तस्य मे भिक्षव एतदभूत् - अयं खल्वाराडस्य धर्मो न नैर्याणिको न निर्याति, तत्कतरस्य सम्यग्दुःखक्षयाय? यन्न्वहमत उत्तरि पर्येषमाणश्चरेयम् ॥ अथ खल्वहं भिक्षवो यथाभिरामं वैशाल्यां विहृत्य मगधेषु च प्रक्रान्तो ऽभूत् । सो ऽहं मगधेषु चर्यां चरन् येन मागधकानां राजगृहं नगरं तदनुसृतो येन च पाण्डवः पर्वतराजस्तेनोपसंक्रान्तो ऽभूवम् । तत्राहं पाण्डवे पर्वतराजपार्श्वे व्याहार्षमेकाक्यद्वितीयो ऽसहायो ऽनेकैर्देवकोटिनयुतशतसहस्रैः संरक्षितः ॥ ततो ऽहं कल्यमेव संनिवास्य पात्रचीवरमादाय तपोदद्वारेण राजगृहं महानगरं पिण्डाय प्राविक्षत् प्रासादिकेनाभिक्रान्तेन प्रतिक्रान्तेन व्यवलोकितेन संमिञ्जितेन प्रसारितेन प्रासादिकेन संघाटीपटपात्रचीवरधारणेनाविक्षिप्तैरिन्द्रियैरबहिर्गतेन मानसेन निर्मितवत्तैलपात्रधरवद्युगमात्रं पश्यन् । तत्र मां राजगृहका मनुष्या दृष्ट्वा विस्मिता अभूवन् - किं स्विदयं ब्रह्मा भविष्यति शक्रो देवानामिन्द्र आहोस्विद्वैश्रवणो आहोस्वित्किंचिद्गिरिदैवतम् ॥ तत्रेदमुच्यते - अथ विमलधरो ह्यनन्ततेजो स्वयमिह प्रव्रजियान बोधिसत्त्वः । शान्तमनु दान्त ईर्यवन्तो विहरति पाण्डवशैलराजपार्श्वे
tasya me bhikṣava etadabhūt - ayaṃ khalvārāḍasya dharmo na nairyāṇiko na niryāti, tatkatarasya samyagduḥkhakṣayāya? yannvahamata uttari paryeṣamāṇaścareyam // atha khalvahaṃ bhikṣavo yathābhirāmaṃ vaiśālyāṃ vihṛtya magadheṣu ca prakrānto 'bhūt / so 'haṃ magadheṣu caryāṃ caran yena māgadhakānāṃ rājagṛhaṃ nagaraṃ tadanusṛto yena ca pāṇḍavaḥ parvatarājastenopasaṃkrānto 'bhūvam / tatrāhaṃ pāṇḍave parvatarājapārśve vyāhārṣamekākyadvitīyo 'sahāyo 'nekairdevakoṭinayutaśatasahasraiḥ saṃrakṣitaḥ // tato 'haṃ kalyameva saṃnivāsya pātracīvaramādāya tapodadvāreṇa rājagṛhaṃ mahānagaraṃ piṇḍāya prāvikṣat prāsādikenābhikrāntena pratikrāntena vyavalokitena saṃmiñjitena prasāritena prāsādikena saṃghāṭīpaṭapātracīvaradhāraṇenāvikṣiptairindriyairabahirgatena mānasena nirmitavattailapātradharavadyugamātraṃ paśyan / tatra māṃ rājagṛhakā manuṣyā dṛṣṭvā vismitā abhūvan - kiṃ svidayaṃ brahmā bhaviṣyati śakro devānāmindra āhosvidvaiśravaṇo āhosvitkiṃcidgiridaivatam // tatredamucyate - atha vimaladharo hyanantatejo svayamiha pravrajiyāna bodhisattvaḥ / śāntamanu dānta īryavanto viharati pāṇḍavaśailarājapārśve
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजनि विगतु ज्ञात्व बोधिसत्त्वः परमसुदर्शनियं निवासयित्वा । पात्र प्रतिगृहीय नीचमानो प्रविशति राजगृहं सपिण्डपात्रम्
rajani vigatu jñātva bodhisattvaḥ paramasudarśaniyaṃ nivāsayitvā / pātra pratigṛhīya nīcamāno praviśati rājagṛhaṃ sapiṇḍapātram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कनकमिव सुधातुजातरूपं कवचितु लक्षणत्रिंशता द्विभिश्च । नरगण तथ नारि प्रेक्षमाणो न च भवते क्वचि तृप्ति दर्शनेन
kanakamiva sudhātujātarūpaṃ kavacitu lakṣaṇatriṃśatā dvibhiśca / naragaṇa tatha nāri prekṣamāṇo na ca bhavate kvaci tṛpti darśanena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीथि रचित रत्नवस्त्रधार्यै अवशिरिया जनु याति पृष्ठतो ऽस्य । को नु अयु अदृष्टपूर्वसत्त्वो यस्य प्रभाय पुरं विभाति सर्वम्
vīthi racita ratnavastradhāryai avaśiriyā janu yāti pṛṣṭhato 'sya / ko nu ayu adṛṣṭapūrvasattvo yasya prabhāya puraṃ vibhāti sarvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथ्य भरित गेहि शून्य कृत्वा नरवरु प्रेक्षिषु ते अनन्यकर्माः
rathya bharita gehi śūnya kṛtvā naravaru prekṣiṣu te ananyakarmāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च भुयु क्रयविक्रयं करोन्ती न च पुन सौण्ड पिबन्ति मद्यपानम् । न च गृहि न च वीथिये रमन्ते पुरुषवरस्य निरीक्षमाण रूपम्
na ca bhuyu krayavikrayaṃ karontī na ca puna sauṇḍa pibanti madyapānam / na ca gṛhi na ca vīthiye ramante puruṣavarasya nirīkṣamāṇa rūpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुष त्वरितु गच्छि राजगेहं अवचिषु राज स बिम्बिसार तुष्टो । देव परम तुभ्य लब्ध लाभा स्वयमिह ब्रह्म पुरे चराति पिण्डम्
puruṣa tvaritu gacchi rājagehaṃ avaciṣu rāja sa bimbisāra tuṣṭo / deva parama tubhya labdha lābhā svayamiha brahma pure carāti piṇḍam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचि अवचि शक्र देवराजो अपरि भणन्ति सुयाम देवपुत्रः । तथ अपि संतुषितं व निर्मितश्च अपरि भणन्ति सुनिर्मितेषु देवः
keci avaci śakra devarājo apari bhaṇanti suyāma devaputraḥ / tatha api saṃtuṣitaṃ va nirmitaśca apari bhaṇanti sunirmiteṣu devaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचि पुन भणन्ति चन्द्रसूर्यौ तथपि च राहु बलिश्च वेमचित्री । केचि पुन भणन्ति वाचमेवं अयु सो पाण्डवशैलराजवासी
keci puna bhaṇanti candrasūryau tathapi ca rāhu baliśca vemacitrī / keci puna bhaṇanti vācamevaṃ ayu so pāṇḍavaśailarājavāsī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचनमिमु श्रुणित्व पार्थिवो ऽसौ परमौदग्रमना स्थितो गवाक्षे । प्रेक्षति वरसत्त्व बोधिसत्त्वं ज्वलतु शिरीय सुधातुकाञ्चनं वा
vacanamimu śruṇitva pārthivo 'sau paramaudagramanā sthito gavākṣe / prekṣati varasattva bodhisattvaṃ jvalatu śirīya sudhātukāñcanaṃ vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्ड ददिय राज बिम्बिसारः पुरुषमवोचन्निरीक्ष क्व प्रयाती । दृष्ट्व गिरिवरं स गच्छमानो अवचिषु देव गतः स शैलपार्श्वम्
piṇḍa dadiya rāja bimbisāraḥ puruṣamavocannirīkṣa kva prayātī / dṛṣṭva girivaraṃ sa gacchamāno avaciṣu deva gataḥ sa śailapārśvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजनि विगतु ज्ञात्व बिम्बिसारो महत जनैः परिवारितो नरेन्द्रः । उपगमि पाण्डवशैलराजमूले शिरिय ज्वलन्तु तमदृशाति शैलम्
rajani vigatu jñātva bimbisāro mahata janaiḥ parivārito narendraḥ / upagami pāṇḍavaśailarājamūle śiriya jvalantu tamadṛśāti śailam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धरणि व्रजितु यानि ओरुहित्वा परमसुगौरव प्रेक्षि बोधिसत्त्वम् । मेरुरिव यथा ह्यकम्पमानो न्यसिय तृणानि निषण्ण सोस्तिकेन
dharaṇi vrajitu yāni oruhitvā paramasugaurava prekṣi bodhisattvam / meruriva yathā hyakampamāno nyasiya tṛṇāni niṣaṇṇa sostikena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरसि चरणि वन्दयित्व राजा विविधकथां समुदाहरित्व वोचत् । ददमि तव उपार्धु सर्वराज्याद् रम इह कामगुणैरहं च पिण्डम्
śirasi caraṇi vandayitva rājā vividhakathāṃ samudāharitva vocat / dadami tava upārdhu sarvarājyād rama iha kāmaguṇairahaṃ ca piṇḍam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभणति गिरि बोधिसत्त्व श्लक्ष्णं धरणिपते चिरमायु पालयस्व । अहमपि प्रविजह्य राज्यमिष्टं प्रव्रजितो निरपेक्षि शान्तिहेतोः
prabhaṇati giri bodhisattva ślakṣṇaṃ dharaṇipate ciramāyu pālayasva / ahamapi pravijahya rājyamiṣṭaṃ pravrajito nirapekṣi śāntihetoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दहरु तरुणयौवनैरुपेतः शुभतनुवर्णनिभो ऽसि वेगप्राप्तः । विपुल धन प्रतीच्छ नारिसंघं इह मम राज्यि वसाहि भुङ्क्ष्व कामां
daharu taruṇayauvanairupetaḥ śubhatanuvarṇanibho 'si vegaprāptaḥ / vipula dhana pratīccha nārisaṃghaṃ iha mama rājyi vasāhi bhuṅkṣva kāmāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमप्रमुदितो ऽस्मि दशनात्ते अवचिषु स मागधराज बोधिसत्त्वम् । भवहि मम सहायु सर्वराज्यं अहु तव दास्यि प्रभूत भुङ्क्ष्व कामां
paramapramudito 'smi daśanātte avaciṣu sa māgadharāja bodhisattvam / bhavahi mama sahāyu sarvarājyaṃ ahu tava dāsyi prabhūta bhuṅkṣva kāmāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा च पुन वने वसाहि शून्ये म भुयु तृणेषु वसाहि भूमिवासम् । परमसुकुमारु तुभ्य कायो इह मम राज्यि वसाहि भुङ्क्ष्व कामां
mā ca puna vane vasāhi śūnye ma bhuyu tṛṇeṣu vasāhi bhūmivāsam / paramasukumāru tubhya kāyo iha mama rājyi vasāhi bhuṅkṣva kāmāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभणति गिरि बोधिसत्त्व श्लक्ष्णं अकुटिल प्रेमणिया हितानुकम्पी । स्वस्ति धरणिपाल ते ऽस्तु नित्यं न च अहु कामगुणेभिरर्थिको ऽस्मि
prabhaṇati giri bodhisattva ślakṣṇaṃ akuṭila premaṇiyā hitānukampī / svasti dharaṇipāla te 'stu nityaṃ na ca ahu kāmaguṇebhirarthiko 'smi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम विषसमा अनन्तदोषा नरकप्रपातन प्रेततिर्यग्योनौ । विदुभि विगर्हित चाप्यनार्य कामा जहित मया यथा पक्वखेटपिण्डम्
kāma viṣasamā anantadoṣā narakaprapātana pretatiryagyonau / vidubhi vigarhita cāpyanārya kāmā jahita mayā yathā pakvakheṭapiṇḍam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम द्रुमफला यथा पतन्ती यथमिव अभ्रबलाहका व्रजन्ति । अध्रुव चपलगामि मारुतं वा विकिरण सर्वशुभस्य वञ्चनीया
kāma drumaphalā yathā patantī yathamiva abhrabalāhakā vrajanti / adhruva capalagāmi mārutaṃ vā vikiraṇa sarvaśubhasya vañcanīyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम अलभमान दह्ययन्ते तथ अपि लब्ध न तृप्ति विन्दयन्ती । यद पुन अवशस्य भक्षयन्ते तद महदुःख जनेन्ति घोर कामाः
kāma alabhamāna dahyayante tatha api labdha na tṛpti vindayantī / yada puna avaśasya bhakṣayante tada mahaduḥkha janenti ghora kāmāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम धरणिपाल ये च दिव्या तथ अपि मानुष काम ये प्रणीता । एकु नरु लभेत सर्वकामां न च सो तृप्ति लभेत भूयु एषन्
kāma dharaṇipāla ye ca divyā tatha api mānuṣa kāma ye praṇītā / eku naru labheta sarvakāmāṃ na ca so tṛpti labheta bhūyu eṣan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये तु धरणिपाल शान्तदान्ता आर्य अनाश्रव धर्मपूर्णसंज्ञा । प्रज्ञविदुष तृप्त ते सुतृप्ता न च पुन कामगुणेषु काचि तृप्तिः
ye tu dharaṇipāla śāntadāntā ārya anāśrava dharmapūrṇasaṃjñā / prajñaviduṣa tṛpta te sutṛptā na ca puna kāmaguṇeṣu kāci tṛptiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम धरणिपाल सेवमाना पुरिम न विद्यति कोटि संस्कृतस्य । लवणजल यथा हि नारू पीत्वा भुयु तृष वर्धति काम सेवमाने
kāma dharaṇipāla sevamānā purima na vidyati koṭi saṃskṛtasya / lavaṇajala yathā hi nārū pītvā bhuyu tṛṣa vardhati kāma sevamāne
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि च धरणिपाल पश्य कायं अध्रुवमसारकु दुःखयन्त्रमेतत् । नवभि व्रणमुखैः सदा स्रवन्तं न मम नराधिप कामछन्दरागः
api ca dharaṇipāla paśya kāyaṃ adhruvamasāraku duḥkhayantrametat / navabhi vraṇamukhaiḥ sadā sravantaṃ na mama narādhipa kāmachandarāgaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहमपि विपुलां विजह्य कामां तथपि च इस्त्रिसहस्र दर्शनीयां । अनभिरतु भवेषु निर्गतो ऽहं परमशिवां वरबोधि प्राप्तुकामः
ahamapi vipulāṃ vijahya kāmāṃ tathapi ca istrisahasra darśanīyāṃ / anabhiratu bhaveṣu nirgato 'haṃ paramaśivāṃ varabodhi prāptukāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रिय अथ ब्राह्मणो ऽथ राजा परिकथ भिक्षु यदी न भारसंज्ञा
kṣatriya atha brāhmaṇo 'tha rājā parikatha bhikṣu yadī na bhārasaṃjñā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्त्व आह - श्रतु ति धरणिपाल शाकियानां कपिलपुरं परमं सुऋद्धिस्फीतम् । पितु मम शुद्धोदनेति नाम्ना तनु अहु प्रव्रजितो गुणाभिलाषी
bodhisattva āha - śratu ti dharaṇipāla śākiyānāṃ kapilapuraṃ paramaṃ suṛddhisphītam / pitu mama śuddhodaneti nāmnā tanu ahu pravrajito guṇābhilāṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा आह - साधु तव सुदृष्टदर्शनं ते यनु तव जन्म वयं पि तस्य शिष्याः । अपि च मम क्षमस्व आशयेना यमपि निमन्त्रितु कामवीतरागो
rājā āha - sādhu tava sudṛṣṭadarśanaṃ te yanu tava janma vayaṃ pi tasya śiṣyāḥ / api ca mama kṣamasva āśayenā yamapi nimantritu kāmavītarāgo
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि त्वय अनुप्राप्तु भोति बोधिः तद मम सेति भोति धर्मस्वामिम् । अपि च मम पुरा सुलब्ध लाभा मम विजिते वससीह यत्स्वयंभो
yadi tvaya anuprāptu bhoti bodhiḥ tada mama seti bhoti dharmasvāmim / api ca mama purā sulabdha lābhā mama vijite vasasīha yatsvayaṃbho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनरपि चरणानि वन्दयित्वा कृत्व प्रदक्षिणु गौरवेण राजा । स्वकजनपरिवारितो नरेन्द्रः पुनरपि राजगृहं अनुप्रविष्टः
punarapi caraṇāni vandayitvā kṛtva pradakṣiṇu gauraveṇa rājā / svakajanaparivārito narendraḥ punarapi rājagṛhaṃ anupraviṣṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मगधपुरि प्रवेशि लोकनाथो विहरिय शान्तमना यथाभिप्रायम् । अर्थु करिय देवमानुषाणां उपगमि तीरु निरञ्जना नरेन्द्रः
magadhapuri praveśi lokanātho vihariya śāntamanā yathābhiprāyam / arthu kariya devamānuṣāṇāṃ upagami tīru nirañjanā narendraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.