन्विष्टमृगैः किरातैर् आसेव्यते भिन्नशिखण्डिबर्हः

bhāgīrathīnirjharasīkarāṇāṃ voḍhā muhuḥ kampitadevadāruḥ / yad vāyur anviṣṭamṛgaiḥ kirātair āsevyate bhinnaśikhaṇḍibarhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तर्षिहस्तावचितावशेषाण्य् अधो विवस्वान् परिवर्तमानः । पद्मानि यस्याग्रसरोरुहाणि प्रबोधयत्य् ऊर्ध्वमुखैर् मयूखैः

saptarṣihastāvacitāvaśeṣāṇy adho vivasvān parivartamānaḥ / padmāni yasyāgrasaroruhāṇi prabodhayaty ūrdhvamukhair mayūkhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञाङ्गयोनित्वम् अवेक्ष्य यस्य सारं धरित्रीधरणक्षमं च । प्रजापतिः कल्पितयज्ञभागं शैलाधिपत्यं स्वयम् अन्वतिष्ठत्

yajñāṅgayonitvam avekṣya yasya sāraṃ dharitrīdharaṇakṣamaṃ ca / prajāpatiḥ kalpitayajñabhāgaṃ śailādhipatyaṃ svayam anvatiṣṭhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मानसीं मेरुसखः पितॄणां कन्यां कुलस्य स्थितये स्थितिज्ञः । मेनां मुनीनाम् अपि माननीयाम् आत्मानुरूपां विधिनोपयेमे

sa mānasīṃ merusakhaḥ pitṝṇāṃ kanyāṃ kulasya sthitaye sthitijñaḥ / menāṃ munīnām api mānanīyām ātmānurūpāṃ vidhinopayeme

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालक्रमेणाथ तयोः प्रवृत्ते स्वरूपयोग्ये सुरतप्रसङ्गे । मनोरमं यौवनम् उद्वहन्त्या गर्भो ऽभवद् भूधरराजपत्न्याः

kālakrameṇātha tayoḥ pravṛtte svarūpayogye surataprasaṅge / manoramaṃ yauvanam udvahantyā garbho 'bhavad bhūdhararājapatnyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असूत सा नागवधूपभोग्यं मैनाकम् अम्भोनिधिबद्धसख्यम् । क्रुद्धे ऽपि पक्षच्छिदि वृत्रशत्राव् अवेदनाज्ञं कुलिशक्षतानाम्

asūta sā nāgavadhūpabhogyaṃ mainākam ambhonidhibaddhasakhyam / kruddhe 'pi pakṣacchidi vṛtraśatrāv avedanājñaṃ kuliśakṣatānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथावमानेन पितुः प्रयुक्ता दक्षस्य कन्या भवपूर्वपत्नी । सती सती योगविसृष्टदेहा तां जन्मने शैलवधूं प्रपेदे

athāvamānena pituḥ prayuktā dakṣasya kanyā bhavapūrvapatnī / satī satī yogavisṛṣṭadehā tāṃ janmane śailavadhūṃ prapede

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा भूधराणाम् अधिपेन तस्यां समाधिमत्याम् उदपादि भव्या । सम्यक्प्रयोगाद् अपरिक्षतायां नीताव् इवोत्साहगुणेन संपत्

sā bhūdharāṇām adhipena tasyāṃ samādhimatyām udapādi bhavyā / samyakprayogād aparikṣatāyāṃ nītāv ivotsāhaguṇena saṃpat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसन्नदिक् पांसुविविक्तवातं शङ्खस्वनानन्तरपुष्पवृष्टि । शरीरिणां स्थावरजङ्गमानां सुखाय तज्जन्मदिनं बभूव

prasannadik pāṃsuviviktavātaṃ śaṅkhasvanānantarapuṣpavṛṣṭi / śarīriṇāṃ sthāvarajaṅgamānāṃ sukhāya tajjanmadinaṃ babhūva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया दुहित्रा सुतरां सवित्री स्फुरत्प्रभामण्डलया चकासे । विदूरभूमिर् नवमेघशब्दाद् उद्भिन्नया रत्नशलाकयेव

tayā duhitrā sutarāṃ savitrī sphuratprabhāmaṇḍalayā cakāse / vidūrabhūmir navameghaśabdād udbhinnayā ratnaśalākayeva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिने दिने सा परिवर्धमाना लब्धोदया चान्द्रमसीव लेखा । पुपोष लावण्यमयान् विशेषाञ् ज्योत्स्नान्तराणीव कलान्तराणि

dine dine sā parivardhamānā labdhodayā cāndramasīva lekhā / pupoṣa lāvaṇyamayān viśeṣāñ jyotsnāntarāṇīva kalāntarāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां पार्वतीत्य् आभिजनेन नाम्ना बन्धुप्रियां बन्धुजनो जुहाव । उ मेति मात्रा तपसो निषिद्धा पश्चाद् उमाख्यां सुमुखी जगाम

tāṃ pārvatīty ābhijanena nāmnā bandhupriyāṃ bandhujano juhāva / u meti mātrā tapaso niṣiddhā paścād umākhyāṃ sumukhī jagāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महीभृतः पुत्रवतो ऽपि दृष्टिस् तस्मिन्न् अपत्ये न जगाम तृप्तिम् । अनन्तपुष्पस्य मधोर् हि चूते द्विरेफमाला सविशेषसङ्गा

mahībhṛtaḥ putravato 'pi dṛṣṭis tasminn apatye na jagāma tṛptim / anantapuṣpasya madhor hi cūte dvirephamālā saviśeṣasaṅgā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभामहत्या शिखयेव दीपस् त्रिमार्गयेव त्रिदिवस्य मार्गः । संस्कारवत्येव गिरा मनीषी तया स पूतश् च विभूषितश् च

prabhāmahatyā śikhayeva dīpas trimārgayeva tridivasya mārgaḥ / saṃskāravatyeva girā manīṣī tayā sa pūtaś ca vibhūṣitaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दाकिनीसैकतवेदिकाभिः सा कन्दुकैः कृत्रिमपुत्रकैश् च । रेमे मुहुर् मध्यगता सखीनां क्रीडारसं निर्विशतीव बाल्ये

mandākinīsaikatavedikābhiḥ sā kandukaiḥ kṛtrimaputrakaiś ca / reme muhur madhyagatā sakhīnāṃ krīḍārasaṃ nirviśatīva bālye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां हंसमालाः शरदीव गङ्गां महौषधिं नक्तम् इवात्मभासः । स्थिरोपदेशाम् उपदेशकाले प्रपेदिरे प्राक्तनजन्मविद्याः

tāṃ haṃsamālāḥ śaradīva gaṅgāṃ mahauṣadhiṃ naktam ivātmabhāsaḥ / sthiropadeśām upadeśakāle prapedire prāktanajanmavidyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंभृतं मण्डनम् अङ्गयष्टेर् अनासवाख्यं करणं मदस्य । कामस्य पुष्पव्यतिरिक्तम् अस्त्रं बाल्यात् परं साथ वयः प्रपेदे

asaṃbhṛtaṃ maṇḍanam aṅgayaṣṭer anāsavākhyaṃ karaṇaṃ madasya / kāmasya puṣpavyatiriktam astraṃ bālyāt paraṃ sātha vayaḥ prapede

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मीलितं तूलिकयेव चित्रं सूर्यांशुभिर् भिन्नम् इवारविन्दम् । बभूव तस्याश् चतुरस्रशोभि वपुर् विभक्तं नवयौवनेन

unmīlitaṃ tūlikayeva citraṃ sūryāṃśubhir bhinnam ivāravindam / babhūva tasyāś caturasraśobhi vapur vibhaktaṃ navayauvanena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्युन्नताङ्गुष्ठनखप्रभाभिर् निक्षेपणाद् रागम् इवोद्गिरन्तौ । आजह्रतुस् तच्चरणौ पृथिव्यां स्थलारविन्दश्रियम् अव्यवस्थाम्

abhyunnatāṅguṣṭhanakhaprabhābhir nikṣepaṇād rāgam ivodgirantau / ājahratus taccaraṇau pṛthivyāṃ sthalāravindaśriyam avyavasthām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा राजहंसैर् इव संनताङ्गी गतेषु लीलाञ्चितविक्रमेषु । व्यनीयत प्रत्युपदेशलुब्धैर् आदित्सुभिर् नूपुरसिञ्जितानि

sā rājahaṃsair iva saṃnatāṅgī gateṣu līlāñcitavikrameṣu / vyanīyata pratyupadeśalubdhair āditsubhir nūpurasiñjitāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तानुपूर्वे च न चातिदीर्घे जङ्घे शुभे सृष्टवतस् तदीये । शेषाङ्गनिर्माणविधौ विधातुर् लावण्य उत्पाद्य इवास यत्नः

vṛttānupūrve ca na cātidīrghe jaṅghe śubhe sṛṣṭavatas tadīye / śeṣāṅganirmāṇavidhau vidhātur lāvaṇya utpādya ivāsa yatnaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागेन्द्रहस्तास् त्वचि कर्कशत्वाद् एकान्तशैत्यात् कदलीविशेषाः । लब्ध्वापि लोके परिणाहि रूपं जातास् तदूर्वोर् उपमानबाह्याः

nāgendrahastās tvaci karkaśatvād ekāntaśaityāt kadalīviśeṣāḥ / labdhvāpi loke pariṇāhi rūpaṃ jātās tadūrvor upamānabāhyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावता नन्व् अनुमेयशोभं काञ्चीगुणस्थानम् अनिन्दितायाः । आरोपितं यद् गिरिशेन पश्चाद् अनन्यनारीकमनीयम् अङ्कम्

etāvatā nanv anumeyaśobhaṃ kāñcīguṇasthānam aninditāyāḥ / āropitaṃ yad giriśena paścād ananyanārīkamanīyam aṅkam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः प्रविष्टा नतनाभिरन्ध्रं रराज तन्वी नवलोमराजिः । नीवीम् अतिक्रम्य सितेतरस्य तन्मेखलामध्यमणेर् इवार्चिः

tasyāḥ praviṣṭā natanābhirandhraṃ rarāja tanvī navalomarājiḥ / nīvīm atikramya sitetarasya tanmekhalāmadhyamaṇer ivārciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्येन सा वेदिविलग्नमध्या वलित्रयं चारु बभार बाला । आरोहणार्थं नवयौवनेन कामस्य सोपानम् इव प्रयुक्तम्

madhyena sā vedivilagnamadhyā valitrayaṃ cāru babhāra bālā / ārohaṇārthaṃ navayauvanena kāmasya sopānam iva prayuktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यम् उत्पीडयद् उत्पलाक्ष्याः स्तनद्वयं पाण्डु तथा प्रवृद्धम् । मध्ये यथा श्याममुखस्य तस्य मृणालसूत्रान्तरम् अप्य् अलभ्यम्

anyonyam utpīḍayad utpalākṣyāḥ stanadvayaṃ pāṇḍu tathā pravṛddham / madhye yathā śyāmamukhasya tasya mṛṇālasūtrāntaram apy alabhyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरीषपुष्पाधिकसौकुमार्यौ बाहू तदीयाव् इति मे वितर्कः । पराजितेनापि कृतौ हरस्य यौ कण्ठपाशौ मकरध्वजेन

śirīṣapuṣpādhikasaukumāryau bāhū tadīyāv iti me vitarkaḥ / parājitenāpi kṛtau harasya yau kaṇṭhapāśau makaradhvajena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठस्य तस्याः स्तनबन्धुरस्य मुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य । अन्योन्यशोभाजननाद् बभूव साधारणो भूषणभूष्यभावः

kaṇṭhasya tasyāḥ stanabandhurasya muktākalāpasya ca nistalasya / anyonyaśobhājananād babhūva sādhāraṇo bhūṣaṇabhūṣyabhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रं गता पद्मगुणान् न भुङ्क्ते पद्माश्रिता चान्द्रमसीम् अभिख्याम् । उमामुखं तु प्रतिपद्य लोला द्विसंश्रयां प्रीतिम् अवाप लक्ष्मीः

candraṃ gatā padmaguṇān na bhuṅkte padmāśritā cāndramasīm abhikhyām / umāmukhaṃ tu pratipadya lolā dvisaṃśrayāṃ prītim avāpa lakṣmīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पं प्रवालोपहितं यदि स्यान् मुक्ताफलं वा स्फुटविद्रुमस्थम् । ततो ऽनुकुर्याद् विशदस्य तस्यास् ताम्रौष्ठपर्यस्तरुचः स्मितस्य

puṣpaṃ pravālopahitaṃ yadi syān muktāphalaṃ vā sphuṭavidrumastham / tato 'nukuryād viśadasya tasyās tāmrauṣṭhaparyastarucaḥ smitasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरेण तस्याम् अमृतस्रुतेव प्रजल्पितायाम् अभिजातवाचि । अप्य् अन्यपुष्टा प्रतिकूलशब्दा श्रोतुर् वितन्त्रीर् इव ताड्यमाना

svareṇa tasyām amṛtasruteva prajalpitāyām abhijātavāci / apy anyapuṣṭā pratikūlaśabdā śrotur vitantrīr iva tāḍyamānā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवातनीलोत्पलनिर्विशेषम् अधीरविप्रेक्षितम् आयताक्ष्या । तया गृहीतं नु मृगाङ्गनाभ्यस् ततो गृहीतं नु मृगाङ्गनाभिः

pravātanīlotpalanirviśeṣam adhīraviprekṣitam āyatākṣyā / tayā gṛhītaṃ nu mṛgāṅganābhyas tato gṛhītaṃ nu mṛgāṅganābhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः शलाकाञ्जननिर्मितेव कान्तिर् भ्रुवोर् आनतलेखयोर् या । तां वीक्ष्य लीलाचतुराम् अनङ्गः स्वचापसौन्दर्यमदं मुमोच

tasyāḥ śalākāñjananirmiteva kāntir bhruvor ānatalekhayor yā / tāṃ vīkṣya līlācaturām anaṅgaḥ svacāpasaundaryamadaṃ mumoca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लज्जा तिरश्चां यदि चेतसि स्याद् असंशयं पर्वतराजपुत्र्याः । तं केशपाशं प्रसमीक्ष्य कुर्युर् वालप्रियत्वं शिथिलं चमर्यः

lajjā tiraścāṃ yadi cetasi syād asaṃśayaṃ parvatarājaputryāḥ / taṃ keśapāśaṃ prasamīkṣya kuryur vālapriyatvaṃ śithilaṃ camaryaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वोपमाद्रव्यसमुच्चयेन यथाप्रदेशं विनिवेशितेन । सा निर्मिता विश्वसृजा प्रयत्नाद् एकस्थसौन्दर्यदिदृक्षयेव

sarvopamādravyasamuccayena yathāpradeśaṃ viniveśitena / sā nirmitā viśvasṛjā prayatnād ekasthasaundaryadidṛkṣayeva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां नारदः कामचरः कदा चित् कन्यां किल प्रेक्ष्य पितुः समीपे । समादिदेशैकवधूं भवित्रीं प्रेम्णा शरीरार्धहरां हरस्य

tāṃ nāradaḥ kāmacaraḥ kadā cit kanyāṃ kila prekṣya pituḥ samīpe / samādideśaikavadhūṃ bhavitrīṃ premṇā śarīrārdhaharāṃ harasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुः प्रगल्भे ऽपि वयस्य् अतो ऽस्यास् तस्थौ निवृत्तान्यवराभिलाषः । ऋते कृशानोर् न हि मन्त्रपूतम् अर्हन्ति तेजांस्य् अपराणि हव्यम्

guruḥ pragalbhe 'pi vayasy ato 'syās tasthau nivṛttānyavarābhilāṣaḥ / ṛte kṛśānor na hi mantrapūtam arhanti tejāṃsy aparāṇi havyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयाचितारं न हि देवदेवम् अद्रिः सुतां ग्राहयितुं शशाक । अभ्यर्थनाभङ्गभयेन साधुर् माध्यस्थ्यम् इष्टे ऽप्य् अवलम्बते ऽर्थे

ayācitāraṃ na hi devadevam adriḥ sutāṃ grāhayituṃ śaśāka / abhyarthanābhaṅgabhayena sādhur mādhyasthyam iṣṭe 'py avalambate 'rthe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदैव पूर्वे जनने शरीरं सा दक्षरोषात् सुदती ससर्ज । तदाप्रभृत्य् एव विमुक्तसङ्गः पतिः पशूनाम् अपरिग्रहो ऽभूत्

yadaiva pūrve janane śarīraṃ sā dakṣaroṣāt sudatī sasarja / tadāprabhṛty eva vimuktasaṅgaḥ patiḥ paśūnām aparigraho 'bhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कृत्तिवासास् तपसे यतात्मा गङ्गाप्रवाहोक्षितदेवदारु । प्रस्थं हिमाद्रेर् मृगनाभिगन्धि किं चित् क्वणत्किंनरम् अध्युवास

sa kṛttivāsās tapase yatātmā gaṅgāpravāhokṣitadevadāru / prasthaṃ himādrer mṛganābhigandhi kiṃ cit kvaṇatkiṃnaram adhyuvāsa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणा नमेरुप्रसवावतंसा भूर्जत्वचः स्पर्शवतीर् दधानाः । मनःशिलाविच्छुरिता निषेदुः शैलेयनद्धेषु शिलातलेषु

gaṇā nameruprasavāvataṃsā bhūrjatvacaḥ sparśavatīr dadhānāḥ / manaḥśilāvicchuritā niṣeduḥ śaileyanaddheṣu śilātaleṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुषारसंघातशिलाः खुराग्रैः समुल्लिखन् दर्पकलः ककुद्मान् । दृष्टः कथं चिद् गवयैर् विविग्नैर् असोढसिंहध्वनिर् उन्ननाद

tuṣārasaṃghātaśilāḥ khurāgraiḥ samullikhan darpakalaḥ kakudmān / dṛṣṭaḥ kathaṃ cid gavayair vivignair asoḍhasiṃhadhvanir unnanāda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राग्निम् आधाय समित्समिद्धं स्वम् एव मूर्त्यन्तरम् अष्टमूर्तिः । स्वयं विधाता तपसः फलानाम् केनापि कामेन तपश् चचार

tatrāgnim ādhāya samitsamiddhaṃ svam eva mūrtyantaram aṣṭamūrtiḥ / svayaṃ vidhātā tapasaḥ phalānām kenāpi kāmena tapaś cacāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्घ्यम् अर्घ्येण तम् अद्रिनाथः स्वर्गौकसाम् अर्चितम् अर्चयित्वा । आराधनायास्य सखीसमेतां समादिदेश प्रयतां तनूजाम्

anarghyam arghyeṇa tam adrināthaḥ svargaukasām arcitam arcayitvā / ārādhanāyāsya sakhīsametāṃ samādideśa prayatāṃ tanūjām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यर्थिभूताम् अपि तां समाधेः शुश्रूषमाणां गिरिशो ऽनुमेने । विकारहेतौ सति विक्रियन्ते येषां न चेतांसि त एव धीराः

pratyarthibhūtām api tāṃ samādheḥ śuśrūṣamāṇāṃ giriśo 'numene / vikārahetau sati vikriyante yeṣāṃ na cetāṃsi ta eva dhīrāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवचितबलिपुष्पा वेदिसंमार्गदक्षा नियमविधिजलानां बर्हिषां चोपनेत्री । गिरिशम् उपचचार प्रत्यहं सा सुकेशी नियमितपरिखेदा तच्छिरश्चन्द्रपादैः

avacitabalipuṣpā vedisaṃmārgadakṣā niyamavidhijalānāṃ barhiṣāṃ copanetrī / giriśam upacacāra pratyahaṃ sā sukeśī niyamitaparikhedā tacchiraścandrapādaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.