एन्द् ओफ़् मण्डलविधान इन्सेर्तिओन् श्रीकुब्जिका उवाच पञ्चात्मानः कथं देव संस्थितः कतमः शिवः । किन्नियोगरता देव किम्प्रमाणं व्यवस्थिताः
end of maṇḍalavidhāna insertion śrīkubjikā uvāca pañcātmānaḥ kathaṃ deva saṃsthitaḥ katamaḥ śivaḥ / kinniyogaratā deva kimpramāṇaṃ vyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभैरव उवाच अत्यन्तनिपुनं देवि पृच्छसे गुणविस्तरम् । सविस्मयकरं भद्रे कथयाम्य् अनुपूर्वशः
śrībhairava uvāca atyantanipunaṃ devi pṛcchase guṇavistaram / savismayakaraṃ bhadre kathayāmy anupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परः परापरः सिद्धः प्रसिद्धः पुद्गलात्मकः । स्थाननिर्देशतो वक्ष्ये शृणु त्वं वरवर्णिनि
paraḥ parāparaḥ siddhaḥ prasiddhaḥ pudgalātmakaḥ / sthānanirdeśato vakṣye śṛṇu tvaṃ varavarṇini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतकोटिप्रमाणेन परो ह्य् आत्मा व्यवस्थितः । षण्नवत्येव कोटीनां विज्ञेयस् तु परापरः
śatakoṭipramāṇena paro hy ātmā vyavasthitaḥ / ṣaṇnavatyeva koṭīnāṃ vijñeyas tu parāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुराशीतिप्रमाणेन सिद्धो ह्य् आत्मा व्यवस्थितः । षट्त्रिंशत्कोटिमध्यस्थः प्रसिद्धः कारणेश्वरः
caturāśītipramāṇena siddho hy ātmā vyavasthitaḥ / ṣaṭtriṃśatkoṭimadhyasthaḥ prasiddhaḥ kāraṇeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारिंशाष्टमानेन संस्थितः पुद्गलात्मकः । लडहैव स विज्ञेयः परापरविभागशः
catvāriṃśāṣṭamānena saṃsthitaḥ pudgalātmakaḥ / laḍahaiva sa vijñeyaḥ parāparavibhāgaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसिद्धकन्धरारूढः सिद्धसारथिनाहतः । स याति नीयते यत्र परापरनिरीक्षणात्
prasiddhakandharārūḍhaḥ siddhasārathināhataḥ / sa yāti nīyate yatra parāparanirīkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमाणुसमादिष्टः कर्मवृत्तौ नियामितः । वामादिपथमार्गेण प्रकृत्यर्थभरालसः
paramāṇusamādiṣṭaḥ karmavṛttau niyāmitaḥ / vāmādipathamārgeṇa prakṛtyarthabharālasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृत्याक्रान्तशकटो भज्यते म्रियते गवि । रोदते सारथिस् तत्र पश्यते तु परापरः
prakṛtyākrāntaśakaṭo bhajyate mriyate gavi / rodate sārathis tatra paśyate tu parāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामादिपथम् आरूढो नद्याम्भोधिसरित्सरैः । याति मद् ह्येन तेषां वै पस्यते वर्षणादिकम्
vāmādipatham ārūḍho nadyāmbhodhisaritsaraiḥ / yāti mad hyena teṣāṃ vai pasyate varṣaṇādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानक्रीडां च पश्येत कफाक्रान्तभरो यदि । पुद्गलात्मा व्रजेत् तत्र सिद्धसारथिनेरितः
yānakrīḍāṃ ca paśyeta kaphākrāntabharo yadi / pudgalātmā vrajet tatra siddhasārathineritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तद्रव्यभराक्रान्तो ज्येष्ठापथि नियोजितः । ज्वालावलीढमध्ये तु ज्वलन्तैकपुरे ऽपि वा
pittadravyabharākrānto jyeṣṭhāpathi niyojitaḥ / jvālāvalīḍhamadhye tu jvalantaikapure 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्पिपासाभिभूतस् तु चौरा गृह्णन्ति तत्पथे । कोपसङ्ग्रामसंरम्भं स्त्रियालिङ्गनचुम्बनम्
kṣutpipāsābhibhūtas tu caurā gṛhṇanti tatpathe / kopasaṅgrāmasaṃrambhaṃ striyāliṅganacumbanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्योपद्रवम् एतद् धि परदारसमाकुलम् । सारथिस् तु भवेत् तत्र वध्यते मार्यते तु सः
rājyopadravam etad dhi paradārasamākulam / sārathis tu bhavet tatra vadhyate māryate tu saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परापरो रुदत्य् आशु परः पश्यति तत्र वै । यात्य् अनेकविधोपायैः ज्येष्ठापथसमाश्रितः
parāparo rudaty āśu paraḥ paśyati tatra vai / yāty anekavidhopāyaiḥ jyeṣṭhāpathasamāśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफपित्तभराक्रान्तो वाताक्रान्तो यथा पुनः । पथि रौद्रे नियुक्तो ऽयं यात्य् असौ खेचरामुखः
kaphapittabharākrānto vātākrānto yathā punaḥ / pathi raudre niyukto 'yaṃ yāty asau khecarāmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गपाताललोकान्तं पिशाचभुवनानि च । विद्याधरपुरं पश्येत् पुष्पितं वनकाननम्
svargapātālalokāntaṃ piśācabhuvanāni ca / vidyādharapuraṃ paśyet puṣpitaṃ vanakānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगिनीचक्रमेलापं नृत्यगीतरवाकुलम् । राज्याभिषेकम् आपन्नं छत्त्रोत्क्षेपितचामरम्
yoginīcakramelāpaṃ nṛtyagītaravākulam / rājyābhiṣekam āpannaṃ chattrotkṣepitacāmaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातपित्तभराक्रान्तः पुद्गलात्मा पथि स्थितः । पश्यते सारथिः सर्वं भुञ्जते तु परापरः
vātapittabharākrāntaḥ pudgalātmā pathi sthitaḥ / paśyate sārathiḥ sarvaṃ bhuñjate tu parāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वातभराक्रान्तो याति नीयति दूरतः । सन्त्रासितस् तु रविना विषमः समपर्वतम्
atha vātabharākrānto yāti nīyati dūrataḥ / santrāsitas tu ravinā viṣamaḥ samaparvatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खञ्जमानो ऽप्य् असौ यत्नाद् भज्यते म्रियते तु सः । अथ वातकफाक्रान्तः परसारथिनेरितः
khañjamāno 'py asau yatnād bhajyate mriyate tu saḥ / atha vātakaphākrāntaḥ parasārathineritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्पव्याघ्रवृकाकीर्णं मार्गं पश्यति सर्वथा । खाद्यते चाप्य् असौ सर्पैर् म्रियते नीयते ऽपि वा
sarpavyāghravṛkākīrṇaṃ mārgaṃ paśyati sarvathā / khādyate cāpy asau sarpair mriyate nīyate 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पुद्गल-आत्मा वै प्रसिद्धस्कन्धम् आश्रितः । सिद्धसारथिना युक्तः परापरवशानुगः
evaṃ pudgala-ātmā vai prasiddhaskandham āśritaḥ / siddhasārathinā yuktaḥ parāparavaśānugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेरितो ऽसौ परात्माना क्रीडते स चराचरम् । कथितं सरहस्यं तु परात्मानिर्णयं स्फुटम्
prerito 'sau parātmānā krīḍate sa carācaram / kathitaṃ sarahasyaṃ tu parātmānirṇayaṃ sphuṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् न कस्यचिद् आख्यातं भ्रान्तिरूपं जगस्य च । श्रीमतं ये न विन्दन्ति भ्रान्तिस् तेषां पदे पदे
yan na kasyacid ākhyātaṃ bhrāntirūpaṃ jagasya ca / śrīmataṃ ye na vindanti bhrāntis teṣāṃ pade pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पराकाशे परो ह्य् आत्मा मन्त्राकाशे परापरः । शक्त्याकाशे सुसिद्धस् तु पदभावे प्रसिद्धधीः
parākāśe paro hy ātmā mantrākāśe parāparaḥ / śaktyākāśe susiddhas tu padabhāve prasiddhadhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूताकाशपथे संस्थः पुद्गलात्मा नकिञ्चनः । पञ्चैते शम्भुनादिष्टाः शम्भुः सर्वत्र समरसः
bhūtākāśapathe saṃsthaḥ pudgalātmā nakiñcanaḥ / pañcaite śambhunādiṣṭāḥ śambhuḥ sarvatra samarasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्ठनाथः परः साक्षात् सर्वज्ञः स परापरः । अलक्षणम् असंज्ञो ऽसौ प्रसादाच् छम्भुवस् तु सः
ṣaṣṭhanāthaḥ paraḥ sākṣāt sarvajñaḥ sa parāparaḥ / alakṣaṇam asaṃjño 'sau prasādāc chambhuvas tu saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकुब्जिका उवाच अनुज्ञातो ऽभिषिक्तस् तु वीरो वीरत्वम् इच्छता । चरेद् विद्याव्रतं मन्त्री यथा तत् कथयस्व मे
śrīkubjikā uvāca anujñāto 'bhiṣiktas tu vīro vīratvam icchatā / cared vidyāvrataṃ mantrī yathā tat kathayasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभैरव उवाच शृणु देवि प्रवक्ष्यामि विद्याया व्रतम् उत्तमम् । जटी मुण्डी शिखी भस्मी ब्रह्मचारी तु स्नातकः ल्ल्
śrībhairava uvāca śṛṇu devi pravakṣyāmi vidyāyā vratam uttamam / jaṭī muṇḍī śikhī bhasmī brahmacārī tu snātakaḥ ll
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतस्थो ऽप्य् अव्रतस्थो वा सर्वावस्थो ऽथ सिद्धिदः । पञ्चमुद्राधरो वापि भस्मनिष्ठो दिगम्बरः
vratastho 'py avratastho vā sarvāvastho 'tha siddhidaḥ / pañcamudrādharo vāpi bhasmaniṣṭho digambaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चीरवल्कलधारी वा सर्वाभरणभूषितः । मलीमसो ऽथ शुक्लो वा वस्त्राभरणभूषितः
cīravalkaladhārī vā sarvābharaṇabhūṣitaḥ / malīmaso 'tha śuklo vā vastrābharaṇabhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन येन हि वेषेण वर्तते साधकोत्तमः । तत् तद् एव व्रतं प्रोक्तम् इति शास्त्रस्य निश्चयः
yena yena hi veṣeṇa vartate sādhakottamaḥ / tat tad eva vrataṃ proktam iti śāstrasya niścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यद् आभरणं तस्य यं वा वदति वाचया । सा चर्या कथिता तस्य मन्त्राश् चैव न संशयः
yad yad ābharaṇaṃ tasya yaṃ vā vadati vācayā / sā caryā kathitā tasya mantrāś caiva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्या नाम परा शक्तिर् द्विभिर् भेदैर् व्यवस्थिता । चिच्छक्तिरहिताधिष्ठा अवर्णा वर्णगा शुभा
vidyā nāma parā śaktir dvibhir bhedair vyavasthitā / cicchaktirahitādhiṣṭhā avarṇā varṇagā śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विन्दते वर्णगा येन तेन विद्याव्रतं प्रिये । चीर्णचर्या जगत् सर्वं वर्णावर्णैर् व्यवस्थितम्
vindate varṇagā yena tena vidyāvrataṃ priye / cīrṇacaryā jagat sarvaṃ varṇāvarṇair vyavasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतं भावम् इति प्रोक्तं तेन विद्याव्रतं स्मृतम् । चिच् चिनोति विद ज्ञाने चिच्छक्तिप्रतिबोधकम्
vrataṃ bhāvam iti proktaṃ tena vidyāvrataṃ smṛtam / cic cinoti vida jñāne cicchaktipratibodhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवर्णं रक्तवत् पिण्डं विद्यामन्त्रात्मविग्रहम् । पश्यन्ति च व्रतासक्ताश् चीर्णविद्या स उच्यते
avarṇaṃ raktavat piṇḍaṃ vidyāmantrātmavigraham / paśyanti ca vratāsaktāś cīrṇavidyā sa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तकोटिसहस्राणां विद्यानाम् अप्रमेयतः । चिच्छक्तिबोधनं यस्माद् अवर्णा वर्णतां गता
saptakoṭisahasrāṇāṃ vidyānām aprameyataḥ / cicchaktibodhanaṃ yasmād avarṇā varṇatāṃ gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एका एव परा प्रोक्ता विद्यारूपा तु कुण्डली । तेन देवि व्रतं प्रोक्तं विद्यायावरणं शुभम्
ekā eva parā proktā vidyārūpā tu kuṇḍalī / tena devi vrataṃ proktaṃ vidyāyāvaraṇaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यामार्गे चरेद् यस् तु शास्त्रदृष्टेन कर्मणा । ध्यानं पूजा जपो होमः समयानां प्रपालनम्
vidyāmārge cared yas tu śāstradṛṣṭena karmaṇā / dhyānaṃ pūjā japo homaḥ samayānāṃ prapālanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् विद्याव्रतं प्रोक्तं नान्यथा वीरनायिके । विद्या ज्ञेया तु योनिस्था चरते द्वादशान्तगम्
etad vidyāvrataṃ proktaṃ nānyathā vīranāyike / vidyā jñeyā tu yonisthā carate dvādaśāntagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतस्थानेषु सर्वेषु तेन विद्याव्रतं प्रिये । ब्रह्मा विष्णुस् तथा रुद्र ईश्वरस् तु सदाशिवः
vratasthāneṣu sarveṣu tena vidyāvrataṃ priye / brahmā viṣṇus tathā rudra īśvaras tu sadāśivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते स्थाना व्रतस्यैव यत्र सा चरते परा । तं ज्ञात्वा परमं स्थानं चीर्णविद्याव्रतो हि सः
ete sthānā vratasyaiva yatra sā carate parā / taṃ jñātvā paramaṃ sthānaṃ cīrṇavidyāvrato hi saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमुद्रा भवेद् देवि पञ्चकारणकं ततः । भूषितो हृदि तिष्ठेत पञ्चमुद्राव्यवस्थितः
pañcamudrā bhaved devi pañcakāraṇakaṃ tataḥ / bhūṣito hṛdi tiṣṭheta pañcamudrāvyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैस् तु भूषितो मन्त्री पर्यटेत् क्षेत्रम् आश्रितः । श्मशाने कानने कूपे उद्याने देवकुले ऽपि वा
etais tu bhūṣito mantrī paryaṭet kṣetram āśritaḥ / śmaśāne kānane kūpe udyāne devakule 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शून्ये राजगृहे मन्त्री पर्वताग्रे चतुष्पथे । त्रिपथग्रामरथ्यासु महोदधितटे तथा
śūnye rājagṛhe mantrī parvatāgre catuṣpathe / tripathagrāmarathyāsu mahodadhitaṭe tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदीसङ्गमतीरे वा एकवृक्षे ऽथ कानने । एकलिङ्गे तथा षण्डे क्षेत्रैर् वा अष्टभिः क्रमात्
nadīsaṅgamatīre vā ekavṛkṣe 'tha kānane / ekaliṅge tathā ṣaṇḍe kṣetrair vā aṣṭabhiḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयागा वरुणा कोला भीमनादा जयन्तिका । चरित्रेकाम्रकं चैव कोटीवर्षं तथाष्टमम्
prayāgā varuṇā kolā bhīmanādā jayantikā / caritrekāmrakaṃ caiva koṭīvarṣaṃ tathāṣṭamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैस् तु पर्यटेन् मन्त्री योगिनीसिद्धिम् इच्छता । खट्वाङ्गधारिणो मौनी वेगात् पर्यटते सदा
etais tu paryaṭen mantrī yoginīsiddhim icchatā / khaṭvāṅgadhāriṇo maunī vegāt paryaṭate sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
डमरुं पाशखट्वाङ्गं त्रिशूलं खेटकं तथा । नाराचा कर्तरी चक्रम् अङ्कुशं मुशलं धनुः
ḍamaruṃ pāśakhaṭvāṅgaṃ triśūlaṃ kheṭakaṃ tathā / nārācā kartarī cakram aṅkuśaṃ muśalaṃ dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गदा कट्टारिका शक्तिस् तथा दण्डकमण्डलुम् । एते तु आयुधाः श्रेष्ठाश् चर्याकाले तु धारयेत्
gadā kaṭṭārikā śaktis tathā daṇḍakamaṇḍalum / ete tu āyudhāḥ śreṣṭhāś caryākāle tu dhārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चदैवसिकं कार्यम् अस्त्रसम्ख्या व्रतोत्तमा । द्वादसाहं चरेन् मन्त्री पक्षमासादितो ऽथवा
pañcadaivasikaṃ kāryam astrasamkhyā vratottamā / dvādasāhaṃ caren mantrī pakṣamāsādito 'thavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षण्मासम् अथवाब्दं च द्विरब्दं त्रीणि-म्-एव वा । चतुः पञ्च तथा षट्सु सप्त अष्ट तथापि वा
ṣaṇmāsam athavābdaṃ ca dvirabdaṃ trīṇi-m-eva vā / catuḥ pañca tathā ṣaṭsu sapta aṣṭa tathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नव द्विपञ्चकं वाथ एकादश-म्-अथापि वा । द्वादशाब्दं चरेन् मन्त्री ब्रह्मघ्नो ऽपि स सिध्यति
nava dvipañcakaṃ vātha ekādaśa-m-athāpi vā / dvādaśābdaṃ caren mantrī brahmaghno 'pi sa sidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अब्द-म्-एकेन देवेशि मण्डलीकैः प्रपूज्यते । देशं भृत्या[ः] पुरं ग्रामं समन्त्री सपुरोगमः
abda-m-ekena deveśi maṇḍalīkaiḥ prapūjyate / deśaṃ bhṛtyā[ḥ] puraṃ grāmaṃ samantrī sapurogamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सान्तःपुरवरो राजा वश्यो भवति शोभने । द्विरब्दैर् यक्षकन्याश् च सिध्यन्ति सुरनायिके
sāntaḥpuravaro rājā vaśyo bhavati śobhane / dvirabdair yakṣakanyāś ca sidhyanti suranāyike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरब्दात् सप्तपाताला यास् तु दैत्याङ्गनाः शुभाः । पश्यते मदमत्तास् तु मदविभ्रान्तलोचनाः
trirabdāt saptapātālā yās tu daityāṅganāḥ śubhāḥ / paśyate madamattās tu madavibhrāntalocanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातङ्गमदगामिन्यो अक्षया यौवनोद्वहाः । क्षुभ्यन्ति साधकेन्द्रस्य प्राणान् मुञ्चन्ति तत्क्षणात्
mātaṅgamadagāminyo akṣayā yauvanodvahāḥ / kṣubhyanti sādhakendrasya prāṇān muñcanti tatkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुः पञ्च तथा षट्सु ब्रह्मलोकादि साधयेत् । सप्तमे ऽब्दे वरारोहे रुद्रान्ता या व्यवस्थिताः
catuḥ pañca tathā ṣaṭsu brahmalokādi sādhayet / saptame 'bde varārohe rudrāntā yā vyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिध्यन्ति साधकेन्द्रस्य इति शास्त्रे प्रचोदिताः । अष्टमे ईश्वराख्यं तु नवमे तु सदाशिवम्
sidhyanti sādhakendrasya iti śāstre pracoditāḥ / aṣṭame īśvarākhyaṃ tu navame tu sadāśivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशमे विद्यालयो भूत्वा क्रीडते गगने महान् । दशमैकादशे देवि द्वादशैर् गुणसंयुतः
daśame vidyālayo bhūtvā krīḍate gagane mahān / daśamaikādaśe devi dvādaśair guṇasaṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणिमादिगुणैर् युक्तो गच्छते खेचरैः सह । अक्षयो ह्य् अजयो योगी क्रीडते सर्वगः शुभः
aṇimādiguṇair yukto gacchate khecaraiḥ saha / akṣayo hy ajayo yogī krīḍate sarvagaḥ śubhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतस्थस्य फलं ह्य् एतत् कथितं तु मया प्रिये । साम्प्रतं योगमार्गेण यथा भवति तच् छृणु
vratasthasya phalaṃ hy etat kathitaṃ tu mayā priye / sāmprataṃ yogamārgeṇa yathā bhavati tac chṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्मशानं तु गृहं प्रोक्तं गृहो देहः प्रकीर्तितः । अटते तु अविश्रान्तः श्मशानगतचेतसः
śmaśānaṃ tu gṛhaṃ proktaṃ gṛho dehaḥ prakīrtitaḥ / aṭate tu aviśrāntaḥ śmaśānagatacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कं शरीरम् इति प्रोक्तं तस्यान्ते नयते भृशम् । पश्यते मन्त्रसंस्थो ऽपि वाङ्मयं सचराचरम्
kaṃ śarīram iti proktaṃ tasyānte nayate bhṛśam / paśyate mantrasaṃstho 'pi vāṅmayaṃ sacarācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काननं तेन चाख्यातं कायान्ते संस्थितं प्रिये । मनः कूपं समुद्दिष्टं सङ्कल्पं कुरुते बहून्
kānanaṃ tena cākhyātaṃ kāyānte saṃsthitaṃ priye / manaḥ kūpaṃ samuddiṣṭaṃ saṅkalpaṃ kurute bahūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राधारो व्रजेत् क्षेत्री तेन कूपेति विश्रुतः । उद्यतो मन नाभिस्थो मध्यतः सर्वजन्तुषु
tatrādhāro vrajet kṣetrī tena kūpeti viśrutaḥ / udyato mana nābhistho madhyataḥ sarvajantuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेति तत् परमं प्राप्तं उद्यानस् तेन उच्यते । ददाति सततं देहे अमृतं तु नभोगतम्
neti tat paramaṃ prāptaṃ udyānas tena ucyate / dadāti satataṃ dehe amṛtaṃ tu nabhogatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलान्ते च चरेद् येन धर्माधर्मात्मबन्धनैः । तेन देवि समाख्यातं देही देवकुलं सदा
kulānte ca cared yena dharmādharmātmabandhanaiḥ / tena devi samākhyātaṃ dehī devakulaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा चात्मा समुद्दिष्टः षट्त्रिंशे ऽप्य् अथवाध्वनि । शब्दादिगुणभूयिष्ठो मनःकोष्ठगतः प्रभुः
rājā cātmā samuddiṣṭaḥ ṣaṭtriṃśe 'py athavādhvani / śabdādiguṇabhūyiṣṭho manaḥkoṣṭhagataḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन स्थितेन तिष्ठन्ति तेनैव सह गच्छति । उन्मनत्वे सदा युक्तः शून्यो मन-म्-उदाहृतः
tena sthitena tiṣṭhanti tenaiva saha gacchati / unmanatve sadā yuktaḥ śūnyo mana-m-udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शून्यं राजगृहं तेन उन्मनत्वे सदा प्रिये । पर्वतं गुरुवक्त्रं तु तस्याग्रम् अवलम्बयेत्
śūnyaṃ rājagṛhaṃ tena unmanatve sadā priye / parvataṃ guruvaktraṃ tu tasyāgram avalambayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्वताग्रं स्मृतं तेन पर्यायेन सुरार्चिते । चतुष्पथं भवेद् देवि वामा ज्येष्ठा च रौद्रिका
parvatāgraṃ smṛtaṃ tena paryāyena surārcite / catuṣpathaṃ bhaved devi vāmā jyeṣṭhā ca raudrikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्बिकाया समायुक्तम् अटनं पुद्गलात्मकम् । चतुष्कं तेन चाख्यातं पथम् एतद् उदाहृतम्
ambikāyā samāyuktam aṭanaṃ pudgalātmakam / catuṣkaṃ tena cākhyātaṃ patham etad udāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पथं नाडीत्रयं प्रोक्तम् इडाद्या तु कुलेश्वरि । त्रिपथस्थो-र्-अटेन् नित्यं कुरुते गति-र्-आगतिम्
pathaṃ nāḍītrayaṃ proktam iḍādyā tu kuleśvari / tripathastho-r-aṭen nityaṃ kurute gati-r-āgatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिपथस्थैकभावस्थो यः करोति स सिध्यति । ग्रामं देहम् इति प्रोक्तम् आत्मा देहम् इति स्मृतः
tripathasthaikabhāvastho yaḥ karoti sa sidhyati / grāmaṃ deham iti proktam ātmā deham iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलयः सर्वसत्त्वानां सुखदुःखपरापरः । गच्छते अध ऊर्ध्वं तु रथ्याधारो जगत्पतिः
ālayaḥ sarvasattvānāṃ sukhaduḥkhaparāparaḥ / gacchate adha ūrdhvaṃ tu rathyādhāro jagatpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन रथ्या स्मृता नाडी ब्रह्माद्या आत्मनश् च तु । तटं तीरं समाख्यातं सिन्धूच्चारं निगद्यते
tena rathyā smṛtā nāḍī brahmādyā ātmanaś ca tu / taṭaṃ tīraṃ samākhyātaṃ sindhūccāraṃ nigadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखान्ते तु लयातीतं तटम् उदधिसंज्ञकम् । वाचान्ते व्यापिनं देवं शिवं परमकारणम्
duḥkhānte tu layātītaṃ taṭam udadhisaṃjñakam / vācānte vyāpinaṃ devaṃ śivaṃ paramakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्ठते सततं मन्त्री तत्र चर्या प्रकाशिता । नदते चान्तराधारा परा कुण्डलिनी तु या
tiṣṭhate satataṃ mantrī tatra caryā prakāśitā / nadate cāntarādhārā parā kuṇḍalinī tu yā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा नदी ओघभूता तु व्योमार्णे वहते सदा । सङ्गमं परया युक्तम् उन्मनायाः प्रकीर्तितम्
sā nadī oghabhūtā tu vyomārṇe vahate sadā / saṅgamaṃ parayā yuktam unmanāyāḥ prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्गमं तेन चाख्यातं नदी तु समुदाहृता । तीरं तु समवायिन्या विभ्वीया सा परा कला
saṅgamaṃ tena cākhyātaṃ nadī tu samudāhṛtā / tīraṃ tu samavāyinyā vibhvīyā sā parā kalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदातीतो भवेद् व्यापी नद्यास् तीरम् उदाहृतम् । एकवृक्षं समाख्यातम् एका शक्तिर् इहोच्यते
tadātīto bhaved vyāpī nadyās tīram udāhṛtam / ekavṛkṣaṃ samākhyātam ekā śaktir ihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षम् इन्द्रियम् आख्यातं वृक्षं शक्तिर् इति स्मृता । क्षयं गता परे व्योम्नि अमनस्के निरामये
vṛkṣam indriyam ākhyātaṃ vṛkṣaṃ śaktir iti smṛtā / kṣayaṃ gatā pare vyomni amanaske nirāmaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन देवि मया प्रोक्तम् एकवृक्षस् तु चर्यया । एकम् एव परं तत्त्वं लिङ्गाधारं विभुं प्रिये
tena devi mayā proktam ekavṛkṣas tu caryayā / ekam eva paraṃ tattvaṃ liṅgādhāraṃ vibhuṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यटे[त्] तु दिवा रात्रौ अविश्रान्तः पुनः पुनः । एकलिङ्गं समाख्यातं षण्डं तु कथयामि ते
paryaṭe[t] tu divā rātrau aviśrāntaḥ punaḥ punaḥ / ekaliṅgaṃ samākhyātaṃ ṣaṇḍaṃ tu kathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयं तु सरः प्रोक्तं पद्मं वै अष्टपत्त्रकम् । उदानेन तु देवेशि विकाशे तु रविस् तु सः
hṛdayaṃ tu saraḥ proktaṃ padmaṃ vai aṣṭapattrakam / udānena tu deveśi vikāśe tu ravis tu saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेव्यते पुद्गलालीनं सरोजं हृदयात्मकम् । रमते तत्र हंसाख्यः शक्तिर् आद्या मनोन्मनी
sevyate pudgalālīnaṃ sarojaṃ hṛdayātmakam / ramate tatra haṃsākhyaḥ śaktir ādyā manonmanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं षण्डं कथितं शास्त्रे क्षेत्राणि कथयामि ते । क्षेत्रं नाम परं शान्तं शरीरं तत्त्वसंयुतम्
taṃ ṣaṇḍaṃ kathitaṃ śāstre kṣetrāṇi kathayāmi te / kṣetraṃ nāma paraṃ śāntaṃ śarīraṃ tattvasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रज्ञो अटते नित्यं स्थानाष्टकगतिस्थितः । तेनेदं कथितं देवि क्षेत्राष्टकम् उदाहृतम्
kṣetrajño aṭate nityaṃ sthānāṣṭakagatisthitaḥ / tenedaṃ kathitaṃ devi kṣetrāṣṭakam udāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये पीठास् ते भवेत् क्षेत्राः क्षेत्राः पीठा उदाहृताः । नामपर्यायसंज्ञा तु शास्त्रे शास्त्रे पृथक् पृथक्
ye pīṭhās te bhavet kṣetrāḥ kṣetrāḥ pīṭhā udāhṛtāḥ / nāmaparyāyasaṃjñā tu śāstre śāstre pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयागं नाभिसंस्थं तु वरुणा हृत्प्रदेशतः । कोलागिर्यं तु कण्ठस्थं भीमनादं च तालुके
prayāgaṃ nābhisaṃsthaṃ tu varuṇā hṛtpradeśataḥ / kolāgiryaṃ tu kaṇṭhasthaṃ bhīmanādaṃ ca tāluke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिन्दुस्थाने जयन्त्याख्यं नादाख्ये तु चरित्रकम् । एकाम्रं शक्तिमध्ये तु ज्ञातव्यं विदितात्मकैः
bindusthāne jayantyākhyaṃ nādākhye tu caritrakam / ekāmraṃ śaktimadhye tu jñātavyaṃ viditātmakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुवक्त्रगतं प्रोक्तं कोटीवर्षं तु चाष्टमम् । एते स्थाना मया प्रोक्ता अध्यात्मं पुद्गलाश्रिताः
guruvaktragataṃ proktaṃ koṭīvarṣaṃ tu cāṣṭamam / ete sthānā mayā proktā adhyātmaṃ pudgalāśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अटते सततं येन हृच्चक्रस्थः सनातनः । यावद् एवं न विन्देच् च पीठम् अध्यात्मिकं प्रिये
aṭate satataṃ yena hṛccakrasthaḥ sanātanaḥ / yāvad evaṃ na vindec ca pīṭham adhyātmikaṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् तस्य कुतः सिद्धिर् अटतो ऽपि जगत्त्रयम् । बहिरन्तरभावं तु अन्तरम्बहिरङ्गयोः
tāvat tasya kutaḥ siddhir aṭato 'pi jagattrayam / bahirantarabhāvaṃ tu antarambahiraṅgayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकप्रवृत्तिहेत्वर्थे बहिःपीठाः प्रकीर्तिताः । अन्तरङ्गं यदा शुद्धं पश्यते मनसा प्रिये
lokapravṛttihetvarthe bahiḥpīṭhāḥ prakīrtitāḥ / antaraṅgaṃ yadā śuddhaṃ paśyate manasā priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा पश्यति बाह्ये तु सूक्ष्मरूपा गभस्तयः । मेलकं च प्रयच्छन्ति चरुं वा पाशवीं विधिम्
tadā paśyati bāhye tu sūkṣmarūpā gabhastayaḥ / melakaṃ ca prayacchanti caruṃ vā pāśavīṃ vidhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्प्रदायं प्रयच्छन्ति स्थानं वा कथयन्त्य् अपि । अशुद्धेन तु भावेन पर्यटेत् पृथिवीं यदि
sampradāyaṃ prayacchanti sthānaṃ vā kathayanty api / aśuddhena tu bhāvena paryaṭet pṛthivīṃ yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तस्य दर्शनं देवि ददते मनसा क्वचित् । पश्यन्न् अपि च देवेशि पश्यन्तो ऽपि न पश्यति
na tasya darśanaṃ devi dadate manasā kvacit / paśyann api ca deveśi paśyanto 'pi na paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्कीर्णलक्षणा देव्यो मिश्रा ज्ञातुं न शक्यते । प्रभावो ऽस्याः समुद्दिष्टो विना तासाम् अनुग्रहात्
saṅkīrṇalakṣaṇā devyo miśrā jñātuṃ na śakyate / prabhāvo 'syāḥ samuddiṣṭo vinā tāsām anugrahāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामे ग्रामे तथारण्ये नगरे चत्वरे पुरे । खेटके चैव सन्दोहे पीठक्षेत्रे वने तथा
grāme grāme tathāraṇye nagare catvare pure / kheṭake caiva sandohe pīṭhakṣetre vane tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्यानोपवने चैव पूर्वम् उक्ते तथैव च । देशे देशे ऽभिजायन्ते ज्ञानरूपा गभस्तयः
udyānopavane caiva pūrvam ukte tathaiva ca / deśe deśe 'bhijāyante jñānarūpā gabhastayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थिवाचरणे प्रोक्ता आपे तेजे तथानिले । आकाशे चैव सुश्रोणि तासां सङ्ख्या न विद्यते
pārthivācaraṇe proktā āpe teje tathānile / ākāśe caiva suśroṇi tāsāṃ saṅkhyā na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीठाश्रयविभागेन उत्पद्यन्ते ह्य् अनेकधा । खानपानरता नित्यं क्रीडन्ते चान्त्यजेष्व् अपि
pīṭhāśrayavibhāgena utpadyante hy anekadhā / khānapānaratā nityaṃ krīḍante cāntyajeṣv api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन देवि मया प्रोक्ताः पीठा बाह्यस्वरूपतः । वेश्यागृहं प्रयागाख्यं वरुणा सौण्डिकी विदुः
tena devi mayā proktāḥ pīṭhā bāhyasvarūpataḥ / veśyāgṛhaṃ prayāgākhyaṃ varuṇā sauṇḍikī viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैवर्तिकी भवेत् कोल्ला अट्टहासं तु खट्टकी । जयन्ती कन्दुकी विद्याच् चरित्रं रजकीगृहम्
kaivartikī bhavet kollā aṭṭahāsaṃ tu khaṭṭakī / jayantī kandukī vidyāc caritraṃ rajakīgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाम्रकं भवेच् छिप्पी कोटाख्येति च कौषटी । पुरस्थितानि क्षेत्राणि ज्ञानात्मा लक्षयेत् तु ता[ः]
ekāmrakaṃ bhavec chippī koṭākhyeti ca kauṣaṭī / purasthitāni kṣetrāṇi jñānātmā lakṣayet tu tā[ḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्यतः कथितो भेदो गृहस्थं शृणु साम्प्रतम् । प्रयागं मध्यदेशे तु वरुणा द्वारम् आस्रिता
bāhyataḥ kathito bhedo gṛhasthaṃ śṛṇu sāmpratam / prayāgaṃ madhyadeśe tu varuṇā dvāram āsritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोलापुरं तु कञ्जिन्यां चुल्ली चैवाट्टहासकम् । चरित्रं पेषणी ज्ञेया एकाम्रं कण्डनी स्मृता
kolāpuraṃ tu kañjinyāṃ cullī caivāṭṭahāsakam / caritraṃ peṣaṇī jñeyā ekāmraṃ kaṇḍanī smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देविकोट्टं घरट्टं च उपक्षेत्राण्य् अतः सृणु । वर्धमानी-म्-उपालम्भी देहल्या मुषलं तथा
devikoṭṭaṃ gharaṭṭaṃ ca upakṣetrāṇy ataḥ sṛṇu / vardhamānī-m-upālambhī dehalyā muṣalaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खट्वा शूर्पघरट्टं च वर्धमान्यादितः क्रमात् । पादेनैतान् न संस्पृश्य यद् इच्छेच् छ्रियम् आत्मनः
khaṭvā śūrpagharaṭṭaṃ ca vardhamānyāditaḥ kramāt / pādenaitān na saṃspṛśya yad icchec chriyam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्जनीशूर्पवातं वा दूरतः परिवर्जयेत् । वाताविष्टाः प्रविश्यन्ति छिद्रं मत्वा तु साधके
mārjanīśūrpavātaṃ vā dūrataḥ parivarjayet / vātāviṣṭāḥ praviśyanti chidraṃ matvā tu sādhake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विघ्नानि सिद्धयोगिन्यः श्रेयं गृह्णन्त्य् अतो ऽर्थतः । कणिका शिरवाख्यं तु कालिकालालयं शिवम्
vighnāni siddhayoginyaḥ śreyaṃ gṛhṇanty ato 'rthataḥ / kaṇikā śiravākhyaṃ tu kālikālālayaṃ śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालञ्जरं महाकालं क्षेत्रसंस्थानम् आश्रितः । पीठोपपीठसन्दोहं पुरस्थं गृहदेहगम्
kālañjaraṃ mahākālaṃ kṣetrasaṃsthānam āśritaḥ / pīṭhopapīṭhasandohaṃ purasthaṃ gṛhadehagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञातव्यं चुम्बकेनैव भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । बाह्यतः कथिता ह्य् एवं पीठाः क्षेत्रास् तु सुव्रते
jñātavyaṃ cumbakenaiva bhuktimuktiphalapradam / bāhyataḥ kathitā hy evaṃ pīṭhāḥ kṣetrās tu suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यटेद् एषु स्थानेषु पूजनीयाः सदा बुधैः । भक्ष्यभोज्यान्नपानैश् च तर्पयेन् मन्त्रवित् सदा
paryaṭed eṣu sthāneṣu pūjanīyāḥ sadā budhaiḥ / bhakṣyabhojyānnapānaiś ca tarpayen mantravit sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषां संस्थितिस् तेषां योगिनाम् अप्रमेयता । भवन्तीह न सन्देहो वरदाः साधकस्य तु
eteṣāṃ saṃsthitis teṣāṃ yoginām aprameyatā / bhavantīha na sandeho varadāḥ sādhakasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पिताः पूजिता देव्यः साधकस्य ददन्ति हि । षण्मासाद् युक्तमार्गस्य समयव्रतपालके
tarpitāḥ pūjitā devyaḥ sādhakasya dadanti hi / ṣaṇmāsād yuktamārgasya samayavratapālake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.